Nhận thức của giáo viên về tầm quan trọng của việc sử dụng nhóm cácphương pháp khuyến khích và điều chỉnh hành vi trong giáo dục đạo đức củahọc sinh tiểu học.. Nhận thức của giáo viên về
Trang 1PHẦN 1: MỞ ĐẦU
I Lý do chọn đề tài
Khi xã hội phát triển, văn hóa được mở cửa nó đã ảnh hưởng không nhỏđến lối sống của giới trẻ, ta đi đường hay lướt qua vài trang Web không khỏi bứcxúc về thông tin như thái độ thờ ơ của con người trước những người bị nạn, thậmtrí còn hôi của, hay những hành vi man dợ,… rồi đến những clip các nữ sinhđánh nhau tung lên mạng, rồi cuộc chơi bời thâu đêm suốt sáng quăng mình trênsàn nhảy, thử hỏi nhũng con người như vậy có làm cho xã hội phát triển đượckhông? Trong khi đó ta hãy thử xem một đất nước Nhật Bản bị tàn phá nặng nề
về sóng thần nhưng ở đó không có cướp bóc, không có hôi của, không có bánhàng ăn chặn mà thay vào đó là lòng yêu thương đùm bọc nhau vượt qua khókhăn, một xã hội trật tự Quay trở lại với đất nước chúng ta vẫn có những hìnhảnh tốt đẹp như bài văn của em trường Amsdam về tấm lòng hiếu thảo với cha
mẹ, vẫn có những tấm lòng nhân ái Qua đó ta thấy con người cần có đức và tài.Đạo đức là cơ sở để phát triển tài năng, ngược lại tài năng chỉ có thể phát huycống hiến cho xã hội khi con người đó có đức mà thôi Hồ Chí Minh đã viết “Cũng như sông thì phải có nguồn mới có nước, không có nguồn thì sông cạn.Cây phải gốc, không có gốc thì cây héo Người cách mạng phải có đạo đức,không có đạo đức thì tài giỏi mấy cũng không lãnh đạo được nhân dân ”[ Tr252,253]
Xã hội đặt ra ngày càng cao đối với hệ thống giáo dục, đòi hỏi nền giáodục phải đào tạo ra những con người : “ phát triển trí tuệ, cường tráng về thể lực,phong phú về tinh thần, trong sáng về đạo đức ”
Bậc tiểu học là nền tảng nhằm hình thành ở học sinh những cở sở ban đầucho sự phát triển đúng đắn và lâu dài về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ và kỹnăng cơ bản để học sinh tiếp tục học trung học cở sở, trung học phổ thông và xa
Trang 2hơn nữa sau này làm người, cho nên phải chú trọng giáo dục đạo đức cho họcsinh ngay từ bậc tiểu học vì ở độ tuổi này các em còn nhỏ rất dễ học điều tốtcũng như dễ học điều xấu Giáo dục đạo đức cho các em thông qua nhà trường,gia đình và xã hội.
Thời cuộc mới tạo nên thang đánh giá mới, thước đo giá trị mới trên cơ sởgiữ gìn các giá trị nhân loại và dân tộc như: lòng yêu nước, lòng nhân ái, yêu laođộng, tinh thần tập thể tính cộng đồng…Điều đáng quan tâm là có những biếnđộng về đạo đức trong bộ phận giới trẻ hiện nay vấn đề đặt ra cho giáo dục thế
hệ trẻ của con người Việt Nam
Nghị quyết Hội nghị TW2- Đại hội VIII đã nêu: “ Đặc biệt đáng lo ngại làmột bộ phận học sinh, sinh viên có tình trạng suy thoái về đạo đức, mờ nhạt về ýtưởng, theo lối sống thực dụng, thiếu hoài bão lập thân, lập nghiệp về tương laibản thân và đất nước ”[7-Tr4] cũng như trong “chương trình tọa đàm về nângcao chất lượng và hiệu quả giáo dục phổ thông” ( TP.HCM, 14-15/2/2006), GS.Trần Thanh Đàm, đã đưa ra ý kiến: “ Tôi nghĩ chúng ta không lo con trẻ thiếu trithức mà lo chúng hư hỏng nhân cách ” đây có thể là nguyên nhân dẫn đến đổimới toàn ngành giáo dục chú trọng đến nội dung phương pháp dạy học…
Thực trạng giáo dục đạo đức trong các nhà trường chưa được đảm bảo vàchú trọng Bộ Giáo Dục-Đào tạo đẩy mạnh chương trình “ giáo dục toàn diện ”không đơn thuần chỉ cung cấp cho học sinh một cách đầy đủ tri thức mọi mặttrong cuộc sống mà quan trọng hơn là phải giáo dục nhân cách cho các em, mà
có lẽ trong những năm qua chúng ta coi nhẹ giáo dục đạo đức chỉ chú trọng đếngiáo dục kiến thức để rồi bỗng giật mình về tình trạng đạo đức của học sinh, sinhviên trong những năm gần đây Chứng tỏ giáo dục đạo đức trong nhà trường ởcác cấp học chưa thực sự có hiệu quả, do vậy cần chú trọng hơn và có kế hoạchgiáo dục đạo đức cho học sinh đặc biệt học sinh tiểu học Phải chăng việc sử
Trang 3dụng các phương pháp giáo dục đạo đức chưa có hiệu quả đặc biệt là nhóm cácphương pháp khuyến khích và điều chỉnh hành vi Qua tìm hiểu thực tế giáo viêntiểu học ở khu vực thành phố Vĩnh Yên- Vĩnh Phúc về việc sử dụng nhóm cácphương pháp khuyến khích và điều chỉnh hành vi trong giáo dục đạo đức chưachuẩn như sự khen thưởng, trách phạt chưa kịp thời, không thường xuyên phátđộng phong trào thi đua học sinh làm việc tốt, học tập tốt Ngoài ra nhiều cô giáocòn mang nặng tâm trạng của gia đình, nỗi ưu tư trong cuộc sống, áp lực trongcông việc cũng như mỗi quan hệ với đồng nghiệp trong trường làm ảnh hưởngphần nào đến chất lượng giáo dục đạo đức cho học sinh
Trong giáo dục đạo đức vai trò của nhóm các phương pháp khuyến khích
và điều chỉnh hành vi trong giáo dục đạo đức cho học sinh tiểu học rất quantrọng nó giúp cho học sinh được tiến bộ và điều chỉnh hành vi trong học tập vàtrong cuộc sống
Qua các phân tích trên là lý do đó tôi chọn đề tài “ Tìm hiểu thực trạng
sử dụng nhóm phương pháp khuyến khích và điều chỉnh hành vi trong giáo dục đạo đức cho học sinh các trường tiểu học ở khu vực thành phố Vĩnh Yên- Vĩnh Phúc ” Nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục đạo đức cho học sinh tiểu học.
