PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TP HÀ NỘI ĐỀ KHẢO SÁT MÔN NGỮ VĂN LỚP 9 SỐ 1 NĂM HỌC 2019 2020 Thời gian làm bài 90 phút Phần I (6,0 điểm) Mở đầu một bài thơ, tác giả viết “Hồi nhỏ sống với đồng với sông rồ[.]
Trang 1PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TP HÀ NỘI -
ĐỀ KHẢO SÁT MÔN NGỮ VĂN LỚP 9 SỐ 1
Và sau đó, tác giả thấy:
“Từ hồi về thành phố quen ánh điện, cửa gương vầng trăng đi qua ngõ như người dưng qua đường”.
(SGK Ngữ văn 9, tập 1, NXB Giáo dục Việt Nam, 2016)
Câu 1 (1,25 điểm): Những khổ thơ trên được trích trong tác phẩm nào, của ai? Trình
bày hoàn cảnh sáng tác của tác phẩm đó và cho biết hoàn cảnh ấy có ý nghĩa như thế nào trongviệc thể hiện chủ đề của bài thơ?
Câu 2 (1,0 điểm): Từ “với” thuộc từ loại nào? Có thể thay thế từ “với” trong hai câu
thơ trên bằng từ “ở” được không? Vì sao?
Câu 3 (0,75 điểm): Xác định và phân tích hiệu quả của biện pháp nghệ thuật được tác
giả sử dụng trong hai câu thơ:“hồi chiến tranh ở rừng/vầng trăng thành tri kỉ”
Câu 4 (3,0 điểm): Dựa vào khổ thơ thứ hai trong phần ngữ liệu trên, hãy viết một đoạn
văn khoảng 12 câu theo phương pháp lập luận quy nạp để làm rõ cảm xúc của nhân vật trữ tìnhvới vầng trăng Trong đoạn có sử dụng một lời dẫn trực tiếp và một câu bị động (gạch chân vàchỉ rõ)
Phần II: (4,0 điểm)Trong tác phẩm “Chuyện người con gái Nam Xương” của Nguyễn Dữ,
trước khi mất, bà mẹ đã nói với Vũ Nương rằng:
“Ngắn dài có số, tươi héo bởi trời Mẹ không phải không muốn đợi chồng con về, mà không gắng ăn miếng cơm miếng cháo đặng cùng vui sum họp Song, lòng tham vô cùng mà vận trời khó tránh Nước hết chuông rền, số cùng khí kiệt Một tấm thân tàn nguy trong sớm tối, việc sống chết không khỏi phiền đến con Chồng con nơi xa xôi chưa biết sống chết thì không thể về đền ơn được Sau này, trời xét lòng lành, ban cho phúc đức, giống dòng thơ tốt, con cháu đông đàn, xanh kia quyết chẳng phụ con, cũng như con đã chẳng phụ mẹ.”
(SGK Ngữ văn 9, tập 1, NXB Giáo dục Việt Nam, 2016)
Câu 1 (1,0 điểm): Trong đoạn trích trên, em hiểu bà mẹ muốn nói với Vũ Nương điều
gì? Em có nhận xét gì về những tình cảm của người mẹ dành cho Vũ Nương?
Câu 2 (1,0 điểm): Trong chương trình THCS đã có nhiều văn bản viết về tình mẫu tử
em hãy nêu tên hai văn bản và cho biết tên tác giả
Câu 3 (2,0 điểm): Từ đoạn trích trên, cùng với những hiểu biết xã hội, hãy viết một
đoạn văn khoảng 2/3 trang giấy thi trình bày suy nghĩ của em về lòng hiếu thảo của mỗi conngười
Trang 2PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TP HÀ NỘI -
ĐÁP ÁN ĐỀ KHẢO SÁT MÔN NGỮ VĂN LỚP 9
SỐ 1 NĂM HỌC 2019 - 2020
Thời gian làm bài 90 phút
+ Tại thời điểm đó, có những người từng trải qua thử thách gian khổ, từng gắn bó
với thiên nhiên, nhân dân, đồng đội, sau khi ra khỏi thời đạn bom, được sống
trong hòa bình, đã quên đi những nghĩa tình của thời đã qua
+ Tác giả viết bài thơ như lời tự nhắc nhở về những năm tháng gian lao xưa
Đồng thời, bài thơ còn có ý nghĩa gợi nhắc, củng cố người đọc thái độ sống “uống
nước nhớ nguồn”, ân nghĩa thủychung cùng quá khứ
0,5 đ0,5 đ-0,25đ
+Từ “ở”: đi cùng với những danh từ chỉ không gian thường chỉ địa điểm hoạt
động của con người
+ Từ “với”: khi kết hợp với các danh từ đó còn gợi ra mối quan hệ giữa các sự
vật Qua đó, tác giả muốn nhấn mạnh sự gắn bó giữa con người với thiên nhiên
trong quá khứ
0,25đ0,25đ0,25đ
Câu 3
(0,75
điểm)
- Biện pháp nghệ thuật nhân hóa: “vầng trăng thành tri kỉ”
- Hiệu quả nghệ thuật: Trăng như người bạn tâm giao, gắn bó, tình nghĩa với con
người
0,25 đ0,5 đ
Câu 4
(3
điểm)
- Đúng phương pháp lập luận quy nạp
- Có gạch chân được một cách dẫn trực tiếp
- Có gạch chân được một câu bị động
* Lưu ý: Nếu đoạn văn quá dài (quá ngắn) hoặc viết nhiều đoạn trừ 0,25 đ
0,5 đ0,25 đ0,25 đ
Khai thác các tín hiệu nghệ thuật đặc sắc: giọng điệu, ngôn ngữ, hình ảnh, từ láy,
các biện pháp hoán dụ, nhân hóa để làm rõ những nội dung sau:
- Hoàn cảnh sống của nhân vật trữ tình đã thay đổi ở “thành phố” đối lập với nơi
“đồng”, “sống”, “bể”, “rừng”
Trang 3- “ánh điện, cửa gương” là hình ảnh tượng trưng cho cuộc sống sung túc đủ đầy.
- Trong hoàn cảnh đó, vầng trăng vẫn luôn ở bên cạnh cũng như | quá khứ vẫn
thủy chung, tình nghĩa “đi qua ngõ"
- Con người coi trăng như “người dưng: người xa lạ không quen biế Con
người đã đổi thay
* Cuộc sống sung túc, đủ đầy dễ khiến con người quên đi quá khứ tốt đẹp
0,5 đ0,5 đ
0,5 đ0,5 đ
* Đủ nội dung, diễn đạt tốt : 2đ
* Diễn đạt được song ý chưa thật sâu: 1,5 đ
* Diễn xuôi ý thơ, dài dòng, còn mắc một vài lỗi diễn đạt: 1,25 đ
* Ýquá sơ sài, nhiều lỗi diễn đạt: 1,0đ
* Chưa thể hiện được phần lớn số ý hoặc sai lạc về nội dung, diễn đạt kém 0,5 đ
Giám khảo căn cứ vào các mức điểm trên để cho các điểm còn lại
Phần II: (4,0 điểm)
Câu 1
(1,0
điểm)
- Em hiểu thế nào ở lời nói trên của bà mẹ
+ Con người ta sống chết theo lẽ tự nhiên, dù muốn nhưng cũng
không thể chờ đến ngày sum họp gia đình được
+ Nhờ cậy con dâu lo hậu sự cho mình
+ Ca ngợi đức tính hiếu thảo của con dâu, mong muốn con dâu và gia đình sẽ có
một cuộc sống hạnh phúc
- Qua lời nói này thể hiện được tình của bà mẹ với Vũ Nương: yêu quý, trân
trọng, ghi nhận công lao của nàng với gia đình
- Văn bản “Trong lòng mẹ”, tác giả Nguyễn Hồng
- Khúc hát ru những em bé lớn trên lưng mẹ” của Nguyễn Khoa Điềm
0,5 đ0,5 đ
- Khoảng 2/3 trang giấy
- Cách trình bày đoạn văn : tự chọn phương pháp lập luận, có kết hợp tốt các
phương thức biểu đạt, diễn đạt có liên kết, sinh động hấp dẫn, có sức thuyết phục
* Lưu ý: Đoạn văn quá dài hoặc quá ngắn thì trừ 0,25 đ
0,5 đ
Về nội dung:
HS có nhiều cách diễn đạt, song phải trình bày được những suy nghĩ về tấm lòng
hiếu thảo của con cái trong xã hội hiện đại ngày nay
- HS phải biết dẫn đắt và đưa ra vấn đề nghị luận một cách hợp lý, tự nhiên
- Hiểu rõ được tấm lòng hiếu thảo là gì?
- Phân tích và đưa ra được những nội dung, dẫn chứng về tâm lòng hiếu thảo của
con cái trong xã hội hiện đại ngày nay, để thấy ý nghĩa, giá trị của nó trong gia
đình và trong xã hội
- Từ đó, liên hệ bản thân về thái độ, cách ứng xử, hành động việc làm để thể hiện
sự hiếu thảo với ông bà, cha mẹ
0,25 đ
0,25 đ0,5 đ
0,5 đ
Trang 4* Đảm bảo yêu cầu về nội dung và hình thức, diễn đạt lưu loát, lập luận chặt chẽ 2.0đ
* Đảm bảo yêu cầu về nội dung và hình thức, diễn đạt lưu loát, song ý chưa thật sâu 1.5đ.
