Đặc điểm cấu tạo của thành ngữ trong truyện ngắn ĐBSCL Chu Xuân Diên đã từng nhận xét: “Tiếng Việt, trong lời ăn tiếng nói hàng ngày cũng như trong ngôn ngữ nghệ thuật thường hay thiên
Trang 1Luận văn thạc sĩ
Thành ngữ trong truyện ngắn đồng
bằng sông Cửu Long
Nguyễn Thuỵ Thuỳ
Trang 2
MỤC LỤC
-o0o -
MỞ ĐẦU 1 Lí do chọn đề tài……….….…… 4
2 Lịch sử nghiên cứu đề tài……….……….5
3 Phạm vi nghiên cứu……….… 7
4 Phương pháp nghiên cứu……….….….8
5 Đóng góp của luận văn……….….8
6 Bố cục của luận văn……… …….9
Chương 1 NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ THÀNH NGỮ VÀ VĂN HỌC ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG… ……… ……….…10
1.1 Khái quát về thành ngữ……… … …10
1.1.1 Khái niệm thành ngữ……….….… 10
1.1.1.1 Quan niệm của các nhà nghiên cứu văn học……….….10
1.1.1.2 Quan niệm của các nhà nghiên cứu ngôn ngữ……… 11
Trang 31.1.2 Giá trị biểu đạt của thành ngữ……….… 14
1.1.2.1 Giá trị biểu đạt của nội dung……….… 14
1.1.2.2 Giá trị biểu đạt của hình thức……… … 26
1.1.3 Phân biệt thành ngữ và tục ngữ ……… 28
1.1.3.1 Những điểm giống nhau cơ bản giữa thành ngữ và tục ngữ…… ….28
1.1.3.2 Những điểm khác nhau cơ bản giữa thành ngữ và tục ngữ…….… 40
1.2 Khái quát về văn học đồng bằng sông Cửu Long……… 48
1.2.1 Lực lượng sáng tác……… ……… ………….… 48
1.2.2 Đặc điểm của văn học đồng bằng sông Cửu Long……….…… 49
1.2.2.1 Nội dung……… …… 49
1.2.2.2 Nghệ thuật ……….……… 50
1.3 Tiểu kết ….……….……….……… 51
Chương 2 VIỆC VẬN DỤNG THÀNH NGỮ TRONG TRUYỆN NGẮN ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG……… ….……… 52
2.1 Tình hình và xu hướng vận dụng thành ngữ trong truyện ngắn đồng bằng sông Cửu Long ……… 52
2.1.1 Tình hình sử dụng thành ngữ trong truyện ngắn đồng bằng sông Cửu Long……….……… 52
2.1.2 Xu hướng vận dụng thành ngữ trong truyện ngắn đồng bằng sông Cửu Long….……….……… … 55
2.1.2.1 Sử dụng nguyên dạng……… … 56
Trang 42.1.2.2 Sử dụng cải biên……… 64
2.1.2.3 Sử dụng liên thành ngữ……… ……87
2.2 Tiểu kết……… …….90
Chương 3 GIÁ TRỊ BIỂU ĐẠT CỦA THÀNH NGỮ TRONG TRUYỆN NGẮN ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG ……… 91
3.1 Đặc điểm cấu tạo và ngữ nghĩa của thành ngữ trong truyện ngắn đồng bằng sông Cửu Long 91
3.1.1 Đặc điểm cấu tạo của thành ngữ trong truyện ngắn đồng bằng sông Cửu Long ……….… 91
3.1.1.1 Vần……… 92
3.1.1.2 Nhịp ……… ….94
3.1.1.3 Cấu trúc sóng đôi ……… ….… 96
3.1.2 Đặc điểm ngữ nghĩa của thành ngữ trong truyện ngắn đồng bằng sông Cửu Long ……… …….…… …….99
3.1.2.1 Nghĩa biểu trưng……… … 99
3.1.2.2 Khuôn thành ngữ……… ….….103
3.2 Giá trị biểu đạt của thành ngữ trong truyện ngắn đồng bằng sông Cửu Long ……… 106
3.2.1 Miêu tả thiên nhiên, cảnh vật đồng bằng sông Cửu Long ……… 106
3.2.1.1 Thiên nhiên hoang vu, vắng vẻ, heo hút……… …… 107
3.2.1.2 Khung cảnh thời chiến tranh……….….…….….110
3.2.1.3 Thiên nhiên dân dã và hữu tình……… …… 112
Trang 53.2.1.4 Thiên nhiên trù phú và tràn đầy sức sống……….…………115
