TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH KHOA LUẬT BÁO CÁO THỰC TẬP CUỐI KHÓA QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ HỘ TỊCH Ở PHƯỜNG PHƯỚC LONG A, QUẬN 9, THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH Chuyên ngành ngành Luật Giảng viên hướng dẫn Th S Nguyễn Mai L[.]
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH
KHOA LUẬT -
BÁO CÁO THỰC TẬP CUỐI KHÓA
QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ HỘ TỊCH Ở PHƯỜNG PHƯỚC LONG A, QUẬN 9, THÀNH
PHỐ HỒ CHÍ MINH Chuyên ngành: ngành Luật
Giảng viên hướng dẫn: Th.S Nguyễn Mai Ly Người thực hiện : Lê Thị Mỹ Châu
Lớp: LớpK59E_LUẬT
Hà Tĩnh, năm 2020
Trang 2LỜI CẢM ƠN
Trên thực tế không có sự thành công nào mà không gắn liền với những sự hỗtrợ, giúp đỡ dù ít hay nhiều, dù trực tiếp hay gián tiếp của người khác Trong suốt thờigian từ khi bắt đầu học tập ở giảng đường đại học đến nay, em đã nhận được rất nhiều
sự quan tâm, giúp đỡ của quý Thầy Cô, gia đình và bạn bè Với lòng biết ơn sâu sắcnhất, em xin gửi đến quý Thầy Cô trường Đại học Vinh đã cùng với tri thức và tâmhuyết của mình để truyền đạt vốn kiến thức quý báu cho chúng em trong suốt thời gianhọc tập tại trường Và đặc biệt, trong kỳ này, Khoa đã tổ chức cho chúng em đượckiến cọ sát, áp dụng kiến thức chúng em đã được học vào thực tế mà theo em là rấthữu ích đối với sinh viên ngành Dịch vụ pháp lý Em xin chân thành cảm ơn giáo viênhướng dẫn đã tận tâm hướng dẫn em trong quá trình nghiên cứu hoàn thành báo cáokiến tập này Báo cáo thực tập được thực hiện trong khoảng thời gian gần 4 tuần Bướcđầu đi vào thực tế, tìm hiểu về lĩnh vực hoạt động chứng thực tại UBND phườngPhước Long A, kiến thức của em còn hạn chế và còn hiều bỡ ngỡ Do vậy, khôngtránh khỏi những thiếu sót là điều chắc chắn, em rất mong nhận được những ý kiếnđóng góp quý báu của quý Thầy Cô và các bạn học cùng lớp để kiến thức của emtrong lĩnh vực này được hoàn thiện hơn
Một lần nữa, em xin kính chúc quý Thầy trường Đại học Vinh thật dồi dào sứckhỏe, niềm tin để tiếp tục thực hiện sứ mệnh cao đẹp của mình là truyền đạt kiến thứccho thế hệ mai sau
Em cũng xin cảm ơn Đảng ủy, HĐND, UBND và các ban nghành đoàn thể củaUBND phường Phước Long A, Quận 9, TP.HCM đã giúp đỡ em trong suốt quá trìnhthu thập thông tin để hoàn thiện báo cáo này
… ngày 8 tháng 9 năm2020
Trang 3CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
ĐƠN XIN THỰC TẬP Kính gửi: ………
………
Tôi tên: ………Sinh viên lớp:……… Khóa:……….của Trường Đại họcVinh
Ngành thực tập: ………: Mã sinh viên: ………Địa chỉ liên hệ: ………
Số điện thoại liên lạc: ………Nay tôi làm đơn này để xin thực tập cuối khóa tại
Nếu được đơn vị tiếp nhận bố trí thực tập, tôi xin cam kết thực hiện các nội dung sau:
- Chấp hành và thực hiện nghiêm túc chương trình,kế hoạch thực tập do đơn vị quyđịnh;
- Luôn tuân thủ nội quy và quy chế hoạt động, quy định đối với sinh viên thực tập
và bảo mật thông tin, an toàn tài sản của đơn vị;
- Bồi hoàn các tổn thất, hư hao tài sản do bản thân tự gây ra với đơn vị (nếu có).Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm trước pháp luật những nội dung đã cam kết:Kính mong Ban lãnh đạo xem xét và tạo điều kiện cho tôi được thực tập tại đơn vị
Chân thành cảm ơn !