* Đảm bảo yêu cầu về nội dung và hình thức, diễn đạt chưa lưu loát, ý chưa thật sâu 1,0đ
* Bài làm đủ ý diễn đạt quá kém 0,75đ
* Lạc đề 0 đ
* Lưu ý: Giám khảo căn cứ vào các mức điểm trên để cho các điểm còn lại
Trang 5PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TP HÀ NỘI -
ĐỀ KHẢO SÁT MÔN NGỮ VĂN LỚP 9
SỐ 2 NĂM HỌC 2019 - 2020
Thời gian làm bài 90 phút
Phần I (6,0 điểm)
-Cho đoạn thơ sau:
“Quê hương anh nước mặn đồng chua Làng tôi nghèo đất cày lên sỏi đá
Anh với tôi đôi người xa lạ
Từ phương trời chẳng hẹn quen nhau, Súng bên súng, đầu sát bên đầu, Đêm rét chung chăn thành đội tri kỉ
Đồng chí!”
(Chính Hữu, Đồng chí, SGK Ngữ văn 9, tập một, NXBGD, 2018
1 Bài thơ “Đồng chí được sáng tác trong hoàn cảnh nào? Kể tên một văn bản (chú thích têntác giả) em đã học trong chương trình Ngữ văn 9 được ra mắt bạn đọc có cùng năm sáng
2 Phân loại theo cấu tạo ngữ pháp, dòng thơ cuối thuộc kiểu câu gì? Tác dụng của kiểu câu
đó trong văn cảnh? (1,5 điểm)
3 Viết một đoạn văn (khoảng 12 câu) theo phép lập luận diễn dịch để làm rõ những cơ sởhình thành tình đồng chí trong đoạn thơ trên Đoạn văn có sử dụng một câu ghép có quan
hệ bổ sung (gạch chân và chú thích rõ) (3,5 điểm)
Phần II (4,0 điểm)
Trong tác phẩm “Chiếc lược ngà” của nhà văn Nguyễn Quang Sáng, những dòng viết về
tình cảm của ông Sáu dành cho con đã để lại những ấn tượng sâu sắc trong lòng người đọc:
“Chắc anh cũng muốn ôm con, hôn con, nhưng hình như cũng lại sợ nó gì lên lại bỏ chạy, nên anh chỉ đứng nhìn nó Anh nhìn với đôi mắt trìu mến lẫn buồn rầu Tôi thấy đôi mắt mênh mông của con bé bỗng xôn xao.” (Trích Ngữ văn 9, tập một, NXB Giáo dục Việt Nam, 2018)
1 Đọc đoạn văn, ta thấy tác giả miêu tả đôi mắt của những ai? Em hiểu gì về tâm trạng của
điểm)
2 Bằng một đoạn văn tự sự khoảng 2/3 trang giấy thi có sử dụng yếu tố miêu tả nội tâm, hãy
kể lại đoạn truyện về cuộc chia tay đầy xúc động của cha con ông Sáu trước lúc ông lênđường.(gạch chân và chú thích rõ yếu tố miêu tả nội tâm) (2,5 điểm)
Trang 6PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TP HÀ NỘI -
ĐÁP ÁN ĐỀ KHẢO SÁT MÔN NGỮ VĂN LỚP 9
2 Giám khảo cần vận dụng đầy đủ thang điểm Tránh tâm lí ngại cho điểm tối đa Có thể cho điểm tối đa với những bài còn có những sơ suất nhỏ.
Bài thơ “Đồng chí được sáng tác trong hoàn cảnh nào? Kể tên một văn bản
(chú thích tên tác giả) em đã học trong chương trình Ngữ văn 9 được ra mắt
bạn đọc có cùng năm sáng tác với bài thơ này.
+ Bài thơ được in trong tập "Đầu súng trăng treo" (1966 )
- Kể tên văn bản có cùng năm sáng tác với bài thơ:
Phân loại theo cấu tạo ngữ pháp, dòng thơ cuối thuộc kiểu câu gì? Tác dụng
của kiểu câu đó trong văn cảnh?
- Phân loại theo cấu tạo ngữ pháp, dòng thơ cuối thuộc kiểu câu đặc biệt.
- Tác dụng:
+ Về nghệ thuật: tạo nhịp điệu, là bản lề khép mở hai phần của bài thơ
+ Về nội dung: giúp thể hiện ý đồ nghệ thuật của tác giả, biểu hiện sự dồn tụsức nặng tư tưởng và cảm xúc. Câu đặc biệt vang lên như một phát hiện, như
0,5
1,0
Trang 7Câu 3
(3,5
điểm)
Viết một đoạn văn (khoảng 12 câu) theo phép lập luận diễn dịch để làm rõ
những cơ sở hình thành tình đồng chí trong đoạn thơ trên Đoạn văn có sử
dụng một câu ghép có quan hệ bổ sung. (gạch chân và chú thích rõ).
* Yêu cầu về nội dung:
- Mở đoạn: câu mở đoạn đạt yêu cầu về nội dung và hình thức
- Thân đoạn: biết bám sát ngữ liệu và khai thác hiệu quả các tín hiệu nghệ thuật
(thành ngữ, kết cấu sóng đôi, điệp ngữ), ngôn ngữ cô đọng, hàm súc, có dẫn
chứng, lí lẽ làm rõ cơ sở hình thành tình đồng chí keo sơn của những người lính
cách mạng trong đoạn thơ
+ Họ có chung hoàn cảnh xuất thân
+ Chung mục đích, lí tưởng chiến đấu
+ Chung khó khăn gian khổ, chung niềm vui
- Phần câu ghép có quan hệ bổ sung phải được học sinh xác định, chú thích rõ
thì mới cho điểm.
- Nếu thí sinh chỉ diễn xuôi lại đoạn thơ mà không khai thác nội dung
trên cơ sở các tín hiệu nghệ thuật, giám khảo không cho quá 1,0 điểm.
Đọc đoạn văn, ta thấy tác giả miêu tả đôi mắt của những ai? Em hiểu gì về
tâm trạng của mỗi nhân vật qua đôi mắt ấy?
- Đoạn văn miêu tả đôi mắt của ông Sáu và bé Thu
- Tâm trạng của mỗi nhân vật hiện lên qua đôi mắt ấy:
+ Ông Sáu: ánh mắt của những trìu mến, yêu thương, lưu luyến, khát khao
Ánh mắt chan chứa nỗi buồn, nỗi thất vọng và mong nhớ
0,51,0
Trang 8* Yêu cầu về nội dung:
Xác định đúng yêu cầu tự sự kết hợp yếu tố miêu tả nội tâm Bài làm đảm bảo
- Cử chỉ, hành động và lời hứa của ông Sáu với con
* Yêu cầu về kĩ năng:
- Bài làm phải được tổ chức thành một đoạn văn bản tự sự hoàn chỉnh
- Đảm bảo độ dài hạn định (khoảng 2/3 trang giấy thi)
- Lời kể lưu loát, mạch lạc, trình bày sạch đẹp, hạn chế lỗi chính tả, dùng từ, ngữ pháp (Yêu cầu kĩ năng thứ nhất không đáp ứng được thì trừ 1,5 điểm Các yêu cầu còn lại không đáp ứng được trừ 0,5 điểm.)
* Cách cho điểm:
- Học sinh được 2,5 điểm khi: thực hiện đầy đủ các yêu cầu về kiến thức, kĩ năng
đã nêu trên nhưng còn mắc một vài sơ suất không cơ bản.
- Học sinh được 2,0 điểm hoặc 1,5 điểm khi: thực hiện tương đối đầy đủ các yêu cầu về kiến thức, kĩ năng như đã nêu trên nhưng còn mắc một số lỗi không cơ bản.
- Học sinh 1,0 điểm hoặc 0,5 điểm khi: chưa thực hiện đầy đủ các yêu cầu về kiến thức, kĩ năng như hướng dẫn, còn mắc nhiều lỗi chính tả
- Học sinh không có điểm khi: bài làm không được viết bằng tiếng Việt hoặc không đáp ứng yêu cầu của đề bài.
Hết
Trang 9PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TP HÀ NỘI -
ĐỀ KHẢO SÁT MÔN NGỮ VĂN LỚP 9 SỐ 3
Cứ bảo nhà vẫn được bình yên!”
Rồi sớm rồi chiều lại bếp lửa bà nhen
Một ngọn lửa, lòng bà luôn ủ sẵn Một ngọn lửa chữa niềm tin dai dẳng ”
3 Hãy thuật lại lời dặn cháu của người bà theo cách gián tiếp
4 Viết đoạn văn khoảng 12 câu theo phép lập luận tổng - phân - hợp làm rõ hình ảnhngười bà được gợi lại trong dòng hồi tưởng của người cháu ở đoạn trích trên Đoạn văn có sửdụng một câu cảm thán (gạch chân và chú thích rõ)
Phần II (4 điểm)
Dưới đây là những câu văn trích từ truyện ngắn Lặng lẽ Sa Pa của Nguyễn Thành Long:
“Ơ, bác về cháu đấy ư? Không, không, đừng vẽ cháu! Để cháu giới thiệu với bác những người khác đáng cho bác về hơn.”
(Trích SGK Ngữ văn 9, tập một, NXB Giáo dục 2019)
1 Truyện ngắn Lặng lẽ Sa Pa sử dụng ngôi kể nào? Tác dụng của việc lựa chọn ngôi kểđó?
2 Trong tác phẩm, “những người khác đáng cho bác vẽ hơn” mà “cháu” đề cập đến là
những ai? Vì sao “cháu” lại cho rằng họ đáng vẽ hơn mình?