3.2.2 Phản ánh hiện thực xã hội đồng bằng sông Cửu Long ….……… 118
3.2.2.1 Cuộc sống gian khổ, mất mát từ chiến tranh……… ….…118
3.2.2.2 Cuộc sống gia đình không trọn vẹn……… …… 120
3.2.2.3 Cuộc sống nghèo khổ, thiếu thốn dù vất vả mưu sinh…… …… 122
3.2.2.4 Cuộc sống phức tạp với lối sống tiêu cực thời cơ chế thị trường….124 3.2.3 Xây dựng hình ảnh con người đồng bằng sông Cửu Long ……… 127
3.2.3.1 Ngoại hình……….… 127
3.2.3.2 Cảnh ngộ, thân phận……….………129
3.2.3.3 Hành động……… 132
3.2.3.4 Tâm trạng, trạng thái……….……… 134
3.2.3.5 Tính cách……… ……… 137
3.3 Tiểu kết ……… ……….……… 140
KẾT LUẬN……….…141
TÀI LIỆU THAM KHẢO……….…144
NGỮ LIỆU TRÍCH DẪN ……… 149
PHỤ LỤC………150
Trang 63.1 Đặc điểm cấu tạo và ngữ nghĩa của thành ngữ trong truyện ngắn ĐBSCL
Giá trị biểu đạt của thành ngữ đã được phát huy triệt để trong các sáng tác văn chương nghệ thuật Qua những truyện ngắn ĐBSCL đã khảo sát, chúng ta thấy thành ngữ được sử dụng rất đa dạng và nhuần nhị, tạo nên hiệu quả nghệ thuật bất ngờ
Để thấy được cái hay cái đẹp của những thành ngữ trong các tuyển tập truyện ngắn nói trên, chúng ta có thể đi sâu hơn tìm hiểu về đặc điểm cấu tạo
và ngữ nghĩa của những thành ngữ này
3.1.1 Đặc điểm cấu tạo của thành ngữ trong truyện ngắn ĐBSCL
Chu Xuân Diên đã từng nhận xét: “Tiếng Việt, trong lời ăn tiếng nói hàng ngày cũng như trong ngôn ngữ nghệ thuật thường hay thiên về cấu tạo những câu hài hòa, cân đối, nhịp nhàng Tính chất nhịp nhàng, hài hòa cân đối cả về thanh điệu lẫn ý nghĩa là một tính chất rất phổ biến trong tục ngữ nước ta” [13; 310] Không riêng gì tục ngữ, tính chất hài hòa, nhịp nhàng
cả về thanh điệu lẫn ý nghĩa cũng chính là một đặc trưng nổi bật của thành ngữ Tính cân đối, nhịp nhàng có được là nhờ vào các yếu tố cấu tạo trong thành ngữ Khi nói đến đặc điểm cấu tạo của thành ngữ là chúng ta nói đến những yếu tố ngoại hình như: vần, nhịp, cấu trúc sóng đôi Nhờ các yếu tố vần- nhịp- cấu trúc sóng đôi trong thành ngữ, câu văn trở nên nhịp nhàng, cân đối, phù hợp với
Trang 7mục đích diễn đạt, miêu tả mọi hình ảnh, tính chất, trạng thái, hoàn cảnh,…theo dụng ý nghệ thuật của tác giả trong từng trường hợp riêng
3.1.1.1 Vần
Khảo sát những tuyển tập truyện ngắn ĐBSCL, chúng tôi nhận thấy phần lớn thành ngữ này đều có vần Sự hiệp vần trong thành ngữ làm cho câu văn chứa thành ngữ có sự hài hòa cân đối cả về thanh điệu lẫn ý nghĩa, mượt mà, suôn sẻ và mạch lạc hơn
Đặc điểm khuôn vần của thành ngữ trong phạm vi ngữ liệu khảo sát có hai loại cơ bản: vần liền và vần cách
a/ Vần liền:
Như chúng ta biết, vần liền là vần của yếu tố sau trong vế thứ nhất hiệp với vần của yếu tố đầu trong vế thứ hai Trong những tuyển tập truyện ngắn khảo sát, chúng tôi nhận thấy vần liền thường xuất hiện ở vị trí giữa hai vế của thành ngữ
Ví dụ: (a) “ Nhưng thông thường hễ xa mặt thì cách lòng, con Miên
