Quản Lý Nhà Nước Của Ủy Ban Nhân Dân Tỉnh Về Xử Lý Vi Phạm Hành Chính Từ Thực Tiễn Tỉnh Quảng Nam_Compressed.pdf

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI NGUYỄN ĐÌNH TRỌNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC CỦA ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH VỀ XỬ LÝ VI PHẠM HÀNH CHÍNH TỪ THỰC TIỄN TỈNH QUẢNG NAM LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT[.]

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các số liệu nêu trong luận văn là trung thực

Những kết luận khoa học của luận văn chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác

TÁC GIẢ LUẬN VĂN

Nguyễn Đình Trọng

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1 CHƯƠNG 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ

XỬ LÝ VI PHẠM HÀNH CHÍNH 9

1.1 Khái quát về sự hình thành và phát triển của pháp luật Xử lý vi phạm hành chính ở Việt Nam 9 1.2 Khái niệm vi phạm hành chính và xử lý vi phạm hành chính, quản lý nhà nước về xử lý vi phạm hành chính 18 1.3 Nội dung quản lý nhà nước của Ủy ban nhân dân tỉnh về xử lý vi phạm hành chính 28

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC CỦA ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH QUẢNG NAM VỀ XỬ LÝ VI PHẠM HÀNH CHÍNH

44 2.1 Sơ lược khái quát đặc điểm tình hình của tỉnh Quảng Nam 44 2.2 Thực trạng tổ chức thực hiện quản lý nhà nước của ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Nam về xử lý vi phạm hành chính ……… ………… 45 2.3 Những hạn chế, nguyên nhân quản lý nhà nước về xử lý vi phạm hành chính tại tỉnh Quảng Nam……… ……….64

CHƯƠNG 3 PHƯƠNG HƯỚNG, GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUẢN

LÝ NHÀ NƯỚC VỀ XỬ LÝ VI PHẠM HÀNH CHÍNH TỪ THỰC TIỄN TỈNH QUẢNG NAM 68

3.1 Phương hướng hoàn thiện quản lý nhà nước về xử lý vi phạm hành chính 68 3.2 Giải pháp hoàn thiện quản lý nhà nước về xử lý vi phạm hành chính nói chung và giải pháp hoàn thiện quản lý nhà nước về xử lý vi phạm hành chính tại tỉnh quảng Nam nói riêng 70

KẾT LUẬN 78 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VÀ CHỮ VIẾT TẮT

HĐND Hội đồng nhân dân

UBND Ủy ban nhân dân

DANH MỤC CÁC HÌNH

Hình 2.1: Hội nghị tập huấn Luật Xử lý vi phạm hành chính năm 2012 47Hình 2.2: Hội nghị tập huấn công tác xử lý vi phạm hành chính lĩnh vực Quản

lý thị trường 48Hình 2.3: Hội nghị tập huấn chuyên sâu về pháp luật xử lý vi phạm hành chính 2014 49Hình 2.4: Hội nghị tập huấn nghiệp vụ về pháp luật xử lý vi phạm hành chính 50Hình 2.5: Hội nghị tập huấn phần mềm cơ sở dữ liệu về xử lý vi phạm hành chính 52

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Xử lý vi phạm hành chính là công cụ quan trọng trong hoạt động quản

lý nhà nước nhằm duy trì trật tự kỷ cương trong quản lý hành chính nhà nước Đây là một vấn đề liên quan trực tiếp đến đời sống hằng ngày của nhân dân, của tổ chức và hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp đã được Đảng, Nhà nước và toàn xã hội hết sức quan tâm

Vì thế, Luật Xử lý vi phạm hành chính đã được Quốc hội thông qua ngày 20 tháng 6 năm 2012 đã đánh dấu một bước phát triển quan trọng trong việc xây dựng và hoàn thiện pháp luật về xử lý vi phạm hành chính nói riêng,

hệ thống pháp luật Việt Nam nói chung, đồng thời khẳng định một bước phát triển mới về cơ chế pháp lý bảo vệ và bảo đảm quyền con người, quyền công dân, duy trì trật tự kỷ cương trong quản lý hành chính nhà nước ở nước ta phù hợp với tinh thần của Hiến pháp năm 2013 Luật Xử lý vi phạm hành chính gồm 6 phần 12 chương, 142 điều quy định đầy đủ toàn diện, các vấn đề về xử

lý vi phạm hành chính trên cơ sở kế thừa những quy định đã được thực tiễn kiểm nghiệm, khắc phục một cách cơ bản những hạn chế, bất cập của hệ thống pháp luật về xử lý vi phạm hành chính hiện hành, bảo đảm dân chủ, bảo đảm tính công khai, minh bạch trong trình tự, thủ tục xử phạt vi phạm hành chính và xử lý vi phạm hành chính

Trong đó, để triển khai Luật Xử lý vi phạm hành chính, việc tổ chức thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước về xử lý vi phạm hành chính tại địa phương rất quan trọng Vì thế, Ủy ban nhân dân tỉnh đóng vai trò chủ đạo, quyết định hiệu quả thực thi tại các cấp của chính quyền địa phương, không chỉ các quy định quản lý công tác thi hành pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính nói riêng mà còn có cả các quy định về xử lý vi phạm hành chính nói chung

Nhiệm vụ, quyền hạn của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh với vị trí là cơ quan quản lý nhà nước ở địa phương được quy định tại Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2015 Sở Tư pháp với vị trí là cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh thực hiện chức năng tham mưu, giúp Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quản lý nhà nước về ngành, lĩnh vực ở địa phương được quy định Nghị định số 24/2014/NĐ-CP ngày 04/4/2014 quy định tổ chức các

cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, trong đó có nhiệm vụ “quản lý nhà nước về công tác thi hành pháp luật

về xử lý vi phạm hành chính” [khoản 2, Điều 8 Nghị định số CP] Các nhiệm vụ cụ thể trong quản lý nhà nước về xử lý vi phạm hành chính được quy định tại Luật Xử lý vi phạm hành chính 2012, Nghị định số 97/2017/NĐCV ngày 18 tháng 8 năm 2017 của Chính phủ sửa đổi bổ sung một số Điều của Nghị định số 81/2013/NĐ-CP ngày 19/7/2013 quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Xử lý vi phạm hành chính

24/2014/NĐ-Tuy nhiên, việc triển khai thực hiện Luật Xử lý vi phạm hành chính và các Nghị định quy định chi tiết thi hành luật này về xử phạt vi phạm hành chính và xử lý vi phạm hành chính đang đặt ra nhiều nhiệm vụ hết sức khó khăn, phức tạp đòi hỏi sự nổ lực của các ngành các cấp ở Trung ương và địa phương

Thực tiễn tại tỉnh Quảng Nam trong những năm qua cho thấy việc đảm bảo thực hiện quản lý nhà nước về xử lý vi phạm hành chính bên cạnh những ưu điểm đã bộc lộ nhiều bất cập, như có nhiều qui định pháp luật còn chồng chéo, không thống nhất, chưa phù hợp với thực tế, thiếu tính khả thi Hoạt động giải thích pháp luật vi phạm hành chính đã triển khai song hiệu quả chưa cao dẫn đến việc áp dụng hoạt động quản lý xử lý vi phạm hành chính ở nhiều nơi còn khá lúng túng và bị động

Việc ban hành các văn bản quy phạm pháp luật hướng dẫn thi hành

Luật Xử lý vi phạm hành chính còn chưa kịp thời, gây khó khăn trong công tác quản lý, xử lý vi phạm hành chính Cơ sở vật chất, kỹ thuật cho công tác quản lý nhà nước về xử lý vi phạm hành chính chưa đảm bảo Việc phối hợp giữa cơ quan chức năng trong xử lý vi phạm hành chính chưa chặt chẽ, chưa kịp thời, nhất là việc trình các hồ sơ vượt thẩm quyền của người lập biên bản; việc thực hiện công tác báo cáo, thống kê còn chồng chéo, chưa có phần mềm

cơ sở dữ liệu về vi phạm hành chính

Về mặt lý luận, để đảm bảo thực hiện công tác quản lý xử lý vi phạm hành chính cũng đặt ra nhiều vấn đề nhưng chưa có một công trình nghiên cứu mang tính chuyên sâu nào Một số công trình được công bố chỉ nghiên cứu chung về pháp luật xử phạt vi phạm hành chính ở các lĩnh vực như hải quản, lĩnh vực công thương, lĩnh vực bảo vệ môi trường.v.v Rõ ràng, cả về mặt lý luận,

cả về mặt thực tiễn, việc nghiên cứu một cách toàn diện vấn đề đảm bảo thực hiện công tác quản lý xử lý vi phạm hành chính để đề xuất và luận chứng các giải pháp nhằm đảm bảo thực hiện pháp luật đó nghiêm minh, chính xác, kịp thời là hết sức cần thiết và cấp bách hiện nay

Xuất phát từ những diễn biến thực tiễn tại tỉnh Quảng Nam, tôi thực

hiện đề tài: “Quản lý Nhà nước của Ủy ban nhân dân tỉnh về xử lý vi phạm

hành chính từ thực tiễn tỉnh Quảng Nam” nhằm làm cơ sở khoa học cho

việc nâng cao hiệu quả quản lý Nhà nước về xử lý vi phạm hành chính tại địa

phương

2 Tình hình nghiên cứu đề tài

Theo đường lối đổi mới của đất nước ta và nhất là nhằm thực hiện chủ trương "quản lý nhà nước bằng pháp luật", việc nghiên cứu những vấn đề lý luận về quản lý pháp luật, về cơ chế thực hiện quản lý pháp luật nói chung, pháp luật xử lý vi phạm hành chính Có thể kể đến một số công trình sau:

