Phát triển hệ thống phân phối bán lẻ mặt hàng thực phẩm trên địa bàn Hà Nội

Luận văn : Phát triển hệ thống phân phối bán lẻ mặt hàng thực phẩm trên địa bàn Hà Nội

LỜI MỞ ĐẦU

Thực phẩm là một trong những mặt hàng thiết yếu có vai trò đặc biệt quantrọng đối với đời sống con người Sau hơn hai mươi năm đổi mới, nhờ những cảicách hợp lý, nền kinh tế nước ta đã đạt được nhiều thành tựu to lớn Việt Nam từmột nước nghèo đói, phải nhập khẩu lương thực đã trở thành nước xuất khẩulương thực đứng thứ hai trên thế giới, nền kinh tế nhiều năm liền đạt mức tăngtrưởng cao- trung bình trên 6,5%/năm, đời sống nhân dân được cải thiện rõ rệt.Mức sống ngày càng nâng cao dẫn tới nhu cầu về thực phẩm không chỉ là sốlượng mà còn có sự đòi hỏi cao về mặt chất lượng Hiện nay nước ta đã là thànhviên của tổ chức thương mại thế giới WTO và đặc biệt 1/1/2009 Việt Nam phảitiến hành mở cửa thị trường bán lẻ hàng hoá Điều đó đặt ra yêu cầu đối với hệthống phân phối bán lẻ trong nước không những phát triển theo chiều rộng màcần phát triển theo chiều sâu Xuất phát từ lý do đó em đã mạnh dạn lựa chọnnghiên cứu đề tài:

“ Phát triển hệ thống phân phối bán lẻ mặt hàng thực phẩm trên địa bàn Hà Nội ”

Mục tiêu nghiên cứu đề tài là nghiên cứu các thực trạng hệ thống phânphối bán lẻ mặt hàng thực phẩm trên địa bàn Hà Nội, từ đó đưa ra các giải phápnhằm phát triển hệ thống này

Hiện nay thủ đô Hà Nội đã được mở rộng, nhưng do điều kiện có hạn nên

em xin giới hạn và tập trung chủ yếu vào khu vực Hà Nội khi chưa mở rộng Đốitượng nghiên cứu chính là các chợ tryền thống, các trung tâm thương mại, siêuthị, chuỗi cửa hàng hiện đại, các cửa hàng nhỏ lẻ và các quán bán rong Trongquá trình nghiên cứu em sử dụng kết hợp cả hai phương pháp : Phương phápnghiên cứu tại bàn và quan sát điều tra thực tế Trong đó chủ yếu là phươngpháp nghiên cứu tại bàn

Kết cấu của đề tài gồm có 3 chương :

Chương 1: Những vấn đề cơ bản về hệ thống phân phối bán lẻ mặt hàng thực phẩm.

Chương 2: Thực trạng hệ thống phân phối bán lẻ mặt hàng thực phẩm trên địa bàn Hà Nội.

Chương 3: Giải pháp phát triển hệ thống phân phối bán lẻ mặt hàng thực phẩm trên địa bàn Hà Nội.

Đồng hành cùng người học trò luôn là sự chỉ bảo đầy tâm huyết của cácthầy cô Em xin chân thành cảm ơn cô giáo kính mến PGS.TS Phan Tố Uyên đãtận tình chỉ bảo và tạo mọi điều kiện giúp đỡ em hoàn thành đề án này Trongsuốt quá trình nghiên cứu mặc dù đã hết sức cố gắng nỗ lực nhưng do điều kiện

về thời gian, điều kiện tài chính và trình độ còn hạn chế nên bài viết của em vẫncòn nhiều thiếu sót Em rất mong các thầy cô thông cảm và tạo điều kiện giúp

đỡ em hoàn thiện tốt hơn đề án này

Em xin chân thành cảm ơn !

CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ HỆ THỐNG PHÂN PHỐI BÁN LẺ MẶT HÀNG THỰC PHẨM

1.1 Hệ thống phân phối bán lẻ mặt hàng thực phẩm và sự cần thiết

khách quan phát triển hệ thống phân phối bán lẻ mặt hàng thực phẩm

1.1.1 Mặt hàng thực phẩm, phân loại, đặc điểm và vai trò

Trong mỗi bữa ăn hàng ngày chúng ta đều sử dụng thực phẩm Vậy thựcphẩm là gi? Chúng gồm những loại nào? Đặc điểm của chúng ra sao?

Thực phẩm đựoc hiểu là tất cả những vật phẩm có chứa các chất dinh dưỡng, chất xơ, các vitamin… mà con người có thể ăn uống được.

Có nhiều cách phân loại thực phẩm khác nhau nhưng thông thường dựa vào hai

 Thực phẩm bắt nguồn từ động vật là các loại thịt và các sản phẩm chếbiến từ động vật như: thịt lợn, thịt gà, thịt hộp, trứng, sữa…

 Nếu căn cứ vào mức độ chế biến của thực phẩm thì thực phẩm bao gồmthực phẩm nguyên xơ và thực phẩm đã chế biến

 Thực phẩm nguyên xơ là các loại thực phẩm chưa trải qua quá trình

chế biến như: thịt tươi sống, cá, rau xanh, trứng…

 Thực phẩm đã chế biến là các loại thực phẩm đã trải qua quá trình tácđộng, chế biến của con người như: Thịt hộp, cá hộp, cá đông lạnh, nước éphoa quả, sữa hộp…

Thịt thường chứa nhiều chất béo, rau muống chứa nhiều chất xơ, trứng thì cóđặc điểm dễ vỡ, Mỗi một loại thực phẩm cụ thể có những đặc điểm riêng khác

nhau tuy nhiên chúng đều có một số đặc điểm chung sau đây:

 Thứ nhất tất cả các loại thực phẩm con người đều ăn được Thực

phẩm chính là thứ không thể thiếu trong mỗi bữa ăn hàng ngày như: thịt, rau,hoa quả…

 Thứ hai là thực phẩm chứa các dinh dưỡng, các vitamin, các chất cầnthiết giúp con người có thể tồn tại và phát triển Cơ thể chúng ta cần thiếtphải có đa dạng các loại vitamin, các chất dinh dưỡng, chất khoáng Thịt làmột loại thực phẩm chứa nhiều chất đạm và chất béo giúp cung cấp nănglượng cho cơ thể; hoa quả bổ sung những vitamin… Các loại thực phẩm đãđáp ứng được các nhu cầu của cơ thể

 Đặc điểm thứ ba thể hiện tính khan hiếm của thực phẩm Để tạo ra

một lượng thực phẩm cụ thể nào đó thì con người phải mất một khoảng thờigian tương đối dài VD: Để có được 10kg thịt lợn thì trước hết chúng ta phảimất ít nhất vài tháng từ khâu lấy giống, chăn nuôi đến giết mổ; để có được1kg nhãn chúng ta phải mất ít nhất từ 6thang tới vài năm để tiến hành trồngcây và thu hoạch… Đặc điểm này đặt ra yêu cầu con người phải có kế hoạchtrong việc sản xuất và tiêu dùng thực phẩm

