Quan điểm toàn diện với việc tìm hiểu giao thông đô thị ở nước ta hiện nay

Báo cáo thực tập: Quan điểm toàn diện với việc tìm hiểu giao thông đô thị ở nước ta hiện nay

1.QUAN Đ IỂM TOÀN DIỆN CỦA TRIẾT HỌC MÁC-LÊNIN 1.1 Cơ sở khoa học của quan điểm toàn diện – nguyên lý về mối liên

hệ phổ biến.

Nguyên lý về mối liên hệ phổ biến là một trong hai nguyên lý cơ bản củaphép biện chứng duy vật Nghiên cứu nguyên lý này có ý nghĩa dặc biệt quantrọng, nó là cơ sở khoa học của quan điểm toàn diện trong nhận thức, xem xétcác sự vật hiện tượng cũng như trong các hoạt động thực tiễn

Phương pháp siêu hình coi các sự vật hiện tượng trong thế giới là nhữngcái tồn tại tách rời nhau, cái này bên cạnh cái kia, giữa chúng không có mốilien hệ giàng buộc quy định và chuyển hoá lẫn nhau, nếu có chỉ là những liên

hệ có tính chất ngẫu nhiên hời hợt bên ngoài Quan niệm trêncủa phương phápsiêu hình đã dẫn đến những sai lầm về thế giới quan triết học, dựng nên mộtranh giới giả tạo giữa các sự vật và hiện tượng, tách rời một cách tuyệt đối cácngành khoa học Vì vậy phương pháp siêu hình không có khả năng phát hiện racái chung, cái bản chất và quy luật vận động và phát triển của sự vật hiệntượng tự nhiên

Ngược lại những người theo quan điểm biện chứng đặt sự tồn tại, vậnđộng và phát triển của thế giới vật chất trong mối lien hệ phổ biến, coi sự vật

và hiện tượng là muôn hình muôn vẻ nhưng thống nhất, và độc lập tương đốivới nhau Trong thế giới tự nhiên không cái nào tồn tại biệt lập, mà chúngthống nhất với nhau, chúng tồn tại trong sự tác đông lẫn nhau, quy định vàchuyển hoá lẫn nhau Điều này vật chất thể hiện bằng sự vận động mà vậnđộng của vật chất là liên hệ

Tính phổ biến của mối liên hệ được biểu hiện về mặt không gian của thếgiới vật chất: Sự vật hiện tượng nào cũng đều có mối liên hệ với các sự vật,hiện tượng khác Chẳng hạn như: Trong thế giới vĩ mô như hệ mặt trời mỗihành tinh là một tồn tại riêng biệt nhưng luôn có tác đông qua lại liên hệ vớinhau, các hành tinh khác tác động gây ảnh hưởng tới thời tiết khí hậu trên trái

ta cần phải khám phá, tìm hiểu các hành tinh khác, cả trong thái dương hệ vànơi khác trong vũ trụ.

Trong bản thân mỗi sự vật hiện tượng các yếu tố cũng có sự tồn tại độclập tương đối, và cũng có cả mối liên hệ tác động lẫn nhau: Một ví dụ đơn giảnnhư là cơ thể con người, các bộ phận như tim, phổi, mỗi bộ phận làm một côngviệc khác nhau nhưng tim thì bơm máu đi nuôi các cơ quan trong đó có phổi,phổi lấy oxi để duy trì các hoạt động của các cơ quan khác

Xét về thời gian của thế giới vật chất: giữa quá khứ, hiện tại và tương laicủa sự vật hiện tượng cũng có mối liên hệ lẫn nhau, hiện tại là kết quả của quákhứ, đồng thời là bắt đầu của tương lai Ví dụ: Công cuộc gia nhập WTO củanước ta bắt đầu từ những năm đầu tiên của thập niên 90, bây giờ chúng ta đãgia nhập chính thức nhưng chưa đầy đủ, hiện tại chúng ta đang cố gắng chuẩn

