Một số yếu tố liên quan và đánh giá kết quả điều trị bằng phối hợp thêm insulin nền ở bệnh nhân đái tháo đường týp 2 thất bại với điều trị bằng thuốc viên tại khoa khám bệnh viện đa kho

T�P CHÍ Y D��C H�C C�N TH� � S� 30/2020 72 10 M�rdian Sven (2015), "Outcome of angular stable locking plate fixation of tibial plateau fractures Midterm results in 101 patients ", Indian J Orthop, 49([.]

10 M rdian Sven (2015), "Outcome of angular stable locking plate fixation of tibial plateau

fractures Midterm results in 101 patients.", Indian J Orthop, 49(6), 620-629

11 Nikolaou Vassilios S., Eds (2011), “Proximal tibial fractures: early experience using polyaxial locking-plate technology”, International orthopaedics original paper (No 35),

pp1215-1221

12 Rohra, N., Suri, H S., & Gangrade, K (2016), "Functional and radiological outcome of Schatzker type V and VI tibial plateau fracture treatment with dual plates with minimum 3

years follow-up: a prospective study.", Journal of clinical and diagnostic research: JCDR,

10(5), RC05

13 Wiss D.A., Watson J.T (1996), "Fractures of the proximal tibia and fibula." Fractures in adults, Vol 2, 1919 - 1956

(Ngày nh n bài: 10/08/2020 - Ngày duy t ng: 13/09/2020)

NG TÝP 2 TH T B I V I I U TR B NG THU C VIÊN

Nguy n Thúy H ng 1* , oàn Th Kim Châu 2

1 B nh vi n a khoa V nh Long

2 Tr ng i h c Y D c C n Th

*Email: dr.hangbvsk@gmail.com

TÓM T T

t v n : ái tháo ng ( T ) là b nh lý m n tính gây ra nhi u bi n ch ng nguy hi m

Vi c ki m soát t t ng huy t và n ng HbA1c óng vai trò quan tr ng trong vi c làm gi m t c

ti n tri n, c ng nh làm ch m và gi m c các bi n ch ng c a b nh Tuy nhiên có nhi u y u

t nh h ng n s th t b i v i thu c viên trong quá trình i u tr Vi c s d ng insulin s m ngay

khi c ch n oán ho c khi b nh nhân ã th t b i v i i u tr b ng thu c viên là c n thi t M c

tiêu nghiên c u: 1 Xác nh t l và m t s y u t nguy c liên quan n th t b i v i i u tr thu c viên b nh nhân ái tháo ng týp 2; 2 ánh giá k t qu i u tr b ng ph i h p thêm insulin n n

b nh nhân ái tháo ng týp 2 th t b i v i i u tr thu c viên t i Khoa khám B nh vi n a khoa

V nh Long n m 2019-2020 i t ng và ph ng pháp nghiên c u: nghiên c u mô t c t ngang,

có phân tích Có 210 b nh nhân T týp 2 n khám t i Khoa Khám B nh vi n a khoa V nh Long

K t qu : t tháng 2 n m 2019 n tháng 4 n m 2020, ghi nh n trên 210 b nh nhân T týp 2 có

63,3% là nam gi i và 36,7% là n gi i, tu i trung bình là 66,46±8,03 tu i T l b nh nhân th t b i

v i i u tr thu c viên là 31,9% Sau 03 tháng i u tr b ng ph i thêm insulin n n có 14,9% b nh

nhân ái tháo ng týp 2 t m c tiêu i u tr và 85,1% b nh nhân không t m c tiêu i u tr

K t lu n: s d ng insulin n n giúp t ng t l b nh nhân t m c tiêu i u tr , c n ph i h p thêm

insulin n n s m khi b nh nhân ã th t b i v i i u tr b ng thu c viên

T khoá: ái tháo ng, insulin n n

ABSTRACT

SOME RELATED FACTORS AND EVALUATING THE RESULTS OF COMBINED BASAL INSULIN ON TYPE 2 DIABETIC PATIENTS WHO FAILURE TREATMENT WITH ORAL ANTIDIABETIC DRUGS AT OUTPATIENT DEPARTMENT, VINH LONG GENERAL HOSPTIAL