 Khác với các loại vật phẩm tiêu dùng khác, khoảng thời gian sử dụngcủa mặt hàng thực phẩm là tương đối ngắn, đặc biệt là các loại thực phẩm tựnhiên chưa qua chế biến Chính vì vậy, vấn đề chế biến thực phẩm và bảoquản thực phẩm cũng hết sức quan trọng

Từ việc phân tích khái niệm, đặc điểm các loại thực phẩm kết hợp với cáckiến thức thực tế cuộc sống cho thấy thực phẩm là một mặt hàng đặc biệt và có

những vai trò hêt sức quan trọng :

 Vai trò quan trọng nhất của mặt hàng thực phẩm chính là việc cung

cấp các chất dinh dưỡng, các vitamin, vi chất…cho con người giúp conngười tồn tại và phát triển Chuyện gì sẽ xảy ra nếu như trong bữa ăn củachúng ta không có thịt cá, không có rau, hoa quả…Liệu các vitamin hoá học

có thể thay thế được các vitamin tự nhiên trong thực phẩm? Thực tế nghiêncứu hiện nay của các nhà khoa học cho thấy rằng con người sẽ không thể tồntại và phát triển bình thường nếu như không có thực phẩm và các vitamin hoáhọc cũng không thể giúp chúng ta khắc phục được điều này Cơ thể chúng takhông chỉ cần một số chất chủ yếu mà cần đa dạng các loại vitamin và vichất VD: Quả đu đủ chứa nhiều vitamin A giúp tăng cường thị lực, trong cơthể cần có một lượng sắt nhất định nếu không sẽ dẫn tới tình trạng thiếu máu

và thịt, cá đã giúp đáp ứng tốt nhu cầu này…Như vậy các loại thực phẩmkhác nhau đã cung cấp đày đủ và đa dạng các chất cần thiết giúp cơ thể pháttriển khoẻ mạnh

 Mặt hàng thực phẩm là sản phẩm của quá trình sản xuất nông nghiệp,việc phát triển mặt hàng thực phẩm có vai trò thúc đẩy nền sản xuất nôngnghiệp phát triển Khi nền kinh tế càng phát triển thì yêu cầu về mặt hàngthực phẩm càng cao, điều này buộc các ngành sản xuất thực phẩm phải có sựcải tiến về kĩ thuật, công nghệ giúp nâng cao năng xuất và chất lượng sảnphẩm điều đó thúc đẩy sự phát triển của các ngành sản xuất thực phẩm

 Thực phẩm với tư cách là nguyên liệu có vai trò thúc đẩy sự phát triểncủa các ngành công nghiệp chế biến Do thời hạn sử dụng của mặt hàng thựcphẩm tương đối ngắn và nhu cầu đa dạng về sản phẩm hàng hoá mà cácdoanh nghiệp đã đầu tư phát triển công nghệ chế biến thực phẩm để giúp bảoquản lâu hơn và đa dạng hoá mặt hàng Thực tế các quốc gia phát triển trênthế giới cho thấy ngành công nghiệp chế biến thực sự phát triển và đong gópmột phần đáng kể trong cơ cấu GDP

 Thực phẩm là mặt hàng đặc biệt trong quá trinh lưu thông giữ vai tròquan trọng đối với sự ổn định của một quốc gia Tình hình Việt Nam nhữngnăm đầu thập niêm 80 là một trong những ví dụ điển hình Thực phẩm của

chúng ta lúc đó hết sức thiếu thốn và chất lượng thấp dẫn tới tình trạng khủnghoảng trầm trọng Thật may mắn Chính phủ đã có những cải cách kịp thờigiúp nền kinh tế phát triển nói chung và mặt hàng lương thực thực phẩm nóiriêng đã đáp ứng tốt nhu cẩu của nhân dân Đất nước ta đã thoát ra khỏikhủng hoảng,dần dần đi vào quĩ đạo phát triển

Có nhiều cách phân loại chợ khác nhau nhưng thông thường người ta căn

cứ vào hai tiêu chí:

 Dựa vào chủng loại hàng hoá thì chợ bao gồm chợ chuyên doanh và chợtổng hợp

 Chợ chuyên doanh là loại chợ chỉ kinh doanh một loại hàng hoáVd: chợ trái cây, chợ vải, chợ hoa…

 Chợ tổng hợp là loại chợ kinh doanh đa dạng chủng loại hàng hoá Vd: chợ Mơ, chợ Kim Liên…

 Dựa vào quy mô diện tích thì có các loại chợ:

 Chợ loại 1: là những chợ có diện tích lớn hơn 10000m2

1.1.2.2 Trung tâm thương mại, siêu thị và chuỗi hệ thống các cửa hàng hiện

 Nếu căn cứ vào loại hàng hoá thì siêu thị gồm có siêu thị tổng hợp

và siêu thị chuyên doanh

+ Siêu thị chuyên doanh là siêu thị chỉ kinh doanh một loại hàng hoánhất định Vd: siêu thị điện máy, siêu thị thực phẩm…

+ Siêu thị tổng hợp là siêu thị kinh doanh nhiều loại hàng hoá Vd: Siêuthị Metro, Big C…

 Nếu căn cứ vào quy mô diện tích và tiêu chí về số lượng quy cáchchủng loại hàng hoá thì siêu thị được phân thành 3 hạng:

+ Siêu thị hạng 1: có diện tích tối thiểu là 5000m2 và có tối thiểu 20.000chủng loại hàng hoá

+ Siêu thị hạng 2: có diện tích tối thiểu là 2000m2 và có tối thiểu 10.000chủng loại hàng hoá

+ Siêu thị loại 3: có diện tích tối thiểu là 5000m2 và có tối thiểu 4000chủng loại hàng hoá

Trung tâm thương mại cũng được phân hạng dựa trên căn cứ trên

Và thông thường các trung tâm thương mại có diện tích lớn không nhữngchỉ cung cấp hàng hoá mà còn phuc vụ nhiều dịch vụ khác như: ăn uống,vui chơi giải trí Vd: Trung tâm thương mại Vincom, Tràng Tiền plaza…

 Các chuỗi hệ thống cửa hàng hiện đại được hiểu là một hệ thống các

cửa hàng của các doanh nghiệp,các ông chủ tư nhân… được đầu tư trangthiết bị hiện đại để tiến hành kinh doanh hàng hoá dịch vụ Vd: chuỗi cửahàng tiện ích của Hapro, Fivimart…

Các chuỗi cửa hàng này thường có quy mô diện tích nhỏ hơn và số lượngquy cách chủng loại hàng hoá ít hơn siêu thị

1.1.2.3 Các cửa hàng nhỏ lẻ và các quán bán rong

Các cửa hàng nhỏ lẻ và các quán bán rong là hệ thống phân phối bán

lẻ với quy mô nhỏ và số lượng hàng hoá ít, hoạt động một cách đơn lẻ và thiếutính liên kết

