Yêu cầu hoạt động của sinh viên - Hoạt động 1: Tìm hiểu về ngành nghề sử dụng hóa chất ở Việt Nam - Hoạt động 2: Tìm hiểu về chỉ số giới hạn đối với các chất độc trong môi trường khôn
Trang 1BỘ CÔNG THƯƠNG
TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP HÀ NỘI
TIỂU LUẬN TRÌNH BÀY CÁC BIỆN PHÁP AN TOÀN HÓA CHẤT TẠI PHÒNG THỰC HÀNH/ THÍ NGHIỆM/ ĐƠN VỊ SẢN
XUẤT KINH DOANH Giáo viên hướng dẫn: Hà Thanh Hải Sinh viên thực hiện: Nguyễn Duy Thành
Trang 2BỘ CÔNG THƯƠNG
TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP HÀ NỘI
MÃ ĐỀ: 11
ĐỀ KIỂM TRA THƯỜNG XUYÊN 2 (PI3.2)
Tên học phần: An toàn và môi trường công nghiệp
Mã học phần : ME6001
Trình độ đào tạo: Đại học
Đề bài: (CĐR: L3)
NỘI DUNG BÀI BÁO CÁO/ TIỂU LUẬN
I Thông tin chung
Tên lớp học phần: 20211ME6001002 Khóa: 15
Họ và tên sinh viên: Nguyễn Duy Thành
Mã sinh viên: 2020601995
II Nội dung bài báo cáo
1 Tên đề bài: Trình bày các biện pháp an toàn hóa chất tại phòng thực hành/ thí nghiệm/ đơn vị sản xuất kinh doanh
2 Yêu cầu hoạt động của sinh viên
- Hoạt động 1: Tìm hiểu về ngành nghề sử dụng hóa chất ở Việt Nam
- Hoạt động 2: Tìm hiểu về chỉ số giới hạn đối với các chất độc trong môi trường
không khí nơi làm việc
- Hoạt động 3: Phân tích và đánh giá các biện pháp dự phòng nhiễm độc trong
công nghiệp
- Hoạt động 4: Thu thập số liệu và hình ảnh về công tác an toàn hóa chất tại phòng
thí nghiệm/ thực hành/ đơn vị sản xuất kinh doanh
- Hoạt động 5: Viết báo cáo
3 Sản phẩm cần đạt được
- Quyển báo cáo trình bày toàn bộ kết quả về các biện pháp an toàn hóa chất tại tại
phòng thực hành/ thí nghiệm/ đơn vị sản xuất kinh doanh
III Nhiệm vụ học tập
- Hoàn thành toàn bộ nội dung được giao theo quy định
- Nộp quyển báo cáo cho Giảng viên theo đúng thời gian quy định
- Ngày giao đề bài: / /2021 Ngày hoàn thành: / /2021
Hà Nội, ngày tháng năm 2021
Trang 3MỤC LỤC
MỤC LỤC 1
LỜI NÓI ĐẦU 2
HƯỚNG DẪN TỔNG QUAN 3
4
Chương 1 Tình hình các ngành nghề sử dụng hóa chất ở Việt Nam 5
1.1 Hóa chất là gì 5
1.2 Cơ cấu ngành hóa chất hiện nay ở Việt Nam 5
Chương 2 Chỉ số giới hạn đối với các chất độc trong môi trường không khí nơi làm việc 7
2.1 Phân loại hóa chất 7
2.1.1 Phân loại theo độ bền vững của hóa chất độc tới môi trường sinh thái 7
2.1.2 Phân loại theo chỉ số độc tính cấp TLm, LC50, LD50 7
2.1.3 Phân loại theo đặc tính nguy hiểm 8
2.2 Đường xâm nhập của hóa chất vào con người 9
2.3 Tác hại của hóa chất đối với cơ thể con người 11
2.4 Chỉ số giới hạn đối với các chất độc trong môi trường không khí nơi làm việc: 13
Chương 3 Phân tích đánh giá các biện pháp dự phòng nhiễm độc trong công nghiệp tại phân xửng của công ty hóa chất Đức Giang 15
3.1 Nguyên tắc và biện pháp cơ bản trong phòng ngừa tác hại của hóa chất 15
3.2 Các nguyên tắc về an toàn hóa chất tại Công ty hóa chất Đức Giang 18
3.3 Quy trình sơ cứu khi bị nhiễm hóa chất độc tại Công ty hóa chất Đức Giang 21
3.4 Các biện pháp khẩn cấp để ngăn ngừa nguy hiểm hoặc thảm họa tại công ty hóa chất Đức Giang 22
3.5 Quy trình xử lý rò rỉ hóa chất tại nơi làm việc của Công ty hóa chất Đức Giang 23