, ngày … tháng … năm ……
Người làm đơn
( Ký và ghi họ tên)
Trang 4CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
PHIẾU NHẬN XÉT VÀ ĐÁNH GIÁ Kết quả thực tập cuối khóa của sinh viên
Năm học: ……….
Họ và tên: Lê Thị Mỹ Châu Ngày, tháng, năm sinh: 20/7/1991 Nơi sinh: Đức Nhân, Đức Thọ, Hà Tĩnh Dân tộc: ……… Đảng viên:……….Đoàn viên: ………
Lớp:……….Ngành:……… Khoa:………
Thời gian thực tập: Từ ngày …/…/… đến ngày …./…./……
I NHẬN XÉT KHÁI QUÁT: 1 Nhận xét về việc chấp hành thời gian, nội quy, quy chế thực tập ………
………
………
………
2 Nhận xét về ý thức thực hiện và hiệu quả công việc được giao ………
………
………
3 Nhận xét khác: ………
………
………
II KẾT QUẢ THỰC TẬP Đánh giá xếp loại: (Đánh giá theo các mức độ xuất sắc, giỏi, khá, trung bình khá,kém) ………
Điểm thực tập:………
Trang 5………, ngày … tháng… năm 2020
Trang 6NHẬN XÉT CỦA GIẢNG VIÊN HƯỚNG DẪN
Giảng viên hướng dẫn:
…………., ngày……tháng…… năm……
Giảng viên hướng dẫn
(Ký và ghi rõ họ tên)
Trang 7MỤC LỤC
PHẦN MỞ ĐẦU 1
Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ HỘ TỊCH 4 1.1.Quan niệm và đặc điểm của hộ tịch 4
1.1.1 Quan niệm về hộ tịch 4
1.1.2.Đặc điểm của hộ tịch 4
1.2 Quản lý hành chính nhà nước về hộ tịch 4
1.2.1.Quan niệm và đặc điểm về quản lý hành chính nhà nước về hộ tịch 4
1.2.2 Quan niệm về đăng ký hộ tịch 7
1.2.3 Vai trò của QLHCNNVHT, đăng ký hộ tịch 7
1.2.4.Nguyên tắc đăng ký và quản lý hộ tịch 7
1.3 Trách nhiệm quản lý nhà nước về hộ tịch của UBND cấp xã, phường, thị trấn và công chức Tư pháp - hộ tịch 8
1.3.1.Trách nhiệm của UBND cấp xã 8
1.3.2 Trách nhiệm của công chức Tư pháp - hộ tịch 8
1.4 Tiêu chuẩn, nhiệm vụ, quyền hạn, số lượng về công chức Tư pháp - hộ tịch cấp xã 9
CHƯƠNG 2: QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ HỘ TỊCH Ở PHƯỜNG PHƯỚC LONG A, QUẬN 9, THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH 13
2.1 Tổng quan về phường phước long a, quận 9, thành phố hồ chí minh 13
1.1 Tổng quan chung 13
2.1.2 Cơ cấu tổ chức 13
2.2 Hoạt động Tư pháp - hộ tịch tại UBND Phường Phước Long A, Quận 9, Thành phố Hồ Chí Minh 17
2.2.1.Tổ chức biên chế tại UBND Phường Phước Long A 17
Trang thiết bị và phương tiện kỹ thuật 17
2.2.2 Công tác quản lý nhà nước về hộ tịch ở UBND Phường Phước Long A18 2.2.3 Về trình tự, thủ tục thực hiện việc đăng ký hộ tịch 22
2.2.4 Đăng ký khai sinh thông thường 24
2.2.5 Đăng ký kết hôn 25
Trang 82.2.5 Đăng ký khai tử 26
2.2.6 Đăng ký nhận cha, mẹ, con 27
2.2.7 Đăng ký giám hộ 28
2.2.8 Đăng ký thay đổi, cải chính, bổ sung hộ tịch 29
2.2.9 Thủ tục cắt khẩu 30
2.3 Kết quả thực hiện quản lý nhà nước về công tác hộ tịch 31
2.3.1 Những mặt đạt được và nguyên nhân: 31
2.3.2.Nguyên nhân của các kết quả trên là do: 31
2.3.3 Những mặt chưa được và nguyên nhân: 32
2.3.4.Nguyên nhân: 32
CHƯƠNG 3: MỤC TIÊU VÀ GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ CÔNG TÁC QUẢN LÝ HỘ TỊCH UBND PHƯỜNG PHƯỚC LONG A 35
3.1.1 Mục tiêu chung 35
3.1.2 Mục tiêu cụ thể 36
3.3.1 Đối với cấp Trung ương 38
