Quản lý thiết bị đào tạo của các trường đại học kỹ thuật trong quân đội theo tiếp cận đảm bảo chất lượng (tt)

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC NGUYỄN ĐỨC THẮNG QUẢN LÝ THIẾT BỊ ĐÀO TẠO CỦA CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC KỸ THUẬT TRONG QUÂN ĐỘI THEO TIẾP CẬN ĐẢM BẢO CHẤT LƯỢNG CHUYÊN NGÀNH QUẢN LÝ GIÁO DỤC[.]

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

NGUYỄN ĐỨC THẮNG

QUẢN LÝ THIẾT BỊ ĐÀO TẠO CỦA CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC KỸ THUẬT TRONG QUÂN ĐỘI THEO TIẾP CẬN ĐẢM BẢO CHẤT LƯỢNG

CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ GIÁO DỤC

Mã số: 62 14 01 14

TÓM TẮT LUẬN ÁN TIẾN SĨ QUẢN LÍ GIÁO DỤC

HÀ NỘI – 2017

CÔNG TRÌNH ĐƯỢC HOÀN THÀNH TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC, ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

Người hướng dẫn khoa học: 1 PGS.TS Đặng Xuân Hải

2 PGS.TS Phạm Văn Thuần

Phản biện 1:……….……… ………… Phản biện 2:………

Luận văn sẽ được bảo vệ trước Hội đồng chấm luận án thạc

sĩ họp tại ……….……… Vào hồi giờ ngày tháng năm

Có thể tìm hiểu luận án tại:

- Thư viện Quốc gia Việt Nam

- Trung tâm Thông tin – Thư viện , Đại học Quốc gia Hà Nội

- Phòng Tư liệu Trường Đại học Giáo dục, ĐHQGHGN

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Ngày 02/7/2012 Quốc hội nước CHXHCN Việt Nam đã thông qua và ban hành Luật GDĐH số 08/2012/QH13 làm cơ sở để tiếp tục xây dựng và thực hiện các mục tiêu đổi mới GDĐH trong tình hình mới

Căn cứ vào tình hình quốc tế, trong nước, yêu cầu phát triển giáo dục, Nghị

quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII của Đảng đã khẳng định: “Đổi mới căn bản, toàn diện nền giáo dục Việt Nam theo hướng chuẩn hóa, HĐH, xã hội

hóa, dân chủ hóa và hội nhập quốc tế” Tháng 10/2013, Hội nghị Trung ương 8

(khóa XI) đã thông qua Nghị quyết 29-NQ/TW “Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu CNH - HĐH trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế” Đảng và Nhà nước

xác định mục tiêu của đổi mới lần này là: Tạo chuyển biến căn bản, mạnh mẽ về chất lượng, hiệu quả giáo dục, đào tạo; đáp ứng ngày càng tốt hơn công cuộc xây dựng, bảo vệ Tổ quốc và nhu cầu học tập của nhân dân

Từ thực tiễn chất lượng giáo dục, đào tạo hiện nay cho thấy việc triển khai công tác ĐBCL của nhiều CSGD đại học tại Việt Nam vẫn chưa tương xứng với yêu cầu về chất lượng và hiệu quả giáo dục, chưa tiếp cận được với các tiêu chuẩn hiện hành Thậm chí số ít các CSGD đại học còn chưa thực sự coi trọng việc triển khai công tác ĐBCL tại cơ sở của mình Do đó, triển khai công tác ĐBCL là yêu cầu cấp thiết nhằm nâng cao một cách toàn diện chất lượng giáo dục, đào tạo, NCKH và phục vụ cộng đồng, tạo bản sắc riêng và nâng cao năng lực cạnh tranh trong bối cảnh toàn cầu hoá giáo dục