3 Từ hiểu biết về tác phẩm và thực tế, hãy viết đoạn văn nghị luận khoảng 2/3 tranggiấy trình bày suy nghĩ của em về đức tính khiêm tốn
Trang 10PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TP HÀ NỘI -
ĐỀ KHẢO SÁT MÔN NGỮ VĂN LỚP 9 SỐ 3 NĂM HỌC 2019 - 2020
Thời gian làm bài 90 phút
2 - Từ “đinh ninh” ở đây có nghĩa là nhắc đi nhắc lại cho người khác nắm chắc,
nhớ chắc
- Bà phải dặn cháu như vậy vì bà muốn cháu nhớ và làm theo lời dặn của mình
để bố cháu yên tâm công tác, phục vụ kháng chiến, đất nước
0,5
0,5
Đoạn văn cho thấy học sinh biết khai thác hiệu quả các tín hiệu nghệ thuật, có
dẫn chứng, lí lẽ, nhận xét, bảo đảm về:
- Nội dung: hình ảnh người bà trong dòng hồi tưởng của người cháu được gọi
lại từ năm tháng chiến tranh khó khăn và ác liệt là một người:
+ Giàu tình yêu thương, đức hi sinh;
+ Có sức sống, niềm tin, ý chí mãnh liệt
Nếu học sinh chỉ diễn xuôi khổ thơ và không chú ý khai thác các tín hiệu nghệ
thuật, giám khảo cho không quá 1 điểm.
- “những người khác đáng cho bác về hơn” mà “cháu” đề cập đến trong đoạn
trích trên là: ông kĩ sư vườn rau, đồng chí nghiên cứu bản đồ sét
- “Cháu” (tức anh thanh niên) cho rằng họ đáng vẽ hơn vì:
0,5
0,5
Trang 11+ Anh rất khiêm tốn, anh thấy những đóng góp của mình còn nhỏ bé so với sự
cống hiến của những người sống và làm việc quanh mình
Anh trân trọng những cống hiến thầm lặng mà vô cùng ý nghĩa và Cổ Ách của
Trang 12Phần I (6 điểm)Làng là tác phẩm thành công của nhà văn Kim Lân viết về người nông dân.
Trong tác phẩm, nhà văn có viết:
…"Về đến nhà, ông Hai nằm vật ra giường, mấy đứa trẻ thấy bố hôm nay có vẻ khác, len lét đua nhau ra đầu thà chơi sân chơi sại với nhau.
Nhìn lũ con, tủi thân, nước mắt ông lão cử giàn ra Chúng nó cũng là trẻ con làng Việt gian đấy ư? Chúng nó cũng bị người ta rẻ rủng hắt hủi đấy ư? Khốn nạn, bằng ấy tuổi đầu Ông lão nắm chặt hai tay lại và rít lên:
- Chúng bay ăn miếng cơm hay miếng gì vào mồm mà đi làm cái giống Việt gian bán nước để nhục nhã thế này.
(SGK Ngữ văn 9, tập một, NXB Giáo dục 2014)
1 Đoạn trích trên diễn tả tâm trạng nào của ông Hai? Vì sao ông Hai lại có tâm trạng như vậy?
2 Ghi lại những câu văn có sử dụng hình thức độc thoại nội tâm ở trong đoạn trích trên Chép
chính xác 4 câu thơ khác trong một đoạn trích “Truyện Kiều" mà em đã được học cũng sử
dụng hình thức độc thoại nội tâm này
3 Dựa vào đoạn trích trên kết hợp với hiểu biết về tác phẩm “Làng”, em hãy viết đoạn văn
tổng - phân - hợp (khoảng 12 câu) phân tích diễn biến tâm trạng của ông Hai từ khi nghe tin
làng Chợ Dầu theo giặc đến khi tâm sự với người con út (Trong đoạn văn có sử dụng câu bị động và lời dẫn trực tiếp, chú thích rõ)
Phần II (4 điểm): Trong bài thơ “Đồng chí", nhà thơ Chính Hữu đã viết:
…Áo anh rách vai Quần tôi có vài mảnh vả Miệng cười buốt giá Chân không giày Thương nhau tay nắm lấy bàn tay.
Đêm nay rừng hoang sương muối Đứng cạnh bên nhau chờ giặc tới Đầu sủng trăng treo.
(SGK Ngữ văn 9, tập 1, NXB Giáo dục 2014)
1 Bài thơ "Đồng chí" được sáng tác trong hoàn cảnh nào? Kể tên một tác phẩm khác trong
chương trình Ngữ văn lớp 9 có cùng đề tài với bài thơ đó, ghi rõ tên tác giả
2 Các từ vai, miệng, chân, tay, đầu trong đoạn thơ, từ nào được dùng theo nghĩa gốc, từ nàođược dùng theo nghĩa chuyên? Nghĩa chuyển nào được hình thành theo phương thức ẩn dụ,nghĩa chuyên nào được hình thành theo phương thức hoán dụ?
3 Một cử chỉ giản dị tay nắm lấy bàn tay đã gợi tình yêu thương, tiếp thêm sức mạnh để nhữngngười lính vượt qua khó khăn Hãy viết một đoạn văn nghị luận khoảng nửa trang giấy thi nêusuy nghĩ của em về sức mạnh của tình yêu thương trong cuộc sống hôm nay
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TP HÀ NỘI -
ĐỀ KHẢO SÁT MÔN NGỮ VĂN LỚP 9 SỐ 4
NĂM HỌC 2019 - 2020
Thời gian làm bài 90 phút
Trang 13
-PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TP HÀ NỘI -
ĐÁP ÁN ĐỀ KHẢO SÁT MÔN NGỮ VĂN LỚP 9
- GV căn cứ vào làm bài của HS để định mức điểm phẩy lẻ 0,25đ; không làm tròn
II Đáp án và thang điểm
PHẦN I (6 điểm) Câu
1
(1đ)
- Đoạn trích điện tử tâm trạng đau đớn, tủi hổ của ông Hai
- Ông Hai có tâm trạng ấy vì ông nghe tin làng mình theo giặc từ miệng những
người đàn bà đi tản cư
0,5đ0,5đ
Câu
2
(1,5đ)
- Ghi lại câu văn có sử dụng hình thức độc thoại nội tâm: Chúng nó cũng là trẻ
con làng Việt gian đấy tư ? Chúng nó cũng bị người ta rẻ rúng hắt hủi đấy ư?
Khốn nạn, bằng ấy tuổi đầu
- Chép đúng 4 câu thơ trong đoạn trích “Kiều ở lầu Ngưng Bích" có sử dụng
hình thức độc thoại nội tâm (4 câu thơ miêu tả nỗi nhớ của Kiều dành cho Kim
Trọng hoặc 4 câu thơ miêu tả nỗi nhớ của Kiểu dành cho cha mẹ)
1đ
Trang 14PHẦN II (4 điểm) Câu
Xét các từ vai, miệng, chân, tay, đầu trong đoạn thơ:
* Các từ được dùng theo nghĩa gốc:
+ "miệng" (Miệng cười buốt giá)
+ “chân” (Chân không giây)
+ “tay” (Thương nhau tay năm lấy bàn tay)
* Các từ được dùng theo nghĩa chuyển:
+ "vai" (Áo anh rách vai)
+ “đầu" (Đầu súng trăng treo)
* Nghĩa chuyển:
-“vai" được dùng theo phương thức hoán dụ
- “đầu” được dùng theo phương thức ẩn dụ
0,50,5
0,25đ
0,25đ0,25đ
- Những biểu hiện cụ thể của tình yêu thương
- Sức mạnh của tình yêu thương trong cuộc sống hiện nay
+Sức mạnh nâng đỡ con người: tình yêu thương là chỗ dựa vững chắc để niềm
vui được nhân lên, nỗi buồn được vơi bớt; yêu thương giúp con người có đủ
dũng khí, nghị lực vượt qua mọi khó khăn, trở ngại trong cuộc sống
+ Sức mạnh cảm hóa cái xấu, cái ác; xóa bỏ ngăn cách, hận thù
Làm cho mối quan hệ giữa con người với con người trong cuộc sống trở nên
tốt đẹp hơn,
- Liên hệ trách nhiệm của bản thân
Lưu ý: Nếu đoạn văn quả dài hoặc quả ngắn trừ 0,5đ.
0,5đ
0,25đ0,25đ0,75đ
0,25đ
Trang 15PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TP HÀ NỘI -
ĐỀ KHẢO SÁT NGỮ VĂN LỚP 9 SỐ 5 NĂM HỌC 2019 - 2020
Thời gian làm bài 90 phút
Phần I (6 điểm): Đọc đoạn văn sau và trả lời câu hỏi:
“Không bao lâu sau, cây lược được hoàn thành Cây lược dài độ hơn một tấc, bề ngang
độ ba phân rưỡi, cây lược cho con gái, cây lược dùng để chải mái tóc dài, cây lược chỉ có một hàng rang thưa Trên sống lưng được có khắc một từng nét: “Yêu nhớ tặng Thu con của ba”
(“Chiếc lược ngà” - Nguyễn Quang Sáng)
Câu 1 (1 điểm): Nêu hoàn cảnh sáng tác của văn bản “Chiếc lược ngà” và cho biết đoạn trích
trên nằm ở tình huống thứ mấy của truyện? Vai trò của tình huống này là gì?
Câu 2 (1 điểm):Truyện được kể theo lời trần thuật và điểm nhìn của nhân vật nào? Cách chọn
vai kể đó có tác dụng gì trong việc xây dựng nhân vật và thể hiện nội dung tư tưởng củatruyện?
Câu 3 (1 điểm): Xét về mặt cấu tạo ngữ pháp, hàng chữ nhỏ “Yêu nhớ tặng Thu con của ba”
mà ông Sáu gò lưng, tẩn mẩn khắc từng nét trên cây lược thuộc loại câu gì? Cách sử dụng kiểucâu ấy có tác dụng như thế nào trong việc thể hiện tình cảm của ông Sáu?