3.3.2 Đối với cấp tỉnh và cấp huyện 38
3.3.3 Đối với cấp cơ sở 38
3.3.4 Về chế độ chính sách 39
3.3.5 Về hình thức và nội dung đào tạo, bồi dưỡng công chức Tư pháp Hộ tịch phường: 40 KẾT LUẬN 41
DANH MỤC TÀI liệu THAM KHẢO 42
Trang 10PHẦN MỞ ĐẦU
1.Tính cấấp thiếất của Đếề tài
Hộ tịch là những sự kiện cơ bản xác nhận tình trạng nhân thân của một conngười từ khi sinh ra đến khi chết Các quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân vàquyền nhân thân của con người được Hiến pháp năm 2013 và Bộ luật Dân sự năm
2015 quy định để xác định sự kiện hộ tịch như: quyền thay đổi họ tên; quyền xác địnhlại dân tộc; quyền được khai sinh; quyền được khai tử; quyền được kết hôn; quyền lyhôn; quyền nhận, không nhận cha, mẹ, con; quyền đối với quốc tịch Do đó Quản lýnhà nước về hộ tịch (QLNNVHT) là cơ sở để Nhà nước hoạch định các chính sáchphát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, an ninh, quốc phòng và tổ chức thực hiện có hiệuquả các chính sách đó
Công tác quản lý hộ tịch ở nước ta hiện nay được thực hiện theo Luật Hộ tịch số60/204/QH13 ngày 20/11/2014, Nghị định 12/2015/NĐ-CP ngày 15/11/2015 củaChính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Hộ tịch, Thông tư04/2020/TT-BTP ngày 28/5/2020 có hiệu lực từ ngày 16/7/2020 Vì vậy, quản lý hộtịch đã dần đi vào nề nếp, đạt được những kết quả nhất định: số trẻ em được đăng kýkhai sinh đạt tỷ lệ cao, đăng ký kết hôn đúng quy định,
Tuy nhiên thực tế công tác đăng ký và quản lý hộ tịch vẫn còn một số tồn tại, bấtcập chưa đáp ứng yêu cầu về cải cách hành chính trong giai đoạn mới; vẫn còn một số
cơ quan, tổ chức, đoàn thể chưa xác định đúng giá trị pháp lý của giấy tờ hộ tịch gâynhiều khó khăn cho công dân
Thực trạng trên xuất phát từ nhận thức chưa đầy đủ các quy định pháp luật vềđăng ký và quản lý hộ tịch của một bộ phận cán bộ, công chức và người dân; sự phốihợp thiếu nhịp nhàng giữa các cơ quan hữu quan trong việc giải quyết những sai sóttrong hồ sơ, giấy tờ xác định tình trạng nhân thân; công tác tuyên truyền, phổ biến,giáo dục pháp luật, trợ giúp pháp lý về đăng ký và quản lý hộ tịch chưa thực sự sâurộng Những hạn chế này đã làm giảm đi hiệu quả QLNNVHT
Là một Phường của Quận 9, Thành phố Hồ Chí Minh, trong những năm qua,Phường Phước Long A đã có nhiều cố gắng, nỗ lực trong QLNNVHT trên địa bànPhường Với sự quan tâm, chỉ đạo của các cấp, chính quyền, quản lý về hộ tịch tạiPhường đã từng bước được thực hiện nghiêm túc đầy đủ, chính xác
Trang 11Vì vậy, việc nghiên cứu QLNNVHT nói chung cũng như thực tế tại PhườngPhước Long A nói riêng nhằm làm rõ hơn nữa cơ sở lý luận, thực tiễn của công tácquản lý hộ tịch, những mặt tích cũng cũng như các hạn chế và nguyên nhân Trên cơ
sở đó tìm ra các giải pháp và đề xuất, kiến nghị góp phần nâng cao chất lượngQLNNVHT trên địa bàn Phường Phước Long A là một điều cấp thiết hiện nay Do đó,
em đã chọn đề tài “Quản lý nhà nước về hộ tịch ở Phường Phước Long A,
Quận 9, Thành phố Hồ Chí Minh” để Báo cáo thực tập.
