Năm 2020, sự xuất hiện của virut Corona được bùng phát ở Vũ Hán, Trung Quốc mạnh mẽ đã lây lan ra toàn thế giới. Sự lây lan mạnh mẽ và phức tạp của chủng virut này đã làm các quốc gia ảnh hưởng không nhỏ về dân số – y tế – kinh tế – chính trị nếu như không có các biện pháp phòng chống kinh tế kịp thời. Nga là một quốc gia hùng mạnh đã bước qua nhiều cuộc suy thoái kinh tế trong lịch sử. Tuy nhiên, trước sự tàn phá của virut Corona, nền kinh tế nước Nga cũng bị ảnh hưởng không nhỏ. Đứng trước ảnh hưởng của dịch bệnh COVID – 19 như vậy buộc chính phủ Nga phải sử dụng các chính sách hay các công cụ để điều tiết nền kinh tế vĩ mô kịp thời và hiệu quả, giúp nước Nga thoát khỏi sự suy thoái kinh tế.
Trang 1MỤC LỤC
LỜI MỞ ĐẦU 3
PHẦN NỘI DUNG 4
1.Bối cảnh tình hình kinh tế Nga năm 2020 4
2.Nguyên nhân dẫn đến tình hình suy thoái kinh tế Nga năm 2020 5
3.Các chỉ số kinh tế Nga khi suy thoái kinh tế năm 2020 5
3.1GDP 5
3.2Lạm phát 6
3.3Thất nghiệp 6
3.4Xuất nhập khẩu 7
4.Biện pháp kinh tế vĩ mô của chính phủ Nga trong suy thoái kinh tế 2020 8
5.Tác động của những chính sách kinh tế vĩ mô của Chính phủ Nga 10
5.1GDP 10
5.2Lạm phát 10
5.3Thất nghiệp 10
5.4Xuất nhập khẩu 11
6.Kết quả của những chính sách kinh tế vĩ mô Nga lý thuyết và kỳ vọng 12
KẾT LUẬN 14
TÀI LIỆU THAM KHẢO 15
Trang 2LỜI MỞ ĐẦU
Năm 2020, sự xuất hiện của virut Corona được bùng phát ở Vũ Hán, Trung Quốc mạnh mẽ đã lây lan ra toàn thế giới Sự lây lan mạnh mẽ và phức tạp của chủng virut này đã làm các quốc gia ảnh hưởng không nhỏ về dân số – y tế – kinh tế – chính trị nếu như không có các biện pháp phòng chống kinh tế kịp thời
Nga là một quốc gia hùng mạnh đã bước qua nhiều cuộc suy thoái kinh tế trong lịch sử Tuy nhiên, trước sự tàn phá của virut Corona, nền kinh tế nước Nga cũng bị ảnh hưởng không nhỏ Đứng trước ảnh hưởng của dịch bệnh COVID – 19 như vậy buộc chính phủ Nga phải sử dụng các chính sách hay các công cụ để điều tiết nền kinh tế vĩ mô kịp thời và hiệu quả, giúp nước Nga thoát khỏi sự suy thoái kinh tế
Trong suốt quá trình nghiên cứu và tìm hiểu, em nhận thấy đề tài có tính cấp thiết và chưa hề có công trình nghiên cứu nào trùng lặp Cho nên em xin lựa chọn đề
tài “Nghiên cứu và phân tích tình hình suy thoái kinh tế Nga năm 2020 ” Do trình
độ hiểu biết và thời gian nghiên cứu còn nhiều hạn chế nên đề tài không tránh khỏi những sai sót, em rất mong nhận được sự góp ý của thầy cô để đề tài ngày càng hoàn thiện hơn
Trang 3PHẦN NỘI DUNG NGHIÊN CỨU VÀ PHÂN TÍCH TÌNH HÌNH SUY THOÁI KINH TẾ NGA
NĂM 2020
1 Bối cảnh tình hình kinh tế Nga năm 2020
Nếu nói những năm trước, kinh tế Nga gặp không ít khó khăn do phương Tây cấm vận và trừng phạt, thì thử thách mới lần này với kinh tế nước Nga chính là đại dịch COVID – 19
Tổng thống Nga V.Pu-tin cũng khẳng định, dịch bệnh ảnh hưởng mọi mặt đời sống, kinh tế, y tế của Nga Chỉ trong vòng chưa đầy một tháng từ khi dịch bệnh bùng phát, mọi chỉ số của nền kinh tế Nga sắp chạm đến giới hạn đỏ Sản xuất công nghiệp sụt giảm, nền kinh tế ngừng trệ, chi tiêu và tiêu dùng giảm sút…