II Lịch sử nghiên cứu đề tài
Qua tìm hiểu tôi thấy đã có nhiều tác giả bàn về giáo dục đạo đức cho họcsinh tiểu học như:
Lưu Thu Thủy – “ Giáo dục hành vi đạo đức cho hành sinh Tiểuhọc qua trò chơi ”
Lưu Thu Thủy – “ Đổi mới phương pháp dạy học đạo đức ở tiểu học ”Nguyễn Thị Thanh Thủy – “ Giáo dục đạo đức cho học sinh tiểu họcthông qua hoạt động ngoài giờ lên lớp ”
Trang 4Hà Thế Ngữ - “ Một số vấn đề về phương pháp giáo dục đạo đức và giáodục môn đạo đức ở cấp 1 ”
Khi bàn tới giáo dục đạo đức cho học sinh Tiểu học các tác giả cũng đãnói đến các phương pháp giáo dục đạo đức cho học sinh như thế nào, tuy nhiênchưa đi tìm hiểu thực trạng sử dụng các phương pháp đó như thế nào trong giáodục đạo đức ở các trường tiểu học ở thành phố Vĩnh Yên – Vĩnh Phúc
III Mục đích nghiên cứu
Phát hiện ra thực trạng sử dụng nhóm các phương pháp khuyến khíchhành vi và điều chỉnh trong giáo dục đạo đức cho học sinh trong các trường tiểuhọc ở khu vực thành phố Vĩnh Yên tỉnh Vĩnh Phúc và nguyên nhân dẫn đếnthực trạng Trên cơ sở đó đề xuất các giải pháp nhằm khắc phục thực trạng thôngqua đó góp phần nâng cao chất lượng giáo dục đạo đức cho học sinh tiểu học
IV Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
- Đối tượng nghiên cứu: Thực trạng sử dụng nhóm các phương phápkhuyến khích và điều chỉnh hành vi trong giáo dục đạo đức
- Phạm vi nghiên cứu: Trong giáo dục đạo đức cho học sinh các trườngtiểu học ở khu vực thành phố Vĩnh Yên- Vĩnh Phúc
V Giả thuyết khoa học
Việc sử dụng nhóm các phương pháp khuyến khích và điều chỉnh hành vitrong giáo dục đạo đức cho học sinh tiểu học tại thành phố Vĩnh Yên- Vĩnh Phúcchưa đảm bảo tôt, chất lượng chưa cao Một trong những nguyên nhân cơ bảndẫn đến thực trạng đó là chất lượng đội ngũ giáo viên và điều kiện cơ sở vật chấtchưa đảm bảo
VI Nhiệm vụ nghiên cứu
Để đạt được mục đích trên, tôi đưa ra các nhiệm vụ nghiên cứu cụ thể như sau:
1 Tìm hiểu cơ sở lí luận của đề tài:
Trang 52.Tìm hiểu thực trạng sử dụng nhóm các phương pháp khuyến khích vàđiều chỉnh hành vi trong giáo dục đạo đức học sinh tiểu học ở khu cực thànhphố Vĩnh Yên- Vĩnh Phúc.
3 Tìm hiểu nguyên nhân dẫn đến thực trạng đó, từ đó đề xuất các giảipháp
VII Phương pháp nghiên cứu của đề tài
Các phương pháp nghiên cứu được sử dụng trong đề tài:
- Phương pháp đọc sách
- Phương pháp quan sát
- Phương pháp điều tra
- Phương pháp thống kê toán học
VIII Kế hoạch thực hiện đề tài:
- Tháng 10 đến tháng 11 năm 2011: Nhận đề tài và hoàn thành đề cương
- Tháng 12 năm 2011 đến tháng 1 năm 2012: Tìm hiểu cơ sở lí luận
- Tháng 2 đến tháng 4 năm 2012: Tìm hiểu thực trạng và nguyên nhân dẫnđến thực trạng, đưa ra giải pháp
- Tháng 5 năm 2012: Tổng kết hoàn thành đề tài
IX Cấu trúc của đề tài:
Phần 1: Mở đầu
Phần 2: Nội dung
Chương 1: Một số vấn đề lí luận về phương pháp
I.Một số vấn đề về giáo dục đạo đức
1 Về giáo dục đạo đức
2 Một số vấn đề về giáo dục đạo đức cho học sinh tiểu học
II.Nhóm các phương pháp khuyến khích và điều chỉnh hành vi trong giáo dụcđạo đức
Trang 61 Khái niệm phương pháp giáo dục.
2 Hệ thống các phương pháp giáo dục đạo đức
3 Phương pháp khen thưởng
4 Phương pháp trách phạt
5 Phương pháp thi đua
Chương 2: Thực trạng sử dụng nhóm các phương pháp khuyến khích và điều chỉnh hành vi trong giáo dục đạo đức cho học sinh các trường tiểu học
ở thành phố Vĩnh Yên- Vĩnh Phúc.
I Thực trạng về đội ngũ giáo viên
II Thực trạng nhận thức của giáo viên về phương pháp giáo dục
1 Nhận thức của giáo viên về tầm quan trọng của việc sử dụng nhóm cácphương pháp khuyến khích và điều chỉnh hành vi trong giáo dục đạo đức củahọc sinh tiểu học
2 Nhận thức của giáo viên về vai trò sử dụng nhóm các phương phápkhuyến khích và điều chỉnh hành vi trong giáo dục đạo đức cho học sinh tiểu họcIII Thực trạng sử dụng nhóm các phương pháp khuyến khích và điều chỉnh hành
vi trong giáo dục đạo đức cho học sinh tiểu học ở khu vực thành phố Vĩnh Vĩnh Phúc
Yên-1 Thực trạng sử dụng phương pháp khen thưởng
2 Thực trạng sử dụng phương pháp trách phạt
3.Thực trạng sử dụng phương pháp thi đua
Chương 3: Nguyên nhân của thực trạng và những giải pháp cần thiết để đảm bảo tốt việc sử dụng nhóm phương pháp khuyến khích và điều chỉnh hành vi trong giáo dục đạo đức cho học sinh tiểu học.
I Nguyên nhân của thực trạng
Trang 7II Những giải pháp cần thiết để đảm bảo tốt việc sử dụng nhóm các phươngpháp khuyến khích và điều chỉnh hành vi trong giáo dục đạo đức.