cũng đâu phải hạng “chim sa cá lặn” gì Mấy năm trời lén lút gặp gỡ, thằng
nọ cũng nản, đem lòng yêu một con hoa khôi trường Gia Long” [1; 348]
(Những người hiện đại- Lê Thị Thanh Minh)
Trang 8(b) “Trước lời hiềm khích, bới bèo ra bọt, có ít xích ra nhiều về một số
thiếu sót của chánh quyền địa phương phát ra từ cửa miệng những kẻ chuyên
lê gót đặt chân tới hết đám nhậu nhẹt này mang sang cuộc đờn ca lâm ly khác, ông cũng ngơ đi.” [3; 87]
(Nghĩ kỹ đi, hiền huynh- Huỳnh Tâm Chí)
(c) “Chẳng đứa nào dám đụng vào giỏ tôm Bà Ngọ tự làm lấy đem lên bàn thờ cúng ông Ngọ: “Ông ơi! Ông có linh thiêng hãy về đây chứng giám
cho lòng thành của đứa con tàn tật và phù hộ độ trì cho nó.” [4; 333]
(Lòng mẹ- Trần Hồng Long)
(d) “Họ có vẻ yêu mến ông thiệt tình Bằng cớ là ông không còn chức quyền đã mấy năm và với cái bệnh ngặt nghèo không có triển vọng quay về với quan trường, vậy mà họ vẫn đến với ông, nhiều khi đông nghẹt Không
như cái câu ưa thích của cha cô khi luận bàn về thế thái nhân tình: “Hết xôi
âm tiết và vần cách hai âm tiết trở lên
Trang 9● Vần cách một âm tiết
Ví dụ : (a) “Có thể là do tâm lý có tịch rục rịch, nên hắn có cảm giác nhiều
người biết chuyện và vợ hắn đã nghi ngờ Nhưng…lấy cớ gì để ly dị vợ đây?”
chỉ có bọn đàn bà con gái tụi tao là khổ thôi! Trăm dâu đổ đầu tằm!” [1;
434]
(Khoảnh khắc hoa quỳnh nở- Ngô Vĩnh Nguyên)
● Vần cách nhiều âm tiết
Vần cách nhiều âm tiết là sự láy lại phần vần của một âm tiết mà giữa chúng có nhiều âm tiết chen vào
(a) “Lực thắng xe lại, buông thỏng tay, ngồi thẳng người Té ra tránh
vỏ dưa lại gặp vỏ dừa Đã phải chạy đường vòng để tránh nhìn cái trụ
ximăng với cổng rào gai gợi nhớ Mà vẫn gặp, bừng mở lại trong anh những ngày đầu quen Nguyệt Yến” [1 ; 600]
Trang 10(Sau chiến tranh- Quang Thắng)
(b) “Ngược lại đằng khác, những hôm không có rượu trông ông cứ lử
đử lừ đừ như ông từ vào đền , còn nếu được vài ba hột vô người lại thấy tươi tỉnh và thần thái khoái hoạt hẳn lên.” [3; 426]
(Miễu Ông Đời- Lê Nguyên Ngữ)
(c) “Anh được thả sau ngày giải phóng Anh về thăm lại quê hương Hà
Nội một thời gian rồi giã biệt nơi chôn nhau cắt rốn, trở về sống với bà mẹ
miền Nam nặng ơn cứu tử” [4; 263]
(Huyền thoại bên tôi- Nguyễn Thị Thanh Huệ)
Tóm lại, vần là một yếu tố ngữ pháp quan trọng của thành ngữ trong truyện ngắn ĐBSCL Cách gieo vần trong những sáng tác này thật phong phú
và đa dạng Nhưng dù được gieo như thế nào đi chăng nữa thì vần trong thành ngữ cũng góp phần đáng kể trong việc cấu tạo phát ngôn và biểu nghĩa, làm cho câu văn trở nên trôi chảy và mạch lạc, êm tai
3.1.1.2 Nhịp
Cũng như vần, nhịp là yếu tố quan trọng làm nên đặc trưng ngữ điệu của thành ngữ cũng như đóng vai trò nổi bật trong việc cấu thành sắc thái ý nghĩa, khiến cho thành ngữ vừa ổn định về mặt cấu trúc vừa giàu nhạc điệu