Trước yêu cầu về tăng cường sức mạnh quốc phòng và xây dựng Quân đội nhân dân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại; yêu cầu nâng cao chất lượng đào tạo cán bộ, nhân viên chuyên môn kỹ thuật trong các nhà trường Quân đội đặt ra yêu cầu hết sức cấp bách Việc đổi mới công tác GD&ĐT về mục tiêu, quy trình, chương trình, nội dung, phương pháp đặt ra yêu cầu mới về đầu tư, phát triển thiết bị phục vụ hoạt động đào tạo tại các học viện, nhà trường toàn quân Nghị quyết 93/ĐUQSTƯ về tiếp tục đổi mới công tác đào tạo cán bộ, nhân viên chuyên môn kỹ thuật và xây dựng nhà trường chính quy cũng đã xác định rõ: Đầu tư CSVC, trang bị, phương tiện dạy học và NCKH cho các học viện, trường sĩ quan Thường xuyên điều động bổ sung những thiết bị kỹ thuật

mới cần thiết cho các trường, bảo đảm trang bị cho công tác GD&ĐT tại các trường không những không lạc hậu, mà còn đi trước đơn vị và tương ứng với các trường ngoài Quân đội Nghị quyết 86/ĐUQSTƯ về công tác GD&ĐT trong tình hình mới đã xác định: Tập trung đầu tư có trọng tâm, trọng điểm cho các nhà trường về CSVC, đáp ứng lưu lượng và yêu cầu nâng cao chất lượng đào tạo Đầu tư xây dựng sở chỉ huy diễn tập của một số học viện, trường; tập trung đầu tư nâng cấp thao trường, bãi tập, trung tâm huấn luyện dã ngoại, thư viện phòng học chuyên ngành, cơ sở thực hành Ưu tiên đầu tư PTN công nghệ cao cho một số ngành mũi nhọn phục vụ nghiên cứu, giảng dạy, thực hành và sản xuất, sử dụng tốt các trang bị hiện có, mua sắm, điều động vũ khí, trang bị kỹ thuật thế hệ mới cho nhà trường Điều lệ công tác nhà trường QĐNDVN đã quy định cụ thể: BQP dành ưu tiên cho việc bố trí ngân sách nhà trường và đầu tư cho việc nâng cấp thiết bị dạy học, biên soạn giáo trình và xây dựng trường học, khuyến khích và tạo điều kiện cho các cấp quản lý trường, cơ quan, đơn vị đầu tư cho công tác nhà trường Quân đội Người chỉ huy các tổng cục, quân chủng, quân khu, bộ đội Biên phòng, quân đoàn, binh đoàn có trách nhiệm bảo đảm, huy động nguồn đầu tư, phát triển, quản lý CSVC, ngân sách nhà trường, điều động trang bị kỹ thuật tiên tiến, phù hợp với nhiệm vụ, mục tiêu, chương trình, nội dung phương pháp đào tạo và công tác NCKH của trường thuộc quyền

Xuất phát từ đặc điểm đào tạo trong các nhà trường Quân đội là đào tạo cán

bộ kết hợp giữa chức vụ với học vấn tương ứng, trong đó theo chức vụ là yêu cầu bắt buộc kết hợp với trình độ học vấn là cần thiết, bảo đảm cho cán bộ, nhân viên Quân đội được đào tạo có mặt bằng trình độ chung, phù hợp với mục tiêu, yêu cầu đào tạo từng đối tượng, từng bước đạt chuẩn quốc gia, liên thông kiến thức giữa các cấp học, bậc học Hệ thống các nhà trường Quân đội luôn gắn đào tạo với NCKH, gắn nhà trường với đơn vị và thực hiện phương châm “học đi đôi với hành” Đây là những đảm bảo cho cán bộ, nhân viên sau khi tốt nghiệp các học viện, nhà trường có đủ khả năng đảm nhiệm các chức vụ ban đầu theo tổ chức, biên chế của đơn vị Quân đội Đồng thời cũng tạo ra cơ sở, nền tảng cho họ phát triển được trong tương lai Do vậy, đòi hỏi công tác đầu tư, bảo đảm thiết bị phục

vụ đào tạo phải được phát triển, hoàn thiện cho phù hợp với từng đối tượng, với từng bậc đào tạo và ngành nghề chuyên môn