Nguyen Thuy Hang * , oan Thi Kim Chau2

1 Vinh Long General Hospital

2 Can Tho University of Medicine and Pharmacy

Background: Diabetes mellitus (diabetes mellitus) is a chronic medical condition that

causes many dangerous complications Good control of blood glucose and HbA1c levels has an important role in reducing the rate of progression, as well as slowing and reducing the complications of the disease However, there are many factors that affect to the failure of oral antidiabetic drugs (OADs) during treatment It is necessary to use basal insulin as soon as

diagnosed or when the patient has failed with OADs therapy Objectives: 1 Determine the incidence

and some of the risk factors associated with failure with OADs treatment in patients with type 2 diabetes; 2 Evaluate treatment results by combining basal insulin in patients with type 2 diabetes who fail with OADs treatment at Outpatient Department, Vinh Long General Hospital in 2019-2020

Materials and methods: A cross – sectional study with analysis A total of 210 diabetic patients

admitted Outpatient Department, Vinh Long General Hospital during the study period Results: from February 2019 to April 2020, We included 210 diabetic patiens: 63.3% male, 36.7% female,

median age: 66.46±8.03 Diabetic patients who failure of treatment with oral drugs were 31.9% After 3 months combined basal insulin, we included 14.9% patients get target treatment and 85.1%

patients don’t get target treatment Conclusion: Using baseline insulin increases the proportion of

patients achieving treatment target, Diabetic patients who failure of treatment with oral drugs needs

to combine basal insulin early

Keywords: Diabetic mellitus, basal insulin

I T V N

ái tháo ng là b nh lý m n tính gây ra nhi u bi n ch ng nguy hi m Các bi n

ch ng này l i nhi u di ch ng n ng n và là m t trong nh ng nguyên nhân chính gây t vong cho ng i b nh Vi c ki m soát t t ng huy t và n ng HbA1c s làm ch m s

xu t hi n và gi m c các bi n ch ng trên b nh nhân T ; c i thi n ch t l ng cu c s ng [7], [11]

Do ó, ki m soát t t ng huy t và HbA1c là m t trong nh ng m c tiêu i u tr chính c a b nh ái tháo ng Ch c n ng t bào b t u suy gi m t 10-12 n m tr c khi c ch n oán ái tháo ng vào giai o n ti n ái tháo ng Vì v y,vi c s d ng insulin n n trong i u tr có th xem là m t trong nh ng li u pháp th t s c n thi t cho b nh nhân ái tháo ng, bên c nh hi u qu giúp ki m soát ng huy t cho b nh nhân còn

gi m c t l h ng huy t Do ó chúng tôi ti n hành nghiên c u v i tên tài: “M t

s y u t liên quan và ánh giá k t qu i u tr b ng ph i h p thêm insulin n n b nh nhân

ái tháo ng týp 2 th t b i v i i u tr thu c viên t i Khoa khám B nh vi n a khoa V nh Long” v i nh ng m c tiêu sau:

1 Xác nh t l và m t s y u t nguy c liên quan n th t b i v i i u tr thu c viên b nh nhân ái tháo ng týp 2 t i Khoa khám B nh vi n a khoa V nh Long n m 2019-2020

2 ánh giá k t qu i u tr b ng ph i h p thêm insulin n n b nh nhân ái tháo

ng týp 2 th t b i v i i u tr thu c viên t i Khoa khám B nh vi n a khoa V nh Long

n m 2019-2020

2.1 i t ng nghiên c u: T t c b nh nhân t 18 tu i tr lên c ch n oán ái tháo

ng týp 2 n khám và ã i u tr ít nh t 03 tháng t i Khoa khám B nh vi n a khoa V nh Long t tháng 02/2019 t i tháng 04/2020

Tiêu chu n ch n m u:

B nh nhân c ch n oán b nh ái tháo ng týp 2 theo tiêu chu n c a Hi p h i

ái tháo ng Hoa K 2018 ã c i u tr ít nh t 03 tháng và có ch nh i u tr ph i

h p insulin n n [6]:

+ Glucose huy t t ng lúc ói ≥126mg/dL (hay ≥7,0mmol/L) ho c

+ HbA1c ≥6,5%

+ Theo ADA 2018, ch nh dùng insulin n n khi: b nh nhân ã ti t ch , luy n t p

th l c và dùng thu c viên theo phác ít nh t 3 tháng nh ng không t m c tiêu i u tr