bị để đến năm 2020 chúng ta sẽ tham gia đầy đủ vào WTO

Tính đa dạng, phong phú (tính phổ biến) của thế giới vật chất không chỉthể hiện về mặt không gian và thời gian của chúng, mà còn có thể xem xét ởnhiều góc độ nữa như mối liên hệ bên trong với bên ngoài, trực tiếp và giántiếp; cái bản chất với cái không phải là bản chất; cái tất yếu và cái ngẫunhiên… Các mối liên hệ trong tổng thể của sự vật hiện tượng quy định sự tồntại và phát triển của chúng, tuy nhiên vị trí của từng mối liên hệ trong việc quyđịnh đó là không hoàn toàn như nhau Cái cốt lõi là trong tổng số các mặt, cácmối liên hệ đó phải tìm ra được những mặt, những mối liên hệ là bản chất, chủyếu, bên trong để khái quát được bản chất, quy luật vận động của sự vật, hiệntượng

1.2 Ý nghĩa phương pháp luận về mối liên hệ phổ biến

Nguyên lý về mối liên hệ phổ biến xét dưới góc độ thế giới quan thì nóphản ánh tính thống nhất của vật chất và thế giới Các sinh vật, hiện tượng trênthế giới dù có đa dạng, có khác nhau như thế nào chăng nữa thì chúng cũng chỉ

là những dạng khác nhau của một thế giới duy nhất đó là thế giới vật chất Xétdưới góc độ nhận thức lí luận, nó là cơ sơ lí luận của quan điểm toàn diện Với

tư cách là một nguyên tắc phương pháp luận trong việc nhận thức các sự vật,hiện tượng, quan điểm toàn diện đòi hỏi để có nhận thức đúng về sự vật chúng

ta cần xem xét nó: một là : trong mối liên hệ qua lại giữa các bộ phận, giữa cácyếu tố, các thuộc tính khác nhau của chính sự vật đó, hai là : trong mối liên hệqua lại giữa các sự vật đó với các sự vật khác, kể cả trực tiếp lẫn gián tiếp Hơnthế nữa quan điểm toàn diện đòi hỏi để nhận thức đúng sự vật, chúng ta cầnxem xét nó trong mối quan hệ với nhu cầu thực tiễn của con người Quan điểmtoàn diện đòi hỏi chúng ta phải đi từ tri thức về nhiều mặt, nhiều mối liên hệcủa sự vật đến chỗ khái quát để rút ra bản chất chi phối sự tồn tại và phát triểncủa sự vật hay hiện tượng đó Nhưng quan điểm toàn diện không đồng nhất vớicách xem xét dàn trải, liệt kê những quy định khác nhau của sự vật hay hiệntượng đó, nó đòi hỏi phải làm nổi bật cái cơ bản nhất, cái quan trọng nhất của

sự vật hay hiện tượng đó Với tư cách là nguyên tắc phương pháp luận tronghoạt động thực tiễn, nguyên lí về mối liên hệ phổ biến đòi hỏi để cải tạo được

sự vật, chúng ta phải bằng hoạt động thực tiiễn của mình biến đổi những mốiliên hệ nội tại của sự vật cũng như mối liên hệ qua lại giữa sự vật đó với các sựvật khác Muốn vậy phải sử dụng đồng bộ nhiều phương pháp, nhiều phươngtiện khác nhau để tác động nhằm thay đổi những liên hệ tương ứng Để tránhnhững phưng pháp luận sai lầm trong việc xem xét sự vật, hoạt động cần tránhchủ nghĩa chiết trung, thuật nguỵ biện Mọi sự vật hiện tượng đều tồn tại trongkhông gian thời gian nhất định và mang sử cụ thể khi xem xet và giải quyếtmọi vấn đề thực tiễn không dấu ấn của gian thời gian đó Do đó chúng ta cần

có quan điểm lịch đặt ra

1.3 Nội dung của quan điểm toàn diện.

Quan điểm toàn diện đòi hỏi trong quá trình xem xét (nhận thức) và cảibiến (thực tiễn) thế giới vật chất phải dựa trên quan điểm toàn diện tức là mốiliên hệ Với tư phổ biến