Đốấi tượng, phạm vi, mục đích nghiến cứu
Cơ sở lý luận và phương pháp nghiến cứu
Cơ sở lý luận nghiên cứu là những luận điểm trong học thuyết Mác - Lênin và tưtưởng Hồ Chí Minh về quản lý hành chính nhà nước; các quan điểm của Đảng cộngsản Việt Nam về quản lý hộ tịch
Các phương pháp được sử dụng trong báo cáo gồm: phương pháp diễn dịch, quynạp, phương pháp phân tích, tổng hợp, phương pháp định tính, định lượng
Kếất cấấu của Báo cáo
Báo cáo gồm 3 Phần:
Chương 1 Cơ sở lý luận của quản lý nhà nước về hộ tịch;
2
Trang 12Chương 2 Công tác quản lý nhà nước về hộ tịch tại Phường Phước Long A, Quận 9, Thành phố Hồ Chí Minh;
Chương 3 Mục tiêu và giải pháp nâng cao chất lượng công tác quản lý nhà nước
về hộ tịch tại Phường Phước Long A, Quận 9, Thành phố Hồ Chí Minh
Trang 13Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ
HỘ TỊCH
1.1.Quan niệm và đặc điểm của hộ tịch
1.1.1 Quan ni ệm vềề hộ tịch
Hộ tịch là những sự kiện cơ bản xác định tình trạng nhân thân của một người từ
khi sinh ra đến khi chết Đó là các sự kiện: sinh; tử; kết hôn; nuôi con nuôi; giám hộ; nhận cha, mẹ, con, thay đổi họ tên, chữ đệm, ngày, tháng, năm sinh; xác định lại dân tộc; xác định lại giới tính, đăng ký khai sinh, khai tử quá hạn; đăng ký lại các sự việc sinh, tử, kết hôn, nhận nuôi con nuôi; ly hôn; xác định lại cha, mẹ, con, thay đổi quốc tịch; mất tích; mất năng lực hành vi dân sự; hủy việc kết hôn trái pháp luật, hạn chế quyền của cha, mẹ đối với con chưa thành niên; những sự kiện khác do pháp luật quy định.
