Chính sách thương mại và các biện pháp thực hiện doc

Chính sách thương mại và các biện pháp thực hiện CHƯƠNG 3... Khái niệm: Chính sách thương mại quốc tế là hệ thống các nguyên tắc, công cụ và biện pháp thích hợp mà nhà nước áp dụng để đ

Chính sách thương mại và

các biện pháp thực hiện

CHƯƠNG 3

Chương 3: Chính sách thương mại và

các biện pháp thực hiện

- ♣ -  -

♣ -I Chính sách thương mại

1 Khái niệm:

Chính sách thương mại quốc tế là hệ thống các nguyên tắc, công cụ

và biện pháp thích hợp mà nhà nước áp dụng để điều chỉnh các hoạt động ngoại thương của một quốc gia trong một thời kỳ nhất định

nhằm đạt được mục tiêu đặt ra trong chiến lược phát triển kinh tế-xã hội của quốc gia đó

Công cụ Biện pháp

v.v.

2 Những xu hướng cơ bản trong chính sách thương mại

Chương 3: Chớnh sỏch thương mại và

cỏc biện phỏp thực hiện

- ♣ -  -

♣ -a) Tự do thương mại

Là chớnh sỏch ngoại thương trong

đú chớnh phủ hoàn toàn khụng ỏp

dụng cỏc biệp phỏp ngoại thương,

để hàng húa được tự do lưu thụng

giữa thị trường trong nước và thị

trường ngoài nước

b) Bảo hộ mậu dịch

Là chớnh sỏch ngoại thương

trong đú chớnh phủ sử dụng cỏc

biện phỏp ngoại thương để bảo

hộ nền sản xuất nội địa trước sự cạnh tranh của hàng húa nhập khẩu

- Cú thể tối đa lợi ớch TM

- Kớch thớch năng lực cạnh

tranh của DN

-Cỏc DN nội địa được bảo hộ

-Nền KT dưới sự điều tiết của

C.Phủ nờn phỏt triển ổn định

- Nền KT dễ rơi vào

khủng hoảng

- Nền SX nội địa chậm phỏt triển, ko năng động sỏng tạo

Hai xu h ớng này trái

ng ợc nhau nh ng ko mâu thuẫn với nhau

Các quốc gia đều cùng

áp dụng đồng thời cả

hai xu h ớng

Hai xu h ớng này trái

ng ợc nhau nh ng ko mâu thuẫn với nhau

Các quốc gia đều cùng

áp dụng đồng thời cả

hai xu h ớng

Chỳ ý

Chương 3: Chính sách thương mại và

b) Phân loại thuế quan: Dựa vào 4 tiêu thức để phân loại

Mục đích Đối tượng Mức thuế Phương pháp

Những hàng hóa nào được gọi là

HH XNK?

HH XNK  GPKDXNK

 HĐMBNT (HĐTM)

Chương 3: Chính sách thương mại và

các biện pháp thực hiện - ♣ -  - ♣ -

Mục đích đánh thuế: (2 loại)

- Với mục đích tăng thu ngân sách: Thuế quan tài chính

- Với mục đích bảo hộ thị trường nội địa: Thuế quan bảo hộ

Đối tượng đánh thuế: (3 loại)

- Đối với HH XK: Thuế quan XK

- Đối với HH NK: Thuế quan NK

- Đối với HH quá cảnh: Thuế quan quá cảnh

HH quá cảnh là loại

HH XNK khi

đi qua cửa khẩu

hải quan nước thứ 3

(nhỏ)

(nhỏ)

Là chủ yếu

Mức thuế: (3 loại)

Chương 3: Chính sách thương mại và

các biện pháp thực hiện

- ♣ -  -

♣ Thuế quan ưu đãi: áp dụng đối với các HH có xuất xứ từ các nước

có quan hệ đồng minh hoặc được hưởng Quy chế Tối Huệ Quốc (MFN)