Câu 4 (3 điểm): Bằng một đoạn văn quy nạp, khoảng 12 câu, có sử dụng một lời dẫn trực tiếp
và một trợ từ, em hãy phân tích để thấy rõ tình cảm của ông Sáu với bé Thu trong những ngày
ở chiến khu
Phần II (4 điểm): Bài thơ “Đoàn thuyền đánh cá” đã khắc họa nhiều hình ảnh đẹp tráng lệ,
thể hiện sự hài hòa giữa thiên nhiên và con người lao động, bộc lộ niềm vui, niềm tự hào của nhà thơ trước đất nước và cuộc sống.
Câu 1 (1,25 điểm): Chép chính xác khổ thơ thứ ba của bài “Đoàn thuyền đánh cá” Theo em,
trong khổ thơ này có nên thay thế “thuyền ta” băng “đoàn thuyền” không? Vì sao?
Câu 2 (0,75 điểm): Trong chương trình Ngữ văn THCS, cũng có những câu thơ miêu tả vẻ
đẹp của con thuyền lúc ra khơi Hãy ghi lại chính xác câu thơ đó, cho biết tên tác giả và tácphẩm
Câu 3 (2 điểm): Công việc đánh cá vốn vất vả, lam lũ, nhưng qua cách nhìn đầy lạc quan của
nhà thơ Huy Cận nó đã trở nên thật lãng mạn, bay bổng và đậm chất thần thoại Em hãy viếtmột đoạn văn nghị luận xã hội (khoảng 2/3 trang giấy thi) nêu suy nghĩ của mình về tinh thầnlạc quan
Trang 16PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TP HÀ NỘI -
- Năm 1966 - thời kỳ kháng chiến chống Mỹ diễn ra ác liệt
- Đoạn trích nằm ở tình huống 2: Anh Sáu ở chiến khu, dồn hết tâm sức làm
chiếc lược ngà nhưng chưa kịp trao cho con gái thì anh đã hy sinh
Bộc lộ tình cảm sâu sắc, mãnh liệt, cảm động của người cha đối với con
0,50,250,252
(1 điểm)
Người kể chuyện là bác Ba, người bạn thân thiết của ông Sáu
+ Chứng kiến khách quan và kể lại đồng thời bày tỏ niềm xúc động, sự đồng
cảm, chia sẻ với các nhân vật
+ Các chi tiết, sự việc và ý nghĩ, cảm xúc của nhân vật trong truyện được bộc
lộ rõ hơn, ý nghĩa tư tưởng của truyện thêm sức thuyết phục
+ Câu chuyện trở nên đáng tin cậy
+ Lời nhận xét, bình luận của người kể chuyện dẫn dắt sự tiếp nhận của người
đọc, người nghe
0,25
0,25
0,253
- Ông thương nhớ con, ân hận vì mình đã đánh con
- Ông dồn tình thương yêu ấy vào việc làm cho con một chiếc lược ngà (lấy
các dẫn chứng chứng minh)
Lòng yêu con đã biến người chiến sĩ trở thành một nghệ nhân chỉ sáng
tạo ra một sản phẩm duy nhất trong đời Cho nên cây lược ngà kết tinh
trong nó tình phụ tử: mộc mạc mà đằm thắm sâu sa, đơn sơ mà kỳ diệu.
- Thỉnh thoảng những lúc rảnh rỗi ông lại lấy cây lược ra ngắm nghía rồi mài
lên tóc cho thêm bóng, thêm mượt
- Trước lúc hi sinh, ông chỉ đau đáu một điều là phải trao chiếc lược ngà cho
con (Không đủ sức trăng trôi điều gì nhưng ánh mắt của ông thể hiện niềm
khát khao, ủy thác, ước nguyện cháy bỏng: ước nguyện của tình phụ tử)
- Ông Sáu vĩnh viễn ra đi nhưng tình cha con thì bất diệt, nó sẽ sống mãi cùng
0,5
0,250,25
0,250,5
0,25
0,25
0,25
0,25
Trang 17chiếc lược ngà.
Chiếc lược ngà mãi mãi là kỉ vật, là nhân chứng sống động, là bản di
chúc không lời được viết bởi tình phụ tử thiêng liêng, bất diệt của ông Sáu 0,25
PHẦN II
1
(1,25 đ)
- Chép chính xác thơ
- Thuyền ta: hoán dụ
- Không nên thay:
+ Thuyền ta: thể hiện được sắc thái kiêu hãnh, tự hào của người lao động,
+ Đoàn thuyền: chỉ nói về tập thể người lao động, không thể hiện được sắc
thái kiêu hãnh
0,250,50,5
5 Dẫn chứng + phản đề (ưu tiên cho dẫn chứng trong thực tế cuộc sống)
6 Liên hệ cá nhân, bài học
Trang 18PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TP HÀ NỘI -
ĐỀ KHẢO SÁT MÔN NGỮ VĂN LỚP 9
SỐ 6 NĂM HỌC 2019 - 2020
Thời gian làm bài 90 phút
Phần I (6 điểm): Đọc đoạn văn sau và trả lời câu hỏi:
“Rét, bác ạ Ở đây có cả mưa tuyết đấy Nửa đêm đang nằm trong chăn, nghe chuông đồng hồ chỉ muốn đưa tay tắt đi Chui ra khỏi chăn, ngọn đèn bão vặn to đến cỡ nào vẫn thấy
là không đủ sáng Xách đèn ra vườn, gió tuyết và lặng im ở bên ngoài chỉ chực đợi mình ra là
ào ào xô tới Cái lặng im lúc đó mới thật dễ sợ: nó như bị gió chặt ra từng khúc, mà gió thì giống những nhát chổi lớn, muốn quét đi tất cả, ném vứt lung tung ”
(“Lặng lẽ Sa Pa”- Nguyễn Thành Long)
Câu 1 (1 điểm): Nêu hoàn cảnh sáng tác của văn bản “Lặng lẽ Sa Pa”? Tình huống của truyện
ngắn này có gì đặc biệt? Sự đặc biệt ấy mang lại tác dụng gì?
Câu 2 (1 điểm): Biện pháp tu từ gì đã được tác giả sử dụng trong đoạn văn trên? Nêu tác dụng
của nghệ thuật đó
Câu 3 (1 điểm): Xét về mặt cấu tạo ngữ pháp, câu “Rét, bác ạ” thuộc loại câu gì? Vì sao anh
thanh niên lại sử dụng loại câu ấy?
Câu 4 (3 điểm): Bằng một đoạn văn diễn dịch khoảng 12 câu, có sử dụng một lời dẫn gián tiếp
và một tình thái từ, em hãy phân tích để thấy rõ anh thanh niên là người có suy nghĩ đẹp vàđúng đắn
Phần II (4 điểm):
Bài thơ “Đoàn thuyền đánh cá” đã khắc họa nhiều hình ảnh đẹp tráng lệ, thể hiện sự hài hòa giữa thiên nhiên và con người lao động, bộc lộ niềm vui, niềm tự hào của nhà thơ trước đất nước và cuộc sống.
Câu 1 (1,25 điểm): Chép chính xác khổ thơ thứ năm của bài thơ Em hiểu như thế nào về câu
“Gã thuyền đã có nhịp trăng cao”?
Câu 2 (0,75 điểm): Trong chương trình Ngữ văn THCS, cũng có câu thơ nói về lời cảm tạ của
ng dân khi có một mẻ lưới bội thu Hãy ghi lại chính xác câu thơ đó, cho biết tên tác giả và tácphẩm
Câu 3 (2 điểm): Bài thơ Đoàn thuyền đánh cá có sức hút lớn với người đọc, một phần là nhờ
những hình ảnh thơ vô cùng sáng tạo và độc đáo Em hãy viết một đoạn văn nghị luận xã hội(khoảng 2/3 trang giấy thi) nêu suy nghĩ của mình về tinh thần sáng tạo trong thực tế cuộcsống
Trang 19PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TP HÀ NỘI -
ĐỀ KHẢO SÁT MÔN NGỮ VĂN LỚP 9 SỐ 6
- Năm 1970, là kết quả của chuyến đi thực tế lên Lào của tác giả
- Tình huống: cuộc gặp gỡ tình cờ, ngắn ngủi của ông thanh niên làm công tác
khí tượng trên đỉnh Yên Sơn ở Sa Pa
Tác dụng giới thiệu nhân vật chính một cách tự nhiên, thuận lợi và vẻ đẹp
của nhân vật hiện lên khách quan, chân thực, mạch truyện được phát triển và
góp phần làm sáng tỏ chủ đề…
0,50,25
Diễn tả chân thực, rõ nét sự khắc nghiệt của thiên nhiên
Nổi bật công việc đầy khó khăn, gian khổ của anh thanh niên
0,250,25
0,53
- Anh yêu, say mê công việc vẫn ước được làm việc ở đỉnh núi
Phan-xi-păng cao hơn 3000m
- Anh quan niệm công việc là một người bạn đồng hành, là niềm vui, là lẽ sống
(dẫn chứng)
- Bên cạnh đó, anh hiểu ý nghĩa công việc của mình, biết mình là một bộ phận
0,5
0,250,25
0,25
0,5
Trang 20không thể thiếu góp phần vào sự vận hành của cả một guồng máy (dẫn chứng)
Thiên nhiên và con người như cùng một nhịp lao động
Công việc đánh cá giữa biển đêm vốn nặng nhọc, vất vả, lam lũ đã trở nên
mộng mơ
0,25
0,5
0,250,25
2 Giải thích: sáng tạo là tìm ra cái mới, cách giải quyết mới, không bị gò bó
phụ thuộc vào cái đã có
- Là khả năng tạo ra những điều mới, hiệu quả và tiên tiến hơn những gì đã có
Người mang trong mình khả năng sáng tạo luôn không ngừng nỗ lực, tìm tòi để
cải tiến phương thức lao động hay tạo nên những tác phẩm nghệ thuật độc đáo,
giàu giá trị
3 Biểu hiện
4 Vai trò, ý nghĩa
5 Dẫn chứng + phản đề (ưu tiên cho dẫn chứng trong thực tế cuộc sống)
6 Liên hệ cá nhân, bài học
Trang 21Phần I (7 điểm).