Thứ ba hộ tịch là những sự kiện nhân thân không lượng hoá được thành tiền.Chính vì vậy, hộ tịch không phải là một loại hàng hóa có thể trao đổi trên thị trường
1.2 Quản lý hành chính nhà nước vếề hộ tịch
1.2.1.Quan ni mệ và đ c ặđi mể vềề qu ản lý hành chính nhà n ước vềề hộ tịch
Theo cách hiểu chung một cách khái quát nhất, quản lý chính là việc tác độngđịnh hướng lên một hệ thống nào đó nhằm đảo bảo hệ thống đó phát triển một cách
4
Trang 14trật tự và phù hợp với những quy luật được hướng tới Trên cơ sở này có thể hiểu quản
lý nhà nước là một hình thức của quản lý xã hội tuy nhiên có chứa đựng tính quyền lựccủa nhà nước và sử dụng chính quyền lực đó để điều chỉnh quan hệ nhằm đảm bảomục tiêu duy trì và phát triển một cách trật tự Từ đó đảm bảo cho việc thực hiện cácchức năng và nhiệm vụ của Nhà nước
Quản lý hành chính nhà nước là hoạt động hành chính của cơ quan thực thiquyền lực nhà nước (quyền hành pháp) để quản lý, điều hành các lĩnh vực của đờisống xã hội theo quy định của pháp luật, đó là Chính phủ và Uỷ ban nhân dân các cấp
Quản lý hành chính nhà nước về hộ tịch (QLHCNNVHT) tập trung chủ yếu vàocác hoạt động: ban hành hoặc trình cơ quan có thẩm quyền ban hành văn bản quyphạm pháp luật về hộ tịch; xây dựng và tổ chức thực hiện chính sách, kế hoạch, địnhhướng về hoạt động hộ tịch; phổ biến, giáo dục pháp luật về hộ tịch; quản lý hệ thống
tổ chức và hoạt động của các cơ quan, tổ chức trong hoạt động hộ tịch; đào tạo, bồidưỡng, hướng dẫn nghiệp vụ về đăng ký hộ tịch; kiểm tra, thanh tra, khen thưởng, xử
lý vi phạm, giải quyết khiếu nại, tố cáo trong hoạt động đăng ký hộ tịch; bảo đảm kinhphí, cơ sở vật chất, phương tiện cho một số hoạt động hộ tịch; tổng kết hoạt động hộtịch; báo cáo cơ quan nhà nước cấp trên về hoạt động đăng ký hộ tịch QLHCNNVHT
ở nước ta có những đặc điểm sau đây:
- Thứ nhất, QLHCNNVHT là hoạt động mang quyền lực nhà nước.
+ Quyền lực nhà nước trong trước hết thể hiện ở việc các chủ thể có thẩm quyềnthể hiện ý chí nhà nước thông qua phương tiện nhất định, trong đó phương tiện cơ bản
và đặc biệt quan trọng được sử dụng là văn bản quản lý hộ tịch
+ Bằng việc ban hành văn bản, chủ thể quản lý hộ tịch thể hiện ý chí của mìnhdưới dạng các hoạt động áp dụng pháp luật; dưới dạng các mệnh lệnh cá biệt nhằm ápdụng pháp luật vào thực tiễn, trực tiếp thực hiện quyền và nghĩa vụ của các bên thamgia quan hệ quản lý; dưới những dạng mệnh lệnh chỉ đạo, nhằm tổ chức thực hiệnpháp luật trong thực tiễn; dưới dạng những thông tin hướng dẫn người dân để thựchiện việc đăng ký hộ tịch thông qua hệ thống của bộ máy quản lý hộ tịch của Nhànước
Trang 15+ Quyền lực nhà nước còn thể hiện trong việc các chủ thể có thẩm quyền tiếnhành những hoạt động cần thiết để bảo đảm thực hiện ý chí nhà nước, như các biệnpháp về tổ chức, tuyên truyền giáo dục, thuyết phục, hòa giải, Chính những biệnpháp này là sự thể hiện tập trung và rõ nét của sức mạnh nhà nước, một bộ phận tạonên quyền lực nhà nước, nhờ đó ý chí của chủ thể quản lý hộ tịch được bảo đảm thựchiện.
- Thứ hai, QLHCNNVHT được tiến hành bởi những chủ thể có quyền hành pháp
là các công chức trong bộ máy nhà nước.