- Luận văn thạc sĩ luật học: "Thực hiện pháp luật ở các tỉnh miền núi

phía bắc ở nước ta hiện nay - thực trạng và các phương hướng, giải pháp"

của Lê Thanh Bình, 2002

- Luận văn thạc sĩ luật học: "Tăng cường quản lý nhà nước bằng pháp

luật trong lĩnh vực hải quan ở Việt Nam hiện nay" của Bùi Văn Thịnh, 2003

- Luận văn thạc sĩ luật học: "Tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa

trong lĩnh vực xử lý vi phạm hành chính ở nước ta hiện nay" của Đặng Thanh

Sơn, 2003

- Luận văn thạc sĩ luật học: "Vi phạm pháp luật hành chính trong lĩnh

vực hải quan và giải pháp xử lý "của Lê Nguyễn Nam Ninh, 2004

- Luận văn thạc sĩ luật học: "Hoàn thiện pháp luật trong quản lý nhà

nước về hải quan đối với doanh nghiệp kinh doanh xuất nhập khẩu ở Việt Nam hiện nay" của Bùi Văn Hải, 2005

- Luận văn thạc sĩ luật học: “Xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực

bảo vệ môi trường đối với doanh nghiệp trong khu công nghiệp ở Việt Nam”

của Nguyễn Thị Bình, 2013

- Luật văn thạc sĩ luật học: “Vi phạm pháp luật hành chính trong lĩnh

vực hải quan và biện pháp ngăn chặn”, của Nguyễn Thị Mai Hương, 2015

- Luật văn thạc sĩ luật học: “Xử lý vi phạm hành chính về buôn bán

hàng giả từ thực tiễn quận Hoàn Kiếm, Thành Phố Hà Nội”, của Nguyễn

Trường Sơn, 2016

- Luật án tiến sĩ luật học: “Xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực

quản lý trật tự xây dựng đô thị: thực trạng và giải pháp”, của Nguyễn Bá

Phùng, 2016

- Luật văn thạc sĩ luật học: “Xử lý vi phạm hành chính về buôn bán

hàng giả từ thực tiễn quận Hoàn Kiếm, Thành Phố Hà Nội”, của Nguyễn

Trường Sơn, 2016

- Luật án tiến sĩ luật học: “Xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực

quản lý trật tự xây dựng đô thị: thực trạng và giải pháp”, của Nguyễn Bá

Phùng, 2016

Ngoài ra, còn có một số bài viết của các cán bộ chuyên gia trong và ngoài ngành Tư pháp liên quan đến đề tài luận văn đã được đăng trên cổng thông tin điện tử của Bộ Tư pháp như bài viết của Thạc sĩ Trần Thị Thu Hà, Giảng viên khoa luật hành chính - nhà nước, Đại học Luật Thành Phố Hồ Chí Minh - pháp luật về xử lý vi phạm hành chính trong hoạt động của các doanh nghiệp; bài viết của PGS, Tiến sĩ Hà Hùng Cường, nguyên Bộ trưởng, Bộ Tư pháp đăng trên Báo điện tử nhân dân - Luật Xử lý vi phạm hành chính - bước phát triển mới về cơ chế pháp lý bảo đảm quyền con người, quyền công dân ở nước ta; bài viết của Thạc sĩ Đặng Thanh Sơn, Cục trưởng Cục Quản lý xử lý

vi phạm hành chính và theo dõi thi hành pháp luật, Bộ Tư pháp đăng trên trang điển tử Luật Minh Khuê - vi phạm hành chính và xử lý vi phạm hành chính; Tiến sĩ Lê Vương Long và thạc sĩ Hoàng Văn Sao đăng trên Tạp chí Luật học - đặc san về xử lý vi phạm hành chính; một số bài viết về những vướng mắc khi xử lý vi phạm hành chính ở các địa phương trong từng lĩnh vực cụ thể…

Các công trình nghiên cứu trên chỉ chủ yếu tập trung vào các vấn đề về hoàn thiện pháp luật vi phạm hành chính, xử lý vi phạm hành chính, pháp luật hải quan, pháp luật môi trường, pháp luật công thương, pháp luật trật tự đô thị, quản lý nhà nước bằng pháp luật đối với hoạt động hải quan, môi trường, công thương, trật tự đô thị, tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa trong lĩnh vực xử lý vi phạm hành chính ở nước ta hiện nay và một số lĩnh vực công tác

cụ thể khác, chưa có đề tài nghiên cứu một cách tổng quan và đáng giá một cách sâu sắc, cụ thể thực trạng, cũng như những ưu điểm, hạn chế, từ đó rút ra những phương hướng và giải pháp hoàn thiện trong việc thực hiện quản lý

nhà nước của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh về xử lý vi phạm hành chính

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Mục đích nghiên cứu

Nghiên cứu lý luận và thực tiễn quản lý nhà nước về xử phạt hành chính từ thực tiễn tỉnh Quảng Nam để đề xuất giải pháp hoàn thiện quản lý nhà nước về lĩnh vực này trên địa bàn cấp tỉnh

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

Luận văn giải quyết các nhiệm vụ sau:

- Hệ thống hóa và làm rõ hơn những vấn đề lý luận quản lý nhà nước

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Những vấn đề lý luận và thực tiễn quản lý nhà nước về xử lý vi phạm hành chính của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh ( từ thực tiễn tỉnh Quảng Nam)

4.2 Phạm vi nghiên cứu

Trong khuôn khổ có hạn, luận văn chỉ tập trung nghiên cứu những vấn

đề cơ bản của việc quản lý nhà nước về xử lý vi phạm hành chính

- Về không gian: từ thực tiễn tại tỉnh Quảng Nam

- Về thời gian: từ 2012 đến ngày 2018

- Về nội dung: luận văn tập trung nghiên cứu những nội dung cơ bản của quản lý nhà nước về xử phạt vi phạm hành chính của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh

5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu

5.1 Phương pháp luận

Luận văn được dựa trên cơ sở phương pháp luận duy vật lịch sử và duy vật biện chứng của chủ nghĩa Mác - Lênin, đường lối chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về nhà nước, pháp luật, quản lý nhà nước trên các lĩnh vực

5.2 Phương pháp nghiên cứu

Để thực hiện luận văn học viên đã sử dụng các phương pháp nghiên cứu cụ thể như: kết hợp lý luận với thực tiễn, phân tích và tổng hợp lịch sử cụ thể Ngoài ra, luận văn còn sử dụng một số phương pháp nghiên cứu của một

số bộ môn khoa học khác như: phương pháp phân tích, thống kê

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn

6.1 Ý nghĩa lý luận

- Luận văn đã hệ thống hóa và làm rõ hơn những vấn đề lý luận quản lý nhà nước về xử lý vi phạm hành chính;

- Luận văn đã phân tích, đánh giá được thực trạng quản lý nhà nước về

xử lý vi phạm hành chính từ thực tiễn tỉnh Quảng Nam

7 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, luận văn

có kết cấu gồm 3 chương:

Chương 1: Những vấn đề lý luận quản lý nhà nước về xử lý vi phạm

hành chính;

Chương 2: Thực trạng quản lý nhà nước về xử lý vi phạm hành chính

từ thực tiễn tỉnh Quảng Nam

Chương 3: Phương hướng và giải pháp hoàn thiện quản lý nhà nước về

xử lý vi phạm hành chính từ thực tiễn tỉnh Quảng Nam

CHƯƠNG 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ XỬ

Chế tài phạt tiền, giải tán hội, cưỡng chế nộp thuế, tịch thu tang vật, phương tiện, tước quyền sử dụng giấy phép, phê bình, cưỡng chế làm thêm ngày công.v

Hành vi, chế tài ít, chưa thống nhất, không nhất quán, rời rạc nhưng cơ bản đáp ứng được yêu cầu quản lý xã hội giai đoạn hiện này [5]

1.1.2 Giai đoạn 1954 – 1989

Một số văn bản tiêu biểu đặc trưng trong giai đoạn này: Quyết định số 117/CP ngày 13/6/1972 ban hành Điều lệ lao động thời chiến (trong độ tuổi lao động có sức lao động mà không chịu lao động, không có nghề nghiệp chính đáng; Nghị định số 143/CP ngày 27/5/1977 ban hành Điều lệ xử phạt vi cảnh (vi phạm vi cảnh), Nghị định số 46/HĐBT ngày 10/5/1983 của Hội đồng

Bộ trưởng (hành vi đầu cơ buôn lậu, làm hàng giả, kinh doanh trái phép )

Chế tài xử lý: Đưa đi tập trung cải tạo theo thủ tục hành chính, xử phạt hành chính, phê bình, phạt giam hành chính, phạt lao động công ích

Các văn bản quy định về xử lý vi phạm hành chính khá chặt chẽ, đầy

đủ, thống nhất hơn trước nhưng nhiều chế tài quá nghiêm khắc, “lấn sân” sang cả hình sự, thẩm quyền quy định và hình thức văn bản cũng chưa nhất quán thống nhất, chưa có văn bản điều chỉnh chung [5]