“Bài thơ về tiểu đội xe không kính” của Phạm Tiến Duật với âm điệu hào hùng, khỏe
khoắn thực sự đã trở thành hồi kèn xung trận, trở thành tiếng hát quyết thắng của tuổi trẻ ViệtNam thời chiến
1 Chép lại khổ thơ phản ánh sự hình thành của “tiểu đội xe không kính” và cho biết hoàn cảnh
ra đời của bài thơ
2 Nhan đề tác phẩm dường như có một từ thừa, đó là từ nào? Vì sao tác giả lại thêm từ đó vào
nhan đề của bài?
3 Xét về cú pháp, hai câu thơ cuối khổ thơ vừa chép thuộc kiểu câu gì và được tác giả sử dụng
nhằm mục đích nào? Hãy chép lại một câu thơ trong bài thơ khác đã học cũng có cú pháptương tự
4 Viết một đoạn văn tổng- phân- hợp khoảng 12 câu, trong đoạn có sử dụng một từ tượng
thanh và một câu dùng cụm chủ- vị để mở rộng thành phần (gạch chân, chú thích), chứng minh
nhận định: “Những chiếc xe không kính quả là một sáng tạo của Phạm Tiến Duật”.
1 Theo em, “nghề” mà anh thanh niên nói tới là nghề gì? Vì sao nghề nghiệp đó lại khiến anh
“không nghĩ vậy nữa” ?
2 Qua nhân vật anh thanh niên trong tác phẩm cùng hiểu biết xã hội, em hãy viết một đoạn
văn nghị luận xã hội dài khoảng 2/3 trang giấy thi, bàn về sự cống hiến thầm lặng trong cuộcsống
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TP HÀ NỘI -
ĐỀ KHẢO SÁT MÔN NGỮ VĂN LỚP 9 SỐ 7
NĂM HỌC 2019 - 2020
Thời gian làm bài 90 phút
Trang 22
-PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TP HÀ NỘI -
ĐỀ KHẢO SÁT MÔN NGỮ VĂN LỚP 9 SỐ 7
HS chép được đến đâu cho điểm đến đấy
- Hoàn cảnh sáng tác : Năm 1969, thời điểm gay go, ác liệt của cuộc khángchiến chống Mĩ
1đ
0.5đ
2
(1đ)
- Từ thừa “Bài thơ”
- Nguyên nhân từ này được đưa vào nhan đề+ thể hiện chất thơ ngay trong sự khốc liệt của hiện thực chiến tranh
+ nhấn mạnh thể loại “thơ” của một tác phẩm giàu tính văn xuôi vềmặt ngôn từ
0.25đ
4
3.5đ
- Hình thức : 1đ + Viết thành đoạn văn, đủ độ dài, ko mắc các lỗi cơ bản…
- NX về NT xây dựng hình tượng những chiếc xe và tình cảm của nhà thơdành cho chúng
2đ
Trang 23(3đ)
1
(1đ)
- Công tác khí tượng kiêm vật lí địa cầu
- Lí do : vì anh hiểu công việc với anh là đôi, hơn nữa công việc này gắn liềnvới việc của những người khác
0.5đ 0.5 đ
2
(2đ)
- Hình thức:
+ Đúng hình thức đoạn, đảm bảo độ dài
+ Trình bày sạch sẽ, diễn đạt trôi chảy
- Nội dung:
+ Giải thích khái niệm và nêu biểu hiện của cống hiến thầm lặng
+ Ý nghĩa của những cống hiến thầm lặng
+ Phê phán cách sống lệch lạc thiên về hưởng thụ
+ Bài học nhận thức: làm thế nào để cống hiến thành một phươngchâm sống
+ Liên hệ bản thân
Trang 24PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TP HÀ NỘI -
ĐỀ KHẢO SÁT MÔN NGỮ VĂN LỚP 9 SỐ 8
NĂM HỌC 2019 - 2020
Thời gian làm bài 90 phút
-Phần I (4 điểm) Trong bài thơ “Đồng chí”, Chính Hữu đã viết rất xúc động về người chiến sĩ
thời kì kháng chiến chống thực dân Pháp:
Ruộng nương anh gửi bạn thân cày Gian nhà không mặc kệ gió lung lay Giếng nước gốc đa nhớ người ra lính.
(Trích Ngữ văn 9, tập một, NXB Giáo dục 2017, tr.128)
Câu 1 Chép chính xác bảy câu thơ tiếp để hoàn chỉnh đoạn thơ.
Câu 2 Trong bảy câu thơ vừa chép, nhà thơ đã sử dụng biện pháp nghệ thuật gì? Hãy chỉ rõ và
cho biết tác dụng của biện pháp nghệ thuật đó?
Câu 3 Qua tình cảm của những người chiến sĩ trong bài thơ và từ thực tế cuộc sống, hãy trình bày
suy nghĩ của em về một tình bạn đẹp (khoảng 2/3 trang giấy thi)
Phần II (6 điểm) Bốn câu thơ trong trích đoạn “Cảnh ngày xuân” (“Truyện Kiều”- Nguyễn
Du) đã được một học sinh viết lại như sau:
Ngày xuân con én đưa thoi Thiều quang chín chục đã ngoài sáu mươi
Cỏ thơm xanh tận chân trời Cành lê trắng điểm một vài bông hoa.
Câu 1 “Truyện Kiều” có mấy tên gọi? Nêu ý nghĩa của những tên gọi đó?
Câu 2 Từ “xuân” trong đoạn trên và từ “xuân” trong câu thơ dưới đây, từ nào được dùng với
nghĩa gốc? Từ nào được dùng với nghĩa chuyển và được chuyển nghĩa theo phương thức nào?
Ngày xuân em hãy còn dài Xót tình máu mủ, thay lời nước non.
(Trích Truyện Kiều- Nguyễn Du)
Câu 3 Trong đoạn thơ trên, có một từ bị chép nhầm Đó là từ nào? Việc chép sai từ như vậy sẽ
ảnh hưởng như thế nào đến ý nghĩa của câu thơ và đoạn thơ trên?
Câu 4 Viết đoạn văn khoảng 12 câu theo cách lập luận tổng hợp- phân tích- tổng hợp nêu cảm
nhận của em về bức tranh mùa xuân dưới ngòi bút tài hoa của đại thi hào Nguyễn Du Trongđoạn văn có câu mở đoạn là câu bị động, kết đoạn là câu cảm thán (gạch chân- chú thích)
Trang 25PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TP HÀ NỘI -
ĐỀ KHẢO SÁT MÔN NGỮ VĂN LỚP 9 SỐ 8
3
2đ
1 Yêu cầu về kĩ năng:
Biết cách làm đoạn văn NLXH : kết cấu chặt chẽ, diễn đạt lưu loát, luận điểm
rõ ràng, lí lẽ và dẫn chứng hợp lí, không mắc lỗi chính tả, dùng từ, ngữ pháp
2 Yêu cầu về kiến thức :
- Tình bạn là tình cảm gắn kết giữa những người có mối quan hệ quenbiết, cùng chung môi trường học tập, làm việc, môi trường sống hoặcchung những thói quen, sở thích Tình bạn chân thành không phân biệtgiai cấp, tầng lớp
- Tình bạn có ý nghĩa vô cùng lớn lao:
+ Ko ai có thể sống cô đơn, lẻ loi, chúng ta đều cần có bạn bè để mởrộng mối quan hệ, tình cảm
+ Người bạn chân chính là người luôn yêu mến chân thành, tôn trọngchúng ta Họ sẽ luôn bên cạnh, sẵn sang giúp đỡ ta những lúc khókhăn, nguy hiểm Người bạn làm nỗi buồn vơi đi và niềm vui nhân lênnhiều lần
+ Khi ta mắc sai lầm, bạn sẽ ko ngần ngại góp ý để ta hoàn thiện vàtrở nên tốt đẹp hơn
- Cách xây dựng tình bạn đẹp:
+ Có tình cảm chân thành, thẳng thắn với bạn, ko dối trá Tôn trọng
2đ
Trang 26“cái tôi” cá nhân của bạn nhưng sẵn sang góp ý khi nhận thấy nhữngđiều chưa tốt của bạn để bạn có thể sửa chữa.
