Đề xuất một số giải pháp nâng cao công tác an toàn vệ sinh lao động trong khai thác mỏ lộ thiên của công ty cổ phần than tây nam đá mài vinacomin

Gi ải thích một số thuật ngữ môi trường lao động, con ngư ời lao động v sự tác động qua lại giữa chúng, tạo điều kiện cần thiết cho hoạt động của con người trong quá trình sản xuất.. -

-o0o -

- VINACOMIN

LUẬN VĂN THẠC SỸ KHOA HỌC

L ỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan luận văn là kết quả nghiên cứu của riêng tôi, không sao

đăng tải trên các tác phẩm, tạp chí và các trang web theo danh mục tài liệu tham

- Vinacomin

DANH M ỤC CÁC KÝ HIỆU CÁC CHỮ VIẾT TẮT

ộ y tế

• TBBHLĐ: Trang bị bảo hộ lao động

M ỤC LỤC

1

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ AN TOÀN - VỆ SINH LAO ĐỘNG TRONG DOANH NGHI ỆP 7

1.1 Khái ni ệm, vai trò, ý nghĩa của quản lý AT - VSLĐ trong doanh nghi ệp 7

1.1.1 Khái ni ệm 7

1.1.2 Gi ải thích một số thuật ngữ 7

1.1.3 Các phương pháp xác định yếu tố có hại trong sản xuất 8

1.1.4 Các phương pháp xác định yếu tố nguy hiểm trong sản xuất 9 1.1.5 Vai trò, ý ngh ĩa của quản lý AT - VSLĐ 10

1.2 H ệ thống an toàn - vệ sinh lao động 12

1.2.1 Chính sách an toàn - v ệ sinh lao động 13

1.2.2 T ổ chức bộ máy và phân công trách nhiệm về an toàn - vệ sinh lao động 14

1.2.3 L ập kế hoạch và tổ chức thực hiện an toàn - vệ sinh lao động 20

1.2.4 Ki ểm tra và Đánh giá 21

1.2.5 Hành động cải thiện 21

1.3 Các văn bản Nhà nước có liên quan đến AT - VSLĐ 22

1.3.1 Lu ật 22

1.3.2 Ngh ị định 24

1.3.3 Ch ỉ thị, Thông tư 25

1.3.4 Các quy định/tiêu chuẩn 29

1.3.5 Các quy ết định 29

1.4 Tình hình AT - VSLĐ của Việt Nam trong những năm vừa qua 29

1.5 Công tác qu ản lý AT - VSLĐ trong thời kỳ hội nhập 31

CHƯƠNG II PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG HỆ THỐNG QUẢN LÝ - V Ệ SINH LAO ĐỘNG CỦA – VINACOMIN 38

2.1 Cơ cấu tổ chức bộ máy, đặc điểm tình hình sản xuất kinh doanh 38 2.1.1 Gi ới thiệu về Doanh nghiệp 38

2.1.2 Tình hình t ổ chức quản lý sản xuất và lao động 39

2.1.3 Ch ế độ làm việc của doanh nghiệp, công trường, phân xưởng 43

2.1.4 Tình hình s ử dụng lao động trong Công ty 44

2.1.5 K ết quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp 45

46

2.2.1 Phân tích t ổng quan về tình hình tai nạn lao động trong năm 2010,2011 47

2.2.2 Tình hình phân lo ại sức khoẻ và BNN 52

2.2.3 Phân tích các k ết quả chính của công tác quản lý môi trường 54

2.2.4 Chi phí cho công tác AT - VSLĐ và môi trường năm 2011 và m ột số kết quả khác 54

2.2.5 Phân tích v ề ảnh hưởng của từng yếu tố trong hệ thống quản lý AT – VSLĐ tại Công ty cổ phần than Tây Nam Đá Mài 56

2.2.6 M ức độ ảnh hưởng của bụi đối với sức khỏe của người lao động và sự cố thiết bị, các biện pháp hạn chế bụi đang được áp dụng và m ột số tồn tại cần khắc phục 76