+ Chủ thể chủ yếu thực hiện QLHCNNVHT là các cơ quan quản lý hành chínhnhà nước (Chính phủ, Bộ Tư pháp, Bộ Ngoại giao, Bộ Công an, Ủy ban nhân dân, cơquan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân, đội ngũ công chức làm công tác Tư pháp -
+ Tuy nhiên, mỗi địa phương đều có những nét đặc thù riêng về điều kiện kinh tế
- xã hội, do đó để phát huy tối đa những yếu tố của từng địa phương và tạo sự năngđộng sáng tạo trong quản lý điều hành thì bộ máy quản lý hộ tịch còn được tổ chứctheo hướng phân cấp, trao quyền tự quyết, tạo sự chủ động sáng tạo cho chính quyềnđịa phương
- Thứ tư, hoạt động QLHCNNVHT có tính chấp hành và điều hành.
+ Tính chấp hành và điều hành của hoạt động QLHCNNVHT thể hiện trong việcnhững hoạt động này được tiến hành trên cơ sở pháp luật và nhằm mục đích thực hiệnpháp luật, cho dù đó là hoạt động chủ động sáng tạo của chủ thể quản lý thì cũngkhông được vượt quá khuôn khổ pháp luật
+ Tính điều hành của hoạt động QLHCNNVHT thể hiện trong việc chủ thể cóthẩm quyền tổ chức thực hiện pháp luật trong đời sống xã hội Trong quá trình đó,
6
Trang 16các chủ thể này, không chỉ tự mình thực hiện pháp luật mà quan trọng hơn cả còn đảmnhận chức năng chỉ đạo nhằm vận hành hoạt động của các cơ quan, đơn vị trực thuộctheo một quy trình thống nhất để hiện thực các quyền, nghĩa vụ của các bên trong quan
hệ quản lý
- Thứ năm, QLHCNNVHT là hoạt động mang tính liên tục.
+ Quản lý nhà nước đối với hộ tịch luôn cần có tính liên tục, kịp thời và linhhoạt để đáp ứng sự vận động không ngừng của đời sống xã hội Chính đặc thù nàyđược coi là một cơ sở quan trọng trong việc xác lập quy định về tổ chức và hoạt động,xác lập quy chế công chức của bộ máy quản lý hộ tịch
Như vậy có thể hiểu QLHCNNVHT là một hình thức hoạt động của nhà nước docác chủ thể có thẩm quyền (trước hết và chủ yếu bởi các cơ quan hành chính nhà nước,người có thẩm quyền) thực hiện trên cơ sở và để thi hành pháp luật trong lĩnh vực hộtịch góp phần vào bảo đảm bảo vệ quyền con người quyền công dân phục vụ cho côngcuộc phát triển kinh tế- xã hội
1.2.2 Quan ni mệ vềề đăng ký hộ tịch
Theo Khoản 2 Điều 2 Luật Hộ tịch: “Đăng ký hộ tịch là việc cơ quan nhà nước
có thẩm quyền xác nhận hoặc ghi vào Sổ hộ tịch các sự kiện hộ tịch của cá nhân, tạo
cơ sở pháp lý để Nhà nước bảo hộ quyền, lợi ích hợp pháp của cá nhân, thực hiện quản lý về dân cư.”