( ng huy t lúc ói ≥130mg/dL (ho c ≥7,2mmol/L) và HbA1c ≥7%) [9]

M c tiêu i u tr ái tháo ng týp 2 ng i tr ng thành không mang thai theo ADA 2018 là: HbA1c <7% và glucose huy t ói <130mg/dL (ho c <7,2mmol/L)

Tiêu chu n lo i tr :

- Lo i tr nh ng b nh nhân T týp 1, T thai k

- B nh nhân có kèm các b nh lý ác tính, c p tính và m n tính khác: ung th , suy tim III (NYHA), nh i máu c tim c p, tai bi n m ch máu não, b nh th n m n v i l c c u th n

<45mL/p/1,732, x gan Child B

a i m và th i gian nghiên c u: Khoa khám B nh vi n a khoa V nh Long t tháng

02/2019 t i tháng 04/2020

2.2 Ph ng pháp nghiên c u:

Thi t k nghiên c u: nghiên c u mô t c t ngang có phân tích

C m u và ph ng pháp ch n m u:

- C m u: công th c tính c m u nh sau:

n = Z

2 (1- /2) x p x (1 - p)

d2 Trong ó:

n: là c m u t i thi u; a: m c ý ngh a = 0,05; d: sai s t ng i cho phép = 0,05 Z1-a/2: h s tin c y, ch n h s tin c y là 95% à Z1-a/2 = 1,96

p = 0,533 là t l b nh nhân ái tháo ng týp 2 ki m soát HbA1c không t m c tiêu theo nghiên c u c a tác gi Ph m Th H ng Nhung [3]

V i các d li u trên chúng tôi tính c:

n = 1,96

2 x 0,533 x (1-0,533)

= 196 0,072

- Ph ng pháp ch n m u: ch n m u thu n ti n, t t c b nh nhân ch n oán T týp

2 th a tiêu chu n ch n b nh thì a vào nghiên c u

N i dung nghiên c u: t l th t b i, m t s y u t liên quan v i i u tr thu c viên

và ánh giá k t qu i u tr b ng ph i h p thêm insulin n n b nh nhân ái tháo ng týp

2 th t b i v i i u tr thu c viên Th i gian theo dõi trong 03 tháng

Ph ng pháp thu th p m u: khám lâm sàng, ghi nh n c n lâm sàng, ti n hành i u

tr b ng ph i h p thêm insulin n n b nh nhân ái tháo ng týp 2 th t b i v i i u tr

thu c viên

Ph ng pháp x lý s li u: S li u c x lý và phân tích b ng ph n m m SPSS 20.0

III K T QU NGHIÊN C U

Qua phân tích 210 tr ng h p b nh ái tháo ng týp 2, chúng tôi ghi nh n k t qu nghiên c u nh sau:

3.1 T l th t b i v i i u tr thu c viên b nh nhân ái tháo ng týp 2

B ng 1 T l th t b i v i i u tr thu c viên b nh nhân ái tháo ng týp 2

T l th t b i v i i u tr thu c viên T n s (n=210) T l (%)

Nh n xét: có kho ng 1/3 b nh nhân ái tháo ng týp 2 th t b i v i i u tr thu c viên chi m t l là 31,9%

3.2 M t s y u t liên quan n th t b i v i i u tr thu c viên b nh ái tháo

ng týp 2

B ng 2 M t s y u t liên quan n th t b i v i i u tr thu c viên

Y u t nguy c Th t b i v i i u tr thu c viên p OR

(CI 95%)

Nhóm tu i ≥60 tu i 58 (33,0) 118 (76,0)

0,458 1,365

(0,59-3,11)

<60 tu i 9 (26,5) 25 (73,5)

(0,33-1,09)

N 30 (39,0) 47 (61,0) Rèn luy n

th l c

Không 20 (50,0) 20 (50,0)

0,004 2,689

(1,35-5,32)

Có 45 (27,1) 121 (72,9)

Th i gian

m c b nh

>10 n m 46 (59,0) 32 (41,0)

0,000 7,598

(3,97- 4,53)

≤10 n m 21 (15,9) 111 (84,1)