Đây là loại hình phân phối bán lẻ có sự tồn tại và phát triển từ rất lâu đời.Mặc dù quy mô nhỏ và hoạt động đơn lẻ nhưng hình thức kinh doanh này vẫntồn tại và phát triển do tính tiện ích mà nó đem lại

1.1.2.4 Đặc điểm chung của hệ thống phân phối bán lẻ mặt hàng thực phẩm

Do mặt hàng thực phẩm có những tính chất, đặc điểm riêng nên hệ thốngphân phối bán lẻ thực phẩm ngoài các đặc điểm của hệ thống phân phối bán lẻnói chung, chúng còn có một số đặc điểm sau:

 Thứ nhất hệ thống phân phối bán lẻ thực phẩm thường phải đáp

ứng được yêu cầu bảo quản thực phẩm Khi chúng ta vào một siêu thị bán hàngthực phẩm đặc biệt là thực phẩm tươi sống hoặc đông lạnh thì các siêu thị nàyluôn có hệ thống máy lạnh, hệ thống sục khí trong bể nước để đảm bảo đuợcchất lượng thực phẩm

 Đặc điểm thứ hai là mức lưu độ chuyển hàng hoá thực phẩm là nhanh, thời gian ngưng đọng hàng là tương đối ngắn Do hàng thực phẩm cóthời gian sử dụng tốt nhất ngắn nên các chủ cửa hàng luôn cố gắng đẩy nhanhviệc tiêu thụ hàng hoá Một ví dụ cụ thể là cửa hàng bánh Như Lan thường bán

bánh vào buổi chiều tối với giá thấp hơn vào buổi sáng để bán hết lượng bánhcòn tồn.

 Đặc điểm thứ ba xuất phát từ tâm lý người tiêu dùng Rõ dàng là

khi chúng ta đi mua đồ ăn, mặc dù đồ ăn được bảo quản tốt nhưng đứng trướccửa hàng là một đống rác, hoặc ruồi muỗi đậu đầy cánh cửa thì chúng ta cũngkhông muốn mua Như vậy các cửa hàng phân phối bán lẻ thực phẩm không chỉchú ý đến không gian bên trong cửa hàng mà môi trường quanh cửa hàng cũngrất sạch sẽ

1.1.3 Sự cần thiết khách quan của việc phát triển hệ thống phân phối bán

lẻ mặt hàng thực phẩm ở nước ta

Trước hết, thực phẩm là một mặt hàng thiết yếu cung cấp các chất dinh

dưỡng, vitamin… cho cơ thể Con người không thể tồn tại và phát triển bìnhthường nếu như thiếu thực phẩm, chính vì vậy nhu cầu về thưc phẩm trở nên hếtsức bức thiết

Thứ hai, Việt Nam đang trong quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá,

chính vì vậy, các đô thị, các trung tâm công nghiệp được hình thành Việc sảnxuất thực phẩm không thể tiến hành ở đây mà thường tiến hành ở các vùng quê,vùng ngoại thành do đó khoảng cách từ nơi sản xuất tới nơi tiêu thụ là xa tươngđối Điều đó đặt ra yêu cầu phải có một hệ thống phân phối cung cấp thực phẩmtới tận tay người tiêu dùng

Lý do thứ ba, do điều kiện tự nhiên và sự chuyên môn hoá sản xuất nên

thông thường ở mỗi khu vực nhất định thường chỉ sản xuất ra một số loại thựcphẩm nhất định Một người sống ở khu vực biển miền Trung chỉ sản xuất được

cá Anh ta không thể ăn cá mãi được mà luôn có nhu cầu đa dạng hoá thực phẩm

và hệ thống các chợ các cửa hàng thực phẩm đã đáp ứng được nhu cầu đó

Lý do thứ tư, hệ thống phân phối bán lẻ mặt hàng thực phẩm giúp thúc

đẩy nhanh quá trình lưu thông hàng hoá Do đặc điểm riêng của mặt hàng thựcphẩm, việc ngưng đọng hay tồn kho hàng hoá là hết sức nguy hại Một lượng hải

sản sau khi đánh bắt sẽ rất có giá trị, sau một thời gian nếu không được bảo quảntốt thì không những mất giá trị mà số hải sản đó còn mang tính nguy hại Do đó

hệ thống phân phối bán lẻ sẽ giúp nhanh chóng tiêu thụ lượng hàng bị ứ đọng

Lý do thứ năm, chúng ta hãy đặt ra câu hỏi: Nếu như chỉ có bán buôn mà

không có bán lẻ thì sẽ ra sao? Một người muốn ăn thịt bò thì phải mua cả mộtcon bò Anh ta sẽ làm gì với con bò đó? Hệ thống phân phối bán lẻ giúp kháchhàng mua đúng được chủng loại hàng hoá, số lượng, chất lượng hàng hóa mìnhcần

Việt Nam nói riêng và các quốc gia trên thế giới nói chung, việc phát triển

hệ thống phân phối bán lẻ thực phẩm góp phần thúc đẩy nền kinh tế phát triển,đóng góp một lượng đáng kể trong tổng GDP Không chỉ có vậy, hệ thống nàygiúp tạo ra một lượng lớn công ăn việc làm giúp giải quyết tình trạng thất nghiệpgóp phần ổn định dân sinh Đây cũng chính là một lý do quan trọng cho việcphát triển hệ thống phân phối bán lẻ mặt hàng thực phẩm

Từ việc phân tích các lý do trên giúp chúng ta đi đến kết luận: Việc pháttriển hệ thống phân phối bán lẻ mặt hàng thực phẩm ở nước ta là một tất yếukhách quan

1.2 Nội dung phát triển hệ thống phân phối bán lẻ mặt hàng thực phẩm.

Phát triển hệ thống phân phối bán lẻ mặt hàng thực phẩm bao gồm hai nội dung quan trọng là: Phát triển hệ thống phân phối bán lẻ thực phẩm theochiều rộng và phát triển theo chiều sâu

Phát triển theo chiều rộng là sự gia tăng về quy mô và số lượng

Phát triển theo chiều sâu là sự gia tăng về mặt chất lượng trên cơ sở quy

mô và số lượng không đổi

Sau đây chúng ta sẽ nghiên cứu hai nội dung này trong từng hệ thốngphân phối bán lẻ mặt hàng thực phẩm cụ thể