3.5.1 Nguyên nhân dẫn đến rò rỉ hóa chất 23
3.5.2 Quy trình xử khi rò rỉ tại công ty hóa chất Đức Giang 23
Trang 4LỜI NÓI ĐẦU
Theo bộ Lao động – thương binh và xã hội, trong lĩnh vực công nghiệp, mỗi năm có khoảng 5000 vụ tai nạn lao động khiến từ 500 đến 600 người chết Còn trong các ngành hóa chất, chỉ riêng trong tập đoàn hóa chất trong 5 năm gần đây xảy ra
157 vụ tai nạn lao động Tình trạng nhiễm độc ở các cơ sở hóa chất như sản xuất chất dẻo, in bao bì, giày, da và nhiễm độc hóa chất qua thức ăn xảy ra thường xuyên ở nhiều nơi, có nhiệm vụ rất nghiêm trọng Nguyên nhân chủ yếu của phần lớn các vụ tai nạn lao động là do người sử dụng lao động không xây dựng quy trình, biện pháp làm việc an toàn, không huấn luyện, trang bị phương tiện bảo vệ cá nhân Người lao động cũng có nhiều vi phạm về quy trình làm việc an toàn Ngoài ra công tác thanh tra kiểm tra xử lý các vụ tai nạn lao động nghiêm trọng, chết người còn chậm nên hiệu quả ngăn ngừa chưa cao Bên cạnh đó, nhận thức và ý thức trách nhiệm của người sử dụng lao động và người lao động chưa đầy đủ Trước những thực trạng tai nạn lao động ở Việt Nam qua những năm gần đây, mọi người cần có những kiến thức nhận thức đầy đủ về an toàn lao động để bảo vệ chính bản thân mình, hạn chế đến mức tối đa những hậu quả về người và của do tai nạn lao động gây ra
Trang 5HƯỚNG DẪN TỔNG QUAN
Bài tiểu luận nhằm trang bị cho các phòng thực hành/ thí nghiệm/ đơn vị sản xuất kinh doanh về các biện pháp an toàn đối với hóa chất trong kinh doanh, vận chuyển, sử dụng hóa chất và các cách xử lí, sơ cứu khi có các sự cố xảy ra như rò rỉ hóa chất trong phòng thực hành/ thí nghiệm/ đơn vị sản xuất Bài tiểu luận gồm 4 chương:
Chương 1: Tình hình các ngành nghề sử dụng hóa chất ở Việt Nam
Chương 2: Chỉ số giới hạn đối với các chất độc trong môi trường không khí nơi làm việc
Chương 3: Các biện pháp dự phòng nhiễm độc trong công nghiệp
Tiểu luận do sinh viên Nguyễn Duy Thành tìm hiểu và ThS Hà Thanh Hải hướng dẫn theo sự phân công của bộ môn Thiết bị và dụng cụ công nghiệp - Trường Đại Học Công nghiệp Hà Nội trên cơ sở tham khảo các tài liệu về an toàn điện của
Bộ Năng Lượng, Bộ Công Nghiệp, Viện Kỹ Thuật Bảo Hộ Lao Động
Trang 6Trình bày các biện pháp an toàn hóa chất tại công ty TNHH hóa
chất công nghiệp Đức Giang
Trang 7Hóa chất trong PTN Hóa chất trong công nghiệp
1.2 Cơ cấu ngành hóa chất hiện nay ở Việt Nam
Hoá chất ngày càng được sản xuất và sử dụng nhiều hơn Nếu như 50 năm trước đây, hằng năm người ta chỉ sản suất ra 1 triệu tấn hoá chất/năm thì ngày nay con số này là trên 400 triệu tấn/năm Hằng năm có hơn 1000 hoá chất mới được sản xuất ra
và hiện có hơn 80.000 chất đang hiện hành trên thị trường Ở Việt Nam, lượng hoá chất sử dụng hàng năm lên tới hơn 9 triệu tấn; trong đó, hơn 3 triệu tấn phân bón và
4 triệu tấn sản phẩm dầu lửa
