LẬP MÔ HÌNH 3 CHIỀU CÓ SỰ THAM GIA CỦA NGƯỜI DÂN pot

Các dữ liệu về sở hữu, sử dụng và tiếp cận tài nguyên sẽ không thật sự có ý nghĩa nếu chúng không được trực quan hoá bằng cách thể hiện sự phân bố tài nguyên trên một vùng đất nhất định

LẬP MÔ HÌNH 3 CHIỀU CÓ SỰ THAM GIA CỦA NGƯỜI DÂN

(Participatory 3 Dimensional Modelling )

I GIỚI THIỆU CHUNG

Nguồn tài nguyên thiên nhiên ngày càng cạn kiệt và suy thoái nghiêm trọng, con người đã nhận ra một đều là phải có sự hợp tác

và tham gia tích cực của các bên liên quan nhằm đảm bảo quản lý bền vững các nguồn tài nguyên thiên nhiên Các dữ liệu về sở hữu, sử dụng và tiếp cận tài nguyên sẽ không thật sự có ý nghĩa nếu chúng không được trực quan hoá bằng cách thể hiện sự phân

bố tài nguyên trên một vùng đất nhất định

Hệ thống thông tin địa lý (GIS) với các ý tưởng lấy cộng đồng làm trung tâm Xu hướng này được chú ý đặc biệt trong công tác thu thập thông tin 3 chiều và cho phép những bên liên quan đóng góp ý kiến trong việc quyết định quản lý môi trường của họ sao cho tốt nhất Do đó phương pháp lập mô hình 3 chiều

có sự tham gia của cộng đồng được coi là phương pháp trực quan sinh động giúp GIS tiếp cận gần hơn với cộng đồng Đây là phương pháp kết hợp thông tin 3 chiều truyền thống và kiến thức của người dân

II ĐỐI TƯỢNG

Mô hình 3 chiều có sự tham gia của cộng đồng thường được thực hiện ở một khu vực không lớn lắm (Khu bảo tồn thiên, Vườn quốc gia, một Xã, một Thôn, )

III MỤC TIÊU

- Nâng cao nhận thức của cộng đồng địa phương trong việc giải quyết tranh chấp ranh giới thông qua trực quan hoá các dữ liệu lên mô hình 3 chiều

- Nâng cao nhận thức về quản lý bảo tồn thiên nhiên trên cơ sở trao đổi, thảo luận, kiểm tra, đánh giá thông qua khám phá trên mô hình

- Tăng cường khả năng khám phá cộng đồng địa phương thông qua sự hình dung bằng hình ảnh cụ thể được tồn tại trong bộ nhớ hiểu rõ hơn khu vực của

họ trong mối liên hệ với mô hình

- Sản phẩm mô hình 3 chiều để trưng bày và giới thiệu

IV PHƯƠNG PHÁP VÀ CÁC BƯỚC TIẾN HÀNH

1 Phương pháp: xây dựng mô hình 3 chiều truyền thống kết hợp kiến thức bản địa của người dân.

2 Các bước tiên hành:

2.1 Công tác chuẩn bị.

- Chọn khu vực.

- Thu thập thông tin.

- Phân tích những bên liên quan.

IV CÁC BƯỚC TIẾN HÀNH

MỘT SỐ KHÁI NIỆM CƠ

Các đường đồng mức Điểm cao 960 m

MỘT SỐ KHÁI NIỆM CƠ BẢN

 Đường đồng mức và điểm cao:

- Đường đồng mức là các đường trên bản đồ nối liền tất cả các nơi có cùng độ cao so với mặt nước biển Địa hình khác nhau

sẽ có hệ thống các đường đồng mức đặc trưng Các đường

đồng mức gần nhau thể hiện độ dốc lớn và nguợc lại.