Cụ thể, GDP nước Nga trong năm 2020 giảm mạnh: GDP quý I/ 2020 của Nga tăng trưởng rất nhỏ, chỉ nhích lên 1,6%; GDP quý II/2020 giảm 8,5% và GDP quý III/
2020 nước này giảm 4% Đây là mức giảm mạnh nhất kể từ năm 2009 và đánh dấu kinh tế đất nước Nga chính thức bước vào suy thoái
(Nguồn: Bộ tài chính, Rosstat) Hình 1.1: Tổng quan nền kinh tế Nga giai đoạn 2012 – 2020
Riêng trong ngành công nghiệp, chỉ số hoạt động kinh doanh (PMI) của các ngành sản xuất ở Nga đã giảm xuống rõ rệt Vào tháng 4 chỉ số PMI đã giảm từ 47,5 điểm xuống 31,3 điểm Đây là chỉ số thấp nhất từ tháng 09/1997, kể từ khi chỉ số này được nghiên cứu
Cùng với đó, ngành ngân hàng cũng là một trong những ngành chịu ảnh hưởng nhiều của nền kinh tế Nga Theo Cơ quan Thống kê Liên bang Nga Rosstat cho biết,
Trang 4tình đến tháng 04/2020, số tiền các ngân hàng cho doanh nghiệp vay đã lên tới 42.000
tỷ rúp Trong đó, gần 16.000 tỷ rúp thuộc các lĩnh vực chịu ảnh hưởng trực tiếp từ đại dịch, như: ngành vật liệu xây dựng; xây dựng; ngành công nghiệp; ngành vận tải; hoạt động bất động sản; thương mại; dịch vụ công cộng
2 Nguyên nhân dẫn đến tình hình suy thoái kinh tế Nga năm 2020
Nguyên nhân đầu tiên dẫn đến suy thoái kinh tế Nga năm 2020 chính là dịch bệnh COVID – 19 Chính các chính trị gia, chuyên gia kinh tế Nga đã đánh giá những hậu quả nghiêm trọng mà COVID – 19 tác động tới kinh tế, xã hội nước này Liên bang Nga đã nằm trong danh sách những nước đứng đầu thế giới về số người nhiễm virus COVID – 19 với số ca nhiễm cao thứ 4 thế giới, hơn 800.000 ca Cụ thể là thủ đô Moskva, Liên bang Nga nơi có số ca nhiễm virus COVID – 19 chiếm hơn một nửa tổng dân số tại đây Khi dịch bệnh hoành hành và diễn biến hết sức phức tạp, Nga này đã thực hiện phong tỏa, các cửa hàng, kinh doanh, dịch vụ, xí nghiệp sản xuất… buộc phải đóng cửa Điều này đã khiến cho kinh tế nước Nga giảm mạnh bởi người dân không có thu nhập
Nguyên nhân thứ hai dẫn đến tình hình kinh tế Nga suy thoái năm 2020 chính là
do giá dầu thô giảm vì xuất khẩu dầu chiếm tới 40% nguồn thu của quốc gia này Nếu như bình thường giá dầu thế giới ở mức 42 USD/thùng thì sau cuộc chiến giá dầu với Saudi Arabia, dầu thô chuẩn Ural của Nga chỉ bằng một nửa mức giá trên Khi dịch bệnh bùng phát khiến cho nhu cầu sử dụng nguyên liệu và dầu thô giảm mạnh, Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) và Nga không thể thống nhất cắt giảm sản lượng khiến cho lượng dầu mỏ tồn lại tụt giá xuống dốc Giá dầu thấp là cú đòn mạnh giáng vào nền kinh tế Nga khiến cho Ngân sách Liên bang Nga thâm hụt mạnh
3 Các chỉ số kinh tế Nga khi suy thoái kinh tế năm 2020
3.1 GDP
Theo Viện kinh tế E.Gaida công bố, GDP nước Nga trong năm 2020 suy giảm mạnh mẽ: GDP quý I/ 2020 của Nga tăng 1,6%; GDP quý II/2020 giảm 8,5%; GDP quý III/2020 nước Nga giảm 4%; và cuối cùng quý IV/2020 được Rosstat công bố ngày 01/02/2021 thì GDP nước Nga giảm 2%
Cụ thể, lĩnh vực khách sạn và nhà hàng chịu ảnh hưởng nhiều nhất trong việc Chính phủ Nga phong tỏa và buộc người dân phải đóng cửa Thu nhập lĩnh vực này giảm 24,1% so với cùng kỳ năm ngoái Và GDP lĩnh vực kể trên chỉ có tỷ trọng rất