Hiện các sản phẩm hóa chất Việt Nam nhập về chủ yếu sử dụng cho các ngành công nghiệp hóa chất, nhựa, phân bón vô cơ, y tế, công nghiệp dệt nhuộm, xúc rửa, làm lạnh hệ thống sản xuất phôi thép, gang lỏng tiền chế và là nguyên liệu vật liệu xây dựng, sản xuất kính xây dựng,… Một phần trong số này phục vụ điều chế cho thuốc thú y, thuốc trừ sâu Ngành công nghiệp hóa chất phục vụ cho cho tất cả các nghành nghề khác liên quan đến kinh tế kỹ thuật
Trang 8Hình ảnh cơ cấu ngành hóa chất
Hoá chất đã góp phần không nhỏ nâng cao chất lượng cuộc sống con người, bảo
vệ và nâng cao năng suất cây trồng, chữa bệnh, tạo ra vật liệu mới có tính chất mà vật liệu tự nhiên không có Nhưng hoá chất cũng chứa nhiều nguy cơ tiềm ẩn gây cháy nổ, ảnh hưởng xấu tới sự phát triển của thai nhi, gây tai nạn lao động và bệnh nghề nghiệp, gây ô nhiễm môi trường… gây ta sự kém ổn định trong sự phát triển kinh tế xã hội
Trang 9Chương 2 CHỈ SỐ GIỚI HẠN ĐỐI VỚI CÁC CHẤT ĐỘC TRONG
MÔI TRƯỜNG KHÔNG KHÍ NƠI LÀM VIỆC
2.1 Phân loại hóa chất
Hóa chất được chia ra nhiều loại dựa vào các tiêu chí khác nhau:
2.1.1 Phân loại theo độ bền vững của hóa chất độc tới môi trường sinh thái
1 – 18 tháng Thuốc bảo vệ thực vật hữu cơ
chứa nitơ, phốt pho…
- Chất độc da cam, furan, dioxin
2.1.2 Phân loại theo chỉ số độc tính cấp TLm, LC50, LD50
Trang 102.1.3 Phân loại theo đặc tính nguy hiểm
Trang 112.2 Đường xâm nhập của hóa chất vào con người
và vùng trao đổi khí (phế nang), nơi ô
xy từ không khí vào máu vào Đôxits các bon từ máu khuếch tán vào không khí
Đối với người lao động trong công nghiệp, hít thở là đường vào thông thường và nguy hiểm nhất
Với diện tích bề mặt phổi 90m2 ở một người lớn khỏe mạnh, trong đó
có 70m2 là diện tích tiếp xúc của phế nang, ngoài ra còn có một mạng lưới mao mạch với diện tích 140m2, dòng máu qua phổi nhanh
và nhiều tạo điều kiện dễ dàng cho
sự hấp thu qua phế nang vào mao mạch của các chất có trong không khí, bình thường một người lao động hít khoảng 8.5m3 không khí trong một ca làm việc 8 giờ Vì vậy, hệ thống hô hấp thực sự là đường vào thuận tiện cho hóa chất
Trang 12Hấp thụ
qua da
Da gồm 3 lớp : Biểu bì (gồm nhiều lớp tế bào và có lớp màng ngăn
lipit), màng da (gồm cả lớp nang chân lông và các ống dẫn của tuyến mồ hôi xuyên
qua màng da) và các mô dưới da
Độ dày của da cùng với sự đổ mồ hôi và tổ chức lớp mỡ ở dưới da
có tác dụng như hàng rào bảo vệ chống lại việc hóa chất xâm nhập vào cơ thể và gây ra các tổn thương cho da
Hóa chất dày dính trên da có thể phản ứng như sau:
- Phản ứng với bề mặt da gây viêm da xơ phát
- Xâm nhập qua da, kết hợp với tổ chức protein gây cảm ứng da
- Xâm nhap qua da vào máu
Qua
đường
tiêu hóa
Do không cẩn thận để chất độc dính trên môi, mồm rồi vô tình nuốt phải hoặc ăn uống, hút thuốc trong khi bàn tay dính hóa chất hoặc dùng thức ăn và đồ uống bị nhiễm hóa chất
Trang 132.3 Tác hại của hóa chất đối với cơ thể con người
Theo các chuyên gia sức khỏe, hóa chất sẽ làm giảm chức năng đào thải chất độc của gan dễ dẫn đến các bệnh như: viêm gan, xơ gan, vàng da, chống mặt, buồn nôn Nghiêm trọng hơn, những người tiếp xúc thường xuyên với hóa chất mà không