1.1.3 Giai đoạn 1989 - 2018

Một số văn bản tiêu biểu đặc trưng trong giai đoạn này: Pháp lệnh xử phạt vi phạm hành chính 1989; Pháp lệnh xử lý vi phạm hành chính 1995; Pháp lệnh xử lý vi phạm hành chính 2002; Pháp lệnh xử lý vi phạm hành chính năm 2007; Pháp lệnh xử lý vi phạm hành chính năm 2008; Luật Xử lý

vi phạm hành chính năm 2012

Chế tài xử lý: cảnh cáo, phạt tiền (phạt chính); tước quyền sử dụng giấy phép, tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm (bổ sung); buộc khôi phục lại tình trạng ban đầu bị thay đổi bởi vi phạm hành chính gây ra, buộc tháo dỡ công trình xây dựng trái phép (biện pháp khắc phục hậu quả)

Được ban hành đầu tiên từ năm 1989, từng bước được hoàn thiện qua

ba lần sửa đổi, bổ sung và cùng với các văn bản hướng dẫn thi hành, Pháp lệnh xử lý vi phạm hành chính đã góp phần quan trọng trong công tác phòng ngừa, đấu tranh có hiệu quả đối với các vi phạm hành chính ở nước ta, bảo đảm trật tự quản lý nhà nước và nâng cao hiệu lực, hiệu quả của công tác quản lý nhà nước, tạo môi trường thuận lợi cho hoạt động sản xuất, kinh doanh, giữ vững ổn định trật tự an toàn xã hội để phát triển kinh tế - xã hội trong bối cảnh hội nhập

Tuy nhiên, thực tế thi hành pháp luật xử lý vi phạm hành chính diễn ra rất phức tạp, trong khi lĩnh vực này lại chưa được tổ chức theo dõi, quản lý thống nhất, thường xuyên, bài bản nên đã ảnh hưởng đến hiểu quả thi hành

của pháp luật xử lý vi phạm hành chính và hiệu quả quản lý của nhà nước, ảnh hưởng đến kinh tế, trật tự an toàn xã hội Qua 8 năm thực hiện, Pháp lệnh

xử lý vi phạm hành chính năm 2002 đã bộc lộ những hạn chế, bất cập đòi hỏi phải khẩn trương nghiên cứu, xây dựng soạn thảo ban hành một văn bản Luật

để thay thế nhằm đáp ứng đòi hỏi ngày càng cao của đời sống kinh tế - xã hội

cả đất nước trong giai đoạn phát triển mới bởi các lý do chủ yếu sau đây:

Thứ nhất, mặc dù Pháp lệnh xử phạt vi phạm hành chính năm 1989 đã qua bốn lần sửa đổi, bổ sung (1995, 2002, 2007, 2008), nhưng vẫn bộc lộ nhiều hạn chế, bất cập lớn trước những đòi hỏi, thách thức của hoạt động quản lý nhà nước trong điều kiện phát triển nền kinh tế thị trường định hướng

xã hội chủ nghĩa nghĩa và xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân Ở tầm Pháp lệnh, các quy định về

xử lý vi phạm hành chính cũng chỉ mang tính chất tình thế, chưa thể xác lập những quy định pháp luật với tầm nhìn chiến lược cho một giai đoạn phát triển mới Bên cạnh đó, việc thiếu các quy định cụ thể để đảm bảo tính dân chủ, tính chính xác, minh bạch khách quan trong việc xem xét, quyết định việc xử phạt vi phạm hành chính, áp dụng các biện pháp xử lý hành chính, thủ tục, hình thức xử phạt vi phạm hành chính, các biện pháp xử lý hành chính còn hạn chế, bộc lộ nhiều khiếm khuyết, bất cập, đã làm giảm hiệu lực và hiệu quả của một công cụ pháp lý quan trọng – xử lý vi phạm hành chính – để cùng với pháp luật hình sự góp phần đắc lực vào giữ gìn trật tự, kỷ cương quản lý hành chính của nhà nước, giữ gìn an ninh, trật tự an toàn xã hội, bảo

vệ quyền, lợi ích hợp pháp của công dân dân, đấu tranh phòng, chống hiệu quả đối với vi phạm hành chính, tội phạm trong thời kỳ mới

Thứ hai, trong thời gian qua, để giải quyết sự “xơ cứng” trong cách quy định về thẩm quyền, về mức xử phạt tối đa trong lĩnh vực quản lý nhà nước tại Pháp lệnh xử lý vi phạm hành chính, đáp ứng kịp thời yêu cầu phát triển

của kinh tế - xã hội, nhiều văn bản luật chuyên ngành như: Luật Chứng khoán, Luật Quản lý thuế, Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng.v.v đã trực tiếp quy định về hành vi vi phạm hành chính, hình thức xử phạt thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính Có thể nói rằng, bên cạnh các điểm tích cực, thì các quy định này của các luật chuyên ngành cùng với nhiều Nghị định quy định xử phạt vi phạm hành chính hiện hành đã dẫn đến tình trạng thiếu thống nhất và chồng chéo trong hệ thống pháp luật, tạo ra tình trạng khó kiểm soát về xử phạt vi phạm hành chính Để góp phần giải quyết cơ bản vấn đề này đòi hỏi phải có sự đổi mới trong việc quy định

về thẩm quyền, hình thức và thủ tục xử phạt vi phạm hành chính ở tầm một đạo luật mang tính luật gốc nhằm bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất của hệ thống pháp luật

Thứ ba, yêu cầu “thể chế kịp thời, đầy đủ, đúng đắn đường lối của Đảng, cu thể hóa các quy định của Hiến pháp về xây dựng Nhà nước pháp quyền xã họi chủ nghĩa Việt Nam của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân; bảo dảm quyền con người, quyền tự do, dân chủ của công dân.v.v.” là chủ trương lớn xuyên suốt trong nhiều nghị quyết về xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật, cải cách hành chính, cải cách tư pháp Điều đó đòi hỏi Nhà nước ta cần phải quy phạm hóa các quyền tự do dân chủ, quyền con người bằng các quy định của một đạo luật Điều này cũng phù hợp với chủ trương

“Giảm dần pháp lệnh của Ủy ban Thường vụ Quốc hội và nghị định của Chính phủ quy định những vấn đề chưa có luật Những pháp lệnh, nghị định này sau một thời gian thực hiện, được kiểm nghiệm là đúng thì hoàn chỉnh để chuyển thành luật” đã được xác định trong Nghị quyết Hội nghị lần thứ ba Ban chấp hành trung ương Đảng khóa VIII

Thứ tư, Pháp lệnh xử phạt vi phạm hành chính được ban hành năm

1989, sau đó được thay thế bằng Pháp lệnh Xử lý vi phạm hành chính năm

1995, trong bối cảnh nước ta chưa hội nhập sâu vào nền kinh tế thế giới; nhiều điều ước quốc tế chúng ta chưa có điều kiện gia nhập hoặc công nhận

do vậy, chưa phản ánh được những đặc điểm và yêu cầu đấu tranh phòng, chống vi phạm hành chính trong điều kiện hội nhập quốc tế Do đó chưa tạo

cơ sở pháp lý đầy đủ, thuận lợi cho việc thực hiện các nghĩa vụ mà Việt Nam

đã cam kết trong các điều ước quốc tế như: Công ước của Liên hiệp quốc về quyền trẻ em, các điều ước quốc tế về quyền con người, quyền công dân trong các lĩnh vực dân sự, chính trị, kinh tế, văn hóa – xã hội

Chính vì vậy, việc nghiên cứu xây dựng và ban hành Luật Xử lý vi phạm hành chính năm 2012 để thay thế Pháp lệnh Xử lý vi phạm hành chính năm 2002 (sửa đổi, bổ sung năm 2008) sẽ góp phần đáng kể vào việc “nội luật hóa” nhiều nguyên tắc, quy định quan trọng của luật pháp quốc tế đã được Việt Nam thừa nhận hoặc cam kết tuân thủ vào hệ thống pháp luật xử lý

vi phạm hành chính của Việt Nam, đưa Việt Nam hội nhập sâu rộng hơn và vị thế của Việt Nam được tăng cường hơn trong cộng đồng quốc tế