1.2.1 Về các chợ truyền thống

1.2.1.1 Phát triển hệ thống chợ theo chiều rộng

Trước hết chúng ta cần mở rộng quy mô các chợ hiện có Chợ là

nơi tập trung rất đông các chủ thương và khách mua hàng, các sản phẩm hànghoá thường được bày bán ngay tại sạp Thực tế hiện nay số lượng quy cáchchủng loại hàng hàng hoá là rất lớn cho nên các chủ thương luôn mong muốn

mở rộng diện tích gian hàng của mình để có thể bày bán được nhiều sản phẩmhàng hoá hơn Không gian cửa hàng được mở rộng không chỉ giúp cho kháchhàng tiện lợi hơn trong việc lựa chọn và sử dụng các sản phẩm hàng hoá dịch

vụ, mà còn tạo điều kiện cho các chủ thương phục vụ khách hàng tốt hơn, đặcbiệt là các cửa hàng cung cấp dịch vụ ăn uống trong chợ

Khi tiến hành mở rộng quy mô chợ chúng ta có thể mở rộng diện tích mặt bằnghoặc đầu tư xây dựng thêm các tầng của chợ Tuy nhiên việc quy hoạch và kinhphí xây dựng cũng là vấn đề lớn đặt ra Chợ là mô hình kinh doanh truyềnthống, hầu hết các chợ đều được quy hoach xây dựng từ rất lâu Không gianxung quanh chợ gần như đã được lấp kín bởi nhà ở của các hộ dân cho nên việc

mở rộng quy mô chợ là khá khó khăn

Bên cạnh việc mở rộng quy mô các chợ hiện có thì chúng ta có thể tăng

số lượng bằng cách xây dựng mới thêm các chợ Ở các trung tâm thành phố thì

hệ thống chợ phân phối thực phẩm khá phát triển nhưng ở khu vực ngoại thành,các vùng quê thì hệ thống chợ chưa thực sự phát triển Chúng ta có thể đầu tưxây dựng thêm các chợ tuy nhiên chợ đặt ở đâu, kinh phí xây dựng chợ huyđộng từ nguồn nào thì cần phải đuợc cân nhắc kĩ lưỡng Bên cạnh đó cũng cần

có những chính sách hợp lý đối với các chợ cóc, chợ tự phát gây mất trật tự, antoàn giao thông Có nên dẹp bỏ hay di chuyển đến một địa điểm thuận lợi cũng

là một trong những câu hỏi khó chờ những câu trả lời và hành động của các cơquan chức năng

1.2.1.2. Phát triển hệ thống chợ theo chiều sâu

Do việc mở rộng quy mô diện tích và tăng số lượng các chợ có thể gặpnhiều khó khăn đặt ra yêu cầu có định hướng phát triển chợ theo chiều sâu Thực

chất đây chính là việc nâng cao chất lượng của các chợ hiện có Mỗi lần đi chợmọi người luôn gặp khó khăn trong việc đi lại do các chủ thương lấn chiếmđường đi, không chỉ lối đi bên trong chợ mà còn gây ách tắc ở khu vực ngoài

chợ ; mọi người luôn băn khoăn về chỗ gửi xe, khu vệ sinh,…Nội dung phát

triển đầu tiên chính là quy hoạch lại không gian chợ Quy hoạch lại các hàng

quán, đường đi, khu để xe, khu vệ sinh…, cần có những nơi đổ giác để tránhtình trạng vứt rác bừa bãi gây ô nhiễm môi trường Chúng ta cần tiến hành cảitạo và tận dụng thêm những khoảng không gian trước đây chưa sử dụng đếnhoặc sử dụng chưa hiệu quả để tiết kiệm diện tích Thực hiện tốt nội dung này sẽthay đổi được bộ mặt các chợ hiện nay, biến sự rối den ách tắc, mất vệ sinhtrước đây thành nơi gọn gàng, sạch sẽ

Nội dung phát triển thứ hai thể hiện ở việc nâng cao chất lượng hàng hoá

dich vụ trong chợ Chất lượng hàng hoá trong chợ, đặc biệt là mặt hàng thựcphẩm liệu có đảm bảo? Khi đoàn kiểm tra của bộ y tế tiến hành kiểm tra đột xuấtmặt hàng thực phẩm tại các chợ như: chợ Mơ, chợ Kim Liên thì có rất nhiềuhàng thịt không có dấu kiểm dịch, nhiều bánh phở có chưá hàn the… Kháchhàng lo lắng về chất lượng, vệ sinh an toàn thực phẩm là có cơ sở và điều này sẽảnh hưởng tới việc phát triển hệ thống chợ Việc nâng cao chất lượng hàng hoá

sẽ tăng niềm tin nơi người tiêu dùng, giúp việc kinh doanh của các chủ thươngtốt hơn từ đó tạo điều kiện phát triển hệ thống chợ

Nội dung thứ ba là thành lập các ban quản lý chợ, các đội kiểm định chất

lượng thực phẩm Các đội, các ban này sẽ đôn đốc, kiểm tra việc kinh doanh củacác chủ thương, buộc họ phải nghiêm chỉnh chấp hành những quy định đặt ragóp phần nâng cao chất lượng hàng hoá, phát triển hệ thống chợ

1.2.2 Về các trung tâm thương mại, các siêu thị và các chuỗi cửa hàng hiện đại 1.2.2.1 Phát triển theo chiều rộng

Trong những năm gần đây mức sống nhân dân được nâng cao rõ rệt, cáctrung tâm, các đô thị được xây dựng mới làm phát sinh nhu cầu cần phát triển hệ

thống phân phối bán lẻ hiện đại Vấn đề đầu tiên đặt ra là mở rộng quy mô các

siêu thị, các trung tâm thương mại Siêu thị, trung tâm thương mại giống như têngọi của nó đây là hình thức kinh doanh hiện đại với đa dạng chủng loại hàng hoáhoặc kinh doanh chuyên sâu một mặt hàng Để có thể tiến hành kinh doanh hiệuquả thì hệ thống phân phối bán lẻ này đòi hỏi phải có quy mô, diện tích mặtbằng tương đối rộng lớn Nhưng thực tế các siêu thị Việt Nam có diện tích khánhỏ Đa số là các siêu thị loại 2 và loại 3 với quy mô diện tích 500m2-10.000m2 khiến cho việc kinh doanh hết sức hạn chế, thiếu gian bày hàng, thiếukho dự trữ hàng, thiếu chỗ để xe… Và đây cũng chính là tình trạng chung của hệthống các chuỗi cửa hàng hiện đại Các chuỗi cửa hàng này đa số có diện tíchdưới 500m2 và không đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn của một hệ thống kinhdoanh hiện đại Chính vì vậy nhà nước cũng như các doanh nghiệp cần có chiếnlược mở rộng quy mô diện tích của hệ thống phân phối bán lẻ hiện đại này.