CHƯƠNG III – VINACOMIN 80

3.1 Th ực trạng môi trường tại Công ty CP than Tây Nam Đá Mài-Vinacomin 81

Công ty áp d ụng tại 82

động trong khai thác mỏ lộ thiên của Công ty cổ phần than Tây Nam Đá Mài - Vinacomin 86

86

- 96

3.4 K ết luận, kiến nghị 113

116

TÀI L ỆU THAM KHẢO 119

DANH M ỤC HÌNH

Hình 1.1 Sơ đồ chu trình năm yếu tố của hệ thống quản lý AT - VSLĐ 13

-ăm 1999- nay 39

6 năm 2012 40

- 41

Hình 2.4: Kết quả phân loại sức khoẻ từ năm 2011 53

61

Hình 2.6: Sơ đồ mối quan hệ của HĐBHLĐ với các bộ phận khác 63

Hình 2.7: Sơ đồ Phòng An toàn Công ty 64

Hình 2.8: Kiểm tra bình cứu hoả 75

Hình 3.1: Thực trạng môi trường sản xuất của Công ty 83

, than 84

khoan 84

85

85

3.6: Công nhân không sử dụng BHLĐ và nghỉ tại vị trí mất an toàn 88

3.7: Hình ảnh xe chạy không đúng làn đường, vượt ẩu 94

Hình 3.8: Công nghệ xử lý bụi phun tia nước kết hợp với quạt gió 102

Hình 3.9: Công nghệ xử lý bụi phun tia nước kết hợp với quạt gió 103

Hình 3.10: Công nghệ xử lý bụi phun tia nước kết hợp với quạt gió 103

Hình 3.11: Công nghệ xử lý bụi phun tia nước kết hợp với quạt gió 104

Hình 3.12: Công nghệ xử lý bụi phun tia nước kết hợp với quạt gió 104

105

105

DANH M ỤC BẢNG

-6/2012 42

- 43

Bảng 2.6: Chất lượng cơ cấu lao động năm 2011- nay 44

Bảng 2.7: Sản xuất và tiêu thụ qua các năm từ 2009 – 6T/2012 45

Bảng 2.8: Doanh thu và lợi nhuận qua các năm từ 2009 – 6T/2012 45

Bảng 2.9:Thực hiện Kế hoạch AT-BHLĐ: 47

Bảng 2.10: Thống kê tai nạn lao động tại Công ty năm 2011 48

Bảng 2.11: Thống kê tai nạn tại các công trường phân xưởng trong Công ty 51

Bảng 2.12: Phân loại tai nạn và nguyên nhân TNLĐ năm 2011 51

Bảng 2.13: Số người mắc BNN năm 2011 52

Bảng 2.14: Phân loại kết quả sức khỏe NLĐ năm 2011 52

- VSLĐ năm 2011 (tr.đồng) 55

02/2012 63

01/2012 82

Bảng 3.18: Thống kê thiệt hại do ô nhiễm môi trường (bụi) năm 2011 111

Bảng 3.19: Thống kê thiệt hại do ô nhiễm môi trường (bụi) năm 2012 112

ĐẦU

nước Việt Nam coi đảm bảo an toàn - vệ sinh lao động (AT - VSLĐ) là một chính

cho các cơ quan chức năng của Nhà nước

trong đó:

- Số vụ tai nạn lao động chết người: 504 vụ

động nên Đảng và Nhà nước ta đã không ngừng quan tâm tới vấn đề này bằng cách

Nhà nước còn nhiều bất cập, ý thức và hiểu biết của người lao động chưa cao Do

triển T – nghành

40 người là công nhân Xí nghiệp Than Cẩm Thành (Công ty TNHH MTV Than Hạ

Tam, Công trường 04A, Công ty TNHH MTV 86 (Tổng Công ty Đông Bắc) Trong

lúc các công nhân đang lắp đặt hệ thống máng cào ở lò nối giữa hai thượng, thì xảy

đã xảy ra 2 vụ TNLĐ tại Xí nghiệp Than Hà Ráng và Xí nghiệp Than Cẩm Thành

-Vinacomin”

- Đối tượng nghiên cứu: Hệ thống quản lý AT – VSLĐ

- Ph ạm vi nghiên cứu:

Để nghiên cứu đề tài cần phải dùng những phương pháp:

phương pháp phân tích điều tra, phân tích hệ thống, …

trường theo các tiêu chuẩn, cùng các mô hình quản lý an toàn tiên tiến

Sử dụng phương pháp phân tích, điều tra, thống kê Phương pháp khảo sát

đã tạo điều kiện cho em tìm hiểu, nghiên cứu tình hình thực tế Mặc dù đã rất cố

mong nhận được những góp của các Thầy, Cô để l

lao động gây thương tích cơ thể hoặc gây tử vong đối với người lao động

động

(Đinh Đắc Hiến, Trần Văn Địch (2005) GT An Toàn Lao Động NXB KH&KT)

1.1.2 Gi ải thích một số thuật ngữ

môi trường lao động, con ngư ời lao động v sự tác động qua lại giữa chúng, tạo

điều kiện cần thiết cho hoạt động của con người trong quá trình sản xuất

đảm bảo an to n lao động

toàn cho người và thiết bị , máy

- Trang b ị phương tiện bảo vệ cá nhân: Là những dụng cụ, phương tiện cần

độc hại trong lao động gây tổn thương cho bất kỳ bộ phận, chức năng nào của cơ

08/032005)

điện-NXB-KHKT 2011)

1.1.3 Các phương pháp xác định yếu tố có hại trong sản xuất

thông qua phương pháp đếm hạt, trọng lượng

+ Chất độc:

+ Ánh sáng:

là phương pháp dựa vào người tiếp xúc để đánh giá và phương pháp định lượng tiến

hành đo cường độ ánh sáng

toàn thân), độ ồn (độ ồn trung bình, ồn tức thời) sử dụng máy đo ồn tức thời, đo ồn

1.1.4 Các phương pháp xác định yếu tố nguy hiểm trong sản xuất

qui định tại TCQGKT (Tiêu chuẩn quốc gia kỹ thuật) hiện hành

Nơi đặt thiết bị

được phòng ngừa, ngăn chặn, chúng có thể tác động vào con người gây chấn

thương, gây bệnh nghề nghiệp, làm giảm sút, làm mất khả năng lao động hoặc gây

năng suất lao động Do vậy việc quản lý AT - VSLĐ có vai trò:

- Đảm bảo an toàn thân thể người lao động, hạn chế đến mức thấp nhất, hoặc

không để xảy ra tai nạn trong lao động

- Đảm bảo cho người lao động mạnh khỏe, không bị mắc bệnh nghề nghiệp

ho ặc các bệnh tật khác do điều kiện lao động không tốt gây nên

- B ồi dưỡng phục hồi kịp thời và duy trì sức khỏe, khả năng lao động cho người lao

động

- Giúp t ổ chức, DN nâng cao được uy tín, hình ảnh của mình với các đối tác

và người tiêu dùng, đảm bảo lòng tin của NLĐ, giúp họ yên tâm làm việc, cống hiến

cho doanh nghi ệp

a- Ý ngh ĩa chính trị

động, lực lượng lao động luôn được bảo vệ và phát triển Công tác AT - VSLĐ làm

Đảng và Nhà nước, vai trò của con người trong xã hội được tôn trọng

được thừa nhận và trở thành một trong những mục tiêu đấu tranh của người lao động

không được cải thiện, để xảy ra nhiều tai nạn lao động nghiêm trọng thì uy tín của

b- Ý ngh ĩa xã hội

nâng cao chất lượng cuộc sống người dân và hình ảnh của mỗi quốc gia, góp phần

c- Ý ngh ĩa kinh tế

Tóm l ại: An toàn là để sản xuất, an toàn là hạnh phúc của người lao động,

là điều kiện đảm bảo cho sản xuất phát triển và đem lại hiệu quả kinh tế cao

1229/LĐTBXH-BHLĐ ban hành ngày 29/4/2005 c ủa Bộ LĐTB&XH, các yếu tố của hệ thống công tác

đang được vận động và trong quá trình phát triển không ngừng, bao gồm các yếu tố

sau:

)