Luật Xử lý vi phạm hành chính (XLVPHC) là một trong các đạo luật quan trọng của Nhà nước ta Luật quy định những vấn đề cơ bản về xử lý hành chính Mặc dù xử phạt vi phạm hành chính và các biện pháp xử lý hành chính là hai nội dung tương đồng độc lập, có sự khác biệt về đối tượng bị xử phạt, đối tượng bị áp dụng các biện pháp xử lý hành chính, về thẩm quyền, thủ tục xử phạt cũng như thẩm quyền, thủ tục áp dụng các biện pháp xử lý vi phạm hành chính Sau khi thảo luận, cân nhắc kỹ, Quốc hội thấy rằng cần thiết phải kế thừa Pháp lệnh XLVPHC, bao gồm xử phạt vi phạm hành chính

và áp dụng các biện pháp xử lý hành chính Tuy nhiên, nội dung thuộc hai vấn

đề này được chỉnh sửa, bổ sung, hoàn thiện theo hướng nhằm đáp ứng hiệu quả các yêu cầu của thực tiễn đấu tranh phòng, chống vi phạm hành chính và bảo đảm tốt hơn nữa quyền, lợi ích hợp pháp của công dân đã được Hiến pháp

quy định

Luật XLVPHC là Luật có nội dung điều chỉnh rộng, bao gồm các lĩnh vực khác nhau của đời sống xã hội, nội dung lớn, phức tạp Chính vì vậy, Luật được bố cục thành 06 phần, 12 chương và 142 điều, bao gồm: Phần thứ nhất về những vấn đề chung (từ Điều 1 đến Điều 20); Phần thứ hai quy định

về xử phạt vi phạm hành chính (gồm 03 chương, 68 điều, từ Điều 21 đến Điều 88); phần thứ ba quy định về áp dụng biện pháp xử lý hành chính (gồm 05 chương, 30 điều, từ Điều 89 đến Điều 118); Phần thứ tư quy định về các biện pháp ngăn chặn và bảo đảm việc xử lý vi phạm hành chính (gồm 02 chương,

14 điều, từ Điều 119 đến Điều 132); Phần thứ năm quy định đối với người chưa thành niên vi phạm hành chính (gồm 02 chương, 8 điều, từ Điều 133 đến Điều 140) và Phần thứ sáu quy định về điều khoản thi hành (gồm 02 điều, từ Điều 141 đến Điều 142)

Những nội dung chính của Luật XLVPHC (gồm có các phần chủ yếu):

- Phần thứ nhất (về một số quy định chung của Luật)

Phần này gồm các điều quy định về phạm vi điều chỉnh, giải thích thuật ngữ, nguyên tắc xử lý vi phạm hành chính, thẩm quyền quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong các lĩnh vực quản lý nhà nước và chế độ áp dụng các biện pháp xử lý hành chính; đối tượng bị xử lý vi phạm hành chính; thời hiệu

xử lý vi phạm hành chính; tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ trong xử lý vi phạm hành chính; các trường hợp không xử phạt vi phạm hành chính; các hành vi nghiêm cấm; trách nhiệm quản lý công tác thi hành pháp luật về xử lý vi phạm hành chính; áp dụng Luật XLVPHC đối với hành vi vi phạm hành chính ở ngoài lãnh thổ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.v.v

- Phần thứ hai (các quy định về xử phạt vi phạm hành chính)

Phần này quy định về các hình thức xử phạt vi phạm hành chính, biện pháp khắc phục hậu quả và nguyên tắc áp dụng; thẩm quyền xử phạt và áp

dụng các biện pháp khắc phục hậu quả; thủ tục xử phạt, thi hành quyết định

xử phạt và cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt

- Phần thứ ba (quy định về các biện pháp ngăn chặn và bảo đảm xử lý

vi phạm hành chính)

Luật XLVPHC quy định 09 biện pháp ngăn chặn và bảo đảm xử lý vi phạm hành chính, cụ thể là các biện pháp sau đây: (1) tạm giữ người; (2) Áp giải người vi phạm; (3) Tạm giữ tang vật, phương tiện vi phạm hành chính, giấy phép, chứng chỉ hành nghề; (4) Khám người; (5) Khám phương tiện vận tải, đồ vật; (6) Khám nơi cất giấu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính; (7) Quản lý người nước ngoài vi phạm pháp luật Việt Nam trong thời gian làm thủ tục trục xuất; (8) Giao cho gia đình, tổ chức quản lý người bị áp dụng biện pháp xử lý hành chính trong thời gian làm thủ tục áp dụng biện pháp xử

lý hành chính; (9) Truy tìm đối tượng phải chấp hành quyết định đưa vào trường giáo dưỡng, đưa vào cơ sở giáo dục bắt buộc, đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc trong trường hợp bỏ trốn

- Phần thứ tư (về các quy định để xử lý đối với người chưa thành niên ) Khác với Pháp lệnh XLVPHC, Luật XLVPHC quy định nội dung này thành một phần mới đưa ra những quy định đặc thù để người có thẩm quyền

ưu tiên xem xét trong quá trình xem xét ra quyết định xử lý vi phạm hành chính đối với người chưa thành niên Khi người chưa thành niên vi phạm hành chính, họ không phải chịu các chế tài xử lý vi phạm hành chính với mức

độ tương tự như áp dụng đối với các hành vi vi phạm của người đã thành niên thực hiện Nội dung phần này quy định về nguyên tắc xử lý; việc áp dụng các hình thức xử phạt và biện pháp khắc phục hậu quả; áp dụng các biện pháp xử

lý hành chính; thời hạn được coi là chưa bị xử lý vi phạm hành chính và các biện pháp thay thế xử lý vi phạm hành chính đối với người chưa thành niên (Chương II, Phần thứ năm), trong đó, phần các biện pháp thay thế xử lý vi

phạm hành chính đối với người chưa thành niên như các biện pháp nhắc nhở (Điều 39), quản lý tại gia đình (Điều 140) là những biện pháp hoàn toàn mới

so với Pháp lệnh XLVPHC năm 2002

- Nghị quyết số 24/2012/QH13 ngày 20/6/2012 của Quốc hội về việc

thi hành Luật XLVPHC: Mặc dù Luật XLVPHC có phạm vi điều chỉnh rộng, nội dung phức tạp nhưng Luật có nhiều quy định mang tính nhân đạo, thể hiện quan điểm của Đảng về cải cách Tư pháp, cải cách pháp luật, bảo vệ quyền con người, có lợi cho người vi phạm, nhiều quy định mang tính chuyển tiếp cần phải được tuân thủ chặt chẽ khi áp dụng Xuất phát từ ý nghĩa, tầm quan trọng và đặc điểm, dặc thù của Luật XLVPHC, cùng ngày thông qua Luật XLVPHC ngày 20/6/2012, quốc hội cũng đã ban hành Nghị quyết số 24/2012/QH13 về việc thi hành Luật XLVPHC, trong đó một số điểm cần lưu

ý đối với việc áp dụng một số biện pháp xử lý vi phạm hành chính kể từ thời điểm công bố Luật cho đến khi Luật có hiệu lực (kể từ ngày 01/01/2014) [15]

- Không áp dụng biện pháp giáo dục tại xã, phường, thị trấn và đưa vào

cơ sở chữa bệnh đối với người bán dâm Người có hành vi bán dâm bị xâm phạm vi phạm hành chính theo quy định của pháp luật

- Không áp dụng biện pháp giáo dục tại xã, phường, thị trấn đối với người từ đủ 12 tuổi đến dưới 14 tuổi thực hiện hành vi có dấu hiệu của một tội phạm nghiêm trọng do cố ý quy định tại Bộ luật hình sự hoặc nhiều lần có hành vi trộm cắp vặt, lừa đảo nhỏ, đánh bạc nhỏ, gây rối trật tự công cộng

- Không áp dụng biện pháp đưa vào trường giáo dưỡng đối với các trường hợp:

+ Người từ đủ 12 tuổi đến dưới 14 tuổi thực hiện hành vi có dấu hiệu của một tội phạm rất nghiêm trọng hoặc đặc biệt ngiêm trọng do vô ý được quy định tại Bộ luật hình sự;

+ Người từ đủ 12 tuổi đến dưới 14 tuổi thực hiện hành vi có dấu hiệu

của một tội phạm ít nghiệm trọng hoặc tội phạm nghiêm trọng được quy định

tại Bộ luật hình sự mà trước đó đã bị áp dụng biện pháp giáo dục tại xã,

phường, thị trấn hoặc chưa bị áp dụng biện pháp này nhưng không có nơi cư

trú nhất định;

+ Người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi thực hiện hành vi có dấu hiệu

của một tội phạm ít nghiêm trọng hoặc tội phạm nghiêm trọng do vô ý được

quy định tại Bộ luật hình sự mà trước đó đã áp dụng biện pháp giáo dục tại xã

phường thị trấn hoặc chưa bị áp dụng biện pháp này nhưng không có nơi cư

trú nhất định

- Không áp dụng biện pháp đưa vào trường giáo dưỡng, đưa vào cơ sở

giáo dục, đưa vào cơ sở chữa bệnh đối với người đang mang thai có chứng

nhận của bệnh viện; phụ nữ hoặc người duy nhất đang nuôi con nhỏ dưới 36

tháng tuổi được UBND cấp xã nơi người có cư trú xác nhận

- Các đối tượng vừa nêu trên đang trong quá trình lập hồ sơ đề nghị áp

dụng biện pháp xử lý hành chính tương ứng thì không tiếp tục lập hồ xem xét,

áp dụng Trường hợp đã có quyết định áp dụng biện pháp xử lý hành chính

tương ứng đối với đối tượng vừa nêu nhưng chưa thi hành hoặc được hoãn thi

hành thì không phải thi hành; trường hợp đang thi hành hoặc đang được đình

chỉ thi hành thì không phải chấp hành phần thời gian còn lại Trường hợp

được miễn chấp hành quyết định áp dụng biện pháp xử lý hành chính, miễn

chấp hành phần thời gian còn lại của quyết định áp dụng biện pháp xử lý hành

chính tương ứng đối với đối tượng vừa nêu nói trên thì được coi là chưa bị áp

dụng biện pháp xử lý hành chính

- Đối với các hành vi vi phạm hành chính xảy ra trước ngày 01/7/2013

thì áp dụng các quy định của Luật xử lý vi phạm hành chính để xử lý như sau:

+ Các quy định về xử phạt, quy định về hoãn, miễn thi hành quyết định

xử phạt và các quy định về xử phạt khác có lợi cho cá nhân, tổ chức vi phạm

hành chính được áp dụng đối với hành vi xảy ra trước thời điểm này mà sau

đó mới bị phát hiện hoặc đang xem xét, giải quyết;

+ Các quy định về thủ tục áp dụng biện pháp giáo dục tại xã, phường, thị trấn có lợi cho cá nhân có hành vi vi phạm xảy ra trước thời điểm này mà sau đó mới bị phát hiện hoặc đang xem xét, giải quyết

- Đối với quyết định xử phạt vi phạm hành chính, quyết định áp dụng biện pháp xử lý hành chính đã được ban hành hoặc đã được thi hành xong trước thời điểm Luật XLVPHC có hiệu lực thi hành, mà cá nhân, tổ chức bị

xử phạt vi phạm hành chính hoặc cá nhân bị áp dụng biện pháp xử lý hành chính còn khiếu nại thì áp dụng quy định của Pháp lệnh XLVPHC để giải quyết [5]

1.2 Khái niệm vi phạm hành chính và xử lý vi phạm hành chính, quản lý nhà nước về xử lý vi phạm hành chính

1.2.1 Khái niệm vi phạm hành chính, xử lý vi phạm hành chính

Khi đề cập đến pháp luật xử phạt vi phạm hành chính thì một trong những vấn đề cần được quan tâm hàng đầu là cơ sở của việc xử phạt hành chính Cơ sở của việc xử phạt vi phạm hành chính là có hành vi vi phạm hành chính được pháp luật quy định Việc nghiên cứu về khái niệm hành vi vi phạm hành chính vừa có ý nghĩa lý luận quan trọng vừa mang tính thực tiễn sâu sắc, bởi lẽ, chỉ khi định nghĩa được đúng về hành vi vi phạm hành chính mới có thể xác định được các vi phạm hành chính cụ thể trong từng lĩnh vực quản lý nhà nước Xác định được đúng hành vi vi phạm hành chính, tức là xác định đúng cơ sở xử phạt, thì việc thực hiện xử phạt hành chính mới bảo đảm chính xác, bảo đảm được quyền và lợi ích hợp pháp của Nhà nước, của tổ chức và cá nhân, phát huy được hiệu quả và mục đích của việc xử phạt hành chính là nhằm lập lại trật tự quản lý nhà nước bị xâm hại, góp phần giáo dục, người vi phạm và răn đe, phòng ngừa vi phạm trong tương lai, tránh được sự

tuỳ tiện trong xử phạt hành chính

Trong thực tiễn thi hành và áp dụng pháp luật hiện nay, vi phạm hành chính thường được hiểu một cách chung nhất là hành vi vi phạm các quy tắc quản lý của Nhà nước nhưng không phải là tội phạm và bị xử lý theo thủ tục hành chính do những người có thẩm quyền trong các cơ quan hành chính nhà nước tiến hành mà không phải là cơ quan Tòa án với các thủ tục Tư pháp Trước khi Pháp lệnh Xử phạt vi phạm hành chính năm 1989 được Uỷ ban thường vụ Quốc hội ban hành thì các văn bản pháp luật chỉ đề cập đến khái niệm “vi cảnh” Khái niệm này chính thức được sử dụng trong “Điều lệ xử phạt vi cảnh” ban hành kèm theo Nghị định số 143/CP của Hội đồng Chính phủ ngày 27/5/1977 Theo quy định của Điều lệ xử phạt vi cảnh thì tất cả những hành vi xâm phạm đến trật tự an toàn xã hội mà có tính chất đơn giản,

rõ ràng và hậu quả không nghiêm trọng, chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự hoặc áp dụng các biện pháp hành chính khác là phạm pháp vi cảnh Cũng theo quy định của Điều lệ xử phạt vi cảnh thì có 04 hình thức xử phạt vi cảnh, đó là: cảnh cáo; phạt tiền từ 01 đến 10 đồng; phạt lao động công ích từ

01 đến 03 ngày; phạt giam từ 01 đến 03 ngày Bên cạnh đó, Điều lệ xử phạt vi cảnh cũng quy định tịch thu phương tiện dùng vào việc vi phạm tuỳ theo tính chất, mức độ của vi phạm; quy định thẩm quyền xử phạt với hình thức phạt cảnh cáo, phạt tiền cho cán bộ có thẩm quyền của các ngành Kiểm lâm, Thuỷ sản, Thương nghiệp, Y tế, Giao thông vận tải trong khi thừa hành công vụ ngoài lực lượng cán bộ, chiến sĩ Công an là lực lượng có thẩm quyền áp dụng tất cả các hình thức xử phạt mà Điều lệ xử phạt vi cảnh quy định Về sau, trong các văn bản pháp luật do Nhà nước ta ban hành, khái niệm “vi cảnh” được hiểu rộng hơn, không chỉ là những vi phạm luật lệ sinh hoạt nơi công cộng mà được hiểu là những vi phạm nhỏ chưa đến mức truy cứu trách nhiệm

hình sự Điều 2 của Điều lệ về phạt vi cảnh nói trên định nghĩa: “những hành

vi xâm phạm đến trật tự an toàn xã hội mà có tính chất đơn giản, rõ ràng và hậu quả không nghiêm trọng, chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự hoặc chưa đến mức xử phạt bằng các biện pháp hành chính khác là phạm pháp vi cảnh” [7]

Ở một số nước trên thế giới, vi phạm hành chính thường được hiểu chung là các hành vi vi phạm pháp luật mà không phải là tội phạm, bị xử phạt bằng các chế tài hành chính Ví dụ Pháp lệnh của Hội đồng bang Milaca,

Minnesota định nghĩa VPHC là hành vi vi phạm quy định của Pháp lệnh này

và phải chịu các hình thức xử phạt hành chính theo quy định…” Luật về xử

phạt hành chính của Cộng hòa nhân dân Trung hoa năm 1996 (Điều 3) định

nghĩa vi phạm hành chính là “hành vi vi phạm trật tự hành chính của công

dân và pháp nhân hoặc các tổ chức khác, bị áp dụng các hình thức phạt hành chính được quy định bởi pháp luật theo quy định của Luật này và các hình thức xử phạt này được giao cho các cơ quan hành chính áp dụng theo thủ tục

do Luật này quy định” Trong khi đó, theo quy định của Bộ luật xử phạt vi

phạm hành chính của Cộng hòa liên bang Nga thì vi phạm hành chính được

định nghĩa là “hành động (không hành động) của thể nhân hoặc pháp nhân,

trái pháp luật, có lỗi và bị Bộ luật này hoặc các luật của Cộng hòa liên bang Nga quy định phải chịu trách nhiệm hành chính” Ở một số nước, cơ quan lập

pháp không ban hành đạo luật hay pháp lệnh riêng về xử phạt vi phạm hành

chính mà các quy định về xử phạt hành chính được xác lập trong các văn bản pháp luật chuyên ngành Ví dụ, việc xử phạt hành chính trong lĩnh vực môi trường được đưa vào đạo luật về bảo vệ môi trường, vi phạm hành chính trong việc sử dụng tiền tệ được quy định ngay trong đạo luật về tiền tệ (ví dụ Luật về Chấp thuận sử dụng đồng tiền chung châu Âu (euro) của Malta quy định việc xử phạt hành chính đối với các vi phạm hành chính trong lĩnh vực này ngay trong đạo luật nói trên)

Một điển hình của mô hình này có thể nhắc tới là luật pháp của Australia Australia là quốc gia liên bang chịu ảnh hưởng đáng kể bởi hệ thống pháp luật án lệ ở Australia, án lệ được coi là nguồn luật chủ yếu trong việc điều chỉnh tất cả các quan hệ xã hội Tuy vậy, pháp luật thành văn vẫn tồn tại và có chỗ đứng nhất định Sự ra đời của các quy phạm thành văn là nhằm đáp ứng nhu cầu điều chỉnh một cách kịp thời những quan hệ xã hội mới phát sinh, bổ sung những điểm còn thiếu trong hệ thống pháp luật án lệ