cách là một nguyên tắc phương pháp luận trong việc nhận thức các sựvật và hiện tượng, quan điểm toàn diện đòi hỏi phải có nhận thức đúng đắn về

sự vật, chúng ta phải xem xét chúng trong mối liên hệ qua lại giữa các bộ phận,các yếu tố, các thuộc tính khác nhau của chính sự vật đó, trong mối liên hệ qualại giữa sự vật đó với sự vật khác (kể cả trực tiếp lẫn gián tiếp) Hơn thế nữa,quan điểm toàn diện còn đòi hỏi để nhận thức được sự vật, chúng ta cần xemxét nó trong mối liên hệ với nhu cầu thực tiễn của con người, ứng với mỗingười, mỗi thời đại và trong hoàn cảnh lịch sử nhất định, con người bao giờcũng chỉ phản ánh được một lượng hữu hạn những mối liên hệ Bởi vậy, trithức đạt được về sự vật bao giờ cũng tương đối, không đầy đủ, không trọn vẹn.

Như vậy quá trình hình thành quan điểm toàn diện đúng đắn với tư cách

là nguyên tắc phương pháp luận, để nhận thức sự vật sẽ phải trải qua các giaiđoạn cơ bản là đi từ ý niệm ban đầu về cái toàn thể đến nhận thức nhiều mặtnhiều mối liên hệ của sự vật đó; và cuối cùng khái quát những tri thức phongphú đó để rút ra tri thức về bản chất của sự vật, tránh thái độ cực đoan, phiếndiện, một chiều

Ví dụ: Khi xem xét vấn đề giao thông đô thị ở Việt Nam chúng ta cầnxem xét trên nhiều mặt như, cơ sở hạ tầng giao thông, trình độ phát triển củađất nước, người dân ( thu nhập bình quân, ý thức hay trình độ dân trí…), côngtác quản lý của nhà nước…

Với tư cách là phương pháp luận trong hoạt động thực tiễn, quan điểmtoàn diện đòi hỏi để cải tạo được sự vật, chúng ta cần bằng hoạt động thực tiễncủa mình biến đổi mối quan hệ qua lại giữa các sự vật đó với các sự vật khác.Muốn vậy, phải sử dụng đồng bộ nhiều biện pháp, nhiều phương tiện, và tácđộng với nhiều cách thức khác nhau để đạt được mục đích mong muốn

Cần phân biệt quan điểm toàn diện với chủ nghĩa triết chung với thuậtngụy biện – các phương pháp luận sai lầm trong việc xem xét sự vật, hiệntượng Chủ nghĩa triết chung tuy cũng tỏ ra chú ý tới nhiều mặt khác nhau,nhưng lại kết hợp vô nguyên tắc cái hết sức khác nhau thành một quan niệmkhông đúng đắn về sự vật Chủ nghĩa triết chung không rút ra được bản chất,mối liên hệ căn bản cho nên dẫn tới cào bằng các mặt, tức là đánh đồng vị trí

của các mối liên hệ trong đó không nắm được bản chất của sự vật nên hoàntoàn bất lực khi cần có quyết định đúng đắn Thuật ngụy biện cũng để ý tớinhững mặt những mối liên hệ khác nhau của sự vật nhưng lại đưa cái không cơbản thành cái cơ bản, cái không bản chất thành cái bản chất bằng những lậpluận chủ quan do đó nhận thức không đúng đắn nên sẽ thất bại trong thực tiễn.