Hình 1.1 S ơ đồ chu trình năm yếu tố của hệ thống quản lý AT - VSLĐ

qu ốc tế ILO, Hà Nội tháng 5 năm 2011-dự án RAS/08/07M/JPN- Cục an toàn lao

động-Bộ LĐTBXH, Hướng dẫn hệ thống quản lý AT - VSLĐ kèm theo công văn số

1229/LĐTBXH-BHLĐ ban hành ngày 29/4/2005 của Bộ LĐTB&XH)

1.2.1 Chính sách an toàn - v ệ sinh lao động

và Nhà nước ta giành sự ưu tiên quan tâm trong chiến lược bảo vệ và phát triển

đặc biệt và hơn bao giờ hết trước những thách thức khi Việt Nam đang phấn đấu trở

2003, năm2007,gần đây nhất là trong Bộ luật Lao động đã sửa

đổi bổ sung năm 2012, và coi đây là một chương trình mục tiêu Quốc gia

ra cam kết các hoạt động an toàn - vệ sinh lao động trong DN, đồng thời tạo điều

quan đến công việc;

ước cam kết, tập thể có liên quan đến an toàn - vệ sinh lao động ;

VSLĐ

1.2.2 T ổ chức bộ máy và phân công trách nhiệm về an toàn - vệ sinh lao động

14/1998/TTLT-BLĐTBXH-BYT-TLĐLĐVN Ngày 31/10/1998: “Các Doanh nghiệp cần phải thực hiện tốt công tác

DN, nhưng ít nhất cũng phải có các thành viên có thẩm quyền đại diện cho người sử

ở các DN lớn cần có các thành viên là cán bộ kỹ thuật

- Đại điện người lao động làm Chủ tịch Hội đồng, đại diện của ban chấp

hành Công đoàn làm Phó chủ tịch Hội đồng, trưởng bộ phận hoặc cán bộ theo dõi

công tác BHLĐ của doanh nghiệp làm ủy viên thường trực kiêm Thư ký Hội đồng

và đánh giá tình hình BHLĐ của DN Trong quá trình kiểm tra nếu phát hiện các

nguy cơ mất an toàn, thì có quyền yêu cầu người quản lý thực hiện các biện pháp

DN, NSDLĐ tổ chức phòng, ban hoặc cử cán bộ là m công tác BHLĐ nhưng phải

đảm bảo mức tối thiểu sau:

trách;

người sử dụng lao động được nhanh chóng, hiệu quả

đi sâu vào nghiệp vụ công tác BHLĐ

- Ở các DN không thành lập phòng hoặc ban BHLĐ thì cán bộ làm công tác

BHLĐ có thể sinh hoạt ở phòng kỹ thuật hoặc phòng tổ chức lao động nhưng phải

được đặt dưới sự chỉ đạo trực tiếp của NSDLĐ

công tác BHLĐ của DN;

Nhà nước và các nội quy, qui chế, chỉ thị về BHLĐ của lãnh đạo DN đến các cấp và

NLĐ trong DN, đề xuất việc tổ chức cá c hoạt động tuyên truyền về AT - VSLĐ và

các Phân xưởng, các bộ phận có liên quan thực hiện đúng các biện pháp đã đề ra

xưởng tổ chức huấn luyện về BHLĐ cho NLĐ;

lao động, theo dõi tình hình bệnh tật, TNLĐ, đề xuất với NSDLĐ các biện pháp

hành;

- Cán bộ BHLĐ phải thường xuyên đi giám sát các bộ phận sản xuất, nhất là

đôn đốc việc thực hiện các biện pháp ngăn ngừa TNLĐ, BNN

xưởng, máy, thiết bị mới xây dựng, lắp đặt hoặc sau cải tạo, mở rộng để tham gia ý

NSDLĐ

điểm tổ chức sản xuất kinh doanh của DN, nhưng phải đảm bảo yêu cầu tối thiểu

sau đây:

đương);

- Các DN có dưới 300 lao động ít nhất phải có 1 y tá;