- Thuế quan thông thường: áp dụng đối với các HH XNK thông

thường theo các biểu thuế quan riêng của từng nước

- Thuế quan tối đa: áp dụng đối với các HH có xuất xứ từ các nước có

quan hệ đối nghịch hoặc không được hưởng Quy chế Tối Huệ Quốc (MFN)

Phương pháp tính thuế (3 loại)

- Thuế tính theo giá trị (t): Là tỷ lệ % thuế tính theo giá hàng Nhập khẩu

Quy chế Tối Huệ Quốc (MFN – Most Favoured Nation)

Điều 1 chương 1 – GATT

Theo nguyên tắc này các nước cam kết dành cho nhau những ưu đãi không thấp hơn

những ưu đãi mà mình đã đang và sẽ dành cho nước thứ ba

Chương 3: Chính sách thương mại và

các biện pháp thực hiện

- ♣ -  -

♣ -c) Tác động của thuế quan đến nền kinh tế

c.1 Trường hợp 1: Tác động cục bộ của thuế quan đến quốc gia nhỏ

*) QG nhỏ là quốc gia không có khả năng tác động đến giá

quốc tế, vì vậy có khối lượng XNK nhỏ trên thị trường quốc tế

*) Xét một nền KT nhỏ, mở, sản xuất và trao đổi sản phẩm X:

Chương 3: Chính sách thương mại và

Chương 3: Chính sách thương mại và

- P t

NK = P W + T/SFNK

- Nền KT luôn chịu tổn thất do thuế gây ra

Chương 3: Chính sách thương mại và

B (Px/y=1) Px/y=1/4

Chương 3: Chính sách thương mại và

Tỷ lệ trao đổi: 60X = 60Y

Sau khi có thuế: t = 100%

X/Y=1 (QG nhỏ)

Tỷ lệ trao đổi: 30Y=30X

điểm TD sau thuế : H (95X;55Y) € U2

có độ thoả dụng nhỏ hơn điểm TD

trước thuế: E(100X;60Y) € U 1

Vậy, QG nhỏ khi áp dụng thuế trong

trường hợp tổng quát cũng luôn chịu

tổn thất do thuế gây ra

Vì: - Tỷ lệ trao đổi không đổi

- Khối lượng trao đổi giảm

Chương 3: Chính sách thương mại và

P t XK

*) Tác động của thuế đến thị trường

nội địa của QG lớn

Chương 3: Chính sách thương mại và

A

I

= SABHIThiệt = Thặng dư TD

Chương 3: Chính sách thương mại và

(Tự do)

 Trước khi có thuế: (TM tự do)

PW

X/Y = 1, tỷ lệ trao đổi: 60X = 60Y

 Sau khi có thuế:

QG 2 áp dụng thuế đối với SF X

NK

 QNK giảm  đường cong chào hàng

2 chuyển động xuống dưới

50

Nhận xét

Tỷ lệ trao đổi: tăng (1X1,25X)

K/lượng trao đổi: giảm

FLR có 2 khả năng (tăng hoặc giảm)

 Møc thuÕ ¸p dông sao cho FLR t¨ng

® îc gäi lµ thuÕ quan tèi u

 Mức thuế áp dụng dẫn đến đóng cửa

nền KT được gọi là Thuế quan ngăn

cấm

Chương 3: Chính sách thương mại và

các biện pháp thực hiện - ♣ -  - ♣ -

Điều gì xảy ra nếu phân tích kỹ lưỡng cơ cấu hàng NK?

Chương 3: Chính sách thương mại và

các biện pháp thực hiện

- ♣ -  -

♣ -d) Tỷ lệ bảo hộ thực sự đối với nhà sản xuất (ERP)

*) Khái niệm: ERP là tỷ lệ phần trăm giữa phần chênh lệch của giá trị

tăng thêm ở giá nội địa và giá trị tăng thêm ở giá thế giới với giá trị tăng thêm ở giá thế giới

Công thức:

ERP =

v’ là phần giá trị tăng thêm ở giá nội địa

v là phần giá trị tăng thêm ở giá thế giới

( + thuế NK) ( TM tự do / t = 0 )