Nội dung thứ hai là việc tăng số lượng các trung tâm thương mại, các siêu

thị và chuỗi cửa hàng hiện đại Hiện nay thủ đô Hà Nội đã được mở rộng, khuvực ngoại thành trước kia nay cũng có sự phát triển hết sức nhanh chóng tuynhiên số lượng hệ thống phân phối bán lẻ mặt hàng thực phẩm hiện đại số lượngcòn hạn chế Quận Tây Hồ có sự bứt phá về kinh tế khá nhanh nhưng vào thờiđiểm năm 2006 thì ở đây không có một trung tâm thương mại nào mà chỉ có vàisiêu thị và cửa hàng hiện đại Điều đó đặt ra yêu cầu xây dựng mới, tăng sốlượng hệ thống phân phối bán lẻ thực phẩm hiện đại nhằm thoả mãn nhu cầunhân dân và góp phần thúc đẩy kinh tế phát triển

1.2.2.2. Phát triển theo chiều sâu

Không chỉ mở rộng quy mô, gia tăng số lượng mà nội dung phát triển

theo chiều sâu cũng hết sức quan trọng Thứ nhất là quy hoạch phát triển, đầu tư

cơ sở vật chất kĩ thuật hiện đại Những năm gần đây, số lượng phương tiện giaothông ngày càng gia tăng, lượng xe ôtô tăng nhanh đặt ra yêu cầu phải tạo mộtkhoảng không gian để xe Chúng ta có thể thiết kế bãi đỗ xe ở ngoài siêu thịhoặc thiết kế để xe dưới tầng hầm hoặc kết hợp cả hai cách tuỳ thuộc vào điề

kiện cụ thể Bên cạnh đó cần đầu tư hiện đại hoá các gian hàng, các trang thiết bịtạo sự thuận lợi cho khách hàng vd: thang máy, máy thanh toán tiền,…

Thứ hai là nâng cao chất lượng sản phẩm hàng hoá Hầu hết khách hàng

tới các trung tâm mua sắm có mức thu nhập trung bình khá trở lên Họ đến đâyvới mong muốn có dược sự tiện ích và chất lượng hàng hoá tốt hơn bên ngoài.Chính vì vậy nâng cao chất lượng hàng hoá kết hợp với chính sách giá hợp lý sẽtạo điều kiện cho hoạt động kinh doanh phát triển

Trong các hệ thống phân phối bán lẻ hiện đại thì nhân viên bán hàng hết sức quan trọng.Cần đào tạo cho các nhân viên trong hệ thống không chỉ kiến

thức về sản phẩm hàng hoá mà còn nâng cao khả năng giao tiếp Khách hàng sẽcảm thấy hài lòng vì dựoc phục vụ bởi đội ngũ nhân viên chuyên nghiệp, lịch sự

và sẽ tiến tới mua hàng nhiều hơn từ đó thúc đẩy hệ thống phát triển

1.2.3. Về các cửa hàng nhỏ lẻ và các quán bán rong

1.2.3.1. Phát triển theo chiều rộng

Trong nền kinh tế thị trường thu nhập người dân tăng lên nhưng thời gian đối với mọi người cũng trở nên quan trọng hơn Các cửa hàng nhỏ lẻ và cácquán bán rong đã hình thành từ rất lâu nhưng ngày nay vẫn tồn tại và phát triển

do tính tiện lợi mà chúng mang lại Chủ của hệ thống phân phối bán lẻ nàythường có số vốn kinh doanh rất hạn chế nên việc mở rộng quy mô cửa hàng làrất khó khăn Phát triển theo chiều rộng của hệ thống này chủ yếu là việc cácchủ thể kinh doanh đầu tư thêm mới các cửa hàng Như vậy số lượng các cửahàng và quán bán rong sẽ tăng lên và tăng khả năng đáp úng nhu cầu của nhândân Hiện nay do một số quán bán rong lấn chiếm lòng lề đường gây mất trật antoàn giao thông, chính phủ đã có chính sách hạn chế quán bán rong trong một sốkhu phố cho nên số lượng các quán bán rong có giảm, nhưng số lượng các cửahàng cố định vẫn gia tăng

1.2.3.2. Phát triển theo chiều sâu

Thứ nhất là cần đầu tư cơ sở hạ tầng, trang thiết bị kĩ thuật cho hệ

thống phân phối bán lẻ này Tuỳ từng điều kiện cụ thể của các chủ thương, củatừng loại hình phân phối (cửa hàng cố định hay di động) mà có sự đầu tư khácnhau Vd: Các cửa hàng bán thực phẩm đông lạnh sẽ đầu tư hệ thống máy lạnh

đẻ bảo quản thực phẩm ; quán bán rong đồ ăn nóng sẽ đầu tư dụng cụ giữnhiệt…

Thứ hai là nâng cao chất lượng sản phẩm Thực tế cho thấy mặc dù giá

của hàng hoá rẻ một cách tương đối nhưng chất lượng sản phẩm không cao Vìvậy nếu nâng cao được chất lượng sản phẩm và với mức giá hợp lý các chủthương sẽ vẫn phát triển được hoạt động kinh doanh

Cuối cùng là cung cách cư xử của người bán hàng Hầu hết những người

bán hàng đều rất niềm nở khi khách tới nhưng tỏ thái độ khó chịu khi kháchkhông mua hàng Chúng ta cần nâng cao nhận thức của họ và từng bước nângcao văn hoá úng xử trong quá trình mua bán Có như vậy không những pháttriển hệ thống phân phối bán lẻ này mà còn tạo nên môi trường kinh doanh vănminh, lịch sự

1.3 Các nhân tố ảnh hưởng tới việc phát triển hệ thống phân phối bán lẻ mặt

hàng thực phẩm

Có rất nhiều nhân tố ảnh hưởng tới việc phát triển hệ thống phân phối bán

lẻ mặt hàng thực phẩm nhưng chủ yếu nhất bao gồm năm nhóm:

+ Môi trường chính trị

+ Môi trường kinh tế vĩ mô

+ Yếu tố văn hoá xã hội

+ Vấn đề nội tại của từng hệ thống phân phối bán lẻ

+ Thị trường và các đối thủ cạnh tranh

1.3.1 Môi trường chính trị pháp luật

Mỗi nền kinh tế nói chung, mỗi ngành nghề sản xuất kinh doanh nói riêng đều chịu sự tác động của môi trường chính trị Môi trường chính trị ổnđịnh sẽ tạo điều kiện thuận lợi phát triển kinh tế Ngược lại, môi trường chính trịbất ổn sẽ cản trở việc phát triển kinh tế Vào những năm đầu thập niên 70, nhờ

sự ổn định chính trị và những chính sách hợp lý, I Rắc với nguồn tài nguyên dầu

mỏ trữ lượng lớn đã có bước phát triển kinh tế mạnh mẽ I Rắc đã vươn lên trởthành một trong những quốc gia phát triển của khu vực Trung Đông Nhữngnăm gần đây, sau khi Mỹ tiến hành chiến tranh với I Rắc, tình hình chính trịtrong nước hết sức bất ổn Các cơ sở vật chất kĩ thuật bị bàn phá, các Đảng, phephái chính trị đối đầu, đất nước thường xuyên bạo loạn khiến cho việc khôi phục

và phát triển kinh tế hết sức khó khăn Chính trị bất ổn, luật pháp thường xuyênthay đổi khiến cho mức độ rủi do tăng cao, các nhà đầu tư không dám bỏ vốn ra.Các hệ thống phân phối lương thực, thực phẩm ở đây rất kém phát triển, khiếncho đời sống nhân dân hết sức khó khăn Theo số liệu điều tra của một tổ chứcphi chính phủ thì có tới trên 60% dân số I Rắc là thiếu lương thực, thực phẩm