+ Quan tâm, giup đỡ bạn những lúc khó khăn, hoạn nạn
- Bài học nhận thức và hành động của bản thân
+ Đoạn trường tân thanh : Tiếng kêu mới…
- Xuân 2 : Nghĩa chuyển
- Chuyển theo phương thức ẩn dụ
3
1đ
- Từ chép sai « thơm », sửa « non »
- Việc chép sai từ đó làm ảnh hưởng tới ý nghĩa của câu thơ Sử dụng từ thơm
sẽ ko thể diễn tả hết súc sống mạnh mẽ, ko gian mênh mông, thoáng đạt vàtrong trẻo, mơn mởn của cỏ cây của bức tranh xuân Đồng thời ko làm nổi bậtđược gam màu của bức tranh xuân để từ đó thấy điểm nhấn ấn tượng là sắctrắng của những bông hoa lê trong câu thơ tiếp theo
0.5 0.5
4
3.5đ
- Về hình thức : Đúng hình thức đoạn văn, đủ số câu, có yêu cầu về TV
- Về nội dung :+ Bốn câu thơ là bức họa tuyệt đẹp về khung cảnh thiên nhiên mùa xuân ; trênnền trời xanh, những cánh én chao liệng rộn ràng như thoi đưa Dưới mặt đất,
cỏ non xanh trải rộng tới chân trời, điểm xuyết vào đó là cành lê với nhữngbông hoa trắng muốt Cảnh vừa sống động vừa khoáng đạt, hài hòa,
+ Cái tài của ND là vừa tả khung cảnh mùa xuân, vừa gợi được cả thời gianmùa xuân đang trôi rất nhanh
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TP HÀ NỘI -
ĐỀ KHẢO SÁT MÔN NGỮ VĂN LỚP 9 SỐ 9
Trang 27(Sách Ngữ văn 9, tập I, NXB Giáo dục)
a Chép chính xác 3 câu thơ tiếp theo của câu thơ trên
b Nêu rõ xuất xứ của những câu thơ vừa chép
c Tìm và nêu rõ tác dụng của biện pháp nghệ thuật tu từ có trong câu thơ trên
Câu 2 (5.5 điểm) Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi:
“Lần này ta ra, thân hành cầm quân, phương lược tiến đánh đã có tính sẵn Chẳng qua mươi ngày có thể đuổi được người Thanh Nhưng nghĩ chúng là nước lớn gấp mười nước mình, sau khi bị thua một trận, ắt lấy làm thẹn mà lo mưu báo thù Như thế thì việc binh đao không bao giờ dứt, không phải là phúc cho dân, nỡ nào mà làm như vậy Đến lúc ấy chỉ có người khéo lời lẽ mới dẹp nổi việc binh đao, không phải Ngô Thì Nhậm thì không ai làm được Chờ mười năm nữa, cho ta được yên ổn mà nuôi dưỡng lực lượng bấy giờ nước giàu quân mạnh, thì ta có sợ gì chúng?” (Sách Ngữ văn 9, tập I, NXB Giáo dục)
a Đoạn văn trích trong văn bản nào? Tác giả là ai? Giải thích nhan đề của văn bản có đoạntrích trên
b Đoạn trích trên là lời của ai, nói với ai? Nói trong hoàn cảnh nào? Hãy dùng một câu văn đểnêu rõ nhận xét của em về nhân vật ta trong đoạn trích trên
c Qua nội dung của đoạn trích trên, hãy viết một đoạn văn khoảng 10 câu văn theo phép lậpluận diễn dịch để làm rõ phẩm chất nhân vật được nói đến trong đoạn trích trên Trong đoạn có
sử dụng một câu ghép, một lời dẫn trực tiếp (có chú thích)
Câu 3 (2.5 điểm) Trong văn bản Phong cách Hồ Chí Minh, tác giả Lê Anh Trà từng viết:
“Nếp sống giản dị và thanh đạm của Bác Hồ, cũng như các vị danh nho xưa, hoàn toàn không phải là một cách tự thần thánh hóa, tự làm cho khác đời, hơn người mà đây là lối sống thanh cao, một cách di dưỡng tinh thần, một quan niệm thẩm mĩ về cuộc sống, có khả năng đem lại hạnh phúc thanh cao cho tâm hồn và thể xác.”
(Sách Ngữ văn 9, tập I, NXB Giáo dục)
a Giải thích cụm từ “di dưỡng tinh thần”
b Theo em, vì sao tác giả lại viết “Nếp sống giản dị của Bác là một cách di dưỡng tinh thần”?
c Viết đoạn văn khoảng 2/3 trang giấy thi trình bày suy nghĩ của em về việc học tập và làmtheo những nét đẹp trong phong cách Hồ Chí Minh của thế hệ trẻ ngày nay
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TP HÀ NỘI -
ĐÁP ÁN KHẢO SÁT MÔN VĂN LỚP 9 SỐ 9
NĂM HỌC 2019 - 2020
Thời gian làm bài 90 phút
Trang 28
-Phần/ Câu Đáp án Biểu điểm
1.b - Nêu rõ xuất xứ: Những câu trên trích “Chị em Thúy Kiều” thuộc
1.c - HS chỉ ra biện pháp tu từ ẩn dụ trong câu “Làn thu thủy nét xuân
sơn” và nêu rõ tác dụng nhằm khắc họa vẻ đẹp sắc sảo mặn mà của nhân vật TK
1
2.a - Đoạn văn trên trích văn bản “Hoàng Lê…” của nhóm tác giả Ngô
Gia Văn Phái Giải thích nhan đề: Viết bằng chữ Hán, ghi chép về sự thống nhất của vương triều nhà Lê vào thời điểm Tây Sơn diệt Trịnh, trao trả Bắc Hà cho vua Lê
1
2.b - Đoạn trích là lời của vua Quang Trung nói với các binh sĩ của mình
(Ngô, Sở, Lân…) ở Tam Điệp, Ninh Bình
- Nội dung chính: Nhân vật vua QT trong đoạn văn trích dẫn trên là người có ý chí quyết thắng, có tầm nhìn xa trông rộng)
(Lưu ý: HS có thể chỉ nói được một phần, không sai yêu cầu là được.)
+ Thể hiện việc sáng suốt trong việc dùng người, việc ngoại giao
+ Yêu nước thương dân3.a Giải thích theo SGK “di dưỡng tinh thần” hoặc bồi bổ cho về tinh
3.b - HS trả lời được miễn là ý tích cực
- HS trình bày độ dài một đoạn văn khoảng 2/3 trang giấy thi, có hình thức rõ ràng, mạch lạc, nêu bật được các luận điểm, luận cứ, luận chứng
- Trình bày suy nghĩ của bản thân về việc học tập và làm theo những
Trang 29nét đẹp trong phong cách HCM của thế hệ trẻ ngày nay.
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TP HÀ NỘI -
ĐỀ KHẢO SÁT MÔN NGỮ VĂN LỚP 9 SỐ 10
NĂM HỌC 2019 - 2020
Thời gian làm bài 90 phút
Trang 30
-Câu 1 (2 điểm) Cho câu thơ sau: “Làn thu thủy nét xuân sơn”
a Chép chính xác 3 câu thơ tiếp theo của câu thơ trên
b Nêu rõ xuất xứ của những câu thơ vừa chép
c Tìm và nêu rõ tác dụng của biện pháp nghệ thuật tu từ có trong câu thơ trên
Câu 2 (5.5 điểm) Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi:
“Lần này ta ra, thân hành cầm quân, phương lược tiến đánh đã có tính sẵn Chẳng qua mươi ngày có thể đuổi được người Thanh Nhưng nghĩ chúng là nước lớn gấp mười nước mình, sau khi bị thua một trận, ắt lấy làm thẹn mà lo mưu báo thù Như thế thì việc binh đao không bao giờ dứt, không phải là phúc cho dân, nỡ nào mà làm như vậy Đến lúc ấy chỉ có người khéo lời lẽ mới dẹp nổi việc binh đao, không phải Ngô Thì Nhậm thì không ai làm được Chờ mười năm nữa, cho ta được yên ổn mà nuôi dưỡng lực lượng bấy giờ nước giàu quân mạnh, thì ta có sợ gì chúng?”
sử dụng một câu ghép, một lời dẫn trực tiếp (có chú thích)
Câu 3 (2.5 điểm) Trong văn bản “Phong cách Hồ Chí Minh”, tác giả Lê Anh Trà từng viết:
“Nếp sống giản dị và thanh đạm của Bác Hồ, cũng như các vị danh nho xưa, hoàn toàn không phải là một cách tự thần thánh hóa, tự làm cho khác đời, hơn người, mà đây là lối sống thanh cao, một cách di dưỡng tinh thần, một quan niệm thẩm mĩ về cuộc sống, có khả năng đem lại hạnh phúc thanh cao cho tâm hồn và thể xác”
(Sách Ngữ văn 9, tập I, NXB Giáo dục)
a Giải thích cụm từ “di dưỡng tinh thần”
b Theo em, vì sao tác giả lại viết “Nếp sống giản dị của Bác là một cách di dưỡng tinh thần.”
c Viết một đoạn văn khoảng 2/3 trang giấy thi trình bày suy nghĩ của em về việc học tập vàlàm theo những nét đẹp trong phong cách Hồ Chí Minh của thế hệ trẻ ngày nay
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO
TẠO
TP HÀ NỘI -
ĐỀ KHẢO SÁT MÔN NGỮ VĂN LỚP 9 SỐ 10
NĂM HỌC 2019 - 2020
Thời gian làm bài 90 phút
Trang 31
-Câu Đáp án Biểu
điểm
1.c HS chỉ rõ biện pháp tu từ ẩn dụ trong câu “Làn thu thủy nét xuân sơn” và
nêu được tác dụng nhằm khắc họa vẻ đẹp sắc sảo mặn mà của nhân vật TK 12
2.a - Đoạn văn trích văn bản “Hoàng Lê…” của nhóm tác giả Ngô Gia Văn
2.b - Đoạn trích là lời của vua QT nói với các binh sĩ của mình (Ngô, Sở,
Lân…) ở Tam Điệp, Ninh Bình
- ND chính: Nhân vật vua QT trong đoạn văn trích dẫn là người có ý chí
quyết thắng, có tầm nhìn xa trông rộng
1
2.c * Hình thức:
- HS trình bày thành đoạn văn có độ dài khoảng 10 câu
- Đúng kiểu đoạn văn, có yêu cầu TV
* Nội dung: Đảm bảo các ý:
- Ý chí quyết thắng và tầm nhìn xa trông rộng: là người mưu lược trong
việc dụng binh; có kế hoạch xây dựng lực lượng, có phương lược đánh
giặc, tính trước thời gian chiến thắng
- Thể hiện việc sáng suốt trong việc dùng người, việc ngoại giao
- Yêu nước, thương dân
3.a - Giải thích theo SGK “di dưỡng tinh thần” hoặc bồi bổ cho về tinh thần,
giữ cho tinh thần vui khỏe
3.b - Trình bày suy nghĩ của bản thân về việc học tập và làm theo những nét
đẹp trong phong cách HCM của thế hệ trẻ ngày nay
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TP HÀ NỘI -
ĐỀ KHẢO SÁT MÔN NGỮ VĂN LỚP 9 SỐ 11
NĂM HỌC 2019 - 2020
Thời gian làm bài 90 phút
Trang 32
-Phần I (4 điểm) Nhà thơ Nguyễn Bùi Vợi đã viết về “Ánh trăng” của Nguyễn Duy: “Bài thơ
viết về ánh trăng mà nói chuyện đời, chuyện tình người… Qua bài thơ, tác giả đối thoại với chính mình và thủ thỉ tâm sự với bạn đọc” (Báo Văn nghệ số 16, ngày 19/4/1986)
Câu 1 (1 điểm) Chép nguyên văn hai khổ thơ cuối và nêu hoàn cảnh sáng tác của bài thơ
Câu 2 (0.5 điểm) Trong đoạn thơ vừa chép, hình ảnh “Trăng cứ tròn vành vạnh” có ý nghĩa
gì?