Sự ra đời của luật thành văn còn do sự giao lưu và tác động lẫn nhau của các

hệ thống pháp luật trên thế giới hiện nay, hệ thống pháp luật lục địa cũng chịu những ảnh hưởng nhất định của hệ thống thông luật và ngược lại Cũng giống như nhiều quốc gia liên bang khác, ở Australia tồn tại hai hệ thống pháp luật,

hệ thống pháp luật liên bang và hệ thống pháp luật tiểu bang Thông thường pháp luật liên bang sẽ điều chỉnh đối với một số lĩnh vực quan trọng và cần thiết phải có sự thống nhất chung như an ninh, quốc phòng…, còn pháp luật tiểu bang sẽ điều chỉnh các quan hệ phát sinh gắn với đời sống kinh tế, xã hội trong phạm vi tiểu bang Liên quan đến vấn đề quy định chế tài, ở Australia, các vi phạm về hành chính hay hình sự sẽ được xử lý căn cứ theo pháp luật của mỗi tiểu bang Chẳng hạn như ở New South Wales - một bang lớn của Australia - pháp luật thành văn được sử dụng khá phổ biến, trong đó có các quy định xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực môi trường Tại đây, một

hệ thống các văn bản về môi trường được ban hành tương đối đầy đủ, quy định cụ thể trách nhiệm bảo vệ môi trường, đồng thời xác định hậu quả pháp

lý mà mỗi cá nhân tổ chức phải gánh chịu khi có hành vi vi phạm New South Wales đã ban hành đạo luật về kiểm soát tiếng ồn (năm 1975), đạo luật về hóa chất độc hại liên quan đến môi trường (năm 1985), đạo luật về tòa án đất đai

và môi trường (năm 1979), đạo luật về không khí sạch (năm 1961), đạo luật

về cải thiện môi trường các dòng sông và bãi bồi ven biển (năm 1948), đạo

luật về nước sạch (năm 1970), đạo luật về rác thải (năm 1970), đạo luật về các công trình có hại cho sức khỏe (1990), đạo luật về đánh giá đối với các dự án môi trường, đạo luật về những vi phạm trong lĩnh vực môi trường và các biện pháp xử phạt (năm 1989) Trong mỗi đạo luật trên đều có nội dung quy định

về xử lý vi phạm hành chính Như vậy, ở New South Wales không có một văn bản pháp luật chung (dưới dạng một bộ luật) quy định thống nhất về các hành

vi vi phạm và những chế tài được áp dụng Các vi phạm hành chính sẽ được xác định trong mỗi văn bản chuyên ngành Tuy nhiên, vào năm 1989, Australia đã ban hành đạo luật về những vi phạm trong lĩnh vực môi trường

và các biện pháp xử phạt (Environmental Offences and Penalties Act 1989

No 150) nhưng đây cũng không phải là đạo luật chung quy định về xử lý vi phạm hành chính Đạo luật này chỉ quy định các hình thức xử phạt đối với các

vi phạm được quy định tại đạo luật về không khí sạch năm 1961, đạo luật về nước sạch năm 1970, đạo luật kiểm soát tiếng ồn năm 1975 và đạo luật kiểm soát ô nhiễm môi trường năm 1970 Ngoài ra, đạo luật này còn quy định các biện pháp xử phạt đối với các hành vi đổ rác thải trái pháp luật, hành vi làm thủng, gây đổ, rò rỉ các loại chất và hành vi làm cạn kiệt tầng ô-dôn,.vv Bên cạnh các quy định của đạo luật xử lý vi phạm về môi trường năm 1989, các hành vi vi phạm pháp luật trong lĩnh vực môi trường còn có thể bị áp dụng các chế tài được quy định tại các văn bản khác như đạo luật về cải thiện môi trường các dòng sông và bãi bồi ven biển (năm 1948), đạo luật về các công trình có hại cho sức khỏe (năm 1990) … Như vậy, có thể thấy rằng, ở New South Wales, mặc dù các biện pháp xử phạt được ghi nhận trong nhiều đạo luật cụ thể khác nhau, nhưng nhu cầu quy định một cách thống nhất việc xử lý

vi phạm hành chính trong một đạo luật là vấn đề có thực, mặc dù đạo luật năm 1989 chỉ quy định một mảng về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường Qua nghiên cứu pháp luật về xử lý vi phạm hành

chính của một số nước trên thế giới, có thể thấy rằng, mô hình xây dựng một đạo luật riêng về xử phạt vi phạm hành chính bao gồm cả hành vi vi phạm, chế tài, thẩm quyền và thủ tục xử phạt cũng đã được một số nước áp dụng Bên cạnh đó, có nước lựa chọn ban hành luật quy định những nguyên tắc chung về hình thức xử phạt, thẩm quyền, thủ tục xử phạt mà không quy định

cụ thể về các hành vi vi phạm hành chính Tuy nhiên, đa phần các nước không có luật riêng về xử phạt vi phạm hành chính mà các chế tài xử phạt, thẩm quyền xử phạt, hành vi vi phạm được quy định trong các đạo luật chuyên ngành về từng lĩnh vực Xu hướng trên thế giới hiện nay là ưu tiên ban hành những luật đạo chuyên ngành, quy định những vấn đề nhỏ lẻ (có những đạo luật chỉ 2-3 trang) nhằm nhanh chóng có những điều chỉnh pháp luật đối với những vấn đề mới phát sinh, vì việc ban hành những đạo luật lớn,

đồ sộ thường mất nhiều công sức và kéo dài về mặt thời gian Đây là vấn đề chúng ta cũng cần nghiên cứu, tham khảo khi lựa chọn những bước đi cụ thể trong việc xây dựng Bộ luật Xử lý vi phạm hành chính ở Việt Nam Nhìn chung, những nước có luật riêng về xử phạt hành chính chủ yếu là các nước chịu ảnh hưởng bởi pháp luật XHCN, hướng tới sự rành mạch, rõ ràng, tập trung và tránh chồng chéo, phức tạp trong pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính, còn các nước theo xu hướng quy định hành vi vi phạm hành chính trong các đạo luật chuyên ngành ưu tiên đến tính thực tiễn, tiện lợi, sát hợp và kịp thời của việc quy định hành vi vi phạm ngay trong từng đạo luật liên quan đến từng lĩnh vực cụ thể Sự đa dạng của phương thức xây dựng và ban hành pháp luật về xử lý vi phạm hành chính ở các nước trên thế giới là tất yếu và đây là kinh nghiệm quý báu cho Việt Nam trong việc tham khảo để lựa chọn các phương án phù hợp và khả thi cho việc xác định mô hình Bộ luật Xử lý vi phạm hành chính của Việt Nam trên cơ sở điều kiện, hoàn cảnh thực tiễn cũng như yếu tố chính trị, lịch sử, truyền thống lập pháp và quá trình cải cách hành

chính, cải cách tư pháp của quốc gia

Trong khi đó pháp luật ở Việt Nam chúng ta, khái niệm “vi phạm hành chính” lần đầu tiên được định nghĩa một cách chính thức tại Pháp lệnh Xử phạt vi phạm hành chính ngày 30/11/1989, Theo Pháp lệnh xử phạt vi phạm hành chính năm 1989 thì khái niệm vi phạt hành chính được hiểu như sau: Vi phạm hành chính là hành vi do cá nhân, tổ chức thực hiện một cách cố ý hoặc

vô ý, xâm phạm quy tắc quản lý Nhà nước mà không phải là tội phạm hình sự

và theo quy định của pháp luật phải bị xử phạt hành chính Hội đồng bộ trưởng quy định các hành vi vi phạm hành chính trong các lĩnh vực quản lý Nhà nước trong phạm vi thẩm quyền quy định tại khoản 1 Điều 2 của Pháp lệnh này Theo đó tại Điều 2 của Pháp lệnh này quy định như sau: Căn cứ vào luật, pháp lệnh, Hội đồng bộ trưởng quy định hành vi vi phạm hành chính, hình thức xử phạt và biện pháp hành chính khác áp dụng đối với từng loại hành vi vi phạm hành chính trong các lĩnh vực quản lý Nhà nước Các Bộ, Uỷ ban Nhà nước và các cơ quan khác thuộc Hội đồng bộ trưởng, trong phạm vi chức năng, quyền hạn của mình chịu trách nhiệm hướng dẫn thi hành các quy định của luật, pháp lệnh và văn bản của Hội đồng bộ trưởng về xử phạt vi phạm hành chính Hội đồng nhân dân tỉnh, thành phố, đặc khu trực thuộc trung ương, căn cứ vào văn bản của các cơ quan Nhà nước cấp trên và đặc điểm cụ thể của địa phương, quy định các hành vi vi phạm hành chính trong các lĩnh vực quản lý Nhà nước ở địa phương ; hình thức xử phạt và các biện pháp cưỡng chế khác đối với các hành vi đó, trừ các hành vi đã được các cơ quan Nhà nước cấp trên quy định Các quy định về hình thức xử phạt vi phạm hành chính và biện pháp hành chính khác của Hội đồng nhân dân tỉnh, thành phố, đặc khu trực thuộc trung ương không được trái với các quy định của Pháp lệnh này

Tiếp theo Pháp lệnh xử phạt năm 1989 thì Pháp lệnh xử lý vi phạm

hành chính năm 1995 được ban hành tại pháp lệnh này khái niệm về xử phạt

vi phạm hành chính và xử lý vi phạm hành chính được hiểu như sau: Xử lý vi phạm hành chính nói trong Pháp lệnh này bao gồm xử phạt vi phạm hành chính và các biện pháp xử lý hành chính khác Xử phạt vi phạm hành chính được áp dụng đối với cá nhân, tổ chức có hành vi cố ý hoặc vô ý vi phạm các quy tắc quản lý nhà nước mà chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự và theo quy định của pháp luật phải bị xử phạt hành chính Các biện pháp xử lý hành chính khác được áp dụng đối với cá nhân có hành vi vi phạm pháp luật

về an ninh, trật tự, an toàn xã hội nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự thì được: Giáo dục tại xã, phường, thị trấn; đưa vào trường giáo dưỡng; đưa vào cơ sở giáo dục; đưa vào cơ sở chữa bệnh; quản chế hành chính