Phần 3: Kết luận và kiến nghị
I Kết luận
II Kiến nghị
Trang 8PHẦN II: NỘI DUNG Chương 1: Một số vấn đề lí luận về phương pháp giáo dục đạo đức
I Một số vấn đề về đạo đức và giáo dục đạo đức
1 Về giáo dục đạo đức:
Đạo đức là một bộ phận quan trọng trong các hình thái xã hội phản ánhtồn tại xã hội dưới những chuẩn mực đạo đức Theo quan niệm của Mác-xít: “Đạo đức là hệ thống những quy tắc chuẩn mực của đời sống xã hội và hành vicủa con người Nó quy định nghĩa vụ của người này với người khác, nghĩa vụcủa con người đối với xã hội ”
Đạo đức ra đời là do nhu cầu thực tiễn cuộc sống để thực hiện chức năngduy trì mối quan hệ giữa con người với con người, duy trì trật tự xã hội và thôngqua đó làm cho xã hội tồn tại và phát triển
Đạo đức hình thành một cách tự phát ngay trong hiện thực Đạo đức đượcduy trì bằng lương tâm và dư luận xã hội
Đạo đức là một hiện tượng xã hội xuất hiện đầu tiên khi loài người mớihình thành Đạo đức ra đời phát triển cùng quá trình biến đổi kinh tế - xã hội và
sự tiến bộ văn hóa, vật chất tinh thần của con người Hiện nay có nhiều quanniệm khác nhau về nguồn gốc, bản chất về đạo đức Theo quan niệm triết họcMác – Lênin, Đạo đức là một hình thái ý thức xã hội, có quan hệ với các hìnhthái xã hội khác, nảy sinh từ tồn tại xã hội, phát triển cùng sự biến đổi tồn tại của
xã hội Nhưng Đạo đức khác với các hình thái ý thức xã hội ở chỗ nó điều chỉnhhoạt động của con người trong mỗi quan hệ xã hội, giúp con người tự hoàn thiệnnhân cách của mình
Đạo đức là một phạm trù lịch sử Khi điều kiện kinh tế - xã hội sinh ra nóthay đổi thì tất yếu các quan hệ xã hội và quan hệ đạo đức cũng thay đổi theo.Với tư cách như một sự định hướng cho các quan hệ xã hội; vừa với tư cách
Trang 9phản ánh quan hệ đạo đức của xã hội mới thì sớm hay muộn ý thức đạo đức cũngthay đổi theo Trong xã hội có giai cấp thì đạo đức mang tính giai cấp rõ rệt, ứngvới giai cấp khác nhau là nền giáo dục đạo đức khác nhau, nền giáo dục đạo đứccủa giai cấp này khác nền giáo dục của giai cấp kia về mục đích, nội dung,phương pháp.
Đạo đức là một nhân tố quan trong trọng của nhân cách và được xem làkhái niệm luân thường đạo lý của con người, nó thuộc về vấn đề đánh giátốt/xấu, đúng/ sai, lành/ ác, hiền/ dữ…trong phạm vi: Lương tâm con người, hệthống phép tắc đạo đức và trừng phạt mà đôi lúc còn được gọi giá trị đạo đức.Đạo đức gắn liền với văn hóa, chủ nghĩa nhân văn, triết học và pháp luật của một
xã hội Hay nói một cách dễ hiểu, đạo đức là những khuynh hướng tốt đẹp trongtâm hồn con người, mà những khuynh hướng đó tạo nên những lời nói, hành vibên ngoài phù hợp với những quy tắc ứng xử của cộng đồng, xã hội khiến chomọi người xung quanh được an vui, lợi ích, chuyển hóa
Có thể nói đạo đức là cái tốt, cái đúng ở bên trong con người được biểuhiện ra bên ngoài bằng lời nói, hành vi Đạo đức là cái gốc bên trong đượcchuyển hóa thành lời nói và hành vi tốt đẹp bên ngoài Tức là con người phải cónhận thức đúng, tốt về sự vật, hiện tượng Để có được nhận thức đúng cần phải
có giáo dục “ Hiền dữ phải đâu là tính sẵn, phần nhiều do giáo dục mà nên ”( Hồ Chí Minh ).Giáo dục nói chung và giáo dục đạo đức nói riêng phải đượcthực hiện ngay từ lúc nhỏ, từ lúc lứa tuổi tiểu học
2 Một số vấn đề về giáo dục đạo đức cho học sinh tiểu học
Chúng ta có thể nhận thấy thành phần quan trọng và căn bản của giáo dụcphổ thông và cũng như mục đích của toàn bộ công tác giáo dục đạo đức thế hệtrẻ trong giáo dục không những có kiến thức phổ thông mà phải có đạo đức cáchmạng – đạo đức của con người mới xã hội chủ nghĩa ( XHCN ) Cho nên công
Trang 10tác giáo dục trước hết phải chăm lo bồi dưỡng đạo đức cho người học, coi đó làcái gốc cho sự phát triển nhân cách Chính vì vậy khi nói đến việc học trong chế
độ mới, Bác Hồ đã nói: “ Bầy giờ phải học để yêu tổ quốc, yêu nhân dân, yêu laođộng, yêu khoa học, yêu đạo đức ”
Giáo dục đạo đức cho học sinh tiểu học là quá trình tác động từ nhiều conđường khác nhau làm cho nhân cách học sinh phát triển đúng về mặt đạo đức,tạo cơ sở để các em có hành vi ứng xử phù hợp với chuẩn mực đạo đức trongmỗi quan hệ của cá nhân với bản thân, với người khác và xã hội
Kết quả của quá trình giáo dục đạo đức học sinh là học sinh có được phẩm chấtđạo đức tốt đẹp, bền vững, có hiểu biết để ứng xử đúng trong các mỗi quan hệ cụthể
Giáo dục đạo đức cho học sinh tiểu học là vấn đề cần thiết, trước hết vì vịtrí của trẻ em trong tương lai nước nhà, làm cho các em trở thành những côngdân tốt, đủ phẩm chất và năng lực trí tuệ để gánh vác vận mệnh dân tộc Đó lànhiệm vụ chính trị hàng đầu của nhà trường nói chung và trường tiểu học nóiriêng
Có nhiều phương pháp giáo dục đạo đức cho trẻ tiểu học nhưng có lẽtrường tiểu học là nơi có thể làm tốt công tác giáo dục đạo đức Như chúng ta đãbiết trẻ tiểu học dễ dàng học được điều tốt và cũng dễ dàng nhiễm điều xấu Nếungay từ bậc học này không có sự đầu tư quan tâm giáo dục đạo đức thì rất khócho việc hình thành nhân cách con người sau này Chính vì thế môn học đạo đứctrong nhà trường tiểu học có nhiệm vụ cung cấp những tri thức cơ bản ban đầu
về phẩm chất đạo đức con người và rèn luyện những hành vi ứng xử theo cácchuẩn mực đạo đức xã hội Nội dung của môn đạo đức trong nhà trường tiểu họcđược quy định trong chương trình giáo dục phổ thông cấp tiểu học
Trang 11Về phương pháp giáo dục đạo đức: Là sự tác động của nhà giáo dục vàtập thể học sinh đến đối tượng giáo dục nhằm hình thành cho họ những phẩmchất nhân cách theo yêu cầu của một xã hội cụ thể, phản ánh mối quan hệ phốihợp, thống nhất giữa cách thức hoạt động của nhà giáo dục và đối tượng giáodục, trong đó hoạt động của nhà giáo dục giữ vai trò chủ đạo, còn hoạt động củađối tượng là hoạt động tự giác, tích cực, chủ động để tự giáo dục, tự vận động vàphát triển theo mục tiêu phát triển nhân cách xác định.