Câu 3 (0.5 điểm) Theo em, “Qua bài thơ, tác giả đối thoại với chính mình và thủ thỉ tâm sự với bạn đọc” điều gì về “chuyện đời, chuyện tình nghĩa”?
Câu 4 (2 điểm) Từ ý nghĩa bài thơ, kết hợp với hiểu biết thực tế, hãy trình bày suy nghĩ của
em về đạo lí “Uống nước nhớ nguồn” bằng một đoạn văn khoảng 10 câu.
Phần II (6 điểm).
“Bài thơ về tiểu đội xe không kính”, một thi phẩm tiêu biểu nhât cho giọng điệu khỏe
khoắn, tự nhiên, rất tinh nghịch, tươi vui mà giàu suy tưởng của Phạm Tiến Duật có đoạn:
Không có kính, ừ thì có bụi Không có kính, ừ thì ướt áo
Bụi phun tóc trắng như người già Mưa tuôn, mưa xối như ngoài trời
Chưa cần rửa, phì phèo châm điếu thuốc Chưa cần thay, lái trăm cây số nữa
Nhìn nhau mặt lấm cười ha ha Mưa ngừng, gió lùa khô mau thôi
(Ngữ văn 9, tập một- NXB Giáo dục, 2015)
Câu 1 (1 điểm) Bài thơ lúc đầu có tên là “Tiểu đội xe không kính”, nhưng sau đó, tác giả
quyết định thêm vào thành “Bài thơ về tiểu đội xe không kính” Theo em, hai chữ “Bài thơ” ở
đây góp thêm ý nghĩa gì cho nhan đề tác phẩm?
Câu 2 (0.5 điểm) Chỉ ra một từ tượng thanh trong đoạn thơ trên và nêu ý nghĩa của nó.
Câu 3 (1 điểm) Nụ cười người lính trong bài thơ khiến em liên tưởng đến câu thơ nào trong
chương trình Ngữ văn lớp 9? Chép chính xác câu thơ ấy và ghi rõ tên tác giả, tác phẩm?
Câu 4 (3.5 điểm) Dựa vào đoạn thơ đã cho, bằng một đoạn văn theo cách lập luận quy nạp
khoảng 12 câu, hãy làm rõ tinh thần quả cảm, lạc quan, bất chấp gian khổ hiểm nguy củanhững người lính lái xe Trường Sơn trong thời kì chống Mỹ cứu nước Gạch chân và chú thích
rõ một câu ghép và một lời dẫn trực tiếp em sử dụng trong đoạn văn
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TP HÀ NỘI -
ĐÂP ÁN KHẢO SÁT NGỮ VĂN LỚP 9 SỐ 11
NĂM HỌC 2019 - 2020
Thời gian làm bài 90 phút
Trang 33
- Chép chính xác hai khổ thơ cuối Sai 1 dòng, trừ 0.25đ
- HCST : Sáng tác 1978, ba năm sau ngày giải phóng miền Nam, thống
0.5đ
4
2đ
* Hình thức :
- Trình bày bằng đoạn văn theo cách lập luận hợp lí, đảm bảo đủ số câu
* Nội dung : Đảm bảo các ý sau :
- Giải thích « Uống nước nhớ nguồn » : Là thái độ trân trọng, ghi khắc công ơn những người đã giúp đỡ hay tạo dựng thành quả cho ta hưởng thụ
- Bình luận :+ Mọi thành quả ta được hưởng thụ đều do bao công sức, máu xương của các thế hệ cha anh
+ Lòng biết ơn giúp con người biết sống đẹp và được mọi người yêu mến kính trọng
+ Lòng biết ơn là truyền thống đẹp của DT nên thế hệ trẻ cần phát huy
- Liên hệ, rút ra bài học :+ Liên hệ thực tế : mặt tích cực, tồn tại+ Bài học : KĐ đạo lí cần được phát huy đến muôn đời Đề ra những hành động thiết thực nhằm rèn luyện, nuôi dưỡng lòng biết ơn
2đ
II 1 - « Tiểu đội xe ko kính » nhằm tô đậm hiện thực khốc liệt của đời sống
chiến tranh thời chống Mĩ, cho thấy sự am hiểu của nhà thơ về chiến 0.5 đ
Trang 34(3đ) (1đ)
tranh và đời sống chiến trường
- « Bài thơ về… » mang theo một tuyên ngôn NT của PTD nói riêng và các nhà thơ nói chung : Ca ngợi chất thơ từ ngay trong hiện thực trần trụi và khốc liệt nhất Và chất thơ ở đây chính là tình yêu Tổ quốc, tinh thần lạc quan, niềm tin chiến thắng, tình đồng đội sâu sắc của những người lính trẻ TS
- Chép đúng câu thơ : « Miệng cười buốt giá »
- Bài thơ : Đồng chí- Chính Hữu
« ko có… ừ thì… »+ Biến gian khổ thành cái cớ để đùa vui : « phì phèo châm điếu thuốc » đầy ngang tàng, tếu táo « Nhìn nhau mặt lấm cười ha ha » đầy sảng khoái, tinh nghịch và tinh thần lạc quan ngời sáng qua giọng điệu nhẹ nhàng, phơi phới
Trang 35PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TP HÀ NỘI -
ĐỀ KHẢO SÁT MÔN NGỮ VĂN 9 SỐ 12 NĂM HỌC 2019 - 2020
Thời gian làm bài 90 phút
(Trích Ngữ văn 9, tập hai, NXB Giáo dục Việt Nam, 2016)
1 Xác định lời dẫn trực tiếp có trong đoạn trích
2 Chỉ ra và nêu giá trị của phép tu từ trong câu văn: “Nếu đọc được 10 quyển sách không quan trọng, không bằng đem thời gian, sức lực đọc 10 quyển ấy mà đọc một quyển thực sự có giá trị”.
3 Từ văn bản trên và những hiểu biết xã hội, em hãy trình bày suy nghĩ (khoảng 2/3 trang giấythi) về giá trị của sách đối với đời sống con người
Phần II (6 điểm)
Đã có nhiều bài thơ hay và xúc động viết về Chủ tịch Hồ Chí Minh mà “Viếng lăng Bác”
của Viễn Phương là một tác phẩm như thế Trong bài thơ có những câu sau:
Vẫn biết trời xanh là mãi mãi
Mà sao nghe nhói ở trong tim!
(Trích Ngữ văn 9, tập hai, NXB Giáo dục Việt Nam, 2016)
1 Cho biết bài thơ được sáng tác trong hoàn cảnh nào?
2 Đặt trong mạch cảm xúc của bài thơ, hai câu thơ trên diễn tả tâm trạng gì của tác giả?
3 Hình ảnh “trời xanh” được sử dụng mang ý nghĩa như thế nào? Hãy tìm một hình ảnh có ý
nghĩa tương tự như thế trong bài thơ
4 Dựa vào khổ thơ thứ nhất của tác phẩm, hãy viết một đoạn văn khoảng 12 câu theo cách lậpluận quy nạp để làm rõ niềm xúc động dâng trào của nhà thơ khi đến trước lăng Bác, trong đó
có sử dụng thành phần cảm thán và phép nối để liên kết câu (gạch chân và chú thích rõ)
Trang 36
- Tác dụng: Diễn tả cụ thể, làm nổi bật phương pháp đọc sách.
+ Khẳng định tầm quan trọng của việc chọn sách và đọc sách: cần chọn cho tinh để được những quyển có giá trị; khi đọc thì cần nghiền ngẫm để hiểu kĩ rút ra được nhiều bài học thú vị từ sách…
Câu 3
(2đ)
* Về nội dung: Cần đảm bảo các ý sau:
- Sách là gì?
- YN, vai trò của sách đối với đời sống con người
- Cho con người tri thức về mọi mặt của cuộc sống- lấy dẫn chứng
- Phê phán một số hiện tượng không coi trọng sách, lười đọc sách
- Liên hệ, rút ra bài họcPhần II (6đ)
- Hình ảnh “trời xanh” trong khổ thơ, sử dụng ẩn dụ nhằm:
+ Ca ngợi sự vĩ đại, bất tử của Bác như trời xanh+ Thể hiện tấm lòng thành kính, biết ơn Bác của tác giả cũng như của dân tộc VN
- Tìm một hình ảnh có ý nghĩa tương tự: mặt trời, mùa xuân, vầng trăng
Trang 37PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TP HÀ NỘI -
ĐỀ KHẢO SÁT MÔN NGỮ VĂN 9 SỐ 13 NĂM HỌC 2019 - 2020
Thời gian làm bài 90 phút
Phần I (6 điểm) Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi:
Ở rừng mùa này thường như thế Mưa Nhưng mưa đá Lúc đầu tôi không biết Nhưng rồi cótiếng lanh canh gõ trên nóc hang Có cái gì vô cùng sắc xé không khí ra từng mảnh vụn Gió
Và tôi thấy đau, ướt ở má (Trích SGK Ngữ văn 9, NXB Giáo dục 2018)
1 Đoạn trích trên nằm trong tác phẩm nào? Tác giả là ai?