Trang 5nhỏ là 0,7% trong GDP cả nước, sự suy giảm của lĩnh vực khách sạn, nhà hàng được giới hạn ở mức 0,2 điểm phần trăm Nhìn chung, các lĩnh vực thương mại, vận tải, viễn thông, khách sạn và dịch vụ ăn uống chỉ chiếm 1,2 điểm phần trăm suy giảm vào tổng GDP nước Nga vào năm 2020
Ngoài ra, toàn bộ sự sụt giảm sản lượng công nghiệp được đảm bảo bởi mức giảm 10,2% so với cùng kỳ năm ngoái trong bối cảnh OPEC hạn chế sản lượng Điều này khiến cho lĩnh vực công nghiệp âm 1,0 điểm phần trăm vào động lực tăng trưởng GDP vào năm 2020
(Nguồn: Bộ tài chính, Rosstat) Hình 1.2: Cơ cấu GDP Nga theo sản xuất giai đoạn 2012 – 2020
3.2 Lạm phát
Đầu năm 01/2020, lạm phát tại Nga ở mức 3,8% và con số này tiếp tục giảm trong năm 2020 khi Nga đã ghi nhận mức lạm phát 3,4% Đây là con số thấp nhất trong lịch sử nước Nga kể từ khi hình thành Hậu quả của việc lạm phát giảm chính là đồng tiền Ruble của Nga sụt giá trầm trọng
Suy thoái kinh tế do đại dịch, kết hợp với rủi ro địa chính trị và giá dầu lao dốc, đã tác động tiêu cực đến đồng rúp trong năm 2020 Tính đến ngày 25/09/2020 đồng Ruble của Nga giảm xuống mức thấp nhất so với đồng USD ở mức 78,21 RUB/ USD
3.3 Thất nghiệp
Theo số liệu mới nhất từ Ngân hàng thế giới, vào năm 2020 tỷ lệ thất nghiệp của Nga là 5,59% Tỷ lệ thất nghiệp Nga tăng 1,09 điểm % trong năm 2020 so với con số 4,50% của năm 2019 Trước đó, Cơ quan Thống kê LB Nga (Rosstart), công bố số liệu cho biết, tỷ lệ thất nghiệp trong tháng 4/2020 đã tăng lên 5,8%, kỷ lục trong vòng
4 năm qua
Trang 6Tại Nga, số liệu chính thức ghi nhận trong quý II – 2020 khoảng 3,3 triệu người thất nghiệp, tỷ lệ mặt bằng trống là khoảng 14,3%, cao hơn 4,6 điểm % so quý trước đó
(Nguồn: Solieukinhte.com) Hình 1.3: Biểu đồ Tỷ lệ thất nghiệp Nga giai đoạn 1995 – 2020
Nguyên nhân khiến cho tỷ lệ thất nghiệp tạm thời tăng cao là do ảnh hưởng của COVID – 19 và các chính sách phong tỏa tại Nga khiến cho các lĩnh vực sản xuất, xây dựng và dịch vụ thương mại buộc phải đóng cửa Tổng thống Putin đặc biệt lưu ý đến
tỷ lệ thất nghiệp ở Nga vẫn ở mức khá cao, hiện đã vượt quá 6% dân số hoạt động kinh tế và từ đó Chính phủ Nga đã đưa ra nhiều biện pháp để kiểm soát thất nghiệp về mức 4,7%
3.4 Xuất nhập khẩu
Theo số liệu mới nhất từ Ngân hàng thế giới, vào năm 2020, tổng giá trị xuất khẩu hàng hóa và dịch vụ của Nga là 378,64 tỷ USD Giá trị xuất khẩu của Nga giảm -102,90 tỷ USD so với năm trước đó, tức giảm -21,37% so với 481,54 tỷ USD của năm 2019
Trung Quốc là đối tác thương mại lớn nhất của Nga, với tổng khối lượng thương mại song phương đạt gần 110 tỷ USD (số liệu năm 2018) Tuy nhiên, trong năm 2020 với sự bùng phát của dịch bệnh COVID 19 – 2020 bắt nguồn từ thành phố Vũ Hán, Trung Quốc, nền kinh tế Trung Quốc đã chững lại Điều này cũng đồng nghĩa việc giảm nhu cầu tiêu thụ năng lượng và trong khi đó Nga – vốn là quốc gia có nguồn thu đáng kể từ xuất khẩu nguyên liệu năng lượng, sẽ khó lòng tránh khỏi bị ảnh hưởng