Vai trò chủ đạo của nhà giáo dục được thể hiện ở chỗ họ là người tổ chứcđiều khiển quá trình giáo dục, là người lựa chọn nội dung, hình thức tổ chức giáodục, người kiểm tra, đánh giá quá trình giáo dục…
Vai trò tự giác, tích cực và chủ động của đối tượng giáo dục được thể hiện
ở chỗ họ phải hoạt động một cách có ý thức, tham gia với sự cố gắng hết khảnăng của mình và không phụ thuộc hoàn toàn vào các tác động giáo dục Vai trònày đặc biệt quan trọng trong quá trình tự tu dưỡng, tự giáo dục
Cách thức tác động của nhà giáo dục đến đối tượng giáo dục bao giờ cũngcăn cứ vào mục tiêu, yêu cầu của xã hội về một mẫu người xác định Thực chấtphương pháp giáo dục đạo đức là cách thức tổ chức cuộc sống, tổ chức hoạtđộng và giao lưu cho học sinh theo mục đích giáo dục của xã hội Quá trình nàynhằm tác động vào nhận thức, thái độ và hình thành hành vi, thói quen cho họcsinh
Nói chung giáo dục đạo đức có vai trò và vị trí quan trọng trong việc giáodục thế hệ trẻ bậc tiểu học, không chỉ bồi dưỡng nhận thức về chuẩn mực đạođức xã hội, mà chủ yếu góp phần định hình và phát huy những phẩm chất cầnthiết của nhân cách con người với hành vi cao đẹp đầy tính nhân văn
II Nhóm các phương pháp khuyến khích và điều chỉnh hành vi trong giáo dục đạo đức.
Trang 121 Khái niệm phương pháp giáo dục
Phương pháp giáo dục là cách thức tổ chức hoạt động giáo dục, trong đó
có sự tương tác thống nhất giữa nhà giáo dục – giáo viên tiểu học và người được giáo dục – học sinh tiểu học, nhằm giải quyết các nhiệm vụ giáo dục và từ
đó, đạt được mục đích giáo dục do xã hội đặt ra đối với nhà trường tiểu học
Như vậy khi bàn về phương diện phương pháp giáo dục, chúng ta thấy sựhiện diện của những yếu tố cơ bản sau:
- Cách thức tổ chức: Khi nói đến phương pháp, cần nghĩ tới “ cách thức ”,tức là làm thế nào để tiến hành một công việc, hoạt động nào đó cho thành công
- Giáo viên: Trong việc vận dụng phương pháp giáo dục nào đó, luôn có
sự hiện diện của giáo viên và vai trò tổ chức thuộc về giáo viên
- Học sinh: Ở mọi phương pháp giáo dục cũng luôn có mặt của học sinh,trong đó học sinh là mục tiêu của phương pháp – qua phương pháp giáo dục đó,đạt được kết quả gì của học sinh
- Sự tương tác giữa giáo viên và học sinh: Ở bất kỳ phương pháp nào cũng
có sự tương tác, tức là sự tác động qua lại giữa giáo viên và học sinh
- Tính hướng đích của phương pháp giáo dục: Mỗi phương pháp giáo dụcđều hướng đến một kết quả mong muốn mà nhiệm vụ giáo dục đã xác định – trithức, thái độ…
Trong thực tiễn giáo dục của mình, người giáo viên tiểu học phải giảiquyết nhiều nhiệm vụ giáo dục khác nhau với những nội dung, tính chất hết sức
đa dạng Đối với cùng nhiệm vụ có thể có nhiều phương án giải quyết khác nhau,song để có được kết quả tốt người giáo viên cần nắm vững hệ thống các phươngpháp giáo dục và lựa chọn phương pháp phù hợp nhất cho từng nhiệm vụ, từngtrường hợp, từng tình huống cụ thể
Trang 13Hiện nay có nhiều quan niệm khác nhau về phân loại các phương phápgiáo dục, điều này phụ thuộc vào cơ sở phân loại Dưới đây cách phân loại đượcthừa nhận rộng rãi hơn cả, được chia là ba nhóm: Nhóm các phương pháp hìnhthành ý thức cá nhân; nhóm các phương pháp tổ chức hoạt động và hình thành
kỹ năng, hành vi ứng xử; nhóm các phương pháp khuyến khích và điều chỉnhhành vi
2 Hệ thống các phương pháp giáo dục
Có nhiều cách phân loại phương pháp giáo dục khác nhau Mỗi cách phânloại đều dựa trên những cơ sở nhất định: Nếu căn cứ vào lực lượng và môitrường nơi diễn ra các hoạt động giáo dục ta có các phương pháp giáo dục giađình, các phương pháp giáo dục nhà trường, các phương pháp giáo dục xã hội,phương pháp giáo dục trên lớp, phương pháp giáo dục ngoài lớp Căn cứ vào đốitượng giáo dục ta có phương pháp giáo dục trẻ mẫu giáo, giáo dục trẻ vị thànhniên, phương pháp giáo dục trẻ khuyết tật, phương pháp giáo dục cá biệt…
Do tính chất phức tạp và đa dạng của phương pháp nên có nhiều cách gọitên và phân loại khác nhau Phương pháp giáo dục thường được phân loại vàtrình bày theo ba nhóm cơ bản sau:
a Nhóm các phương pháp thuyết phục
Là nhóm phương pháp giáo dục tác động lên nhận thức và tình cảm củangười được giáo dục nhằm hình thành những khái niệm, biểu tượng và niềm tinđúng đắn về đạo đức, thẩm mĩ tạo điều kiện cho người được giáo dục có tưtưởng đúng, có tình cảm đẹp làm cơ sở cho việc hình thành những thói quenhành vi tốt
Nhóm phương pháp thuyết phục bao gồm:
- Phương pháp đàm thoại
- Phương pháp giảng giải
Trang 14- Phương pháp nêu gương
b Nhóm phương pháp tổ chức hoạt động và hình thành kinh nghiệm ứng
xử xã hội
Giáo dục đạo đức là sự thống nhất giữa ý thức và hành vi, là quá trình biếnnhững yếu tố nhận thức, tình cảm thành hành vi, biến những hành vi, những kinhnghiệm ứng xử xã hội thành thói quen văn hóa cho học sinh