Trang 11Nhịp không chỉ góp phần đáng kể trong việc cấu tạo phát ngôn, hình thành chức năng cú pháp và chức năng biểu nghĩa mà còn làm nên một hiệu ứng thú vị là giúp cho thành ngữ trở nên ấn tượng, dễ đọc, dễ thuộc, êm tai và khắc sâu vào trí nhớ người tiếp nhận
Ngoài ra, cấu trúc ngữ nghĩa của thành ngữ cũng chịu ảnh hưởng bởi nhịp điệu Nếu phân nhịp chính xác thì ta sẽ hiểu đầy đủ ý nghĩa nội dung của thành ngữ Ngược lại, nếu ngắt nhịp sai sẽ dẫn đến hiểu lệch lạc không đúng
Khảo sát trong những tuyển tập truyện ngắn ĐBSCL, có thể thấy thành ngữ có hai kiểu ngắt nhịp: ngắt nhịp theo vần và ngắt nhịp theo cấu trúc đối ứng
(b)“Cùng nhau hứa hẹn ngày nên vợ nên chồng, đẹp mặt mẹ cha Rồi dẫn nhau về Châu Đốc , thăm danh lam thắng cảnh quê chồng Ngờ đâu, vào
Trang 12một đêm sau mấy ngày Thương ra khơi, trời mưa to gió lớn, tôi lo âu sợ sệt.”
[3 ; 298]
(Mưa thời con gái- Tôn Thất
Lang)
Xin mượn ý kiến của Triều Nguyên để nói rõ hơn về vấn đề
này: “…vị trí của nhịp được đặt sau chỗ gieo vần đầu tiên Đây là quy cách chung của hiện tượng nhịp ở số tục ngữ có gieo vần, bất luận đó là vần liền, vần cách một âm tiết, vần cách hai âm tiết…bất luận đó là những câu tục ngữ có cấu trúc chia hai, ba vế cân đối hay có cấu trúc không cân đối.” [52; 139]
+ Ngắt nhịp theo cấu trúc đối ứng (cấu trúc sóng đôi)
Về cách ngắt nhịp theo cấu trúc đối ứng, tác giả Triều Nguyên cũng
cho rằng: “Những câu tục ngữ có cấu trúc 2-2, 3-3, 4-4,…cân đối thường là chúng đối ứng nhau (theo dạng tương đồng hay tương phản) thì nhịp được đặt ở giữa cấu trúc cân đối này.” [52; 143]
Như vậy, đối với những câu có vần, nhịp thường nảy sinh trên cơ sở kết cấu nhiều vế Nhịp điệu có thể xuất hiện ở những vế có số tiếng đều nhau hoặc không đều nhau Tùy vào số lượng âm tiết tham gia trong thành ngữ, tục ngữ mà có các nhịp như 2/2, 3/3, 4/4 hay 2/2, 3/3, 3/3,…
Với cách ngắt nhịp theo vần hoặc theo cấu trúc sóng đôi, nội dung ý nghĩa thành ngữ có thể được hiểu một cách chính xác
Trang 13Ví dụ: (a) “Các con nên biết rằng nhà má nuôi cộng sản từ hồi Tây, từ kháng chiến đánh Tây tới giờ, nhà má chứa bộ đội co chừng một trăm lần
Các con tới ở đây nên coi nhà má như nhà mình, chớ giữ ý giữ tứ kiểu đó là
chiều tà bóng xế, hoặc lúc gió mát trăng thanh, thầy cũng chèo ghe đôi độ
đường cho dãn gân dãn cốt.” [3 ; 512] (Thầy
tôi- Viễn Phương)
(c) “Ngày đó, cô Út tôi hội đủ những điều kiện mà bất kỳ người con gái
nào cũng ao ước: nhan sắc, gia đình thế gia vọng tộc, chồng giàu có, tài hoa
Nết ghen dữ dằn của cô đã phá nát gia đình êm ấm Dượng Út không chịu
được nổi phải bỏ lên Tây Nguyên rồi chết nơi rừng thiêng nước độc” [3;
Trang 14sóng đôi: giữ ý/ giữ tứ; chiều tà/ bóng xế, gió mát/ trăng thanh, thế gia/ vọng tộc, rừng thiêng/ nước độc
Có thể nói, vần và nhịp vừa hài hòa nhau trong thành ngữ, vừa đảm
nhận cả chức năng ngữ pháp và ngữ nghĩa của cả phát ngôn Cả hai yếu tố này đã làm cho câu văn thêm mượt mà, uyển chuyển, nhịp nhàng và dễ đọc,