- Điểm cao: là độ cao tối đa của một ngọn núi

Tỷ lê: 1: 100.000 thì 1cm trên bản đò = 1.000 m ngoài thực địa

Tỷ lệ: 1: 50.000 thì 1cm trên bản đồ = 500 m ngoài thực địa

Tỷ lê: 1: 20.000 thì 1cm trên bản đò = 200 m ngoài thực địa

Tỷ lê: 1: 10.000 thì 1cm trên bản đò = 100 m ngoài thực địa

MỘT SỐ KHÁI NIỆM CƠ BẢN

 Tỷ lệ bản đồ: Tỷ lệ độ lớn của diện tích mặt đất thể hiện trên

bản đồ Tuỳ theo mục đích sử dụng, bản đồ được thể hiện nhiều

tỷ lệ khác nhau:

MỘT SỐ KHÁI NIỆM CƠ BẢN

Đỉnh núi

Sườn núi

Khe suốiDông núi

 Dông núi, khe suối, sườn núi,

 Lưới toạ độ:Các bản đồ thường có một loạt các đường thẳng

ngang và dọc cách dều nhau tạo nên một lưới Các đường lưới này được dặt cách nhau bao nhiêu tuỳ thuộc vào tỷ lệ bản đồ nhưng cho phép xác định chính xác vị trí nào đó trên bản đồ dưới dạng số Mỗi đường lưới có con số đại diẹn ở cạnh ngoài của bản đồ

MỘT SỐ KHÁI NIỆM CƠ BẢN

 Chú giải bản đồ: Sử dụng hệ thống màu và các qui

tắc toán học và ký hiệu để giải thích các khu vực cấu thành nên bản đồ Bản đồ không có chú giải sẽ trở nên

vô nghĩa và vô dụng

MỘT SỐ KHÁI NIỆM CƠ BẢN

IV CÁC BƯỚC TIÊN

HÀNH2.2 Xây dựng “mô hình trắng”.

Đây là bước cơ bản chuyển tải các thông tin sơ cấp

từ bản đồ lên mô hình thông qua kỹ thuật ghép nối các lớp carton được cắt theo đường bình độ Việc xây dựng ‘mô hình trắng’ nên do một số các em học sinh thực hiện dưới chỉ dẫn của cán bộ KBT và cán bộ tư vấn Công việc này tiến hành theo các bước:

- Cố định các điểm cao từ bản đồ lên bàn gỗ

- Chia các thành viên tham gia thành 3 nhóm:

+ Nhóm tô vẽ:

+ Nhóm cắt:

+ Nhóm lắp ráp các lớp carton:

IV CÁC BƯỚC TIẾN

HÀNH

Cố định các điểm cao lên bàn Hệ thống các đỉnh núi (điểm cao)

 Cố định các điểm cao từ bản đồ lên bàn gỗ

IV CÁC BƯỚC TIẾN

IV CÁC BƯỚC TIẾN

HÀNH

 C ắ t các lớp carton

IV CÁC BƯỚC TIẾN

HÀNH

 Ghép nối các lớp carton

IV CÁC BƯỚC TIẾN HÀNH

 Hoàn thành mô hình trắng

IV THẢO LUẬN TRÊN MÔ HÌNH

2.3 Hoàn thiện mô hình 3D có sự tham gia của cộng đồng.

Đây là bước quan trọng nhất trong việc xây dựng mô hình 3D có sự tham gia của cộng đồng Các dẫn liệu thứ cấp và các thông tin trao đổi của cộng đồng được chuyển tải lên

mô hình Sau khi đã phân tích các dữ liệu thứ cấp và nhất trí với sự tham gia của người dân địa phương, đặt biệt là người lớn tuổi, người thường xuyên vào rừng, các già làng trưởng bản, thợ săn, tiến hành mã hoá các thông tin đó lên mô hình bằng hệ thống màu và dụng cụ được chuẩn bị sẵn Sự tranh luận, chia sẽ, đàm phán và kiểm tra chéo lẫn nhau của cộng đồng sẽ giúp cho mỗi người dân hiểu rõ hơn về khu vực họ sinh sống

IV THẢO LUẬN TRÊN MÔ HÌNH

 Giới thiệu mục tiêu, quá trình xây dựng mô hình trắng

IV THẢO LUẬN TRÊN MÔ HÌNH

- Chia nhóm các đối tượng tham gia thảo luận thành 2 nhóm nhỏ.