Sự ổn định về chính trị khiến cho tình hình đất nước ít bị xáo trộn Cácchính sách được ban hành sẽ ổn định hơn, ít bị thay đổi Thị trường sẽ ít rủi dohơn, các nhà đầu tư sẽ yên tâm đầu tư và hệ thống phân phối sẽ phát triển ViệtNam là một trong những ví dụ điển hình Nhờ sự ổn định về chính trị, luật pháp

và những chính sách hợp lý, Việt Nam đã huy động được hàng chục tỉ đôla đầu

tư nước ngoài trong đó có cả đầu tư trực tiếp và đầu tư gián tiếp Các nhà đầu tưtrong nước cũng yên tâm đầu tư vốn xây dựng các nhà máy xí nghiệp, các trungtâm thương mại… Sau hơn hai mươi năm đổi mới kinh tế nước ta đã có bướcphát triển vượt bậc trong đó hệ thống phân phối bán lẻ mặt hàng thực phẩm hếtsức phát triển đáp ứng tốt nhu cầu của nhân dân

1.3.2 Môi trưòng kinh tế vĩ mô.

Thương mại thực phẩm và một ngành nghề lĩnh vực kinh doanh trongtổng thể nền kinh tế quốc dân Nền kinh tế của một quốc gia phát triển sẽ thúcđẩy các ngành kinh tế phát triển Khi nền kinh tế tăng trưởng sẽ tăng thu nhậpcủa người dân dẫn đến các nhu cầu mới phát sinh, đồng thời cầu có khả năngthanh toán cũng tăng lên Trong các nhu cầu đó có nhu cầu về mặt hàng thựcphẩm, nhu cầu được hưởng thụ những mặt hàng chất lưọng cao và dịch vụ tiệních Trong nền kinh tế thị trường, có cầu ắt có cung Các nhà đầu tư, các doanh

nghiệp sẽ đầu tư phát triển hệ thống phân phối bán lẻ thực phẩm đáp ứng nhucầu khách hàng và thu lợi nhuận.

Các chính sách kinh tế vĩ mô sẽ giúp tạo điều kiện thuận lợi cho cácdoanh nghiệp và nhà đầu tư Chính sách về thuế, về lãi suất … giúp cho doanhnghiệp có thể huy động tối đa được nguồn vốn cần thiết để phát triển hệ thống.Nền kinh tế bao gồm rất nhiều ngành nghề, các ngành nghề lĩnh vực kinh doanhluôn có sự tác động qua lại lẫn nhau Muốn xây dựng được các trung tâm thươngmại hiện đại thì ngành xây dựng phải phát triển đáp ứng được các yêu cầu về cơ

sở hạ tầng, kĩ thuật hiện đại Hệ thống phân phối bán lẻ muốn phát triển thì cần

có cá sản phẩm chất lượng, điều đó được giải quyết bởi việc sản xuất trong nước

và nhập khẩu Do đó ngành sản xuất nông nghiệp và kinh doanh xuất nhập khẩucũng có vị trí hết sức quan trọng…

Như vậy môi trường kinh tế vĩ mô có tác động ảnh hưởng lớn tới việcphát triển hệ thống phân phối bán lẻ mặt hàng thực phẩm Nhà nước cần cónhững chính sách hợp lý để đảm bảo nền kinh tế vĩ mô phát triển nhanh và ổnđịnh từ đó thúc đẩy hệ thống phân phối bán lẻ thực phẩm phát triển

1.3.3 Yếu tố văn hoá xã hội.

Khi tiến hành sản xuất kinh doanh ở bất kì đâu doanh nghiệp cũng cần phải quan tâm tới yếu tố văn hoá xã hội của khu vực đó Văn hoá, phong tụctruyền thống, trình độ dân trí, lứa tuổi, thị hiếu, tâm lý, tâm linh… sẽ quyết địnhtới hành vi của người tiêu dùng Ở Indonêxia trên 90% dân số theo đạo Hồi.Những người theo đạo Hồi có đặc điểm là không ăn thịt lợn vì thế thịt lợn và cácloại thực phẩm chế biến từ thịt lợn gần như không thể bán được tại đây Do đó

hệ thống phân phối bán lẻ thực phẩm tại Indonexia thì nên có các loại thực phẩmthay thế thịt lợn

Yếu tố tâm lý, tâm linh không chỉ thể hiện ở mặt hàng mà còn thể hiện ởmàu sắc Tại Thái Lan nếu như các cửa hàng thực phẩm có màu vàng hoặc bao

bì sản phẩm có màu vàng thì rất khó tiêu thụ Tại sao lại như vậy ? Lý do là ởThái Lan đa số dân chúng theo đạo Phật, mà màu vàng là màu linh thiêng của

đạo Phật Theo người dân Thai Lan nếu như tuỳ tiện sử dụng màu vàng là thểhiện sự bất kính và họ sẽ tẩy chay doanh nghiệp của bạn Mỗi quốc gia, mỗivùng miền, mỗi khu vực có những đặc điểm văn hoá xã hội khác nhau Vậy để

có thể phát triển hoạt động phân phối bán lẻ thực phẩm các doanh nghiệp cầnnghiên cứu kĩ nền văn hoá ở các nơi đó để có các chiến lược, các hành động hợp

lý giúp hoạt động kinh doanh trở nên thuận lợi và tiến tới thành công

1.3.4 Vấn đề nội tại của từng hệ thống.

Muốn phát triển hệ thống trước hết phải xem trong hệ thống của mình đang tồn tại những vấn đề gi ? Những điểm mạnh điểm yếu ra sao ? Ví dụ cụthể đưa ra ở đây là hệ thống các siêu thị phân phối bán lẻ thực phẩm của ViệtNam Các siêu thị này có điểm mạnh là am hiểu thị trường trong nước Cácdoanh nghiệp nắm bắt được dân số, thu nhập, thị hiếu, tâm lý, văn hóa… củangười tiêu dùng từ đó có các chiến lược về giá, chiến lược sản phẩm phù hợp.Bên cạnh đó chúng ta chủ động được nguồn hàng thực phẩm trong nước tạo điềukiện thuận lợi cho quá trình kinh doanh Tuy nhiên nội tại các siêu thị này cònnhiều hạn chế Tiềm lực về vốn các doanh nghiệp trong nước còn yếu, quy môcác siêu thị còn nhỏ, trang thiết bị chưa thục sự hiện đại, hàng hoá chất lượngchưa cao… Không chỉ hạn chế về đièu kiện vật chất, chúng ta còn thua kém cácdoanh nghiệp nước ngoài ở trình độ, năng lực và kinh nghiệm quản lý, chấtlượng độ ngũ nhân viên Doanh nghiệp muốn phát triển được theo chiều rộnghay chiều sâu đều đòi hỏi yêu cầu về vốn, về nhân lực Các vấn đề còn tồn tạitrong doanh nghiệp sẽ tác động ảnh hưởng trực tiếp tới việc phát triển hệ thống.Sau khi nghiên cứu kĩ các vấn đề này sẽ giúp doanh nghiệp có phương hướng,hành động phát huy các điểm mạnh, khắc phục những điểm yếu để phát triểndoanh nghiệp