Nhóm phương pháp này bao gồm:
- Phương pháp đòi hỏi sư phạm
- Phương pháp tập thói quen
- Phương pháp rèn luyện
c Nhóm các phương pháp khuyến khích và điều chỉnh hành vi [7]
Nhóm các phương pháp khuyến khích và điều chỉnh hành vi trong giáodục đạo đức học sinh tiểu học có khả năng to lớn trong việc động viên học sinhphát huy mọi sức lực và tinh thần, thể chất, tình cảm và trí tuệ để đạt hiệu quảcao nhất trong học tập và rèn luyện Đặc điểm cơ bản của nhóm phương phápnày là dựa trên kết quả hành vi mà đối tượng giáo dục đã thực hiện trước đây đểphát huy tích cực của học sinh vào các hoạt động thực tiễn Khuyến khích độngviên, lôi cuốn lòng nhiệt thành tham gia vào hoạt động mà học sinh đã đạt đượcnhững thành quả nhất định Khắc phục, ngăn ngừa, uốn nắn hay trách phạt đốivới những biểu hiện tiêu cực không được xã hội thừa nhận
Chức năng của nhóm phương pháp này là khuyến khích, củng cố, điềuchỉnh hành vi của học sinh, tạo ra những tiền đề tâm lí thuận lợi cho việc thựchiện nhiệm vụ mới trên cơ sở những hoạt động trước đây của các em Phươngpháp có hiệu lực để khuyến khích, điều chỉnh và sửa chữa hành vi của học sinh
là khen và chê, khuyến khích và trừng phạt Khuyến khích, khen thưởng làphương pháp để củng cố kích thích những động cơ và hình thức hành vi đúng
Trang 15đắn Trách phạt là phương pháp nhằm ức chế, kìm hãm và điều chỉnh hành vikhông phù hợp với các chuẩn mực xã hội.
Nhóm các phương pháp khuyến khích và điều chỉnh hành vi là phươngpháp hỗ trợ đắc lực cho các phương pháp giáo dục khác đạt hiệu quả cao hơn,củng cố những kết quả đạt được, đồng thời khắc phục uốn nắn những khiếmkhuyết mắc phải trong quá trình giáo dục
Nhóm phương pháp này có các phương pháp cơ bản sau:
- Phương pháp khen thưởng
- Phương pháp trách phạt
- Phương pháp thi đua
3 Phương pháp khen thưởng
Khen thưởng là phương pháp biểu thị sự đánh giá tích cực, sự hài lòng, sựủng hộ… của tập thể, của xã hội đối với những thành tích mà cá nhân hay tập thểhọc sinh đạt được
Khen thưởng biểu thị sự công nhận, thừa nhận những hành vi của học sinh
đã lựa chọn và thực hiện cũng như các kết quả tốt đẹp của nó nhằm tạo ra chongười được khen trạng thái phấn khởi, tự hào, vui vẻ, phấn chấn…với nhữnghành vi, những đóng góp… của bản thân, để từ đó tạo thêm nghị lực cho họ phấnđấu nhiều hơn, cố gắng nhiều hơn để có thành tích ngày càng cao hơn
Khen thưởng không chỉ nhằm vào những kết quả của công việc cá nhân đãđạt được mà còn nhằm vào động cơ của hoạt động, tức là xem xét mặt đạo đứccủa hành vi, xem xét cái gì đã thúc đẩy cá nhân hoạt động đạt kết quả đó Chínhkhen thưởng nhằm vào động cơ có tác dụng giáo dục to lớn hơn là chỉ nhằm vàokết quả của hoạt động
Trang 16Trong quá trình giáo dục, khen thưởng có ý nghĩa hết sức quan trọng, nó
có tác dụng khẳng định kết quả của quá trình giáo dục hoàn toàn phù hợp vớinhững chuẩn mực và quy tắc của xã hội
Khen thưởng còn giúp cá nhân tự khẳng định mình, tin tưởng vào những
gì bản thân đã làm, củng cố vững chắc các kết quả giáo dục, không ngừng cốgắng vươn lên để tiếp tục hoàn thành nhân cách
Trong thực tiễn giáo dục, khen thưởng được thể hiện dưới nhiều hình thứckhác nhau Có thể khen đơn thuần về mặt tinh thần, có thể kết hợp giữa khen vàthưởng vật chất, có thể khen tức thì, có thể khen trong những dịp trịnh trọng, cóthể khen trực tiếp, có thể khen gián tiếp thông qua cấp trên…Tùy theo tính chất,mức độ, phạm vi ảnh hưởng của những kết quả giáo dục, tùy theo điều kiện,hoàn cảnh và cá nhân cụ thể…để lựa chọn hình thức khen thưởng cho phù hợp.Trong nhà trường hiện nay có các hình thức khen thưởng cơ bản sau:
- Tỏ thái độ đồng tình, ủng hộ thông qua thái độ thiện cảm, thông qua ánhmắt, nụ cười, hoặc lời nói động viên khích lệ hoặc có lời khen trực tiếp đối vớicác hành vi tích cực của học sinh
- Biểu dương, tuyên dương trước tập thể những cá nhân có thành tích,những việc tốt, những hành vi đẹp…
- Tặng giấy khen, bằng khen, kỉ niệm chương…và các hiện vật kèm theocho những cá nhân có thành tích xứng đáng
- Đề nghị cấp trên khen thưởng các hình thức như tặng học bổng, miễn thivào các cấp học cao hơn, cấp tặng các danh hiệu cao quý đối với những hành vicủa học sinh có tầm ảnh hưởng lớn đối với thế hệ trẻ trên phạm vi cả nước hayđịa phương…
Trang 17Khen thưởng mặc dù có vai trò hết sức quan trọng nhưng không nên quálạm dụng một cách vô nguyên tắc Để khen thưởng mang lại hiệu quả giáo dụctích cực thì giáo viên tiểu học cần tuân thủ một số yêu cầu sau đây:
- Khen thưởng phải đảm bảo tính khách quan, công bằng, hợp lý, trungthực, đúng người, đúng việc Nếu khen thưởng không đúng dẫn đến tình trạnghọc sinh tự mãn, kiêu căng…