Tiếp theo Pháp lệnh xử lý vi phạm hành chính năm 1995 thì Pháp lệnh

xử lý vi phạm hành chính năm 2002 được ban hành tại Pháp lệnh này khái niệm xử lý vi phạm hành chính được hiểu như sau: Xử lý vi phạm hành chính bao gồm xử phạt vi phạm hành chính và các biện pháp xử lý hành chính khác

Xử phạt vi phạm hành chính được áp dụng đối với cá nhân, cơ quan, tổ chức (sau đây gọi chung là cá nhân, tổ chức) có hành vi cố ý hoặc vô ý vi phạm các quy định của pháp luật về quản lý nhà nước mà không phải là tội phạm và theo quy định của pháp luật phải bị xử phạt hành chính Các biện pháp xử lý hành chính khác được áp dụng đối với cá nhân có hành vi vi phạm pháp luật

về an ninh, trật tự, an toàn xã hội nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự thì được: giáo dục tại xã, phường, thị trấn; đưa vào trường giáo dưỡng; đưa vào cơ sở giáo dục; đưa vào cơ sở chữa bệnh; quản chế hành chính

Theo quy định tại Điều 2 Luật Xử lý vi phạm hành chính năm 2012 thì khái niệm vi phạm hành chính và xử lý vi phạm hành chính được hiểu cụ thể

như sau: Vi phạm hành chính là hành vi có lỗi do cá nhân, tổ chức thực hiện,

vi phạm quy định của pháp luật về quản lý nhà nước mà không phải là tội phạm và theo quy định của pháp luật phải bị xử phạt vi phạm hành chính Xử phạt vi phạm hành chính là việc người có thẩm quyền xử phạt áp dụng hình thức xử phạt, biện pháp khắc phục hậu quả đối với cá nhân, tổ chức thực hiện hành vi vi phạm hành chính theo quy định của pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính Biện pháp xử lý hành chính là biện pháp được áp dụng đối với cá nhân vi phạm pháp luật về an ninh, trật tự, an toàn xã hội mà không phải là tội phạm, bao gồm biện pháp giáo dục tại xã, phường, thị trấn; đưa vào trường giáo dưỡng; đưa vào cơ sở giáo dục bắt buộc và đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc Ngoài ra tại Luật này cũng quy định rõ biện pháp thay thế xử lý vi phạm hành chính là biện pháp mang tính giáo dục được áp dụng để thay thế cho hình thức xử phạt vi phạm hành chính hoặc biện pháp xử lý hành chính đối với người chưa thành niên vi phạm hành chính, bao gồm biện pháp nhắc nhở và biện pháp quản lý tại gia đình [13]

1.2.2 Quản lý nhà nước về xử lý vi phạm hành chính

Xử lý vi phạm hành chính liên quan trực tiếp đến quyền, tự do và lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức Trong một số trường hợp, tái phạm vi phạm hành chính được tính là tình tiết tăng nặng Đặc biệt, trong gần 70 điều, khoản, điểm của Bộ Luật hình sự coi xử phạt vi phạm hành chính là điều kiện

để truy cứu trách nhiệm hình sự Tuy nhiên, từ trước tới nay, công tác quản lý việc thi hành pháp luật về xử lý vi phạm hành chính chưa được quy định trong các Pháp lệnh, từ Pháp lệnh XLVPHC năm 1989 đến Pháp lệnh XLVPHC năm 2002, Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh XLVPHC năm 2008 Vì vậy, vấn đề quản lý công tác thi hành pháp luật về xử lý vi phạm hành chính đã được đặt ra trong quá trình nghiên cứu soạn thảo dự án Luật XLVPHC

Trên cơ sở thực tiễn của việc nghiên cứu soạn thảo, tổng kết việc thi hành pháp luật XLVPHC những năm qua, Quốc hội đã được quy định trách nhiệm quản lý công tác thi hành pháp luật về xử lý vi phạm hành chính được quy định tại Điều 17 của Luật XLVPHC Theo đó, Chính phủ thông nhất quản

lý công tác thi hành pháp luật về xử lý vi phạm hành chính Bộ Tư pháp được giao trách nhiệm giúp Chính phủ thực hiện quản lý công tác thi hành pháp luật về xử lý vi phạm hành chính với một số nhiệm vụ như: chủ trì hoặc phối hợp trong việc đề xuất, xây dựng và trình cơ quan có thẩm quyền ban hành hoặc ban hành theo thẩm quyền văn bản quy phạm pháp luật về xử lý vi phạm hành chính; Thông kê, xây dựng, quản lý cơ sở dữ liệu quốc gia về xử lý vi phạm hành chính; Chủ trì, phối hợp hướng dẫn, tập huấn, bồi dưỡng nghiệp

vụ trong việc thực hiện pháp luật về xử lý vi phạm hành chính; Kiểm tra, phối hợp với các bộ, ngành hữu quan tiến hành thanh tra việc thi hành pháp luật về

xử lý vi phạm hành chính Mặt khác, việc thi hành pháp luật về xử lý vi phạm hành chính liên quan trực tiếp đến nhiều cơ quan khác của Nhà nước, do đó, Điều 17 của Luật XLVPHC còn quy định nhiệm vụ, quyền hạn của các Bộ, của UBND các cấp, của Tòa án nhân dân trong quản lý công tác thi hành pháp luật về xử lý vi phạm hành chính, trách nhiệm của cơ quan, của người có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính gửi các văn bản, quyết định tới cơ quan quản lý cơ sở dữ liệu về xử lý vi phạm hành chính [13]

Như vậy, quản lý nhà nước về xử lý vi phạm hành chính là nhiệm vụ của UBND các cấp, các ngành trong đó có UBND tỉnh Quản lý nhà nước là một hoạt động hết sức cần thiết và quan trọng để nâng cao chất lượng, hiệu quả việc xử lý vi phạm hành chính

1.3 Nội dung quản lý nhà nước của Ủy ban nhân dân tỉnh về xử lý

- Nghiên cứu, rà soát, xây dựng, hoàn thiện chính sách, pháp luật về xử

lý vi phạm hành chính

- Xây dựng trình cơ quan có thẩm quyền ban hành hoặc ban hành theo thẩm quyền văn bản quy phạm pháp luật về xử lý vi phạm hành chính

- Theo dõi việc thi hành pháp luật về xử lý vi phạm hành chính

- Sơ kết, tổng kết tình hình thi hành để hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật về xử lý vi phạm hành chính

Tuy nhiên, với vị trí và vai trò là cơ quan quản lý nhà nước ở địa phương, trong nội dung công việc nêu trên, nếu phát hiện các quy định về xử

lý vi phạm hành chính không khả thi, không phù hợp với thực tiễn hoặc chồng chéo, mâu thuẫn, Ủy ban nhân dân các cấp, trong đó có Ủy ban nhân dân cấp tỉnh cần kiến nghị cơ quan chủ trì soạn thảo hoặc Bộ Tư pháp để nghiên cứu,

xử lý

Theo đó trách nhiệm của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh được quy định tại khoản 2 Điều 30 Nghị định số 81/2013/NĐ-CP, Ủy ban nhân dân các cấp trong quá trình thi hành pháp Luật Xử lý vi phạm hành chính, nếu phát hiện các quy định về xử lý vi phạm hành chính không khả thi, không phù hợp với thực tiễn hoặc chồng chéo, mâu thuẫn, thì kiến nghị cơ quan chủ trì soạn thảo hoặc Bộ Tư pháp để nghiên cứu, xử lý

Hình thức kiến nghị, bằng công văn đề nghị hướng dẫn áp dụng đối với các điều, khoản cụ thể mà theo địa phương là có chồng chéo, mâu thuẫn

Ví dụ: Ủy ban nhân dân tỉnh Bắc Kạn gửi Công văn về Bộ Tư pháp phản ánh về việc Nghị định số 142/2013/NĐ-CP ngày 24/10/2013 quy định

xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tài nguyên và khoáng sản thiếu hành vi mua, bán, vận chuyển khoáng sản không rõ nguồn gốc, địa phương gặp khó khăn trong quá trình xử phạt vi phạm hành chính

Ví dụ: Một số địa phương phản ánh về quy định xử phạt của Nghị định

số 171/2013/NĐ-CP xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ, đường sắt đối với hành vi vi phạm quy định về tải trọng trục nhưng tổng trọng lượng lại không vi phạm tải trọng theo quy định chưa thực sự hợp

lý do trình độ xếp hàng của công nhân và chủ hàng còn hạn chế, không phân

bổ hàng hợp lý theo các trục xe; hành vi vi phạm tổng trọng lượng của xe ô tô hoặc đoàn xe ô tô bao gồm đầu kéo kèm theo sơ mi rơ mooc vượt quá quy định từ 5% trở lên là không phù hợp với thực tiễn vì hiện nay việc sử dụng công-ten- nơ 400 feet đóng hàng với trọng lượng 28 tấn/công-ten-nơ thì tổng trọng lượng đã vượt 2 tấn, tương đương 6,6%, như vậy, các doanh nghiệp xuất khẩu lúc nào cũng vi phạm

Tuy nhiên, những phản ánh này được các địa phương phản ánh với Bộ Giao thông vận tải khi Bộ Giao thông vận tải tổ chức kiểm tra, kiểm soát tải trọng phương tiện đường bộ, không phản ánh về Bộ Tư pháp Sau khi Bộ