T ng huy t

áp

Có 59 (36,4) 103 (63,6)

0,010 2,864

(1,25-6,52) Không 8 (16,7) 40 (83,3)

Nh n xét: Th t b i i u tr v i thu c viên không liên quan n tu i, gi i tính v i (p>0,05); B nh nhân T týp 2 không rèn luy n th l c, th i gian m c b nh lâu và có t ng huy t áp thì t l th t b i v i i u tr thu c viên cao h n nhóm còn l i và s khác bi t này

có ý ngh a th ng kê v i p<0,05

3.3 ánh giá k t qu i u tr b ng ph i h p thêm insulin n n b nh nhân ái tháo

ng týp 2

B ng 3 N ng ng huy t và HbA1c trung bình tr c và sau i u tr

Tr c i u tr Sau i u tr

ng huy t ói (mmol/L) 10,82 ± 2,90 7,50 ± 1,47 0,0000 HbA1c (%) 9,43± 1,53 8,19 ± 1,24 0,0000

Nh n xét: n ng ng huy t và HbA1c sau i u tr gi m so v i tr c i u tr và

s khác bi t này có ý ngh a th ng kê v i p<0,05

Bi u 1: K t qu i u tr b ng ph i h p thêm insulin n n

Nh n xét: Sau 03 tháng i u tr b ng ph i h p thêm insulin n n có 14,9% b nh nhân

ái tháo ng týp 2 t m c tiêu i u tr và 85,1% b nh nhân không t m c tiêu i u tr

B ng 4 T l ng huy t ói t m c tiêu i u tr sau khi ph i h p thêm insulin n n

T l ng huy t ói t m c tiêu i u tr T n s (n=67) T l (%)

Nh n xét: H n phân n a b nh nhân th t b i i u tr v i thu c viên có ng huy t

t m c tiêu i u tr khi ph i h p thêm insulin v i t l 56,7%

B ng 5 T l HbA1c t m c tiêu i u tr khi ph i h p thêm insulin n n

T l HbA1c t m c tiêu i u tr khi

ph i h p thêm insulin T n s (n=67) T l (%)

Nh n xét: Có 19,4% b nh nhân ái tháo ng týp 2 th t b i v i i u tr thu c viên

có HbA1c t m c tiêu i u tr khi ph i h p thêm insulin n n

IV BÀN LU N

4.1 c i m chung c a i t ng nghiên c u

K t qu nghiên c u, chúng tôi ghi nh n tu i trung bình c a i t ng nghiên c u là 66,46 ± 8,03 tu i; nam gi i chi m 63,3%

4.2 T l th t b i v i i u tr thu c viên b nh nhân ái tháo ng týp 2

Qua nghiên c u 210 b nh nhân T týp 2 n khám và i u tr t i khoa Khám B nh

vi n a khoa T nh V nh Long chúng tôi ghi nh n có kho ng 1/3 b nh nhân th t b i v i i u

tr thu c viên, t l là 31,9% Nguy n Th Thu Hà ghi nh n có 32,7% b nh nhân th t b i v i

i u tr [1] Eliasson B và c ng s nghiên c u trên 33.033 b nh nhân ái tháo ng týp 2

t l b nh nhân th t b i i u tr khi s d ng ≥1 lo i thu c viên 69,3% và ch có 22,1% b nh nhân th t b i v i i u tr thu c viên k t h p [8] Nghiên c u c a Nguy n Thành Nhân cho

th y b nh nhân nhóm t m c tiêu i u tr có t l v n ng th l c th ng xuyên h n nhóm ch a t (60,4% so v i 38,9%, p=0,001) Khi so sánh nhóm v n ng th ng xuyên

n=10 14,9%

n=57 85,1%

v i nhóm không v n ng, thì nhóm v n ng th ng xuyên t m c tiêu i u tr HbA1c cao g p 2,5 l n so v i nhóm không v n ng [2] Chúng tôi ghi nh n th i gian m c b nh càng lâu thì t l th t b i v i i u tr thu c viên càng cao v i p<0,05 K t qu này t ng t nhi u nghiên c u khác Nguy n Th Thu Hà và c ng s ghi nh n th i gian phát hi n b nh

t l ngh ch v i k t qu i u tr v i OR=0,53, p=0,018 [1]