Giá thành đầu ra

Chi phí đầu vào

-x 100%

( - )v’ v

v

Chương 3: Chính sách thương mại và

các biện pháp thực hiện

- ♣ -  -

♣ -*) Ví dụ: Giả sử PNK 1 đôi giầy = 40$

PNK nguyên liệu da = 30$

Chính phủ đánh thuế 1 đôi giầy t = 25%

Tính ERP trong 3 trường hợp sau:

-40 – 30 = 10 (40 + 25% x 40) – 30 = 20

(20 – 10)

ERP = x 100% 10

Nhà SX bị thiệt vì ERP giảm khi CF đánh thuế đ/v

SF trung gian NK

Nhà SX bị lỗ vốn vì ERP<0 khi CF đánh thuế quá cao đ/

v SF trung gian NK

Chương 3: Chính sách thương mại và

các biện pháp thực hiện

- ♣ -  -

♣ -2 Hạn ngạch nhập khẩu (Giấy phép Quota)

a) Khái niệm:

Hạn ngạch NK là một loại giấy phép kinh doanh XNK đặc biệt, áp

dụng đối với một số loại hàng hóa ngoại thương nhất định, trong

đó, Chính phủ quy định rõ số lượng hàng hóa XNK cụ thể của

một quốc gia trong một thời kỳ nhất định (thường là một năm)

Chỉ áp dụng đ/v một số loại HH XNK nhất định Quy định rõ Q XNK = a (cố định trong năm)

Chương 3: Chính sách thương mại và

Chương 3: Chính sách thương mại và

QNK: Đường cầu NK trong nước

QXK: Đường cung XK nước ngoài

40

Quota

40

Chương 3: Chính sách thương mại và

 Cả hai trường hợp Chính phủ đều lợi

 Tác động đến thặng dư SX và thặng dư TD đều tương tự như nhau

 Phúc lợi ròng trong cả hai trường hợp cũng tương đương như nhau

(QG nhỏ luôn phải chịu tổn thất còn đối với QG lớn tùy thuộc vào hiệu ứng của phần được lợi ròng của CF và bị thiệt ròng của người TD)

c) Những khác nhau giữa Quota NK và thuế NK

Chương 3: Chính sách thương mại và

các biện pháp thực hiện

- ♣ -  -

♣ -Quota NK Thuế quan

 áp dụng môt số loại hàng hóa NT nhất định

 áp dụng đối với mọi hàng

hóa NT

 CF khống chế số lượng cố định (Q NK = a) trong một

 Hạn ngạch NK bảo hộ chắc chắn hơn thuế quan

Hạn ngạch có khả năng biến các nhà độc quyền tiềm năng thành thực

tế trong khi thuế quan thì không thể

Chương 3: Chính sách thương mại và

các biện pháp thực hiện

- ♣ -  -

♣ -MC: Đường chi phí biên của nhà

độc quyền nội địa

DX: Đường cầu nội địa

SXK: Đường cung XK nước ngoài

Chương 3: Chính sách thương mại và

các biện pháp thực hiện

- ♣ -  -

♣ -3 Trợ cấp XK

a) Khái niệm:

 Trợ cấp XK là chính sách ngoại thương trong đó chính phủ áp

dụng biện pháp nhằm kích thích tăng cường xuất khẩu bằng cách trợ cấp cho nhà sản xuất hàng XK một khoản tiền trợ cấp

(thuế XK âm)

Chương 3: Chính sách thương mại và

*)Người TD:Thiệt =T.dư TD = SABFH

*) Nhà SX: Lợi = T.dư SX = S ACEH

FLR=(-S BCDG )+(-S ABFH )+(+S ACEH ) =

S BGF + CDE Tổn thất do trợ

cấp XK gây ra

Chương 3: Chính sách thương mại và

các biện pháp thực hiện

- ♣ -  -

♣ - Đối với QG lớn:

Tự do TM

P TR NK

TRXK/SFXK = (PXK – PNK)

 TRXK = TRXK/SFXK x QXK

= (PXK – PNK) x QXK