có dụng cụ bảo hộ sẽ làm phá hủy sự cân bằng nồng độ nước, đường và axit trong máu Ngoài ra, họ còn gặp một số vấn đề về thần kinh như suy giảm trí nhớ, rối loạn tinh thần sẽ rất nguy hiểm
Kích
thích
Làm cho tình trạng phần cơ thể tiếp xúc hóa chất
+ Với đường hô hấp:
Amoniac, Sunfurơ, axit và kiềm
Dị ứng - Dị ứng da: Nhựa epoxy,
thuốc nhuộm azo, axit cromic…
- Dị ứng đường hô hấp:
Toluen, fomaldehyt…
Gây ngạt - Là biểu hiện của việc thiếu
oxy vào cơ thể + Ngạt thở đơn thuần: CO2 , CH4 , N2 …
+ Ngạt thở hóa học: Chất gây ngạt hóa học cản trở vận chuyển oxy tới các cơ
Trang 14- Gây hại cho gan
- Gây hại cho thận
- Gây hại cho hệ thần kinh
- Các dung môi, alcol, tetraloetylen, clorofin
- Etylen, glycol, cacbondisunfua, cacbon tetra clorua, chì, toluen…
- Hexan, mangan, chì, hợp chất có photphat
Ung thư - Là do tiếp xúc lâu dài với
một số chất có thể tạo sự phát triển tự do của tế bào, dẫn đến khối u – ung thư
Hư thai Dị tật bẩm sinh có thể là do
hậu quả của việc tiếp xúc với hóa chất Thường
xảy ra trong tháng đầu của thai kì
Trang 15Theo QCVN 03: 2019/BYT về quy chuẩn kỹ thuật quốc gia giá trị giới hạn tiếp
xúc cho phép của 50 yếu tố hóa học tại nơi làm việc, ta lấy dẫn chứng giới hạn 10 chất đầu tiên có trong quy chuẩn:
STT Tên hóa chất Tên hóa chất
tiếng Anh
Công thức hóa học
Phân
tử lượng
Số CAS Giới
hạn tiếp xúc ca làm việc (TWA)
Giới hạn tiếp xúc ngắn (STEL)
Nhóm độc tính theo IARC
01-0 5,0 7,5 3
7647-4 Acid sulfuric Sulfuric acid H2SO4 98,08
7664-93-9 1,0 2,0 1
Trang 17Chương 3 PHÂN TÍCH ĐÁNH GIÁ CÁC BIỆN PHÁP DỰ PHÒNG NHIỄM ĐỘC TRONG CÔNG NGHIỆP TẠI PHÂN XỬNG CỦA CÔNG TY HÓA
CHẤT ĐỨC GIANG
Hình ảnh tổng quan trong phân xưởng hóa chất Đức Giang
3.1 Nguyên tắc và biện pháp cơ bản trong phòng ngừa tác hại của hóa chất Mục đích của hoạt động dự phòng tác hại của hoá chất là nhằm loại trừ hoặc giảm tới mức thấp nhất mọi rủi do bởi các hoá chất nguy hiểm, độc hại cho sức khoẻ con người và môi trường lao động, góp phần phát triển kinh tế xã hội bền vững
Trang 18Biện pháp Mô tả Hình ảnh minh họa
- Việc lựa chọn hóa chất tiến hành qua các bước
+ Đánh giá tác hại của chu trình + Xác định và lựa chọn giải pháp thay thế hợp lý
+ Dự kiến lợi ích của việc thay thế trong tương lai
động Bằng cách:
+ Bao che toàn bộ máy móc hoặc nơi phát sinh bụi và hóa chất
+ Di chuyển quy trình và công đoạn sản xuất có hóa chất tới vị trí an toàn, cách
xa người lao động
+ Cách ly các chất dễ cháy nổ với các nguồn nhiệt
Trang 193 Thông gió - Tùy theo điều kiện
cụ thể mà thiết kế hệ thống thông gió hợp
lý
- Trồng cây xanh theo tiêu chuẩn công nghiệp để đảm bảo lượng oxy cần thiết
và làm sạch môi trường
và đúng chủng loại
5 Vệ sinh
cá nhân
- Nhằm giữ cơ thể sạch sẽ, tránh nhiễm độc qua da, đường hô hấp và đường
tiêu hóa
+ Tắm rửa sạch sẽ những bộ phận cơ thể tiếp xúc với hóa chất + Đảm bảo da luôn sạch sẽ và băng bó bảo vệ đúng tiêu chuẩn vệ sinh đối với vết thương, trầy xước
+ Cấm ăn uống, hút thuốc ở vùng bị ô nhiễm độc hại
Trang 203.2 Các nguyên tắc về an toàn hóa chất tại Công ty hóa chất Đức Giang
1 Tuân thủ quy định của Nhà Nước,