1.2.3 Vai trò của QLHCNNVHT, đăng ký hộ tịch
Quản lý hộ tịch là nhiệm vụ quan trọng, thường xuyên của chính quyền các cấp,nhằm theo dõi thực trạng và sự biến động về hộ tịch, trên cơ sở đó bảo hộ các quyền,lợi ích hợp pháp của công dân khi tham gia vào các quan hệ xã hội như quyền đượckết hôn khi công dân đủ tuối theo quy định, quyền được giám hộ, quyền được thừakế, đồng thời góp phần xây dựng các chính sách về kinh tế, xã hội, an ninh quốcphòng và dân số, kế hoạch hóa gia đình
1.2.4.Nguyền tăắcđăng ký và quản lý hộ tịch
- Mọi sự kiện hộ tịch phải được đăng ký đầy đủ, kịp thời, chính xác;
- Mỗi sự kiện hộ tịch chỉ được đăng ký tại một nơi theo đúng thẩm quyền;
Trang 17- Cơ quan quản lý hộ tịch cấp trên phải thường xuyên kiểm tra, đôn đốc, hướngdân, chỉ đạo đối với cơ quan quản lý hộ tịch cấp dưới; trường hợp phát hiện thấy saiphạm phải chấn chỉnh, xử lý kịp thời;
- Cơ quan đăng ký hộ tịch phải niêm yết công khai, chính xác các quy định vềgiấy tờ mà người yêu cầu đăng ký hộ tịch phải xuất trình hoặc nộp khi đăng ký hộ tịch,thời hạn giải quyết và lệ phí đăng ký hộ tịch
Những nguyên tắc trên đảm bảo cho việc đăng ký, quản lý hộ tịch được chínhxác, kịp thời, đầy đủ, góp phần bảo đảm, bảo vệ quyền con người, quyền công dân.Bởi vì, thực tế cho thấy, các giấy tờ về hộ tịch nếu trong quá trình thực hiện có sai sót
mà không được phát hiện kịp thời sẽ gây khó khăn cho công tác quản lý cũng nhưkhắc phục, sửa chữa sai sót, và đặc biệt sẽ gây ra không ít những phiền hà cho côngdân trong việc thống nhất giấy tờ quan trọng khác sau này: hồ sơ đi học, xin việc làm,xuất cảnh, thậm chí, còn liên quan đến việc xác định độ tuổi để đánh giá năng lực hành
vi, năng lực chịu trách nhiệm pháp lý của từng cá nhân con người
1.3 Trách nhi mệ qu nả lý nhà n ước vếề hột chị c ủa UBND cấấp xã, phường,
th trấấnị và cống chức Tư pháp - hộ tịch
1.3.1.Trách nhiệm của UBND cấắp ãx
- Thực hiện đăng ký hộ tịch theo quy định của Luật Hộ tịch;
- Căn cứ quy định của UBND cấp trên, bố trí công chức Tư pháp - hộ tịch thực hiện việc đăng ký hộ tịch;
- Tuyên truyền, phổ biến pháp luật về hộ tịch;
- Quản lý, sử dụng Sổ hộ tịch, biểu mẫu hộ tịch theo quy định;
- Quản lý, cập nhật, khai thác Cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử và cấp bản sao trích lục hộ tịch theo quy định;
- Tổng hợp tình hình và thống kê hộ tịch báo cáo UBND cấp huyện theo quy định của Chính phủ;
- Lưu trữ Sổ hộ tịch, hồ sơ đăng ký hộ tịch;
- Giải quyết khiếu nại, tố cáo và xử lý vi phạm về hộ tịch theo thẩm quyền
1.3.2 Trách nhiệm của công chức Tư pháp - hộ tịch
8
Trang 18công chức Tư pháp - hộ tịch có trách nhiệm tham mưu giúp UBND cấp xã,phường, thị trấn thực hiện quản lý và đăng ký hộ tịch với các nội dung công việc cụthể sau:
- Thứ nhất, thụ lý hồ sơ, kiểm tra, xác minh và đề xuất với Chủ tịch UBND cấp
xã, phường, thị trấn xem xét, quyết định việc đăng ký hộ tịch;
- Thứ hai, thường xuyên kiểm tra và vận động nhân dân đi đăng ký kịp thời các
sự kiện hộ tịch Đối với những khu vực người dân bị chi phối bởi phong tục, tập quánhoặc điều kiện đi lại khó khăn, công chức Tư pháp - hộ tịch phải có lịch định kỳ đếntận nhà dân để đăng ký những sự kiện hộ tịch đã phát sinh;