Giao thông vận tải báo cáo Thủ tướng Chính phủ, Văn phòng Chính phủ yêu cầu Bộ Tư pháp có ý kiến về việc dừng không xử phạt đối với hành vi vi phạm quy định về tải trọng trục nhưng không vi phạm tổng trọng lượng và hành vi vi phạm tổng trọng lượng trên 5% với lý do việc xử phạt những hành

vi này không phù hợp với thực tiễn

Như vậy, việc nắm bắt thông tin phải “đi đường vòng”, dẫn đến việc xử

bộ, ngành và ủy ban nhân dân các cấp Nội dung nhiệm vụ này gồm:

- Nghiên cứu, biên soạn tài liệu phục vụ công tác phổ biến, bồi dưỡng, tập huấn pháp luật về xử lý vi phạm hành chính

- Tổ chức tập huấn, bồi dưỡng nghiệp vụ cho người làm công tác xử lý

lý của địa phương [14]

1.3.1.3 Kiểm tra việc thi hành pháp luật về xử lý vi phạm hành chính

Kiểm tra việc thi hành pháp luật về xử lý vi phạm hành chính được quy

định tại Điều 17 Luật xử lý vi phạm hành chính; trách nhiệm thực hiện công việc này được giao cho Bộ Tư pháp và Ủy ban nhân dân các cấp [13]

Nội dung kiểm tra việc thi hành pháp luật về xử lý vi phạm hành chính được quy định cụ thể tại Điều 21 Nghị định số 81/2013/NĐ-CP [14] và khoản

lý vi phạm hành chính trong phạm vi Bộ, ngành và địa phương;

- Việc áp dụng các quy định pháp luật về xử lý vi phạm hành chính;

- Việc thực hiện chế độ báo cáo, thống kê về xử lý vi phạm hành chính

- Việc xây dựng, quản lý cơ sở dữ liệu về xử lý vi phạm hành chính và cung cấp thông tin để tích hợp vào cơ sở dữ liệu quốc gia;

- Việc giải quyết khiếu nại, tố cáo trong xử lý vi phạm hành chính

- Công tác theo dõi thi hành pháp luật về xử lý vi phạm hành chính Nghị định số 81/2013/NĐ-CP quy định các phương thức kiểm tra gồm:

- Kiểm tra theo định kỳ, theo chuyên đề, địa bàn;

- Kiểm tra đột xuất;

- Kiểm tra liên ngành

Về thẩm quyền ra quyết định kiểm tra: điểm b khoản 4 Điều 21 Nghị định số 81/2013/NĐ-CP quy định Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh ra quyết định kiểm tra theo đề nghị của Sở Tư pháp trên cơ sở theo dõi tình hình thi hành pháp luật về xử lý vi phạm hành chính và trong trường hợp việc thi hành pháp luật về xử lý vi phạm hành chính thuộc phạm vi quản lý liên ngành đang có nhiều khó khăn, vướng mắc, bất cập hoặc đối với vụ việc phức tạp; khoản 5 Điều 30 Nghị định số 81/2013/NĐ-CP quy định trách nhiệm của Ủy

ban nhân dân nói chung, trong đó có Ủy ban nhân dân cấp tỉnh “thành lập đoàn kiểm tra liên ngành để thực hiện việc kiểm tra liên ngành về tình hình thi hành pháp luật xử lý vi phạm hành chính….”

Theo quy định tại khoản 5 Điều 21 Nghị định số 81/2013/NĐ-CP, quyết định kiểm tra phải ghi rõ thành phần đoàn kiểm tra; thời gian, nội dung, địa điểm kiểm tra; tên cơ quan, đơn vị được kiểm tra; trách nhiệm của đoàn kiểm tra và được gửi tới cơ quan, đơn vị được kiểm tra để thực hiện [14]

Báo cáo kết quả kiểm tra được thực hiện theo quy định tại khoản 6 Điều 21 Nghị định số 81/2013/NĐ-CP [14], cụ thể như sau:

- Chậm nhất là 15 ngày, kể từ ngày kết thúc cuộc kiểm tra, Trưởng đoàn kiểm tra phải có văn bản báo cáo kết quả kiểm tra gửi người đã ra quyết định thành lập đoàn kiểm tra, đồng thời gửi đến cơ quan được kiểm tra

- Trường hợp trong báo cáo kết quả kiểm tra có đề nghị cơ quan được kiểm tra xem xét xử lý các kiến nghị của đoàn kiểm tra, thì chậm nhất là 30 ngày, kể từ ngày nhận được báo cáo, cơ quan được kiểm tra phải xem xét xử

lý các kiến nghị và gửi báo cáo kết quả đến người đã ra quyết định thành lập đoàn kiểm tra;

- Báo cáo kết quả kiểm tra phải có các nội dung sau đây: Tình hình thi hành pháp Luật Xử lý vi phạm hành chính; kết quả đạt được; hạn chế, bất cập; khó khăn, vướng mắc và nguyên nhân; kiến nghị, đề xuất

1.3.1.4 Phối hợp thanh tra việc thi hành pháp luật về xử lý vi phạm hành chính

Điều 22 Nghị định số 81/2013/NĐ-CP quy định việc phối hợp thanh tra thi hành pháp luật về xử lý vi phạm hành chính giữa Sở Tư pháp với các cơ quan chuyên môn của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, các cơ quan được tổ chức theo ngành dọc đóng trên địa bàn tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, được thực hiện trong trường hợp có kiến nghị, phản ánh của cá nhân, tổ chức,

báo chí về việc áp dụng quy định pháp luật về xử lý vi phạm hành chính gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến quyền, lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức

Nghị định này chỉ quy định việc phối hợp thanh tra giữa Sở Tư pháp với các cơ quan trong trường hợp có kiến nghị, phản ánh của cá nhân, tổ chức, báo chí về việc áp dụng quy định pháp luật về xử lý vi phạm hành chính gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến quyền, lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức vì việc áp dụng các quy định của pháp luật về xử lý vi phạm hành chính trong các lĩnh vực quản lý nhà nước cụ thể tại địa phương và việc thanh tra là nhiệm

vụ, quyền hạn của các cơ quan chuyên môn của Ủy ban nhân dân được giao giúp Ủy ban nhân dân quản lý nhà nước trong lĩnh vực đó Sở Tư pháp chỉ tham gia với vai trò là cơ quan phối hợp

Khoản 5 và khoản 6 Điều 30 Nghị định số 81/2013/NĐ-CP quy định trách nhiệm của Ủy ban nhân dân các cấp trong việc chỉ đạo và thực hiện việc phối hợp thanh tra việc thi hành pháp luật về xử lý vi phạm hành chính

1.3.1.5 Xây dựng và quản lý cơ sở dữ liệu quốc gia về xử lý vi phạm hành chính

Khoản 5 Điều 17 Luật xử lý vi phạm hành chính quy định trách nhiệm của Ủy ban nhân dân các cấp, trong đó có Ủy ban nhân dân cấp tỉnh kịp thời cung cấp thông tin cho Bộ Tư pháp về xử lý vi phạm hành chính để xây dựng

cơ sở dữ liệu quốc gia [13]

Theo quy định của Nghị định số 81/2013/NĐ-CP, mô hình của cơ sở

dữ liệu quốc gia về xử lý vi phạm hành chính được xây dựng trên cơ sở tích hợp dữ liệu điện tử từ cơ sở dữ liệu về xử lý vi phạm hành chính của các Bộ,

cơ quan ngang Bộ và Ủy ban nhân dân các cấp, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh có vai trò quan trọng trong việc xây dựng và quản lý cơ sở dữ liệu của địa phương, bảo đảm kết nối với cơ sở dữ liệu quốc gia

Theo quy định tại Điều 23 Nghị định số 81/2013/NĐ-CP, cơ sở dữ liệu

quốc gia về xử lý vi phạm hành chính được xây dựng trên cơ sở tích hợp dữ liệu điện tử từ cơ sở dữ liệu về xử lý vi phạm hành chính của các Bộ, cơ quan ngang Bộ và Ủy ban nhân dân các cấp; việc xây dựng, quản lý, khai thác, sử dụng cơ sở dữ liệu quốc gia được thực hiện theo nghị định quy định cơ sở dữ liệu quốc gia về xử lý vi phạm hành chính Hiện nay, Nghị định này đang được Bộ Tư pháp chủ trì soạn thảo, mô hình cụ thể và trách nhiệm của các cơ quan đối với các công việc cụ thể trong xây dựng, quản lý cơ sở dữ liệu chưa được quy định cụ thể Do đó, trước mắt cần tuân thủ quy định tại khoản 8 Điều 30 Nghị định số 81/2013/NĐ-CP [14], theo đó, trách nhiệm của Ủy ban nhân dân tỉnh được quy định cụ thể hơn so với Điều 17 của Luật như sau:

Ủy ban nhân dân cấp tỉnh có trách nhiệm xây dựng cơ sở dữ liệu về xử

lý vi phạm hành chính trong phạm vi địa phương; chỉ đạo các sở, ban, ngành cung cấp thông tin để phục vụ công tác xây dựng cơ sở dữ liệu về xử lý vi phạm hành chính

Ủy ban nhân dân cấp tỉnh