công ty đưa ra về an toàn hóa chất
2 Luôn mặc trang phục bảo hộ đúng
quy tắc khi đang làm việc, nếu có
trang phục bảo hộ có vấn đề hay hư
hại phải ngay lập tức thay trang
phục mới đảm bảo an toàn
3 Lập kế hoạch làm việc, các trường
hợp ngoài ý muốn xảy ra trong quá
trình làm việc để luôn đảm bảo an
toàn cho người lao động
Trang 214 Hướng dẫn, tập huấn các cán bộ,
công nhân trong công ty về an toàn
hóa chất, cách xử lý các trường hợp
tai nạn về hóa chất như rò rỉ, phát
tán hóa chất độc hại, các sơ cứu cho
đồng nghiệp
5 Cần đảm bảo các phương tiện chứa
hóa chất luôn đảm bảo chất lượng
về nhãn mác, điều kiện bảo quản
như luôn đạy kín, không bị rò rỉ hóa
chất ra bên ngoài
6 Sắp xếp lưu trữ các hóa chất hợp lý,
phân loại hóa chất theo từng cấp độ
nguy hiểm nhằm bảo quản một
cách an toàn cho công nhân và môi
trường xung quanh
7 Đọc kỹ hướng dẫn sử dụng, thành
phần, lưu ý khi sử dụng hóa chất
trên nhãn mác mỗi thùng trước khi
sử dụng hóa chất
8 Giữ vệ sinh sạch sẽ cho bản thân
trước và sau khi làm việc, giữ vệ
sinh sàn, không khí trong sạch nơi
Trang 229 Cấm mang thức ăn, đồ uống vào
khu vực sản xuất
Trang 233.3 Quy trình sơ cứu khi bị nhiễm hóa chất độc tại Công ty hóa chất Đức Giang
Cấp cứu sơ bộ ban đầu đối với tiếp xúc hóa chất cần phải được tiến hành càng sớm càng tốt, bao gồm: loại bỏ hóa hóa chất và rửa sạch vùng da bị tổn thương dưới vòi nước chảy từ 10-20 phút Nếu hóa chất tiếp xúc trực tiếp với mắt, hãy rửa mắt liên tục trong ít nhất 20 phút trước khi được cấp cứu bởi nhân viên y tế
Loại bỏ tất cả các lớp quần áo hay đồ trang sức có dính hóa chất trên người Quấn lỏng vùng da tiếp xúc bằng băng gạc khô tiệt trùng hoặc miếng vải sạch nếu có thể Nếu vết tiếp xúc nông, bạn có thể sử dụng các thuốc giảm đau không kê đơn Tuy nhiên, nếu vết tiếp xúc sâu và nghiêm trọng hơn, đến trung tâm y thế ngay lập tức Sau khi sơ cứu xong, đưa nạn nhân đến trung tâm y tế gần nhất
Quy trình sơ cứu nạn nhân tiếp xúc trực tiếp với hóa chất
Trang 243.4 Các biện pháp khẩn cấp để ngăn ngừa nguy hiểm hoặc thảm họa tại công ty hóa chất Đức Giang
Trong phân xưởng, thiết
kế các lối thoát hiểm phòng trường hợp xảy ra các vấn đề khẩn cấp không bị tắc nghẽn, ảnh hưởng quá trình sơ tán, giải cứu nạn nhân
Sơ cứu nạn nhân
ngộ độc hóa chất
Bộ phận sơ cứu gồm những người đã qua đào tạo huấn luyện và trên các thiết bị, phương tiện
sơ cứu cần thiết như:
Bồn rửa mặt, thuốc, băng
Trang 253.5 Quy trình xử lý rò rỉ hóa chất tại nơi làm việc của Công ty hóa chất Đức Giang
3.5.1 Nguyên nhân dẫn đến rò rỉ hóa chất
Nguyên nhân gây ra rò rỉ hoặc tràn đổ
hóa chất
Hình ảnh minh họa
Không cẩn thận khi chuyển hóa chất
giữa các thiết bị thùng chứa
Thùng chứa bị rơi, va đập dẫn đến
móp, méo hoặc thủng do vật nhọn bên
ngoài va vào dẫn đến tràn hóa chất ra
bên ngoài
3.5.2 Quy trình xử khi rò rỉ tại công ty hóa chất Đức Giang
Bước 1: Sơ tán toàn bộ nhân công,
người không có nhiệm vụ trong công
việc giải quyết sự cố ra khỏi khu vực
nguy hiểm
Bước 2: Xét hóa chất thuộc diện nguy
hiểm nào, nếu trường hợp hóa chất dễ