- Thứ ba, chịu trách nhiệm trước UBND cấp xã, phường, thị trấn về những sựkiện hộ tịch phát sinh trên địa bàn phương, mà không được đăng ký hoặc đăng kýkhông đúng sự thật, sai sự thật;
- Thứ tư, giữ gìn, bảo quản, lưu trữ sổ hộ tịch và giấy tờ hộ tịch; khi thôi giữnhiệm vụ phải bàn giao đầy đủ cho người kế nhiệm Chủ tịch UBND cấp xã, phường,thị trấn có trách nhiệm về tình hình đăng ký và quản lý hộ tịch của địa phương Trongtrường hợp do buông lỏng quản lý mà dẫn đến những sai phạm, tiêu cực của cán bộ,công chức trong công tác đăng ký và quản lý hộ tịch ở địa phương mình, thì Chủ tịchUBND cấp xã, phường, thị trấn đó phải chịu trách nhiệm
1.4 Tiếu chu n,ẩ nhi ệm v ụ,quyếền hn,ạ sốấ lượng vếề cống chcứ Tư pháp
-h ột c-hị cấấp xã
- Tiêu chuẩn công chức tư pháp - hộ tịch cấp xã được quy định tại Khoản 2, Điều 72, Luật Hộ tịch như sau:
“2 Công chức Tư pháp - hộ tịch cấp xã phải có các tiêu chuẩn sau đây:
a) Có trình độ từ trung cấp luật trở lên và đã được bồi dưỡng nghiệp vụ hộ tịch;
b) Có chữ viết rõ ràng và trình độ tin học phù hợp theo yêu cầu công việc Căn cứ điều kiện thực tế về diện tích, dân số, khối lượng công việc tư pháp, hộ tịch của địa phương, Chính phủ quy định việc bố trí công chức Tư pháp - hộ tịch đảm nhiệm công tác hộ tịch chuyên trách.”
- Nhiệm vụ, quyền hạn của công chức Tư pháp - hộ tịch cấp xã được quy định tạiKhoản 1, Điều 73, Luật Hộ tịch như sau:
Trang 19“1 Trong lĩnh vực hộ tịch, công chức Tư pháp - hộ tịch cấp xã có nhiệm vụ, quyền hạn sau đây:
a) Tuân thủ quy định của Luật này và các quy định khác của pháp luật có liên quan về hộ tịch;
b) Chịu trách nhiệm trước Ủy ban nhân dân cấp xã và pháp luật về việc đăng ký
đ) Chủ động kiểm tra, rà soát để đăng ký kịp thời việc sinh, tử phát sinh trên địa bàn Đối với địa bàn dân cư không tập trung, điều kiện đi lại khó khăn, cách xa trụ sở
Ủy ban nhân dân cấp xã, công chức Tư pháp - hộ tịch báo cáo Ủy ban nhân dân cấp
xã cho tổ chức đăng ký lưu động đối với việc khai sinh, kết hôn, khai tử;
e) Thường xuyên trau dồi kiến thức pháp luật để nâng cao năng lực và nghiệp vụ đăng ký hộ tịch; tham gia các lớp bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ do Ủy ban nhân dân hoặc cơ quan tư pháp cấp trên tổ chức;
g) Chủ động báo cáo, đề xuất Ủy ban nhân dân cùng cấp phối hợp với cơ quan,
tổ chức kiểm tra, xác minh về thông tin hộ tịch; yêu cầu cơ quan, tổ chức, cá nhân cung cấp thông tin để xác minh khi đăng ký hộ tịch; phối hợp với cơ quan Công an cùng cấp cung cấp thông tin hộ tịch cơ bản của cá nhân cho Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.”
- Ngoài ra nhiệm vụ của công chức Tư pháp – hộ tịch được quy định tại Khoản
6, Điều 2 Thông tư 13/2019/TT-BNV ngày 06/11/2019 như sau:
“a) Tham mưu, giúp Ủy ban nhân dân cấp xã tổ chức thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của Ủy ban nhân dân cấp xã trong các lĩnh vực: Tư pháp và hộ tịch trên địa bàn theo quy định của pháp luật.
b) Trực tiếp thực hiện các nhiệm vụ sau:
Phổ biến, giáo dục pháp luật; quản lý tủ sách pháp luật, xây dựng xã đạt chuẩn tiếp cận pháp luật; tổ chức phục vụ nhân dân nghiên cứu pháp luật; theo dõi việc thi
10