Tuy nhiên so với yêu cầu thực tiễn và sự phát triển của nghệ thuật và khoa học quân sự giai đoạn cách mạng mới, đang xuất hiện nhiều hạn chế, bất cập: Vũ khí, trang bị kỹ thuật chiến đấu mới chưa được điều động kịp thời cho các học viện, nhà trường Việc quản lý, khai thác sử dụng các trang bị còn tình trạng chưa phát huy hết tính năng, công suất của thiết bị, hiệu quả đầu tư không cao Công tác đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ nhân viên chuyên trách của các phòng thiết bị, PTN chưa được chú trọng đúng mức Thực tế cũng chỉ ra rằng để nâng cao chất lượng đào tạo, ngoài việc đổi mới phương pháp dạy và học thì việc bảo đảm và nâng cao hiệu quả công tác quản lý thiết bị kỹ thuật phục vụ đào tạo, nhất là bảo đảm cho nội dung thực hành có ý nghĩa rất quan trọng; đổi mới quản lý thiết bị phục

vụ đào tạo của trường đang là đòi hỏi cấp thiết

Sự phát triển của khoa học QLGD luôn gắn liền với sự kế thừa, phát triển và ứng dụng những thành tựu của các lý thuyết quản lý kinh tế Hiện nay, trong sự phát triển hướng tới xã hội thông tin và tri thức, việc áp dụng QLCL trong giáo dục, đào tạo cũng đang là một xu thế mới của nền giáo dục tiên tiến Quá trình áp dụng hệ thống QLCL hiện đại đang tạo nên “cuộc cách mạng” trong quản lý GD&ĐT góp phần vào sự phát triển sự nghiệp giáo dục, đào tạo, đáp ứng những đòi hỏi của sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước Do đó, nghiên cứu vận dụng quan điểm ĐBCL (Quality Assurance) vào đổi mới lĩnh vực quản lý này là một lựa chọn hứa hẹn đem lại sự cải tiến thiết thực hoạt động đào tạo của các trường đại học ở nước ta hiện nay Vì vậy, việc nghiên cứu quản lý TBĐT của các trường đại học trong Quân đội mà trọng tâm là các trường đại học kỹ thuật quân sự là vấn đề có tính cấp thiết và khách quan hiện nay

Xuất phát từ cơ sở lý luận và thực tiễn trên, tác giả chọn đề tài nghiên cứu:

“Quản lý thiết bị đào tạo của các trường đại học kỹ thuật trong Quân đội theo tiếp cận đảm bảo chất lượng” với mong muốn được đóng góp một phần nhỏ bé

của mình vào nâng cao chất lượng GD&ĐT theo yêu cầu nhiệm vụ BQP giao

2 Mục đích nghiên cứu

Đề xuất các giải pháp nâng cao chất lượng quản lý TBĐT của các trường đại học kỹ thuật trong Quân đội trên cơ sở nghiên cứu vận dụng quan điểm về ĐBCL

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

3.1 Khách thể nghiên cứu

Hoạt động quản lý đào tạo của các trường đại học

3.2 Đối tượng nghiên cứu

Quản lý TBĐT của các trường đại học kỹ thuật trong Quân đội theo tiếp cận ĐBCL

4 Câu hỏi nghiên cứu

Công tác quản lý TBĐT theo tiếp cận ĐBCL có thể giải quyết những vấn đề

gì để thúc đẩy những thay đổi tích cực trong công tác quản lý thiết bị kỹ thuật ở một nhà trường quân đội, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo của nhà trường?

5 Giả thuyết khoa học

Vận dụng quan điểm ĐBCL (Quality Assurance) là lựa chọn thích hợp để đổi mới và nâng cao hiệu quả quản lý TBĐT của các trường đại học Nếu xác lập được hệ thống giải pháp vận dụng quan điểm ĐBCL nhằm giải quyết vấn đề phát huy vai trò của TBĐT như một yếu tố của hệ thống đảm bảo chất lượng đào tạo ở nhà trường thì hoạt động quản lý TBĐT của các trường đại học kỹ thuật trong Quân đội có thể góp phần nâng cao chất lượng đào tạo của các trường

6 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Nghiên cứu lý luận về quản lý TBĐT của trường đại học; nghiên cứu quan điểm ĐBCL và xác lập mô hình vận dụng

- Khảo cứu kinh nghiệm và điều tra, khảo sát và đánh giá thực trạng quản lý TBĐT của các trường đại học kỹ thuật trong Quân đội Tham chiếu kết quả nghiên cứu thực trạng với quan điểm ĐBCL