1.3.5 Thị trường và các đối thủ cạnh tranh.

Khi nói tới thị trường và đối thủ cạnh tranh chúng ta chủ yếu đề cập

tới các doanh nghiệp, các chủ thương bởi vì bản chất chợ được hình thành từnhiều cửa hàng nhỏ và trong nội bộ chợ cũng có sự cạnh tranh lẫn nhau Thị

trường là nơi diễn ra hoạt động trao đổi hàng hoá, và mỗi doanh nghiệp có mộtthị trường mục tiêu riêng Đặc điểm thị trường sẽ ảnh hưởng tới các quyết địnhcủa doanh nghiệp Thị trường có quy mô rộng lớn trong đó các khách hàng cóthu nhập trung bình thì hệ thống phân phối sẽ cung cấp các sản phẩm chất lượngtrung bình và có mức giá bình dân Ngược lại số lượng khách hàng có thu nhậpcao chiếm tỉ lệ lớn sẽ gợi cho các doanh nghiệp cung cấp các sản phẩm hàng hoáchất lượng cao và giá cả giúp thể hiện một phần cái “tôi” của khách hàng.

Bên cạnh thị trường thị các đối thủ cạnh tranh cũng có tác động lớn tớiviệc phát triển hệ thống phân phối bán lẻ Các doanh nghiệp sẽ phải tính toánlàm sao cho các hệ thống phát triển có hiệu quả để có thể cạnh tranh được vớicác đối thủ khác trên thị trường 1-1-2009 là thời hạn Việt Nam phải mở cửa thịtrường bán lẻ theo cam kết khi gia nhập tổ chức thương mại thế giới WTO Cácdoanh nghiệp trông nước sẽ phải cạnh tranh với các tập đoàn bán lẻ hàng đầu thếgiới như: Wall-mart, Lotte, Parkson… Các tập đoàn này có tiềm lực về vốn, cókinh nghiệm và trình độ quản lý cao Chắc chắn cạnh tranh trên thị trường phânphối bán lẻ nói chung và phân phối bán lẻ thực phẩm nói riêng sẽ trở nên hết sứckhốc liệt Các doanh nghiệp cần có những chiến lựơc, hành động đúng đắn, kếthợp phát triển hệ thống phân phối bán lẻ theo cả chiều rộng và chiều sâu để cóthể tồn tại và phát triển

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG HỆ THỐNG PHÂN PHỐI BÁN

LẺ MẶT HÀNG THỰC PHẨM TRÊN ĐỊA BÀN HÀ NỘI.

2.1. Khái quát chung về tình hình kinh tế - thương mại Hà Nội những năm qua

Trong quá trình công nghiệp hoá, hiên đại hoá phát triển kinh tế, thủ

đô Hà Nội luôn là đầu tàu kinh tế của khu vực phía Bắc Tốc độ tăng trưởngbình quân các năm đều rất cao trung bình khoảng 11,3% ( giai đoạn 2001-2007), mức sông nhân dân được nâng cao Các nhà cao tầng, trung tâm thươngmại, các khu đô thị mới được xây dựng đã làm thay đổi diện mạo thủ đô Cáccông viên, khu vui chơi giải trí, nhà hàng hình thành nhanh chóng đáp ứng nhucầu của nhân dân

Bảng 2.1 Tốc độ tăng trưởng các ngành kinh tế của Hà Nội

giai đoạn 2001-2007

Đơn vị %

2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 Bình quân

2001-2007 Tốc độ tăng

trưởng chung

10,0 3

12,04 11,4

3

11,5 8

12,9 4

11,50 8,53 10,8

2

10,4 3

11,00 12,0 10,56

Nguồn: Niên giám thống kê Hà NộiCùng với sự tăng trưởng cao, nền kinh tế thủ đô đã có sự chuyển dịch cơcấu mạnh mẽ Tỷ trọng ngành công nghiệp, dịch vụ tăng nhanh, tỷ trọng ngànhnông nghiệp giảm Đồng thời cơ cấu nội bộ các ngành cũng chuyển dịch hết sứctích cực Các ngành công nghiệp kĩ thuật cao, các ngành công nghiệp chế biến,công nghiệp phụ trợ phát triển mạnh Các ngành dịch vụ rất phát triển trong đó

các dịch vụ tiện ích, dịch vụ chất lượng cao có đóng góp rất lớn Sản xuất nôngnghiệp giảm để tăng diện tích đất xây dựng các nhà máy và khu đô thị.

Bảng 2.2 Cơ cấu kinh tế Hà Nội giai đoạn 2001-2007

Đơn vị %

2001 2002 2003 2004 200

5

200 6

Nguồn: Niên giám thống kê Hà Nội

Hoạt động kinh tế thương mại tại Hà Nội diễn ra hết sức sôi động Cácdoanh nghiệp thương mạị tăng lên nhanh chóng, năm 2001 có khoảng 3000doanh nghiệp thì đã tăng lên hơn 9000 doanh nghiệp vào năm 2007 giải quyếtcông ăn việc làm cho hơn 165.000 lao động thủ đô và lao động các tỉnh Cùngvới đó, hoạt động bán lẻ hàng hoá cũng có bước phát triển nhanh chóng Tổngmức lưu chuyển hàng hoá bán lẻ của Hà Nội đã tăng từ 4.203 tỷ đồng (năm2001) lên 68.554 tỷ đồng(năm 2007) trong đó mặt hàng thực phẩm chiếm tỷtrọng lớn ( khoảng trên 40%)

Giai đoạn 2001-2007 nền kinh tế đang phát triển mạnh thì giai đoạn 2008đến quý đầu năm 2009 tình hình kinh tế có những diễn biến xấu Trong năm

2008 tình hình giá cả hết sức biến động, lạm phát tăng cao Theo tính toán thìlạm phát đã lên tới trên 25%/năm, nền kinh tế bị tác động lớn do giá xăng dầu,giá nguyên liệu tăng cao Cuối năm 2008, Hà Tây và một số địa phương lân cậnđược sát nhập vào Hà Nội Thủ đô đã được mở rộng địa giới hành chính tạo racác điều kiện để phát triển kinh tế Tuy nhiên trong giai đoạn cuối 2008 đầu

2009 kinh tế thế giới lâm vào đại suy thoái đã tác động xấu đến kinh tế nước ta.Xuất khẩu giảm mạnh, hàng hoá sản xuất ra không bán được Các nhà máy bịphá sản làm cho thất nghiệp gia tăng, đời sống một bộ phận lớn người dân gặpnhiều khó khăn Cũng trong xu thế đó thì ngành kinh doanh bán lẻ cũng bị ảnhhưởng lớn, tốc độ tăng trưởng giảm mạnh Thực phẩm là một mặt hàng thiết yếu

nên dù kinh tế suy thoái thì mọi người cũng vẫn phải tiêu dùng Tuy nhiên sứctiêu thụ đã giảm mạnh, nhân dân thắt chặt chi tiêu để tiết kiệm vì lo lắng chomột tương lai không mấy sáng sủa Trước tình hình đó chính phủ đã có nhiềubiện pháp thúc đẩy nền kinh tế phát triển trong đó có gói kích cầu trị giá 1tỉdola Nền kinh tế cả nước nói chung và Hà Nội nói riêng đang từng bước khắcphục khó khăn, cố gắng nhanh chóng thoát ra khỏi khủng hoảng.