- Khen thưởng phải đúng lúc, đúng chỗ, kịp thời, phải kết hợp chặt chẽgiữa khen và thưởng, giữa động viên và khuyên khích tinh thần tương ứng với sựđóng góp của học sinh
- Khen thưởng phải được đông đảo các thành viên trong lớp thừa nhận,được dư luận tập thể hoan nghênh và tán thành
- Khen thưởng phải cụ thể, không nên khen chung chung Cá nhân đượckhen thưởng cảm thấy xứng đáng, tự hào về quá trình phấn đấu của mình vàmong muốn sẽ cố gắng nhiều hơn
- Cần đặc biệt khen thưởng những em có tính rụt rè, nhút nhát, chậm tiếnkhi các em có nhiều có gắng
4 Phương pháp trách phạt
Trách phạt là phương thức tác động đến nhân cách học sinh bằng cáchbiểu thị thái độ không đồng tình, không tán thành, sự lên án của giáo viên, và củatập thể học sinh đối với những hành vi sai trái, không phù hợp với chuẩn mực,các quy tắc xã hội quy định của đối tượng, với mong muốn gây cho họ tình cảmhối hận, xấu hổ với những việc mình đã làm, từ đó mà họ thành khẩn nhận lỗi vàquyết tâm từ bỏ những ý nghĩ và hành vi sai trái đó
Trách phạt học sinh là điều nhà trường không mong muốn nhưng trongmột chừng mực nào đó, hoàn cảnh cụ thể nào đó biện pháp trách phạt vẫn phảiđược sử dụng để giáo dục nhân cách các em Biện pháp này có tác dụng uốn nắn,
Trang 18điều chỉnh những hành vi không phù hợp với chuẩn mực của xã hội, ngăn chặn
và răn đe kịp thời những lỗi lầm của cá nhân hay tập thể Trách phạt sẽ gây chohọc sinh có lỗi tâm trạng hổ thẹn, cảm thấy thầy cô giáo không còn tin yêunữa…Làm cho các em cảm thấy cắn rứt lương tâm, sự đấu tranh động cơ, sự ănnăn, sự hối hận…,nhờ đó giúp họ có thêm ý chí và nghị lực để từ bỏ những thóiquen và hành vi sai trái, sửa chữa khuyết điểm
Để sử dụng phương pháp trách phạt thực sự có hiệu quả các nhà quản lígiáo dục cũng như các giáo viên tiểu học cần lưu ý sau:
- Chỉ sử dụng phương pháp trách phạt khi sử dụng phương pháp thuyếtphục và các phương pháp khác không còn tác dụng hoặc tác dụng ít Đây làphương pháp không thể áp dụng thường xuyên, liên tục, vì nếu thường xuyêntrách phạt sẽ gây lên trạng thái căng thẳng, làm cho đối tượng trở lên trơ lì, chaisạn dẫn đến càng khó giáo dục
- Trách phạt phải hoàn toàn khách quan, công bằng, đúng người, đúng tội,đúng lúc, đúng chỗ, phải thận trọng khi đưa ra quyết định, không được định kiến,
để tránh tình trạng oan sai Trách phạt mục đích để học sinh ăn năn, hối lỗi mà
cố gắng sủa chữa khuyết điểm để tiến bộ Chứ không nhằm mục đích thỏa mãncơn khát tức giận của giáo viên
- Trách phạt người giáo viên phải chú ý tới nguyên nhân, hoàn cảnh gây rasai phạm và động cơ dẫn đến việc sai phạm đó Việc trách phạt đó phải làm chohọc sinh nhận rõ khuyết điểm, sai trái của mình cũng như lí do trách phạt từ đótrách phạt mới có tác dụng
- Trách phạt phải đảm bảo sự tôn trọng nhân cách học sinh, không đượcxúc phạm, làm tổn hại đến thể xác và tinh thần học sinh, phải tin tưởng, lạc quan
và sự cố gắng tiến bộ của học sinh
Trang 19- Trách phạt phải được sự đồng tình của tập thể, phải có tác dụng răn đe,phòng ngừa với những học sinh khác Nên trách phạt tập thể, trách phạt số đông.
- Đồng thời với trách phạt người giáo viên phải chỉ ra cách thức phấn đấusửa chữa khuyến điểm cho học sinh, phải thường xuyên chú ý theo dõi, giúp đỡcác em, giáo viên chú ý đến dư luận của tập thể, hướng dư luận không nên để tậpthể xa lánh, bỏ rơi những học sinh trách phạt mà ngược lại làm cho tập thể họcsinh quan tâm đến những học sinh này nhiều hơn
Một số biện pháp trách phạt học sinh trong nhà trường hiện nay:
- Phê bình, nhắc nhở học sinh
- Phê bình, nhắc nhở học sinh trước lớp, trước toàn trường
- Cảnh cáo học sinh
- Dừng tiến độ học tập một thời gian, đuổi học…
Tùy theo mức độ nặng nhẹ của hành vi sai phạm của học sinh để giáo dục
áp dụng hình thức trách phạt cho phù hợp Tuy nhiên hình thức đuổi học họcsinh rất hạn chế chỉ áp dụng những trường hợp nếu để lại gây ảnh hưởng xấu đếntập thể Hình thức này có nguy cơ đẩy học sinh vào đường cùng có thể gây hậuquả xấu cho cả gia đình và xã hội Nhà trường phải cứu giúp các em đến cùng,tìm cách giáo dục để các em trở thành con người tốt
5 Phương pháp thi đua
Thi đua là phương pháp giáo dục nhằm khích lệ, khích thích khuynhhướng tự khẳng định của mỗi cá nhân hay tập thể, tạo điều kiện và cơ hội cho họ
cố gắng nhiều hơn, hăng hái đua tài, đua sức để vươn lên cao hơn so với điềukiện bình thường
Thi đua có vai trò quan trọng trong việc tổ chức các hoạt động tập thể Thiđua được tổ chức trong các hoạt động hàng ngày mang tính thường xuyên liêntục, cũng có thể tổ chức thành phong trào từng đợt để chào mừng ngày lễ hay sự
Trang 20kiện nào đó của nhà trường Thi đua là nhằm mục đích làm cho cá nhân và tậpthể hoạt động tích cực hơn Thi đua có thể áp dụng trong mọi hoạt động của họcsinh.