Do giao thương với Trung Quốc đình trệ, trung bình mỗi ngày Nga thiệt hại khoảng một tỷ Ruble (tương đương 15,6 triệu USD) Cụ thể, trong tháng 02/2020 Cơ quan
Trang 7Đường sắt Nga công bố sự sụt giảm lưu lượng vận tải hai loại hàng hóa là gỗ - giảm 13,7% và than - giảm 23,4% Riêng tại Yakutia (Nga), sự sụt giảm đáng kể trong vận tải than được ghi nhận với mức kỷ lục 40% trong tháng 01/2020
(Nguồn: Solieukinhte.com) Hình 1.3: Biểu đồ xuất nhập khẩu Nga giai đoạn 1990 – 2020
Trung Quốc là đối tác thương mại lớn nhất của Nga, với tổng khối lượng thương mại song phương đạt gần 110 tỷ USD (số liệu năm 2018) Tuy nhiên, trong năm 2020 với sự bùng phát của dịch bệnh COVID 19 – 2020 bắt nguồn từ thành phố Vũ Hán, Trung Quốc, nền kinh tế Trung Quốc đã chững lại Điều này cũng đồng nghĩa việc giảm nhu cầu tiêu thụ năng lượng và trong khi đó Nga – vốn là quốc gia có nguồn thu đáng kể từ xuất khẩu nguyên liệu năng lượng, sẽ khó lòng tránh khỏi bị ảnh hưởng
Do giao thương với Trung Quốc đình trệ, trung bình mỗi ngày Nga thiệt hại khoảng một tỷ Ruble (tương đương 15,6 triệu USD) Cụ thể, trong tháng 02/2020 Cơ quan Đường sắt Nga công bố sự sụt giảm lưu lượng vận tải hai loại hàng hóa là gỗ - giảm 13,7% và than - giảm 23,4% Riêng tại Yakutia (Nga), sự sụt giảm đáng kể trong vận tải than được ghi nhận với mức kỷ lục 40% trong tháng 01/2020
4 Biện pháp kinh tế vĩ mô của chính phủ Nga trong suy thoái kinh tế 2020
Cuối tháng 09/2020, trước những ảnh hưởng của COVID – 19 tới nền kinh tế
Nga, Chính phủ Nga đã phê duyệt dự thảo “Kế hoạch phục hồi kinh tế quốc gia đến năm 2024”, bao gồm 500 sự kiện trị giá 6.400 tỷ Ruble Theo đó, kế hoạch được chia
làm 3 giai đoạn:
Giai đoạn đầu từ tháng 06 đến 09/2020 Trong giai đoạn này, Chính phủ Nga khoanh vùng suy thoái và ổn định tình hình trong các lĩnh vực bị ảnh hưởng nhiều nhất như dịch vụ, giao thông và công nghiệp để khắc phục sự sụt giảm thu nhập người dân,
Trang 8khôi phục việc làm và giảm tỷ lệ thất nghiệp Theo Phó Thủ tướng thứ nhất Andrei Belousov giai đoạn này đã được chi 4.000 tỷ Ruble, tương đương 3,9% GDP quốc gia Kế hoạch này bao gồm các biện pháp hỗ trợ và phát triển doanh nghiệp vừa và nhỏ, bằng các biện pháp cắt giảm thuế đã được công bố Chính phủ Nga cũng đưa ra các biện pháp để hỗ trợ khu vực xây dựng nhà ở và ngành du lịch Cụ thể, ngày 24/07/2020 Ngân hàng trung ương Nga đã cắt giảm lãi suất cơ bản thêm 0,25 điểm phần trăm, xuống còn 4,25% Bên cạnh đó, Chính phủ lên kế hoạch chi 3 tỷ rúp để đào tạo nghề cho những người thất nghiệp Kể từ tháng 07/2020, người lao động Nga được phép làm việc từ xa hoặc làm việc tại công ty mà không cần ký thỏa thuận bổ sung trong hợp đồng lao động
Giai đoạn thứ hai bắt đầu vào tháng 10/2020 đến tháng 06/2021, với nhiệm vụ chính là tăng trưởng kinh tế và tăng thu nhập dân số Chính phủ Nga đề xuất các biện pháp hỗ trợ xã hội ở cấp khu vực và thành phố, rộng hơn là liên bang sẽ cung cấp các khoản vay ưu đãi ở mức 2% và xóa nợ với điều kiện đảm bảo giữ được việc làm đến ngày 01/04/2021 Ở giai đoạn này, chi tiêu tiêu dùng, đầu tư tư nhân và xuất khẩu sẽ tăng ít nhất 5%, GDP tăng 3,3% Vào tháng 10, Chính phủ Nga ra lệnh hoãn trả nợ đối với các công ty phá sản bởi COVID – 19 và được gia hạn đến ngày 07/01/2021 Ngoài