Quan điểm toàn diện đối lập với quan điểm phiến diện không chỉ ở chỗ

nó chú ý đến nhiều mặt, nhiều mối liên hệ Việc chú ý đến nhiều mặt nhiềumối liên hệvẫn còn là phiến diện nếu chúng ta đánh giá ngang nhau nhữngthuộc tính, những quy định khác nhau của sự vật được thể hiện trong nhữngmối liên hệ khác nhau đó Quan điểm toàn diện chân thực đòi hỏi chúng ta phải

đi từ tri thức nhiều mặt, nhiều mối liên hệ của sự vật đến chỗ khái quát để rút

ra cái bản chất chi phối sự tồn tại và phát triển của sự vật hiện tượng đó

Như vậy, quan điểm toàn diện cũng không đồng nhất với cách xem xétdàn trải, liệt kê những tính quy định khác nhau của sự vật, hiện tượng Nó đòihỏi phải làm nổi bật cái cơ bản, cái quan trọng nhất của sự vật hiện tượng đó

2 THỰC TRẠNG GIAO THÔNG Đ Ô THỊ Ở N Ư ỚC TA HIỆN NAY.

2.1 Một số mặt ưu điểm chung.

Với sự phát triển không ngừng của kinh tế thị trường thì nhu cầu về giaothông ngày càng lớn

- Nhiều tuyến đường được xây mới và tu sửa đáp ứng nhu cầu đilại, trao đổi, mua bán ngày càng cao của nhân dân

- Các tuyến đường chính ở đô thị đều đã có bố trí hệ thống tínhiệu đèn hiện đại, phân luồng hợp lý

- Liên tục trong nhiều năm qua, chúng ta đã xây dựng nhiều hầmđường bộ, cầu vượt, cầu dành cho người đi bộ…

- có nhiều tổ dân phố tự quản về giao thông

- Hệ thống xe buýt và một số phương tiện giao thông công cộngkhác đang ngày càng phát triển.

- Ý thức tham gia giao thông của người dân đang dần được cảithiện

- Nhà nước quan tâm đến việc ban hành chính sách pháp luật vềgiao thông đường bộ, tuyên truyền giáo dục đến người dân

2.1 Những tồn tại của giao thông đô thị.

Từ khi nền kinh tế Việt Nam chuyển từ nền kinh tế kế hoạch hoá tậptrung sang nền kinh tế thị trường thì bức tranh về kinh tế của Việt Nam cónhiều điểm sáng, mức sống của người dân được cải thiện từng bước, được bạn

bè các nước trong khu vực và quốc tế hết lòng ca ngợi về những thành tựu đổimới trong quá trình xây dựng đất nước Tuy mức tăng trưởng kinh tế của ViệtNam đạt được là khá cao nhưng đi liền với nó là vấn đề về tai nạn giao thông

và ùn tắc giao thông, đặc biệt là giao thông đường bộ, số vụ giao thông khôngngừng tăng cả về quy mô và số lượng Cho nên nhiều người thường nói rằnggiao thông đường bộ ở Việt Nam giống như một quả bong bóng dẹp được chỗnày thì chỗ khác lại ùng ra, có không biết bao nhiêu là chiến dịch, chỉ thịnhưng chỉ được một thời gian ngắn lại đâu vào đấy

Nguyên nhân chủ yếu dẫn tới tình trạng này thì có nhiều: Do sự lấnchiếm hành lang an toàn giao thông, sự gia tăng quá nhanh của các phươngtiện giao thông cá nhân và ý thức của người tham gia giao thông quá kém vàchưa được cải thiện nhiều trong những năm gần đây Bên cạnh đó cũng phải kểđến đường xá của chúng ta quá nhỏ hẹp, nhiều khúc cua 90 độ trong khi đó cóquá nhiều các biển báo cấm và biển báo hiệu trên một đoạn đường, vỉa hè thì bịlấn chiếm làm nơi kinh doanh bán hàng, để xe ô tô dẫn tới tình trạng ngườitham gia giao thông bị khuất tầm nhìn, nhiều đoạn đường xuống cấp quá nhanh

có nguy cơ tiềm ẩn tai nạn giao thông Có thể nói rằng cứ ở đâu có đường là ở

đó có nhà dân thậm chí các doanh nghiệp, các nhà máy các khu công nghiệp

cũng coi bám mặt đường là một lợi thế Vì thế “trăm hoa đua nở” dẫn đếnkhông kiểm soát được.