Tuy vậy để thi đua có ý nghĩa giáo dục, nhà trường, các thầy cô không nênchú trọng vào kết quả mà điều cơ bản là tạo ra phong trào phấn đấu rèn luyệncho học sinh, tránh tình trạng vì thành tích, bệnh thành tích tạo ra sự ganh đua,hiếu thắng, tìm mọi cách để hơn người khác…
Cần tổ chức phong trào thi đua sôi nổi, thiết thực, hấp dẫn, lôi cuốn đượctất cả mọi người tham gia với động cơ tốt, lành mạnh, vì sự phát triển chung.Trong quá trình tổ chức thi đua, nhà trường phải đặt ra mục đích yêu cầu cũngnhư mục tiêu phấn đấu rõ ràng cho từng cá nhân và tập thể để họ phấn đấu
Phải thường xuyên và có hệ thống tiến hành sơ kết, tổng kết công tác thiđua, động viên khen thưởng và trách phạt kịp thời, công bằng và khách quan cho
cá nhân và tập thể tham gia
Như vậy có thể nói nhóm các phương pháp khuyến khích và điều chỉnh
hành vi là nhóm phương pháp bổ trợ cho các nhóm phương pháp giáo dục khác.Trong đó phương pháp khen thưởng và phương pháp thi đua có chức năng chủyếu là kích thích và khuyến khích đối tượng tích cực, cố gắng hơn để phát huynhững ưu điểm để đạt được, thông qua đối tượng giáo dục dần dần tự hoàn thiệnnhân cách của mình theo yêu cầu xã hội Phương pháp trách phạt có chức năngchủ yếu dùng để điều chỉnh hành vi, để ngăn ngừa sai phạm, giúp học sinh nhận
ra lỗi lầm, từ bỏ những hành vi và thói quen không phù hợp
Giữa các phương pháp có mỗi quan hệ mật thiết với nhau, bổ sung, hỗ trợcho nhau Thi đua bao giờ cũng gắn với khen thưởng và trách phạt mới có tácdụng giáo dục Để khen thưởng và trách phạt đúng, có ý nghĩa giáo dục phảithông qua việc tổ chức các hoạt động cho học sinh thông qua các phong trào thi
Trang 21đua Trong giáo dục đã có khen thì phải có chê, hai phương pháp này bao giờcũng đi liền với nhau Tuy nhiên đây không phải là mục tiêu mà chỉ là phươngtiện để giáo dục nằm khuyến khích hoặc điều chỉnh hành vi cá nhân.
Chương 2: Thực trạng sử dụng nhóm các phương pháp khuyến khích và điều chỉnh hành vi trong giáo dục đạo đức cho học sinh các trường tiểu học
ở thành phố Vĩnh Yên- Vĩnh Phúc.
Để tìm hiểu thực trạng của việc sử dụng nhóm các phương pháp khuyếnkhích và điều chỉnh hành vi trong giáo dục đạo đức cho học sinh tiểu học ở khuvực thành phố Vĩnh Yên – Vĩnh Phúc, tôi đã sử dụng phương pháp điều tra bảnghỏi Ăngket có kết hợp với phương pháp trò chuyện, phương pháp quan sát cáchoạt động dạy học, cũng như các hoạt động ngoài giờ lên lớp như: các tiết sinhhoạt đầu tuần, tiết sinh hoạt lớp, những buổi lễ chào mừng ở ba trường tiểu họckhu vực thành phố Vĩnh Yên – Vĩnh Phúc
Đối tượng điều tra: Giáo viên chủ nhiệm ở ba trường tiều học các khối lớp
1, 2, 3, 4, 5
Thời gian tiến hành: Từ ngày 22/2/2012 đến 28/3/2012
Với tổng số phiếu trưng cầu ý kiến là 84 phiếu trong đó Trường tiểu họcLiên Minh là 36 phiếu, Trường tiểu học Đống Đa là 31 phiếu, Trường tiểu họcNgô Quyền là 17 phiếu
Trong số 84 giáo viên lấy ý kiến, trình độ của các giáo viên đều đạt trênchuẩn
Tổng số phiếu thu lại là 84 phiếu
Kết quả thu được như sau:
I Thực trạng về trình độ đội ngũ giáo viên
Qua tìm hiểu và nghe báo cáo chung về tình hình nhà trường, kết hợp vớitrao đổi với ban giám hiệu các trường tôi đã thu được kết quả như sau:
Trang 22Bảng 1: Trình độ của giáo viên
Tên trường
tiểu học
Tổng
số giáoviên
Trình độ
Trung cấp Cao đẳng Đại học Trên Đại
họcLiên Minh 36 0/36 0% 1/36 2,8% 35/36 97,2% 0/36 0%
Đống Đa 31 0/31 0% 1/31 3,2% 29/31 93,6% 1/31
3,2%Ngô Quyền 17 0/17 0% 5/17 29,4% 12/17 70,6% 0/17 0%Dựa vào kết quả thu được ta nhận thấy trình độ giáo viên ở các trường tiểuhọc ở khu vực thành phố Vĩnh Yên – Vĩnh Phúc đều đạt trên chuẩn, đây là mộtyếu tố rất thuận lợi trong việc nâng cao chất giáo dục ở các trường tiểu học.Trong số ba trường tiểu học trên thì trường tiểu học Liên Minh có số giáo viênĐại học và trên Đại học chiếm 97,2% cao nhất trong khu vực thành phố Ngoài
ra trường tiểu học Đống Đa có số giáo viên đại học và trên đại học chiếm tỷ lệtương đương với trường tiểu học Liên Minh, và có một giáo viên trên trình độđại học Trường tiểu học Ngô Quyên có số giáo viên chiếm tỷ lệ đại học thấphơn so với hai trường trong khu vực
Ngoài ra theo sự phát triển của xã hội đòi hỏi đội ngũ giáo viên phải cótrình độ cao, có sự hiểu biết sâu rộng về chuyên môn, cũng như sự bùng nổ vềkhoa học công nghệ đặc biệt là ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học.Chính vì lẽ đó nhiều giáo viên trong nhà trường theo học các lớp phổ cập tin học,
và đa số các giáo viên có trình độ B tin học theo đề án 113 của bộ giáo dục.Đây
là yếu tố thuận lợi để các thầy cô trong nhà trường có thể khai thác nguồn trithức nhân loại từ trang Web giáo dục trong nước Như vậy một sự nhận thức đã
có chuyến biến trong giáo dục là luôn luôn trao rồi kiến thức chuyên môn cũng
Trang 23như nghiệp vụ sự phạm điều này ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng giáo dụcbậc tiểu học hết sức quan trọng vì đó là nền tảng để các học sinh tiếp tục bướcvào các lớp cao hơn sau này Đồng thời cũng cho thấy được ban giám hiệu cácnhà trường đã có biện pháp cũng như tạo điều kiện thuận lợi cho các thầy côđược học tập để nâng cao trình độ Khi đó các thầy cô trong nhà trường thi đuadạy tốt từ đó giúp giáo viên yêu nghề và tâm huyết với nghề hơn.
II Thực trạng nhận thức của giáo viên về việc sự dụng nhóm các phương pháp khuyến khích và điều chỉnh hành vi trong giáo dục đạo đức học sinh tiểu học.