- Thiết kế hệ thống giải pháp quản lý TBĐT của các trường đại học kỹ thuật trong Quân đội theo tiếp cận ĐBCL với mô hình vận dụng đã đề xuất về lý luận Thử nghiệm kiểm chứng giải pháp

7 Giới hạn phạm vi nghiên cứu của đề tài

7.1 Giới hạn về đối tượng và địa bàn nghiên cứu

Đề tài tập trung nghiên cứu báo cáo, khảo sát quản lý TBĐT của các trường đại học đào tạo các ngành kỹ thuật quân sự trong Quân đội, bao gồm: Học viện

Kỹ thuật quân sự, Học viện Hải quân, Học viện Phòng không - Không quân, Trường sĩ quan Kỹ thuật quân sự

Việc thử nghiệm được thực hiện trong giới hạn kiểm chứng tính khả thi và hiệu quả triển khai một số nội dung cơ bản của giải pháp ở một địa chỉ cụ thể

7.2 Giới hạn về thời gian khảo sát

Thời gian khảo sát từ năm 2011 đến nay

7.3 Giới hạn về khách thể khảo sát

- Đội ngũ cán bộ quản lý lãnh đạo các trường đại học

- Giảng viên, chuyên viên;

- Học viên, sinh viên

8 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứ u

8.1 Cơ sở phương pháp luận

- Tiếp cận hệ thống: Quản lý TBĐT của các trường đại học kỹ thuật trong Quân đội có thể coi là một tiểu hệ thống, nằm trong hệ thống tổng thể hoạt động quản lý đào tạo của từng nhà trường Chất lượng của việc tổ chức, quản lý ở mỗi tiểu hệ thống có ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng của cả quá trình đào tạo (hệ thống tổng thể) Do đó, việc nghiên cứu, đề xuất các giải pháp quản lý TBĐT theo tiếp cận ĐBCL, cần được nghiên cứu trong mối quan hệ tương tác giữa các yếu tố thành phần của hoạt động đào tạo, trong môi trường quản lý chung của các trường đại học kỹ thuật Quân đội

- Tiếp cận logic - lịch sử: Quản lý TBĐT của các trường đại học kỹ thuật trong Quân đội theo tiếp cận ĐBCL luôn được xem trong mối quan hệ biện chứng với tiến trình phát triển lịch sử, phù hợp với những yêu cầu, đòi hỏi mới của thực tiễn thời đại Tiêu chí đánh giá quản lý TBĐT của các trường đại học kỹ thuật trong Quân đội phải bắt kịp với sự vận động và thay đổi của thời đại, đó là

sự phát triển theo tiếp cận ĐBCL

- Tiếp cận ĐBCL: Có nhiều mô hình ĐBCL, song đề tài bám sát vào các mô hình ĐBCL là: ĐBCL các trường đại học ASEAN (AUN), mô hình ĐBCL của Châu Âu (EFQM), hệ thống các chức năng của ĐBCL GDĐH, và coi đây là tiếp cận chính trong nghiên cứu lý luận, khảo sát thực tiễn và đề xuất giải pháp

- Tiếp cận thực tiễn: Nghiên cứu đề tài bám sát vào thực tiễn và đặc thù về TBĐT của các trường đại học kỹ thuật trong Quân đội Các giải pháp đề xuất phục vụ cho mục đích cải thiện và nâng cao chất lượng quản lý TBĐT ở các trường đại học kỹ thuật trong Quân đội

8.2 Các phương pháp nghiên cứu cụ thể

- Nhóm các phương pháp nghiên cứu lý thuyết: Đề tài nghiên cứu các văn

kiện, nghị quyết của Đảng; các văn bản của Nhà nước, Chính phủ về lãnh đạo, xây dựng Quân đội; các tài liệu khác có liên quan Từ đó, tiến hành phân tích,

tổng hợp, hệ thống hoá, khái quát hóa các tri thức đã có để xây dựng cơ sở lý luận

và đề xuất nội dung, giải pháp quản lý TBĐT trong trường đại học Quân đội

- Nhóm các phương pháp nghiên cứu thực tiễn: bao gồm các phương pháp

tổng kết kinh nghiệm, điều tra khảo sát bằng phiếu hỏi (anket), phỏng vấn trực tiếp, quan sát, nghiên cứu sản phẩm hoạt động; xin ý kiến chuyên gia; khảo nghiệm thử nghiệm