Trong trường hợp thiếu cán bộ y tế có trình độ theo yêu cầu thì có thể

BNN;

môi trường lao động, hướng dẫn các phân xưởng và NLĐ thực hiện các biện pháp

+ Được sử dụng con dấu riêng theo mẫu quy định của ngành Y tế để giao dịch

đau cho NLĐ, đồng thời phải báo cáo NSDLĐ về tình trạng này

động

phương, ngành để nâng cao nghiệp vụ và phối hợp công tác

được thành lập theo thoả thuận giữa NSDLĐ và Ban chấp hành Công đoàn, nội

NSDLĐ

NLĐ trực tiếp có am hiểu về nghiệp vụ, có nhiệt tình và gương mẫu về BHLĐ được

trưởng

- Nhiệm vụ, quyền hạn:

BHLĐ, hướng dẫn biện pháp làm việc AT đối với công nhân mới tuyển dụng hoặc

1.2.3 L ập kế hoạch và tổ chức thực hiện an toàn - vệ sinh lao động

Để lập được kế hoạch AT - VSLĐ trong doanh nghiệp/cơ cở, trước hết cần

đó sẽ đưa ra kế hoạch để cải thiện ĐKLĐ và giảm TNLĐ và BNN, đồng thời phải

động của năm kế hoạch;

- Những thiếu sót tồn tại trong công tác bảo hộ lao động được rút ra từ các vụ

1.2.4 Ki ểm tra và Đánh giá

1.2.5 Hành động cải thiện

cơ sở thì tất cả các yếu tố trên hệ thống quản lý phải liên tục được thực hiện Nghĩa

là để các yếu tố trên sẽ góp phần cải thiện điều kiện lao động, nhằm giảm TNLĐ và

BNN thì cơ sở phải không ngừng được hoàn thiện, hoàn thiện từng nội dung và thực

đánh giá rủi ro, các kiến nghị, đề xuất cải thiện của cơ sở, của người sử dụng lao

động, người lao động và cả thông tin khác nhằm tăng cường bảo vệ sức khỏe cho

người lao động

đánh giá hệ thống quản lý để tiếp tục hoàn thiện

1.3 Các văn bản Nhà nước có liên quan đến AT - VSLĐ

1.3.1 Lu ật

01/01/1995 dành chương IX quy định về AT- VSLĐ từ điều 95 tới điều được cụ thể

động” trong Bộ luật Lao động có nhiều điều thuộc các chương khác nhau cũng liên

thông qua ng y 23/6/1994)

động sẽ được nghỉ l m việc hưởng nguyên lương ng y giỗ tổ Hùng Vương (ng y

10/3 âm lịch) Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật lao động số 35-L/CTN,

cháy

trong công tác BHLĐ được nêu rất cụ thể trong điều 6 chương II, từ việc phối hợp

ATLĐ, VSLĐ đến trách nhiệm tu yên truyền giáo dục BHLĐ cho người lao động,

2012

ATLĐ, VSLĐ như điều 227 (Tội vi phạm quy định về ATLĐ, VSLĐ ), điều 229

quan đến chất phóng xạ, điều 239, 240 liên quan đến chất cháy, chất độc v vấn đề

phòng cháy

1.3.2 Ngh ị định

Ng y 27/12/2002 chính phủ đã ban h nh nghị định số 110/2002/NĐ -CP về

Ngo i ra còn một số nghị định khác với một số nội dung có liên quan đến AT -

VSLĐ như:

- Nghị định 195/CP

ngơi

điều của Bộ Luật Lao động về thời gian làm việc, thời giờ nghỉ ngơi

Lao động về những qui định riêng đối với lao động nữ

- Ngh ị định 195/CP (31/12/1994) của Chính phủ qui định chi tiết v hướng

cường các biện pháp thực hiện công tác PCCC Chỉ thị đã nêu rõ nguyên nhân xảy

tăng cường chỉ đạo v tổ chức thực hiện công tác BHLĐ trong tình hình mới Đây l

nước, vai trò, trách nhiệm của mọi tổ chức, cá nhân trong việc bảo đảm AT - VSLĐ,

đầu của thế kỷ XXI

- Ch ỉ thị số 18/2008 /CT-TTg ngày 6/6/2008 của Thủ tướn g Chính phủ về

an toàn trong khai thác

theo

cơ sở sản xuất kinh doanh với những nội dung cơ bản sau:

độ trang bị phương tiện bảo vệ cá nhân

hướng dẫn khai báo v điều tra tai nạn lao động

báo cáo định kỳ tai nạn lao động

- Thông tư số 10/2003/TT-BLĐTBXH (18/4/2003) hướng dẫn việc thực hiện

hướng dẫn việc khai báo, điều tra, lập biên bản, thống kê và báo cáo định kỳ tai nạn lao

động

động nữ

Quy định các điều kiện lao động có hại và các công việc cấm sử dụng lao động chưa

thành niên

Thương binh và Xã hội hướng dẫn thực hiện làm thêm giờ theo qui định của Nghị

định số 109/2002/NĐ-CP ngày 27/12/2002 của Chính phủ

-Thương binh và Xã hội hướng dẫn thực hiện chế độ thời gian làm việc, thời giờ nghỉ

ngơi đối với người lao động làm các công việc có tính thời vụ và gia công hàng xuất

-Thương binh và Xã hội quy định, hướng dẫn thủ tục đăng ký và kiểm định các

- Thông tư liên t ịch số 01/2011/TTLT - BLĐTBXH-BYT-TLĐLĐVN

cơ sở sản xuất kinh doanh với những nội dung cơ bản sau:

14/2005/TTLT-BLĐTBXH-BYT-TLĐLĐVN ngày 08/3/2005 của Liên tịch B ộ Lao động - Thương binh và Xã hội -

Thương binh xã hội đã phối hợp với Hiệp hội An toàn mỏ Quốc Tế (ISSA Mining –

CHLB Đức) tổ chức hội thảo “Thúc đẩy phòng ngừa tai nạn lao động, bệnh nghề

sản xuất vật liệu xây dựng, công nghiệp đóng tàu,… nhằm chia sẻ kinh nghiệm của

1.3.4 Các quy định/tiêu chuẩn

ồn, rung, vi khí hậu, chung

1.3.5 Các quy ết định

công tác AT - VSLĐ, coi nhẹ hay thậm chí vô trách nhiệm với công tác AT -

VSLĐ Chính những điều này đã làm cho tình hình tai nạn lao động tại các doanh

ngăn ngừa tai nạn la o động và bệnh nghề nghiệp; chăm sóc sức khỏe người lao

động; nâng cao nhận thức, bảo đảm sự tuân thủ pháp luật về an toàn - vệ sinh lao

động, bảo đảm an toàn thân thể và tính mạng cho người lao động, tài sản của Nhà

nước, tài sản của doanh nghiệp của tổ chức, góp phần vào sự phát triển bền vững

không đảm bảo an toàn, số trường hợp mắc bệnh nghề nghiệp, số người chết do sự

V ề tình hình TNLĐ : Trong năm 2011 cả nước đã xảy ra gần 6.000 vụ tai

người chết (giảm 4,5% so với năm 2010) Nguyên nhân chủ yếu là do yếu tố chủ

V ề môi trường lao động: Trong năm 2011 đã có 30.000 cơ sở sản xuất được

đo kiểm tra MTLĐ, với gần 500.000 mẫu đo Trong đó, có 11% số mẫu không đạt

V ề công tác chăm sóc sức khỏe NLĐ: trong năm 2011 có 1.800 doanh

3.557 trường hợp được chẩn đoán mắc bệnh nghề nghiệp Tính đến hết năm 2011,

cả nước đang có trên 27.000 người mắc BNN được hưởng BHXH Trong đó, có

hơn 75,4% trường hợp mắc bệnh bụi phổi nghề nghiệp

V ề tình hình cháy nổ: trong năm 2011 cả nước đã xảy ra 1.764 vụ cháy, 25

(Ngu ồn: Báo cáo tổng kết công tác AT - VSLĐ PCCN tại hội nghị phát động

tri ển khai tuần lể quốc gia AT - VSLĐ-PCCN lần thứ 14 năm 2011- Bộ LĐTBXH)

người ảnh hưởng

có người

(Ngu ồn: Cục an toàn lao động-BLĐTB&XH, Http://www.antoanlaodong.gov.vn )

đang thay đổi để bắt kịp tình hình mới

đó là Việt Nam tham gia Tổ chức Lao động quốc tế (ILO) n ăm 1980 ILO được