2 Tác phẩm được trần thuật theo ngôi kể nào? Việc lựa chọn ngôi kể đó có tác dụng gì trongviệc biểu đạt nội dung tác phẩm
3 Chỉ ra và nêu tác dụng của các câu đặc biệt được sử dụng trong đoạn trích trên
4 Hãy viết đoạn văn TPH (khoảng 10- 12 câu) nêu cảm nhận của em về vẻ đẹp tâm hồn củanhân vật “tôi” trong tác phẩm vừa xác định ở trên Trong đoạn văn có sử dụng phép thế và mộtcâu có thành phần phụ chú (gạch chân, chú thích rõ)
Phần II (4đ) Mở đầu bài thơ Mùa xuân nho nhỏ là những câu thơ
Mọc giữa dòng sông xanh Một bông hoa tím biếc
Ơi con chim chiền chiện Hót chi mà vang trời
Từng giọt long lanh rơi Tôi đưa tay tôi hứng
Và khổ thơ thứ tư, nhà thơ Thanh Hải có viết
2 Theo em, việc chuyển đổi đại từ nhân xưng trong hai khổ thơ trên có ý nghĩa gì?
3 Khát vọng sống là được cống hiến hết mình cho cộng đồng của Thanh Hải không chỉ là khátcọng của một thế hệ những con người Việt Nam trong mọi thời đại, trên mọi lĩnh vực Từ bàithơ Mùa xuân nho nhỏ và những hiểu biết về xã hội, em hãy viết một đoạn văn nghị luận(khoảng 2/3 trang giấy thi) trình bày suy nghĩ của em về mối quan hệ giữa cá nhân và tập thể
Trang 38(1) - Ngôi kể: Ngôi thứ nhất, người kể là Phương Định.- Tác dụng:
+ Tạo điểm nhìn phù hợp (dễ dàng tái hiện) miêu tả hiện thực khốc
liệt của chiến tranh ở một vùng trọng điểm trên tuyến đường TS
những năm kháng chiến
+ Khắc họa thế giới nội tâm của nhân vật một cách chân thực, giàu
sức thuyết phục
+ Giúp câu chuyện tự nhiên, chân thực hơn, dễ dàng điều chỉnh nhịp
kể làm hiện lên rõ nét hơn vẻ đẹp của con người trong chiến tranh
0.250.75
3
(1.25) - Câu đặc biệt: Mưa Nhưng mưa đá Gió- Tác dụng:
+ Thông báo về sự xuất hiện của các hiện tượng tự nhiên ở rừng,
nhấn mạnh sự xuất hiện liên tiếp của chúng để tô đậm sự khó khăn,
vất vả trong công việc của những cô gái TNXP
+ Câu đặc biệt ngắn nhịp kể nhanh phù hợp với hiện thực
được miêu tả và phù hợp với ngôn ngữ của người kể chuyện
0.750.5
4
(3.25) * Hình thức:- Đoạn văn TPH, diễn đạt trôi chảy, ko mắc lỗi chính tả
- Có sử dụng câu có thành phần phụ chú, phép thế
* Nội dung: Vẻ đẹp tâm hồn PĐ được thể hiện qua các ý:
- Vào chiến trường đã 3 năm, quen với những thử thách và nguy
hiểm, hàng ngày đối diện với cái chết nhưng cô vẫn ko mất đi sự hồn
nhiên, trong sáng
+ Quan tâm tới hình thức bề ngoài, tự đánh giá mình là một cô gái
khá (dẫn chứng) nhưng ko hay biểu lộ tình cảm trước đám đông
+ Cô thích đắm mình trong những cảm xúc riêng tư, thích làm duyên,
ngắm mình trong gương
+ Cô yêu mến đồng đội của mình, cảm phục tất cả cá chiến sĩ mà cô
gặp trên tuyến đường trường sơn
- PĐ yêu đời, có tâm hồn mộng mơ:
+ Trong những khoảng thời gian làm nhiệm vụ, cô thích hát để quên
đi những căng thẳng và thêm yêu đời: thích hát, thuộc nhiều bài hát,
thích bịa lời cho những điệu nhạc, thích dân ca quan họ, thích
Cachiusa…
+ Nhạy cảm, hay mộng mơ: chỉ một cơn mưa đá thôi đủ khiến cho cô
cuống cuồng, vui thích
+ Cô thả hồn trong những kỉ niệm xa xôi về căn nhà nhỏ bên quảng
trường thành phố, những khung cửa sổ, những ngôi sao trên bầu trời
HN…Đây là những kỉ niệm nuôi dưỡng, sưởi ấm tâm hồn cô trong
cuộc kháng chiến gian khổ, ác liệt
- NT: Lựa chọn ngôi kể, miêu tả tâm lí nhân vật
1đ
Trang 39(1) Phần II (4đ)- HCST: 1980…
- Hoàn cảnh đó giúp ta hiểu hơn lòng yêu cuộc sống thiết tha và ước
nguyện cống hiến của tác giả
0.50.52
(1) - Đại từ nhân xưng trong khổ thơ đầu là “tôi” chuyển sang “ta” trong khổ thơ thứ tư để thể hiện dụng ý NT, thích hợp với sự chuyển biến
cảm xúc và tư tưởng trong bài thơ
+ Khổ 1: “Tôi đưa tay tôi hứng” vừa biểu hiện một cái “tôi” cụ thểrất riêng của nhà thơ, vừa thể hiện sự nâng niu, trân trọng với vẻ đẹp
và sự sống của mùa xuân (Nếu thay bằng chữ “ta” thì hoàn toàn
không thích hợp với nội dung cảm xúc ấy mà chỉ vẽ ra một tư thế có
vẻ phô trương, mất đi giọng tâm tình, đằm thắm của nhà thơ)
+ Khổ 4, đại từ “ta” tạo được sắc thái trang trọng, thiêng liêng của
một lời ước nguyện (bày tỏ điều tâm niệm tha thiết như một khát
vọng được dâng hiến những giá trị tinh túy của đời mình cho cuộc
đời chung) Hơn nữa, điều tâm nguyện ấy không chỉ của riêng nhà
thơ, cái “tôi” của tác giả nói thay cho nhiều cái “tôi” khác
Thanh Hải khẳng định một điều rằng: sống có ích, sống cống hiến
không chỉ là khát vọng của một người, của riêng một mình nhà thơ
mà còn là của nhiều người, của chung cộng đồng
0.25
0.25
0.5
3
(2) * Hình thức: Đoạn văn NLXH, khoảng 2/3 trang giấy thi* Nội dung:
- Nêu được ĐN về cá nhân, tập thể:
+ Cá nhân: Cá thể riêng lẻ
+ Tập thể: Tập hợp những người có quan hệ gắn bó, cùng sinh hoạt
hoặc cùng làm việc chung với nhau
- Mối quan hệ:
+ Cá nhân là nhân tố tạo nên tập thể, tạo nên sự đa dạng cho một tập
thể Và ngược lại, trong XH, không có một cá nhân nào tồn tại độc
lập hay biệt lập so với tập thể tập thể chỉ tốt khi được xây dựng
bởi nhiều cá nhân tốt
+ Cá nhân chỉ có sức mạnh khi hòa hợp với tập thể tập thể tạo môi
trường cho cá nhân hoạt động và bộc lộ khả năng
- Bàn luận mở rộng:
- Liên hệ bản thân
0.5
Trang 40PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
Có đám mây mùa hạ Vắt nửa mình sang thu
(Trích Sang thu, Ngữ văn 9, tập 2)
Câu 1 Chép chính xác sáu câu thơ liền trước hai câu thơ trên để hoàn thành đoạn thơ
Câu 2 Ghi lại các từ láy trong đoạn thơ vừa chép và giải nghĩa từ láy ở câu thơ thứ ba
Câu 3 Có ý kiến nhận xét về đoạn thơ vừa chép: “Qua những hình ảnh giàu sức biểu cảm của nhà thơ Hữu Thỉnh, người đọc cảm nhận được thiên nhiên lúc sang thu có những biến chuyển thật nhẹ nhàng tinh tế.”
Coi câu văn trên là câu chủ đề, em hãy viết đoạn văn khoảng 12 câu theo cách lập luận diễn dịch Trong đoạn văn có sử dụng một câu ghép và thành phần khởi ngữ (Gạch chân, chú thích rõ)
Câu 4 Kể tên một bài thơ đã học trong chương trình Ngữ văn 9 cũng có hình ảnh dòng sông, cánh chim và cho biết tên tác giả
(Trích SGK, Ngữ văn 9, tập 2)
Câu 1 Đoạn trích trên rút từ văn bản nào? Nêu hoàn cảnh sáng tác của văn bản đó
Câu 2 Trong phần ngữ liệu in đậm, tác giả đã sử dụng phép liên kết nào?
Câu 3 Đoạn trích trên miêu tả suy nghĩ của nhân vật Phương Định trong hoàn cảnh nào? Điều
gì đã khiến cô có thể “đàng hoàng mà bước tới” trong hoàn cảnh đó?
Câu 4 Từ đoạn trích trên và bằng những hiểu biết xã hội, hãy viết đoạn văn khoảng 2/3 tranggiấy thi trình bày suy nghĩ của em về lòng dũng cảm