- Nhóm các phương pháp thống kê toán học và mô hình hóa: xử lý kết quả

khảo sát bằng công cụ thống kê toán học và phần mềm Sử dụng các sơ đồ, biểu

đồ, bảng biểu để mô tả, khái quát hóa giúp nhận biết dễ dàng hơn các vấn đề nghiên cứu, trình bày Từ đó, đánh giá, xác định những ưu điểm chung nhất có thể vận dụng và những hạn chế để xác định biện pháp quản lý TBĐT phù hợp

9 Những luận điểm bảo vệ

- Thiết bị đào tạo của các trường đại học Quân đội rất đa dạng về chủng loại

và có giá trị lớn, đặc biệt là các thiết bị kỹ thuật quân sự Quản lý TBĐT cần bám sát những nội dung của quá trình quản lý thiết bị, coi quản lý thiết bị đào tạo là quản lý một thành tố của hệ thống quản lý chất lượng ở trường đại học kỹ thuật trong Quân đội

- Quan điểm về ĐBCL với nhiều ưu điểm nổi trội có thể khắc phục những khó khăn khách quan và tồn tại, bất cập trong quản lý thiết bị đào tạo của các trường đại học kỹ thuật trong Quân đội, giúp nhà trường khai thác được tiềm năng của lĩnh vực này tương xứng với vị trí của nó

- Giải pháp vận dụng quan điểm ĐBCL trong quản lý thiết bị đào tạo của các trường đại học kỹ thuật trong Quân đội đề xuất trong luận án được thiết kế phù hợp với điều kiện thực tế của các trường Giải pháp có thể thúc đẩy tạo nên những thay đổi tích cực về quản lý TBĐT, góp phần thiết thực nâng cao chất lượng đào tạo

10 Đóng góp mới của luận án

- Luận án góp phần khái quát và bổ sung nghiên cứu về quản lý TBĐT trong các trường đại học Quân đội tiếp cận theo ĐBCL; khái quát một cách hệ thống những vấn đề cốt lõi của quan điểm ĐBCL trong quản lý TBĐT

- Đề xuất giải pháp vận dụng quan điểm ĐBCL vào quản lý TBĐT ở các trường đại học kỹ thuật trong Quân đội

- Kết quả nghiên cứu của luận án còn có thể vận dụng vào thực tiễn quản lý thiết bị kỹ thuật của các nhà trường, đơn vị cơ sở trong toàn quân Từ đó, góp phần nâng cao chất lượng huấn luyện, đào tạo đội ngũ cán bộ, nhân viên chuyên môn kỹ thuật các cấp trong Quân đội, đáp ứng yêu cầu xây dựng Quân đội trong tình hình mới

11 Cấu trúc của luận án

Ngoài phần mở đầu, kết luận, kiến nghị, danh mục tài liệu tham khảo, danh mục các công trình nghiên cứu đã công bố của tác giả liên quan đến đề tài luận án

và các phụ lục, luận án được trình bày trong 3 chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý thiết bị đào tạo của các trường đại học kỹ thuật trong Quân đội theo tiếp cận ĐBCL

Chương 2: Thực trạng về quản lý thiết bị đào tạo của các trường đại học kỹ thuật trong Quân đội theo tiếp cận ĐBCL

Chương 3: Giải pháp quản lý thiết bị đào tạo của các trường đại học kỹ thuật trong Quân đội theo tiếp cận ĐBCL

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ THIẾT BỊ ĐÀO TẠO CỦA CÁC TRƯỜNG ĐẠ I HỌC KỸ THUẬT TRONG QUÂN ĐỘI THEO TIẾP