ra, các tổ chức và doanh nghiệp tư nhân được hưởng một cơ chế tái cơ cấu nợ Cũng theo kế hoạch trên, từ tháng 10/2020, Nga dự kiến sẽ thiết lập một mức giờ làm tối thiểu khi sử dụng lao động bán thời gian trong tối đa 03 tháng Biện pháp này nhằm đối phó với tình trạng thuê lao động chui và cũng nhằm bảo vệ lợi ích của người sử dụng lao động và nhân viên bán thời gian
Các lĩnh vực hỗ trợ chính của nhà nước đối với xuất khẩu ở Nga là cung cấp các khoản vay ưu đãi, bảo hiểm rủi ro, đầu tư, nghĩa vụ tín dụng, thanh toán xuất khẩu…Liên bang Nga tài trợ chi phí mua nguyên liệu và linh kiện, đồng thời có sẵn bảo hiểm trả chậm, không chỉ áp dụng cho các rủi ro thương mại mà còn đối với các rủi ro chính trị Đến cuối năm 2020, khối lượng hỗ trợ của REC theo các chương trình của nhà nước cho các nhà xuất khẩu đạt 7,4 tỷ đô la Mỹ với hơn 1.400 công ty nhận hỗ trợ
Giai đoạn cuối cùng, dự kiến từ tháng 07/12/2021, nhằm tăng trưởng tích cực đồng bộ cả nền kinh tế trong đó là thu nhập thực tế của người dân Chính phủ Nga mong rằng trong thời gian này, không còn bất kỳ hạn chế nào bởi dịch bệnh COVID –
Trang 919 nữa Nga đặt mục tiêu đến cuối năm 2021, số người thất nghiệp không vượt mức
700 nghìn người Hỗ trợ việc làm và nâng cao năng suất lao động là một trong những vấn đề cấp thiết đáng quan tâm và là mục tiêu dài hạn của nước Nga
5 Tác động của những chính sách kinh tế vĩ mô của Chính phủ Nga
5.1 GDP
Sau hàng loạt các chính sách mà Chính phủ Nga đưa ra, GDP tại Nga đã có những khởi sắc rõ rệt: GDP sang năm 2021 đã nhích lên, không còn âm mạnh như năm
2020 Đến tháng 03/2021 GDP Nga đã tăng trưởng dương trở lại là 0,8% và đến tháng 04/2021 là 10,8% Đà phục hồi kinh tế của Nga mạnh mẽ khiến nền kinh tế thế giới ngỡ ngàng
(Nguồn: statista.com) Hình 1.4: Biểu đồ GDP Nga theo tháng giai đoạn 2019 - 2021
5.2 Lạm phát
Sau mức lạm phát giảm thấp nhất chưa từng có trong lịch sử nước Nga thì sang năm 2021, sau hàng loạt các chính sách hỗ trợ của Chính phủ Nga, lạm phát nước Nga đã tăng trở lại Sang đầu năm 2021, lạm phát Nga đạt 5,2% theo kỳ vọng của Chính phủ nước này và đến tháng 06/2021 lạm phát 6,5% cao hơn 3,3% so với cùng kỳ năm ngoái
Trang 10(Nguồn: statista.com) Hình 1.5: Biểu đồ tỷ lệ lạm phát Nga từ tháng 06/2020 – đến 06/2021
5.3 Thất nghiệp
Sau hàng loạt các biện pháp hỗ trợ việc làm người lao động như: đào tạo, tăng giờ làm, khuyến khích doanh nghiệp và tung ra các gói hỗ trợ, tỷ lệ thất nghiệp tại Nga đã được giảm mạnh xuống còn 4,9% gần đạt chỉ tiêu 4,7% của Chính phủ Nga
(Nguồn: statista.com) Hình 1.5: Biểu đồ tỷ lệ thất nghiệp Nga từ tháng 05/2020 – đến 05/2021
5.4 Xuất nhập khẩu
Nga là một quốc gia xuất khẩu nguyên liệu cho nên xuất khẩu hàng hóa đóng vai trò vô cùng quan trọng cho GDP tại nước Nga Sau sự sụt giảm mạnh mẽ vào năm
2020 do tình hình dịch bệnh, Chính phủ Nga đã có những giải pháp kịp thời khắc phục hậu quả và khuyến khích việc xuất khẩu sang nước ngoài