2.2 Thực trạng hệ thống phân phối bán lẻ mặt hàng thực phẩm trên địa

bàn Hà Nội

2.2.1 Chợ truyền thống.

Chợ là một hình thức phân phối bán lẻ có lịch sử hình thành, tồn tại vàphát triển từ rất lâu Có các chợ kinh doanh tổng hợp, có các chợ chuyên doanhmột loại hàng hoá trong đó mặt hàng thực phẩm là một trong những mặt hàng

kinh doanh hết sức phổ biến Hoà chung nhịp phát triển kinh tế đất nước thì hệ

thống chợ Hà Nội cũng đã đạt được các kết quả rất đáng ghi nhận:

+ Hệ thống chợ đã phát triển mạng lưới rộng khắp các khu vực trên địa bàn

Hà Nội cung cấp hàng hoá phục vụ nhu cầu của nhân dân Trên địa bàn Hà Nộikhi chưa mở rộng có khoảng 135 chợ trong đó trên 90% các chợ có phân phốibán lẻ mặt hàng thực phẩm Hàng hoá trong chợ hết sức dồi dào, phong phú đápứng đầy đủ và đa dạng nhu cầu nhân dân thủ đô Các chợ phân bố không đồngđều, phần lớn các quận nội thành ít chợ hơn khu vực ngoại thành Nguyên nhân

là do các quận nội thành diện tích chật hẹp, quỹ đất để mở rộng hệ thống chợkhông còn, phần lớn các chợ đều được xây dựng từ lâu và không xây thêm chợmới

Bảng 2.3 Tình hình phân bố các chợ trên địa bàn Hà Nội

Nguồn: Sở thương mại Hà Nội

+ Hệ thống chợ góp phần vào việc thúc đẩy nền kinh tế phát triển Chợ giúplưu thông hàng hóa, là cầu nối giữa người sản xuất và người tiêu dùng Thựcphẩm sản xuất ra muốn tiêu thụ đựợc thì phải thông qua các hệ thống phân phối

mà chợ là một trong những hình thức điển hình Bên cạnh đó chợ Hà Nội đã tạonguồn thu nhập, tạo công ăn việc làm cho hàng chục nghìn lao động góp phầngiải quyết vấn đề an sinh xã hội

+ Chợ là hình thức kinh doanh bán lẻ truyền thống không chỉ mang ý nghĩakinh tế mà còn mang những giá trị văn hoá, lịch sử Một số chợ ở Hà Nội chính

là các di tích lịch sử, các di tích văn hóa như chợ Đồng Xuân, Chợ Mơ, chợ 12,… Giá trị văn hoá,lịch sử của chợ đã góp phần thúc đẩy ngành du lịch pháttriển Không một du khách quốc tế nào đến Hà Nội mà không tới các chợ Họ tớichợ không chỉ để mua hàng hoá mà còn để tìm hiểu các nét đẹp văn hóa ViệtNam Chính vì vậy văn hoá chợ đã góp phần giới thiệu quảng bá các nét văn hoátruyền thống của đất nước

19-Bên cạnh những thành tựu đã đạt được thì hệ thống chợ trên địa bàn Hà Nội còn tồn tại một số hạn chế:

+ Thực trạng cơ sở vật chất, cơ sở hạ tầng của các chợ hiện này còn rất yếukém Hầu hết các chợ có quy mô nhỏ hẹp, theo số liệu của sở thương mại HàNội năm 2006 thì có tới 74% các chợ có diện tích dưới 5000m2 Đường giaothông đi đi vào các chợ cũng như đường đi trong chợ thường xuyên bị ách tắc.Khách hàng khi đi chợ cũng gặp rất nhiều khó khăn về nơi để xe, có nơi kháchphải để xe trên vỉa hè hoặc dưới long lề đường khiến cho tình trạng tắc nghẽngiao thông càng xảy trầm trọng hơn Các điều kiện đảm bảo an toàn cháy nổ cònrất thiếu dẫn tới tình trạng nguy hiểm khi có tai nạn xảy ra Vụ cháy chợ ĐồngXuân vài năm trước là một minh chứng cụ thể Do các trang thiết bị cứu hoảkhông được trang bị đầy đủ, một số có dụng cụ nhưng không sử dụng được kếtquả là lửa bắt nguồn từ một gian hàng và lan ra toàn thể khu chợ Thiệt hại lúc

đó ước tinh hàng chục tỉ đồng, đời sống các chủ thương trong chợ gặp rất nhiềukhó khăn Không chỉ hoả hoạn mà nước cũng chính là một thực trạng đáng báođộng trong các chợ hiện nay thì hệ thống thoát nước cũng chưa đáp ứng đượccác yêu cầu đặt ra Sau mỗi một trận mưa thì tình trạng nước ứ đọng, ngập lụtthường xuyên xảy ra Các chất thải, thực phẩm hỏng, đồ ăn thừa… trôi nổi, phânhuỷ gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng Trong trận mưa lụt lich sử năm 2008vừa qua thì hầu hết các chợ đều bị ngập lụt, rác thải lênh láng Môi trường chợ

và môi trường sống của các hộ dân xung quanh bị ảnh hưởng nghiêm trọng.+ Chất lượng thực phẩm, vệ sinh an toàn thực phẩm cũng là một thực trạngđang tồn tại trong các chợ hiện nay Hệ thống các lò giết mổ gia súc, gia cầmtrên địa bàn Hà Nội với điều kiện vệ sinh kém đã không được đảm bảo đựoc yêucầu vệ sinh đối với mặt hàng thực phẩm Tình trạng thực phẩm tưới sống, cácloại rau củ… từ các nơi đưa về mà không qua kiểm soát, không có dấu xác nhậncủa cơ quan kiểm dịch vẫn được bày bán công khai chính là nguồn gốc lây lanbệnh dịch và ngộ độc thực phẩm Không chỉ mặt hàng thực phẩm chưa qua chế