CẬN ĐẢM BẢO CHẤT LƯỢNG 1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề

1.1.1 Những nghiên cứu về quản lý thiết bị đào tạo

Trên thế giới, vai trò của CSVC, phương tiện dạy học được các nhà giáo dục rất coi trọng, đặc biệt là sử dụng các phương tiện trực quan trong dạy học Khi đề cập đến vấn đề này, Kômenxky (1592-1670) đã dựa trên triết lý giáo dục phải thích ứng với tự nhiên, đã khẳng định: nguyên tắc vàng ngọc trong dạy học là nguyên tắc trực quan, để thực hiện nguyên tắc trên đòi hỏi các nhà trường cần đặc biệt quan tâm đến việc xây dựng và sử dụng CSVC, kỹ thuật và các phương tiện dạy học Có thể coi đây là những tư tưởng đầu tiên đề cập đến vấn đề xây dựng,

sử dụng CSVC, kỹ thuật và các phương tiện trong quá trình dạy học

Ở Việt Nam, nghiên cứu về TBĐT và quản lý TBĐT cũng được một số nhà nghiên cứu quan tâm như Trần Doãn Quới, Nguyễn Văn Tư… Trình bày kết quả cuộc khảo sát qui mô lớn năm 2008 về thực trạng đổi mới phương pháp dạy

học nhằm nâng cao chất lượng đào tạo trong các trường đại học nước ta, nhóm nghiên cứu (Đào Thái Lai, Vũ Trọng Rỷ, Lê Đông Phương, Ngô Doãn Đãi) đã khẳng định “CSVC hạn chế” là yếu tố hàng đầu cản trở việc đổi mới phương pháp dạy học hiện nay Các tác giả Nguyễn Vũ Bích Hiền, Nguyễn Vân Anh đã nêu: Việc điều khiển tối ưu các mối quan hệ của các thành tố cấu thành quá trình giáo dục và dạy học có thể coi là một nghệ thuật về mặt quản lý và tài sản CSVC trường học có mặt trong quá trình nêu trên và vị trí như các thành tố khác và không thể thiếu một thành tố nào (nguồn: Sách chuyên khảo Nxb Giáo dục Việt Nam) Nghiên cứu của tác giả Bùi Minh Hiền (2006) đã đưa ra: Quản lý thiết bị dạy học làm cho nó có mối liên hệ chặt chẽ với giáo viên, với học sinh, với nội dung, với phương pháp dạy, phương pháp học theo định hướng của mục tiêu đào tạo đã vạch ra là khâu quan trọng trong quản lý chung của nhà trường Tác giả Phạm Viết Nhụ: Hiệu quả của hoạt động giáo dục phụ thuộc một phần rất quan trọng vào thiết bị dạy học phục vụ lao động sư phạm, đồng thời tác giả đưa ra hàm Coob Douglass Y=F(SC), trong đó gọi Y là hiệu quả giáo dục của thiết bị dạy học, S là năng lực sư phạm của giáo viên, C là điều kiện thiết bị dạy học của trường học

1.1.2 Những nghiên cứu về quản lý thiết bị đào tạo trong Quân đội

Bàn về phương tiện kỹ thuật dạy học và vai trò của nó trong quá trình đào tạo

ở các nhà trường đại học quân sự, tập thể các tác giả ở Học viện Chính trị trong giáo trình “Lý luận dạy học đại học quân sự - 2003” đã khẳng định: “Phương tiện

kỹ thuật dạy học là tập hợp những thiết bị kỹ thuật và những phương tiện dạy học

mà người dạy và người học trực tiếp sử dụng trong dạy học nhằm nâng cao hiệu quả quá trình dạy học ở đại học quân sự” Các tác giả cũng đã phân tích, luận chứng rõ vai trò của phương tiện kỹ thuật dạy học; đồng thời tiến hành phân loại các phương tiện kỹ thuật dạy học theo các cách thức khác nhau như: Xét dưới góc độ công nghệ thông tin, người ta phân chia phương tiện kỹ thuật dạy học thành hai phần: phần mềm (software) và phần cứng (hardware); Dựa theo cấu tạo, thì các phương tiện kỹ thuật dạy học có thể được chia thành hai nhóm: nhóm các phương tiện dạy học và nhóm các thiết bị kỹ thuật dạy học Trên cơ sở đó các tác giả cũng đã đề xuất các yêu cầu trong quản lý, sử dụng các phương tiện kỹ thuật dạy học, trong đó quản lý các phương tiện kỹ thuật dạy học theo tiếp cận ĐBCL dạy học là một yêu cầu cơ bản

Qua các tư tưởng và công trình nghiên cứu trên thế giới và ở Việt Nam về QLGD nói chung, quản lý CSVC, thiết bị, phương tiện dạy học nói riêng cho phép chúng ta rút ra một số nhận định cơ bản sau:

Thứ nhất, các nghiên cứu đều khẳng định việc xây dựng CSVC, TBĐT và sử

dụng hợp lý chúng trong quá trình đào tạo là một trong những vấn đề cơ bản, cốt lõi của các cơ sở đào tạo

Thứ hai, trong xu thế phát triển của giáo dục hiện đại, vấn đề nâng cao chất

lượng, hiệu quả QLGD ở các trường đại học là một đòi hỏi tất yếu Các công trình cũng đã xây dựng được cơ sở lý luận về QLGD, quản lý đào tạo nói chung Theo đó đã khẳng định tầm quan trọng của quản lý đào tạo, làm rõ bản chất, mục tiêu, chức năng, nội dung, nguyên tắc, phương pháp quản lý đào tạo Đề cập đến một số mô hình quản lý đào tạo mới Đây là những cơ sở lý luận chung cho việc vận dụng trong quản lý đào tạo ở từng trường, từng chuyên ngành và loại hình đào tạo Các công trình nghiên cứu cũng đặt ra vấn đề cần nâng cao chất lượng, hiệu quả trong thực hiện các nội dung cơ bản của quản lý quá trình giáo dục, đào tạo Một trong những nội dung cơ bản của quản lý các nguồn lực giáo dục là cần quản lý tốt CSVC, thiết bị, phương tiện dạy học, giáo dục

Thứ ba, các nghiên cứu gần đây đã đặc biệt chú trọng đến vấn đề chất lượng

đào tạo và QLCL đào tạo trong đào tạo đại học Theo đó đã chỉ ra các mô hình QLCL đào tạo và khẳng định hiện nay cần QLCL theo các mô hình đã được nghiên cứu vận dụng trong các CSGD đại học tiên tiến trên thế giới và là một hướng đi đúng đắn

Thứ tư, các mô hình QLCL đào tạo đều nhấn mạnh về sự cần thiết phải quản

lý CSVC, TBĐT, coi đây là một trong những tiêu chí quan trọng trong ĐBCL cũng như trong xem xét, đánh giá, KĐCL đào tạo hiện nay

Thứ năm, đối với các trường đại học trong Quân đội đã có nhiều nghiên cứu

và thực hiện vấn đề quản lý đào tạo Đã từng bước xây dựng cơ sở lý luận - thực tiễn cho vấn đề quản lý đào tạo theo hướng ĐBCL đáp ứng với yêu cầu đòi hỏi đào tạo đội ngũ cán bộ, nhân viên chuyên môn cho Quân đội thực hiện yêu cầu, nhiệm vụ xây dựng Quân đội nhân dân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại Trong đó, quản lý các nguồn lực giáo dục là một nội dung cơ bản Một trong những nguồn lực quan trọng của các trường đại học trong Quân đội

cần được tăng cường quản lý là TBĐT Vấn đề này cần được quản lý theo hướng ĐBCL

Những kết quả nghiên cứu trên là cơ sở lý luận hết sức quan trọng trong nghiên cứu, vận dụng vào thực tiễn tổ chức quản lý quá trình đào tạo nói chung, quản lý TBĐT theo hướng ĐBCL nói riêng ở các trường đại học trong Quân đội hiện nay Tuy nhiên, khi nghiên cứu về quản lý TBĐT của các trường đại học kỹ

thuật trong Quân đội theo tiếp cận ĐBCL ở nước ta hiện nay còn một số vấn đề đặt ra cần tiếp tục nghiên cứu như sau:

Một là, các công trình đã đề cập đến vấn đề xây dựng, quản lý CSVC kỹ

thuật, phương tiện kỹ thuật dạy học ở các trường đại học nói chung chưa làm rõ được TBĐT của các trường đại học trong Quân đội và TBĐT của các trường đại học kỹ thuật trong Quân đội Đặc biệt chưa làm nổi bật mối quan hệ của TBĐT, phương tiện dạy học với các thành tố của quá trình đào tạo nói chung và dạy học nói riêng, đặc biệt việc phát huy vai trò của chúng trong việc nâng cao chất lượng dạy học nói riêng và đào tạo nói chung

Hai là, các công trình mới chỉ đề cập đến yêu cầu cần thiết phải quản lý đào

tạo, quản lý CSVC, phương tiện kỹ thuật đào tạo nói chung theo tiếp cận ĐBCL, nhưng chưa đi sâu nghiên cứu làm rõ một số vấn đề sau:

- Chưa làm rõ hệ thống TBĐT của các trường đại học kỹ thuật trong Quân đội, quản lý TBĐT đó như thế nào? quản lý TBĐT của các trường đại học kỹ thuật trong Quân đội theo tiếp cận ĐBCL cần được tiến hành ra sao?