dễ nhớ
3.1.1.3 Cấu trúc sóng đôi
Cùng với vần và nhịp, cấu trúc sóng đôi là thủ pháp quan trọng tạo nên tính cân đối, nhịp nhàng của thành ngữ tiếng Việt nói chung cũng như thành ngữ trong các sáng tác của các nhà văn ĐBSCL nói riêng Cấu trúc sóng đôi được nhận thấy dễ dàng qua cấu trúc hình thức của thành ngữ Trong các tuyển tập truyện ngắn ĐBSCL, cấu trúc sóng đôi của thành ngữ thể hiện ở hai dạng phổ biến: sóng đôi bộ phận và sóng đôi phát ngôn
a/ Sóng đôi bộ phận:
Với hình thức sóng đôi lặp lại cú pháp, đồng thời nhấn mạnh về ý nghĩa của các cụm từ sử dụng từ nối và cặp từ đối ứng kết hợp với láy từ và láy vần, dạng cấu trúc sóng đôi bộ phận đã giúp cho nhịp điệu thành ngữ trở nên cân đối, đồng thời tạo ra tính uyển chuyển cho câu văn
Ví dụ: (a) “Ba tôi mất trong một tai nạn đụng xe khi tôi vừa lên tám,
mẹ một mình quyết tâm bám trụ đất Cần Thơ nuôi ba anh em ăn học Mẹ tôi
ngày càng đen đủi, gầy đi, phải “giật gấu, vá vai” để chúng tôi có những
bữa ăn đạm bạc và cùng được đến trường học.” [3 ; 295]
Trang 15(Mưa thời con gái- Tôn Thất Lang)
(b) “Ra khỏi bến một lúc nhằm khu ngoại ô thưa nhà, xe đang chạy ngon trớn bỗng giần giật mấy cái, rồi rề sát lề đường, im bặt Đáng đời cho cái tội ham đi xe mới Suốt từ chiều, canh đúng chiếc xe “láng cón” này rời
bến, tôi mới chịu mua vé! Ai ngờ tốt mã rã đám” [4 ; 258]
(Huyền thoại bên tôi- Nguyễn Thị Thanh Huệ)
(c) “Hai Cán do dự Chị Năm Bé mở miệng nói xong rồi tần ngần
Đúng là mời vậy không tiện Đàn bà giá mà ban đêm ban hôm có chứa đàn ông trong nhà thế nào chòm xóm cũng lời ra tiếng vào” [4; 154]
(Đò đã dời bến- Đặng Tấn Đức)
Chính nhờ việc sử dụng những thành ngữ có cấu trúc sóng đôi bộ phận, tác giả đã mang đến sự lưu loát, liên tục cho những câu văn đóng vai trò là lời thoại, lời tâm sự hay dòng suy nghĩ của nhân vật Hơn nữa, với cách dùng thành ngữ theo kiểu cấu trúc này, câu văn trở nên sinh động, gợi tả hơn với những cặp hình ảnh có tác dụng miêu tả súc tích, hình tượng những trạng thái, tính chất, cảnh huống, hành động khác nhau
b/ Sóng đôi phát ngôn
Qua những tuyển tập truyện ngắn khảo sát, chúng tôi nhận thấy kiểu sóng đôi phát ngôn là một hình thức thường thấy không chỉ trong thành ngữ tiếng Việt mà còn xuất hiện khá nhiều trong phạm vi ngữ liệu đã khảo sát Ở
Trang 16cấu trúc sóng đôi này, hai hoặc nhiều phát ngôn trong đó bao gồm các đối tượng riêng lẻ sẽ liên kết thành một phát ngôn phức hợp gần chủ đề hoặc chung chủ đề
(b) “Trước khi về đây, tôi tưởng quê mình còn nghèo lắm, không ngờ
mới hơn mười năm mà thành phố mình đã thay da đổi thịt, đâu đâu cũng
rạng rỡ tiếng nói tiếng cười của trẻ thơ” [3; 533]
(Bèo giạt hoa trôi- Hoài
Phương)
(c) “ Một đêm như bao đêm khác, cô ngồi quạt cho cha và bất chợt nhìn sang cậu sinh viên đang xanh xao mê mệt trong giấc ngủ giả để quên đau, trong đầu cô bỗng bật ra ý nghĩ, rằng có lẽ hạnh phúc lớn nhứt của đời người là được sống bình yên khỏe mạnh, còn lại những cái khác, những cái