Khi tìm hi u m t s y u t liên quan n th t b i i u tr chúng tôi ghi nh n: th t b i

i u tr v i thu c viên không liên quan n tu i, gi i tính v i (p>0,05); B nh nhân T týp 2 không rèn luy n th l c, th i gian m c b nh lâu và có t ng huy t áp thì t l th t b i v i i u tr thu c viên cao h n nhóm còn l i và s khác bi t này có ý ngh a th ng kê v i p<0,05

4.3 ánh giá k t qu i u tr b ng ph i h p thêm insulin n n b nh nhân ái tháo

ng týp 2

Sau 03 tháng i u tr b nh ái tháo ng týp 2 b ng b ng ph i h p thêm insulin

n n chúng tôi ghi nh n n ng ng huy t và HbA1c sau i u tr gi m so v i tr c i u

tr và s khác bi t này có ý ngh a th ng kê v i p<0,05; n ng ng huy t tr c i u tr là: 10,82±2,90mmol/L và sau i u tr là 7,50±1,47mmol/L; n ng HbA1c tr c i u tr

là 9,43±1,53% và sau i u tr là 8,19±1,24%, v m c tiêu i u tr có 14,9% b nh nhân ái tháo ng týp 2 t m c tiêu i u tr và 85,1% b nh nhân không t m c tiêu i u tr ; h n phân n a b nh nhân th t b i i u tr v i thu c viên có ng huy t t m c tiêu i u tr khi

ph i h p thêm insulin v i t l 56,7%; có 19,4% b nh nhân ái tháo ng týp 2 th t b i

v i i u tr thu c viên có HbA1c t m c tiêu i u tr khi ph i h p thêm insulin n n

Các nghiên c u sau cho k t qu t ng t : tác gi Nguy n Th Ph ng Th o nghiên

c u trên 108 b nh nhân ái tháo ng týp 2 th t b i v i i u tr b ng thu c viên c i u

tr k t h p thêm insulin n n Sau 01 n m i u tr n ng ng huy t t 10,6±3,0mmol/L

gi m còn 8,7±2,4mmol/L; n ng HbA1c t 8,9±1,4% gi m còn 8,4±1,3% và s khác bi t này có ý ngh a th ng kê v i p <0,01 [4] Chúng tôi ghi nh n th i gian m c b nh càng lâu thì t l th t b i v i i u tr thu c viên càng cao v i p<0,05 K t qu này t ng t nhi u nghiên c u khác Nguy n Th Thu Hà và c ng s ghi nh n th i gian phát hi n b nh t l ngh ch v i k t qu i u tr v i OR=0,53, p=0,018 [1]

Gordon và c ng s nghiên c u ánh giá k t qu nh ng ng i b t u i u tr b ng insulin v i NHP, detemir, n n ho c insulin tr n s n trên 4.337 b nh nhân ái tháo ng týp 2 Anh, b t u dùng NPH (n=1463), detemir (n=357), n n (n=2197) ho c tr n s n (n=3992) K t qu cho th y HbA1c ban u là 9,5±1,6% gi m xu ng 8,4±1,5% trong 12 tháng (gi m 1,1±1,8%) So v i NPH, ng i dùng detemir, n n ho c insulin tr n s n giúp làm gi m HbA1c so v i ban u l n l t là 0,0%, 0,19% và 0,03% Nh v y, khi so sánh các insulin thì insulin n n t c s gi m HbA1c t t nh t [9]

Holman RR và c ng s nghiên c u trên 708 b nh nhân ái tháo ng týp 2 không

ki m soát ng huy t t i u v i metformin và SU b ng cách ph i h p thêm insulin n n Sau 03 n m theo dõi n ng HbA1c t 8,1% gi m còn 6,9% [10]

Khuy n cáo Trung tâm T qu c t khi n ng HbA1c ≥11% và theo Hi p h i T Hoa K và Hi p h i nghiên c u T Châu Âu vi c s d ng insulin s m nh ng b nh nhân

ái tháo ng týp 2 có n ng glucose máu ≥250mg/dL (14mmol/L) ho c nh ng b nh nhân

th t b i trong ki m soát glucose máu khi s d ng ph i h p trên 2 thu c u ng h ng huy t