+ Nhóm 1: Gồm những người hiểu biết rõ nhất về khu vực (là những

người lớn tuổi, các già làng trưởng bản, người thường xuyên vào rừng, thợ săn, nhóm này cơ bản hiểu rõ các vấn đề dưới đây và trên toàn bộ diện tích KBT) Họ sẽ làm việc ngay trên mô hình, cuộc thảo luận cần định hướng từ dễ đến khó, tập trung các vấn đề sau:

* Xác định và nêu tên của các đối tượng quen thuộc như sông suối,

đường sá, địa danh đồi núi,

* Xác định ranh giới (chú ý đặc biệt khu vực tranh chấp).

* Xác định hiện trạng sử dụng đất và rừng trong khu vực.

* Về tài nguyên động thực vật rừng trong khu vực (chú ý các loài

động thực vật quý hiếm có nguy cơ đe doạ cao).

+ Nhóm 2: Gồm các đối tượng thực hiện các thao tác mã hoá tạm thời

các thông tin lên mô hình bằng hệ thống công cụ chuẩn bị sẳn (len sợi,

IV THẢO LUẬN TRÊN MÔ HÌNH

 Mã hoá tạm thời các thông tin trao đổi lên mô hình

IV THẢO LUẬN TRÊN MÔ HÌNH

 Một số địa danh trên mô hình (tên núi, sông, suối đường , )

IV THẢO LUẬN TRÊN MÔ HÌNH

 Hiện trạng sử dụng đất(rừng tự nhiên, rừng trồng , )

IV THẢO LUẬN TRÊN MÔ HÌNH

 Một số loài động vật bị đe doạ (phân bố, , )

Sao la (Pseudoryx nghetinhensis )

Voọc vá chân nâu

(Pygathrix nemaeus)

IV THẢO LUẬN TRÊN MÔ HÌNH

 Một số loài động vật bị đe doạ (phân bố, )

Mang Trường sơn

IV THẢO LUẬN TRÊN MÔ HÌNH

IV THẢO LUẬN TRÊN MÔ HÌNH

IV THẢO LUẬN TRÊN MÔ HÌNH

IV THẢO LUẬN TRÊN MÔ HÌNH

IV THẢO LUẬN TRÊN MÔ HÌNH

Trầm hương

(Aquilaria crassna)

 Một số loài thực vật bị đe doạ

IV THẢO LUẬN TRÊN MÔ HÌNH

IV THẢO LUẬN TRÊN MÔ HÌNH

IV THẢO LUẬN TRÊN MÔ HÌNH

IV THẢO LUẬN TRÊN MÔ HÌNH

IV THẢO LUẬN TRÊN MÔ HÌNH

IV THẢO LUẬN TRÊN MÔ HÌNH

IV THẢO LUẬN TRÊN MÔ HÌNH

IV THẢO LUẬN TRÊN MÔ HÌNH

Thuỷ tiên hường

(Dendrobium amabile) (Dendrobium sygnatum)Hoa thảo đánh dấu

 và một số loài Lan bị đe doạ

IV THẢO LUẬN TRÊN MÔ HÌNH

Kim tuyến Vệ hài đài trắng

 và một số loài Lan bị đe doạ

IV THẢO LUẬN TRÊN MÔ HÌNH

Song mây

(Calamus sp) (Livistona sp)Lá nón

 và một số loài Lâm sản ngoài gỗ

Xin cảm ơn quý vị

đã lắng nghe!