1 Nhận thức của giáo viên về tầm quan trọng của việc sử dụng nhóm các phương pháp khuyến khích và điều chỉnh hành vi trong giáo dục đạo đức cho học sinh tiểu học.
Để tìm hiểu thực trạng này, tôi đã sử dụng câu hỏi sau:
“ Theo Thầy ( Cô ) trong thực tiễn giáo dục, việc sử dụng nhóm các phương pháp khuyến khích và điều chỉnh hành vi: Phương pháp khen thưởng, phương pháp trách phạt, phương pháp thi đua là: ”
Nếu Thầy ( Cô ) đồng ý với ý kiến nào xin hãy đánh dấu “ + ” vào ô đó
Kết quả thu được:
Bảng 2: Nhận thức của giáo viên về sự cần thiết sử dụng nhóm phương pháp khuyến khích và điều chỉnh hành vi trong giáo dục đạo đức.
Không cần thiếtCần thiết
Trang 24Cần thiết Không cần thiết
84 84/84 100% 0/84 0%Với kết quả thu được là 100% các thấy ( cô ) đều cho rằng việc sử dụngnhóm phương pháp khuyến khích và điều chỉnh hành vi trong giáo dục đạo đức
là cần thiết Đây là nhận thức đúng đắn vì đã đánh giá khả năng giáo dục đạo đứccủa người giáo viên với học sinh của mình Người giáo viên phải nhận thức đượcgiáo dục đạo đức thông qua con đường khuyến khích và điều chỉnh hành vi chỉ
có thể đạt hiệu quả khi người giáo viên biết lôi cuốn phát huy cao độ tính tíchcực của học sinh, khuyến khích, động viên, thu hút học sinh tham ra vào cácphong trào hoạt động lành mạnh, đồng thời cũng khắc phục, ngăn ngừa, uốn nắnnhững biểu hiện tiêu cực trong học sinh không bị lệch lạc khỏi chuẩn mực đạođức của xã hội Đồng thời đây là tiêu chí nhận xét đánh giá giáo viên trong cáchoạt động dạy học cũng như hoạt động ngoại khóa cho học sinh trong quá trìnhgiáo dục trong nhà trường
2 Nhận thức của giáo viên về vai trò nhóm các phương pháp khuyến khích
và điều chỉnh hành vi trong việc giáo dục đạo đức cho học sinh tiểu học.
Để tìm hiểu thực trạng này, tôi sử dụng bộ câu hỏi sau:
Theo các Thầy ( Cô ) nhóm các phương pháp khuyến khích và điều chỉnh hành
vi có vai trò như thế nào trong việc giáo dục đạo đức học sinh:
1 Phát huy tính tích cực của học sinh vào các hoạt động thực tiễn
2 Khuyến khích động viên, động viên, lôi cuốn lòng nhiệt tình củahọc sinh tham gia vào các hoạt động mà học sinh đã đạt được những thành quảnhất định
3 Khắc phục, ngăn ngừa, uốn nắn những biểu hiện tiêu cực của họcsinh không được xã hội thừa nhận
Trang 254 Tạo ra tiền đề tâm lí thuận lợi cho việc thực hiện nhiệm vụ mớitrên cơ sở những hoạt động trước đây của học sinh.
5 Cả 4 tác dụng trên
6 Không có tác dụng trong giáo dục đạo đức học sinh tiểu học.Nếu Thầy ( Cô ) đồng ý với ý kiến nào xin hãy đánh dấu “ + ” vào ô đó
Kết quả thu được:
Bảng 3: Nhận thức của giáo viên về vai trò của nhóm phương pháp khuyến khích và điều chỉnh hành vi trong giáo dục đạo đức học sinh tiểu học
52/8461,9%
10/8411,9%
80/8495,24%
0/840%
Kết quả thu được ở bảng 3 cho thấy đa phần là các giáo viên có nhận thứcđúng đắn về vai trò của nhóm phương pháp khuyến khích và điều chỉnh hành vitrong giáo dục đạo đức ( 95,24%), với phương pháp giáo dục đạo đức này có thểphát huy được tính tích cực, khuyến khích, lôi cuốn, động viên lòng nhiệt tìnhcủa học sinh trong các hoạt động học, hoạt động ngoại khóa, đồng thời ngănngừa hoạt động không lành mạnh trong xã hội từ đó giúp các em tự tin để cóhành động tiếp theo Theo kết quả trên cũng không có giáo viên nào cho rằngphương pháp trên là không tác dụng Các giáo viên lựa chọn 1 và 2 chiếm tỷ lệcao, như vậy các giáo viên này mới thấy được một phần nào đó của vai trò ởphương pháp này, tuy nhiên số giáo viên nhận thấy vai trò của phương pháp nàytrong việc uốn nắn, ngăn ngừa hoạt động tiêu cực chiếm tỷ lệ trên trung bìnhđiều đó cho thấy giáo viên nhận thức phương pháp khuyến khích và điều chỉnhhành vi trong việc uốn nắn ngăn ngừa là chưa cao
Trang 263 Nhận thức của giáo viên về con đường sử dụng nhóm các phương pháp khuyến khích và điều chỉnh hành vi trong giáo dục đạo đức.
Để tìm hiểu thực trạng vấn đề này, tôi đã sử dụng câu hỏi sau:
Thầy ( Cô ) thường sử dụng nhóm phương pháp khuyến khích và điều chỉnh hành vi trong hoạt động nào:
1 Trong hoạt động dạy học
2 Trong hoạt động ngoài giờ : ( Sinh hoạt đầu tuần, trong tháng cóngày kỷ niệm…)
3 Tất cả trường hợp trên
Nếu Thầy ( Cô ) đồng ý với ý kiến nào xin hãy đánh dấu “ + ” vào ô đó
Kết quả thu được như sau:
Bảng 4: Nhận thức của giáo viên về con đường sử dụng nhóm các phương pháp khuyến khích và điều chỉnh hành vi.
74/8488,1%
Với kết thu được ở trên cho thấy đa số các giáo viên đã sử dụng nhómphương pháp khuyến khích và điều chỉnh hành vi trong giáo dục đạo đức chohọc sinh tiểu học trong mọi hoạt động, vẫn còn số ít giáo viên giáo nhận thứclệch lạch về con đường giáo dục đạo đức học sinh tiểu học Vì giáo dục đạo đứcphải diễn ra mọi lúc, mọi nơi, không chỉ bằng con đường dạy học trên lớp màcòn thông qua con đường hoạt động ngoài giờ lên lớp để củng cố, phát triển vàhoàn thành nhân cách của học sinh trong các hoạt động tập thể, hoạt động xã hộiqua đó hình thành những kỹ năng cơ bản cần thiết phù hợp với sự phát triển của