M c dù nhi u nghiên c u trong n c c ng nh n c ngoài t l b nh nhân ái tháo ng c

ki m sốt t t ng huy t d a vào HbA1c (<7%) ch t c t 30-50% Th i gian trì hỗn

s d ng insulin cho b nh nhân T týp 2 t i nhi u trung tâm trung bình 7-8 n m Chính vì

nh ng lý do trên các khuy n cáo c a Trung tâm T qu c t , Hi p h i T Hoa K và Hi p

h i nghiên c u T Châu Âu c ng ã ngh s d ng insulin s m cho b nh nhân ái tháo

ng týp 2 ngay t giai o n 2 c a phác i u tr khi HbA1c khơng ki m sốt t t [5], [7]

V K T LU N

Sau 03 tháng i u tr b nh ái tháo ng týp 2 b ng b ng ph i h p thêm insulin

n n chúng tơi ghi nh n cĩ 14,9% b nh nhân ái tháo ng týp 2 t m c tiêu i u tr Ph i

h p thêm insulin n n cĩ hi u qu trong i u tr b nh nhân ái tháo ng týp 2 th t b i v i

thu c viên

TÀI LI U THAM KH O

1 Nguy n Th Thu Hà, Tr n Th Tuy t Nga, Vi t H i (2018), "Tình hình ki m sốt HbA1c

và các y u t liên quan trên b nh nhân ái tháo ng típ 2 t i B nh vi n Lagi, Bình Thu n

n m 2017", T p chí Y H c Thành ph H Chí Minh T p 22 (S 1), tr 234-238

2 H a Thành Nhân (2013), T l t m c tiêu HbA1c và m t s y u t liên quan trên b nh nhân

ái tháo ng típ 2 t i m t phịng khám chuyên khoa n i ti t, Lu n v n t t nghi p Bác s

N i trú, Tr ng i h c Y D c Thành ph H Chí Minh, Thành ph H Chí Minh

3 Ph m Th H ng Nhung (2016), Nghiên c u c i m lâm sàng, c n lâm sàng, th c tr ng ki m

sốt ng huy t thơng qua HbA1c và m t s ch s khác trên b nh nhân ái tháo ng típ 2,

Lu n v n t t nghi p Bác s a khoa, Tr ng i h c Y D c C n Th , C n Th

4 Nguy n Th Ph ng Th o (2018), ánh giá hi u qu và tác d ng ph c a li u pháp i u tr insulin b nh nhân ái tháo ng típ 2, Lu n v n t t nghi p Bác s N i trú, Tr ng i

h c Y D c Thành ph H Chí Minh, Thành ph H Chí Minh

5 American Diabetes Association (2015), "Standards of Medical Care in Diabetes—2015:

Abridged for Primary Care Providers", Clin Diabetes, 33 (2), pp.97–111

6 American Diabetes Association (2018), "Classification and Diagnosis of Diabetes: Standards

of Medical Care in Diabetes—2018 American Diabetes Association", Diabetes Care, 41

(Supplement 1), pp.S13-S27

7 Cho HN, Shaw JE, Et al (2018), "IDF Diabetes Atlas: Global estimates of diabetes prevalence

for 2017 and projections for 2045", Diabetes Res Clin Pract, 138, pp.271-281

8 Eliasson B, Ekstrưm N, Et al (2014), "Metabolic effects of basal or premixed insulin treatment in 5077 insulin-nạve type 2 diabetes patients: Registry-based observational study

in clinical practice", Diabetes Ther, 5 (1), pp.243–254

9 Gordon J, Pockett RD, Et al (2010), "A comparison of intermediate and long-acting insulins

in people with type 2 diabetes starting insulin: an observational database study.", Int J Clin Pract, 64 (12), pp.1609-1618

10 Holman RR, Farmer AF, Et al (2009), "Three-year efficacy of complex insulin regimens in

type 2 diabetes", Randomized Controlled Trial, 361 (18), pp.1736-1747

11 Kayar Y, Ilhan A, Et al (2017), "Relationship between the poor glycemic control and risk

factors, life style andcomplications.", Biomedical Research, 28 (4), pp.1581-1586

(Ngày nh n bài: 06/08/2020 - Ngày duy t ng: 14/09/2020)