- Chưa làm rõ được tính đặc thù của TBĐT của các trường đại học trong Quân đội cũng như tính đặc thù của TBĐT của các trường đại học kỹ thuật trong Quân đội; từ đó xác định rõ nội dung quản lý, phương thức tổ chức quản lý TBĐT của các trường đại học kỹ thuật trong Quân đội theo tiếp cận ĐBCL

Ba là, chưa có công trình nào đề cập đến giải pháp quản lý TBĐT của các trường đại học kỹ thuật trong Quân đội theo tiếp cận ĐBCL hiện nay Theo quan điểm của QLCL nói chung và ĐBCL nói riêng đối với quá trình đào tạo cần ĐBCL các điều kiện (một yếu tố thuộc đầu vào của quá trình đào tạo) cho việc triển khai quá trình đào tạo và ĐBCL trong suốt quá trình cũng như ĐBCL cho đầu ra của quá trình đào tạo đó Với quan điểm trên, cần coi việc ĐBCL TBĐT

và đồ dùng dạy học là một yếu tố quan trọng cho ĐBCL đào tạo ở một nhà

trường và chúng được vận hành trong mối quan hệ của ĐBCL đầu vào – quá trình - đầu ra của quá trình đào tạo

1.1.3 Những nghiên cứu về đảm bảo chất lượng đào tạo

ĐBCL là cấp độ QLCL tiến bộ hơn kiểm soát chất lượng, được thực hiện trước và trong quá trình sản xuất/đào tạo ĐBCL nhằm phòng ngừa sự xuất hiện những sản phẩm có chất lượng thấp Chất lượng được thiết kế theo các chuẩn mực và đưa vào quá trình sản xuất hoặc đào tạo nhằm bảo đảm sản phẩm đầu ra đạt được những thuộc tính đã định trước ĐBCL là phương tiện tạo ra sản phẩm không có sai sót do lỗi trong quá trình sản xuất hay đào tạo gây ra vì thế chất lượng được giao phó cho mỗi người tham gia trong quá trình sản xuất hay đào tạo Từ ý tưởng này mà người ta quan tâm đến việc tạo nên một nền văn hoá chất lượng khi áp dụng mô hình ĐBCL để những người trực tiếp làm ra sản phẩm phải tự nhận thức được tầm quan trọng của chất lượng, biết cách làm thế nào để đạt được chất lượng cao hơn và tự mình mong muốn làm điều đó, hơn thế nữa còn lôi kéo, vận động người khác cùng làm tốt như hoặc làm tốt hơn bản thân họ

1.2 Các khái niệm công cụ

1.2.1 Khái niệm thiết bị đào tạo

1.2.1.1 Khái niệm thiết bị

1.2.1.2 Khái niệm thiết bị đào tạo của các trường đại học kỹ thuật

1.2.2 Khái niệm quản lý thiết bị đào tạo

1.2.2.1 Khái niệm quản lý

1.2.2.2 Khái niệm quản lý thiết bị đào tạo ở các trường đại học

1.2.3 Đảm bảo chất lượng

1.2.3.1 Khái niệm chất lượng

1.2.3.2 Đảm bảo chất lượng

1.3 Thiết bị đào tạo ở các trường đại học kỹ thuật trong Quân đội

1.3.1 Vị trí, vai trò của thiết bị đào tạo ở các trường đại học kỹ thuật trong Quân đội

Thứ nhất, TBĐT là một bộ phận của điều kiện triển khai quá trình đào tạo và

là một yếu tố trong quá trình tổ chức dạy và học ở các trường đại học kỹ thuật trong Quân đội

Thứ hai, TBĐT có vai trò quan trọng trong việc ĐBCL dạy và học ở các

trường đại học kỹ thuật trong Quân đội