Thời gian qua, tất cả các địa phương ra quân triển khai mạnh mẽ ThángATGT nhưng tình hình TTATGT trên địa bàn cả nước vẫn diễn biến rất phứctạp Theo thống kê của Cục CSGT đường bộ- đường sắt và Uỷ ban ATGTQuốc gia, tính đến hết tháng 9, cả nước đã xảy ra tới 10.518 vụ TNGT làm9.510 người chết và 10.700 người bị thương Điều này dẫn đến hậu quả về kinh

tế và gánh nặng cho xã hội là rất lớn Theo số liệu thống kê mới nhất, có tới50% số người tham gia giao thông không dùng đèn báo khi chuyển hướng,85% không dùng còi đúng quy định, 70% không dùng phanh tay, 90% không

sử dụng đúng đèn chiếu sáng xa, gần và 72% không đội mũ bảo hiểm khi ngồitrên mô tô trên những tuyến đường bắt buộc Ngoài ra, tình trạng vượt đèn đỏ,uống rượu bia say, chở quá tải, quá tốc độ trong thời gian qua vẫn luôn ở mứcbáo động và rất khó kiểm soát

+ Qua đường cũng phải có kinh nghiệm!

Vì sao lại nói như vậy? Điều này thật đúng không chỉ đối với ngườinước ngoài đến Việt Nam mà ngay cả đối với những người dân tỉnh lẻ khi đặtchân lên các thành phố, Người tham gia giao thông đều hiểu ý nghĩa của tínhiệu giao thông trên đường phố, nhưng vấn đề ở chỗ họ không chấp hành!Tôi sống ở Hà Nội 11 năm, tôi đã học được cách qua đường như thế nào cho

an toàn Khi có tín hiệu đèn xanh dành cho người đi bộ, nhiều người sẽ quađường ngay Nhưng riêng tôi thì không Tôi vẫn quan sát thật kỹ nhiều hướngrồi mới dám đi Nhiều người nghĩ đó là việc bình thường, nhưng tôi coi đócũng là kinh nghiệm! (Vì tôi cũng là nạn nhân của một vụ tai nạn giao thông)

Ở các nước giao thông phát triển, có tín hiệu đèn xanh dành cho người đi bộ thìbao giờ cũng an toàn, nhưng ở Việt Nam thì khác Đôi khi, đi bộ trên vỉa hè ởcác thành phố lớn cũng phải cẩn thận vì có khi tắc đường, xe máy lao cả lênvỉa hè để đi Đó là một thực trạng lớn đối vơí giao thông ở Việt Nam Tôi cho

rằng Chính phủ cũng đã có nhiều nỗ lực trong vấn đề tuyên truyền nhưng vấn

đề cụ thể thì chưa được tiến hành đầy đủ

Còn ở các thành phố lớn ở Việt Nam, hành vi tham gia giao thông của thanhthiếu niên đang là vấn đề đáng báo động, bởi vì theo tôi được biết thì trong luậtgiao thông đường bộ điều 15 quy định " Người đủ 18 tuổi trở lên được lái xe

mô tô hai bánh, xe mô tô ba bánh có dung tích xi lanh từ 50 cm3 trở lên và cácloại xe có kết cấu tương tự" Như vậy đa số học sinh THPT của chúng ta viphạm luật giao thông đường nhưng hiếm khi thấy cảnh sát giao thông phạtnhững đối tượng này

+ Vỉa hè lộn xộn, nhưng không thể cấm.!

Mọi người ai cũng biết vỉa hè dành cho người đi bộ nhưng trên thực tếthì không như vậy có rất nhiều tuyến phố người ta đỗ xe trên vỉa hè thậm chítràn xuống cả lòng đường, chúng ta có thể kể ra các tên phố như Lý ThườngKiệt, Trần Hưng Đạo, Huỳnh Thúc Kháng…

Các phổ cổ thì người ta ngồi la liệt ra các vỉa hè, nhiều quán cóc thì tậndụng từng cm vuông, còn hàng ăn thì tha hồ tung hoành nhất là vào các giờ caođiểm khi mà các cơ quan chức năng đến giờ nghỉ trưa, nghỉ chiều các hàngquán di động, gánh hàng rong len lỏi khắp trên các con phố dẫn đến các conđường vốn đã nhỏ hẹp lại càng nhỏ hẹp hơn khi giờ tan tầm đến biển ngườicùng các phương tiện giao thông đồng loạt đổ ra đường thôi thì mạnh ai nấytiến miễn là trước mặt có khoảng trống là người ta tiến, tiếng máy nổ, tiếng còi

xe, tiếng những người va quệt xe vào nhau tạo thành một thứ hỗn độn thậtkhủng khiếp.