thường làm cho người ta nhức đầu chóng mặt, đổ mồ hôi sôi nước mắt, rốt
cuộc chỉ là thứ yếu mà thôi.” [3; 186]
Trang 17(Cõi người- Lâm Thị Thanh Hà)
(d) “Kiếp này, hắn đã lỡ là một con quỷ dữ Phải, hắn sẽ trở về với quỷ,
bất chấp luật pháp, bất chấp viễn cảnh núi đao sông kiếm sẽ banh xác hắn
dưới mười tầng địa ngục.” [4; 53]
(Chuyện đồng bằng- Nguyễn Kim Châu)
Trong những ngữ cảnh trên, thủ pháp cấu trúc sóng đôi phát ngôn của thành ngữ đã phát huy hết giá trị biểu đạt của mình.Bản thân mỗi thành ngữ
tuy bao gồm những hình ảnh, tình huống, hoạt động khác nhau “ma dẫn lối”-
“quỷ đưa đường”, “núi đao”- “sông kiếm”,” thay da”- “đổi thịt” nhưng khi
sóng đôi với nhau thì chúng lại chứa đựng nhiều ý nghĩa khái quát hơn, sâu sắc hơn
Như vậy, mỗi thành ngữ với cấu trúc sóng đôi tuy chứa đựng những đối tượng riêng biệt, cụ thể nhưng lại có khả năng miêu tả những trạng thái, khái niệm, tính chất, hoạt động,….mang tính biểu trưng và khái quát ở một tầm cao hơn mà không cần dùng đến hư từ Đó chính là đặc điểm nổi bật nhất của thành ngữ có cấu trúc sóng đôi Thủ pháp nghệ thuật sóng đôi trong cấu trúc thành ngữ thật sự là một phương thức tạo nghĩa hiệu quả, đem đến những giá trị độc đáo trên trang viết của người nghệ sĩ
3.1.2 Đặc điểm ngữ nghĩa của thành ngữ trong truyện ngắn ĐBSCL
Trang 183.1.2.1 Nghĩa biểu trưng
Không có gì quá đáng khi cho rằng: Thành ngữ là những bức tranh nho nhỏ về hiện thực cuộc sống, trong đó những vật thực, việc thực được vẽ nên bằng nhiều gam màu tươi tắn Nghĩa của thành ngữ là nghĩa biểu trưng Từng cái cụ thể, riêng lẻ trong cuộc sống đã đi vào thành ngữ và được nâng lên thành cái phổ biến, khái quát để trở thành những hình ảnh biểu trưng hết sức sinh động và gợi tả Tính biểu trưng của thành ngữ giúp chúng chứa đựng những khái niệm thâm thúy, đầy chất triết lí nhưng câu chữ hết sức giản dị, ngắn gọn
Nếu ở hiện thực, biểu trưng được tính với cấp số cộng thì trong văn chương nó lại lên đến cấp số nhân vì văn chương là nghệ thuật ngôn từ Chính đặc điểm này đã tạo nên một thế giới biểu trưng vô cùng đa dạng và phong phú trong văn chương Đi sâu tìm hiểu tính biểu trưng của thành ngữ trong những truyện ngắn ĐBSCL, chúng ta thấy những hình ảnh biểu trưng này chính là những tín hiệu thẩm mỹ chứa đựng bên trong những xúc cảm, thái độ của tác giả gởi gắm vào tác phẩm nói chung cũng như từng hình ảnh, tính chất, trạng thái nói riêng
Đọc những tuyển tập truyện ngắn ĐBSCL, chúng ta thấy xuất hiện rất
nhiều hình ảnh biểu trưng trong thành ngữ Chúng có thể là những hình ảnh
có thực trong cuộc sống hoặc chỉ là những hình ảnh tưởng tượng trong tâm trí con người, bao gồm các loại nhỏ như: con người, động-thực vật, cảnh thiên nhiên, khí hậu, sự vật, hiện tượng, hoạt động,…
● Hình ảnh biểu trưng là con người