Thật nói không ngoa rằng sợ nhất đi trên các đường phố ở Việt Nam,người ta chẳng theo môt luật lệ quy tắc nào Vậy tại sao lại có tình trạng nhưthế? Bởi vì nền kinh tế thị trường? Nói vậy cũng có một phần đúng, vì đa sốcác trường hợp vi phạm lòng lề đường là các xe ô tô của Nhà nước, các cửahàng kinh doanh bởi vì họ là Nhà nước không sợ bị phạt , biển số xanh 80B aidám phạt? Bán vé số ai phạt ? Chả lẽ Nhà nước phạt Nhà nước à? Các hàngquán kinh doanh thì làm luật, các doanh nghiệp Nhà nước thì có thế và lực chonên cũng không khó hiểu khi trên cùng một tuyến phố có “nhà” để thoái mái,

có "nhà" không giám để xe trên hè dù chỉ là một phút Nền kinh tế thị trường

có khác, chỉ có mấy mét mặt đường kinh doanh ai lại dại gì cho xe hết vàotrong nhà?

Thông thường trước khi ban hành một lệnh cấm, người ta thường đặt câuhỏi cấm cái gì ? Tại sao lại cấm? Cấm rồi thì đối tượng bị cấm sẽ ra sao? ỞViệt Nam thì ngược lại người ta chỉ biết “trên bảo dưới phải nghe” nhưng thậttình mà nói chẳng ai dại gì lại “phơi mặt” ra vỉa hè, lòng đường như hình ảnh ởtrên Nhưng vì cuộc sống mưu sinh nên cực chẳng đã nhiều người phải kiếmsống bằng mọi cách, họ đáng thương hơn là đáng trách Thông thường cácnước trên Thế giới dành khoảng 4% quỹ đất giao thông tĩnh (bãi đỗ xe) trongkhi đó tình hình này ở Việt Nam khá khiêm tốn khoảng 0.3%

+ Giao thông ùn tắc, ngập nước.

Tình trạng ùn tắc giao thông trên các trục đường chính vẫn còn xảy ranhư cơm bữa Trước thực trạng đó, vào tháng 6/2005, Sở GTCC đã trình lênHÐND, UBND đề án “Hạn chế phương tiện giao thông cá nhân” (mà chủyếu là lượng xe gắn máy) thế nhưng gặp phải những phản ứng gay gắt củangười dân Gần cuối năm Ất Dậu, thông tư 17 của Bộ Công an về “bãi bỏ quyđịnh một người chỉ được đăng ký một xe máy” ra đời khiến đề án này gần như

“bỏ lửng

Ngập nước cũng là vấn đề muôn thuở của đô thị, số điểm ngập hầu như

giảm không đáng kể Điểm ngập này vừa được khắc phục thì lại phát sinh thêmnhững điểm ngập mới khiến chỉ qua một cơn mưa to kéo dài và triều cườngdâng là nhiểu tuyến đường “mênh mông nước”, gây ùn tắc giao thông Hiệnnay TP.HCM vẫn còn tồn tại 79 điểm ngập (kể cả các điểm mới phát sinh)

+ một vài con số về tai nạn giao thông

Năm 2007: 1 giờ có 1,5 người chết vì tai nạn giao thông

Theo báo cáo của Uỷ ban An toàn giao thông quốc gia, năm 2007, cảnước có 14.624 vụ tai nạn giao thông, làm 13.150 người chết (1 giờ có 1,5