Sa san phu thai

PHÙ THAI KHÔNG DO NN MIỄN DỊCH NIHF 4- Những rối loạn gây nên phù thai: Suy tim +++: Bất thường tim, loạn nhịp, quá tải thể tích dẫn đếnthông nhĩ thất Thiếu máu: nhiễm Parvovirus, thal

PHÙ THAI KHÔNG DO

NN MIỄN DỊCH (NIHF)

1- Đn:Là tình trạng tích tụ dịch trong các khoang cơ thể:phổi, phúcmạc, khoang ngoài màng tim cũng như mô mềm của thai ( phùda) mà nguyên nhân không do bất tương hợp yếu tố Rhésus.2- Tần suất: 1/2500- 3500

3- Tiền căn: Nhiều nguyên nhân

Có thể riêng lẻ hoặc liên quan đến các HC: Tỉ lệ lập lại cao

PHÙ THAI KHÔNG DO NN

MIỄN DỊCH (NIHF)

4- Những rối loạn gây nên phù thai:

Suy tim +++: Bất thường tim, loạn nhịp, quá tải thể tích dẫn đếnthông nhĩ thất

Thiếu máu: nhiễm Parvovirus, thalasemi

Những bất thường làm giảm dòng máu TM về tim: bất thườngtrung thất do TVH hoặc CCAM

Nồng độ protein trong máu thấp: nhiễm trùng, giảm TH protein trong gan, HC ống thận bẩm sinh

PHÙ THAI KHÔNGDO NN

MIỄN DỊCH (NIHF)

5- Những HC liên quan và những yếu tố gây nên:

Nang nước vùng cổ, rối loạn nhịp tim, các loại u (bướu vùng cùngcụt, u trong lồng ngực, u gan), u bạch huyết, những bất thườngcủa phổi, chorioangioma, nhiễm trùng bào thai, RLNST (15%)

đặc biệt HC Down, những trisomy khác và HC Turner, HC truyềnmáu qua nhau, truyền máu thai mẹ, shunt động tĩnh mạch, tắc

nghẽn dạ dày ruột, thalasemi, HC Neu Laxova, HC Noonan

PHÙ THAI KHÔNGDO NN

MIỄN DỊCH (NIHF)

5- Hình ảnh siêu âm:

Có ít nhất 3 trong 4 dấu sau: TDMB, TDMP, TDMNT, phù da

TDMNT là dấu hiệu đầu tiên

Thường xuyên có đa ối

Bánh nhau to và dày lên

TDMNT: >= 2mm

TDMP

TRÀN DỊCH MÀNG NGOÀI TIM

PHUØ DA

BÁNH NHAU DÀY

PHÙ THAI KHÔNG DO NN

MIỄN DỊCH (NIHF)

6- Chăm sóc sau sinh:

Điều trị tùy thuộc vào nguyên nhân gây phù thai

7- Tiên lượng:

Tùy thuộc vào nguyên nhân gây phù thai

Tỉ lệ chết của thai: 50 % - 90%

BẤT TƯƠNG HỢP YẾU TỐ RHÉSUS

1- Đn: Bệnh lý tán huyết gây nên bởi KT mẹ tấn công vào yếu tốRhésus đặc biệt kháng thể kháng D

BẤT TƯƠNG HỢP YẾU TỐ RHÉSUS

3- Kiểm soát lâm sàng:

Nếu test KT (+) => test KT chuyên biệt

KT chuyên biệt được kiểm soát đều đặn trong thai kỳ

Scan hàng loạt nếu phù thai sớm

SA Doppler màu của đmc lên và đm não giữa => V dòng máucao nhất (Vmax) Ở thai < 30 tuần, Vmax > 1m/ s ở đmc và 50 cm/s ở đm não giữa là có thiếu máu PP này có thể có thiếu sót

Lấy máu thai nhi => đo nồng độ Hb

BẤT TƯƠNG HỢP YẾU TỐ RHÉSUS

3- Kiểm soát lâm sàng:

Lấy dich ối => đo nồng độ các sản phẩm phân hủy của Hb

Lấy dịch ối => làm PCR tìm yếu tố Rh

Truyền HC lắng 0 Rh (-) từ trong TC qua đmr: khi Hb < 8- 10 g% mỗi 2 - 3 tuần Nếu KQ tốt, thai kỳ kéo dài đến 37 T

4- Thủ thuật sau sanh:

Thường xuyên có vàng da sau sanh

Truyền máu nếuphù thai và thiếu máu nặng

5- Tiên lượng:

Tỉ lệ sống sót sau sanh: có can thiệp: 95%, phù thai: 80- 85%

NHIỄM TRÙNG

NHIỄM GIANG MAI BẨM SINH

1- Đn: Bà mẹ mang thai nhiễm Treponema pallidumcó thể truyềnsang cho bào thai

2- Tần suất:1/100 000 trẻ sinh

Phần lớn nhiễm từ mẹ ở TCN 2

3- Nguồn gốc:

Xoắn khuẩn xuyên qua hàng rào nhau thai trong thai kỳ

4- Hình ảnh SA:

Da và xương bị ảnh hưởng, VMN, Viêm thận, gan lách to

Không điều trị:chết bào thai # 50%

NHIỄM TRÙNG

NHIỄM GIANG MAI BẨM SINH

4- Chẩn đoán phân biệt:

Nhiễm CMV, VPM phân su, nhiễm Parvovirus,T21, Turner5- Kiểm soát lâm sàng:

Thử máu mẹ( FTA, ABS)

Tìm xoắn khuẩn trong dịch ối và máu thai nhi

Mẹ cần điều trị với kháng sinh

Những tổn thương của thai nhi không thể thay đổi được

NHIỄM TRÙNG

NHIỄM GIANG MAI BẨM SINH

6- Thủ thuật sau sanh:

Thường có sự cố về tim và hô hấp

Máu và dịch tiết có độ nhiễm cao

Cần cho PNC trong 10 ngày

7- Tiên lượng:

Sau sanh trẻ sơ sinh có thể bình thường trên lâm sàng

Sau đó có thể xuất hiện TC giang mai: sa sút trí tuệ, mù mắt, điếc dẫn truyền thần kinh

Trẻ sơ sinh có phù thai là dấu hiệu tiên lượng nặng

NHIỄM TRÙNG

NHIỄM VARICELLA BẨM SINH

1- Đn: Bà mẹ mang thai nhiễm Varicella zoster virus ( thộc họ

Herpes virus

Nhiễm lần đầu: bị thủy đậu

Virus trú lại ơ ûcác rễ TK giao cảm bị kích hoạt trở lại gây nên TC của Herpes zoster

2- Tần suất:

Nhiễm trùng ở mẹ trong khi mang thai: 1/2000 – 1/10 000

Nguy cơ nhiễm cho bào thai: # 5%

NHIỄM TRÙNG

NHIỄM VARICELLA BẨM SINH

3- Nguồn gốc:

VR tấn công hệ thốngTK => tổn thương hệ thống TK

Nhiễm trùng trong TCN 1 gây tổn thương nghiêm trọng hệ thốngTK

4- Dấu hiệu lâm sàng:

Vết loét trên da và những bất thường khác

5- Dấu hiệu SA: Hiếm

Thai chậm tăng trưởng trong TC

Đa ối

NHIỄM TRÙNG

NHIỄM VARICELLA BẨM SINH

5- Dấu hiệu SA: Hiếm

Microthalmia, não úng thủy, tật đầu nhỏ, TDMB, phù thai toàn

thân, điểm vôi hóa ở gan, club feed và bất thường chi khác, hạnchế vận động thai nhi

Những bất thường này chỉ ở 1 số TH nặng, # 3- 12 tuần sau khimẹ bị nhiễm

6- Kiểm soát lâm sàng:

Test huyết thanh máu mẹ, thử IgM bào thai ( từ 20 tuần), cấy VR trong dịch ối, lấy lông nhau thử PCR, chụp cắt lớp

NHIỄM TRÙNG

NHIỄM VARICELLA BẨM SINH

7- Thủ thuật sau sanh:

Cho Acyclovir sau sanh

8- Tiên lượng:

Trẻ thường không có triệu chứng

Bất thường thai nhi chỉ 1- 2%

Nếu bị nhiễm trước tuần thứ 20: 1/3 TH nặng chết ở giai đoạn sơsinh

Nếu sống sót, có thể bị thiểu năng tâm thần và mất ý thức

NHIỄM TRÙNG

NHIỄM PARVOVIRUS B19

1- Đn: Là sự nhiễm Parvovirus B19, 1 DNA virus gây nên hồng ban

ở da

Thường không gây TC vớ cả TE và người lớn

Nhiễm trùng bào thai có thể gây thiếu máu và phù thai

2- Tần suất:

# 50 – 75% PN trưởng thành được MD

# 10 – 20% nguy cơ lây nhiễm cho bào thai qua nhau, phần lớnnhiễm ở TCN I và TCN II

NHIỄM TRÙNG

NHIỄM PARVOVIRUS B19

3- Dấu hiệu lâm sàng:

Duy nhất chỉ có đau khớp và những vùng có hồng ban nhỏ

4- Nguồn gốc:

Sự nhiễm trùng phá hủy tế bào chủ đặc biệt những tế bào có sựgián phân và phân chia nhanh chóng như tế bào HC

5- Dấu hiệu SA:

Đa ối, bánh nhau to, TDMB, TDMP, tim to và giảm động, có thểcó gan lách to và phù thai TC xuất hiện # 3-13 T sau khi mẹ

NHIỄM TRÙNG

NHIỄM PARVOVIRUS B19

6- Chẩn đoán phân biệt:

Truyền máu thai – mẹ, shunt động – tĩnh mạch, nhịp tim chậm

hoặc nhanh, u vùng ngực gây chèn ép trung thất, chorioangioma, cystic hygroma, tắc nghẽn dạ dày – ruột, u gan, u bạch huyết, u quái, nhiễm CMV, Giang mai, Toxoplasmose, varicella,bất sản

sụn, anpha thalassemia, HC Fryns, bệnh tích trữ glycogen, HC Neu- Laxova, HC Pena Shokeir, HC ngắn sườn nhiều ngón type I và III…

NHIỄM TRÙNG

NHIỄM PARVOVIRUS B19

7- Kiểm soát lâm sàng:

Thử huyết thanh mẹ, lấy máu TMR đếm HC và làm PCR

Hb thai < 8g/ dl: truyền HC lắng cho thai nhi

Thiếu máu nặng : cũng chỉ truyền vài lần

Không phù thai: Sinh ngả AĐ

Có phù thai nhiều: Cần rút bớt dịch trong các khoang ( TDMB, TDMP ) để dễ chăm sóc sau sinh

8- Dự hậu:

10 % trẻ chết trong bụng mẹvì thiếu máu và phù thai

NHIỄM TRÙNG

NHIỄM TOXOPLASMA

1- Đn: Là sự nhiễm KST Toxoplasma gondii

Mẹ nhiễm do ăn thịt không nấu chín, sữa không tiệt trùng hoặc từphân mèo

Có sự lây truyền cho bào thai qua nhau,phần lớn ở TCN1 và 2

Nếu mẹ nhiễm ở TCN 2, đa số đều lây nhiễm cho thai

2- Tần suất: 1/100 - 1/1000 thai kỳ

Nếu mẹ nhiễm lần đầu: 40 % nhiễm cho thai

75% thai không có TC nhưng 10% bị ảnh hưởng nặng

Viêm nguyên bào võng mạc( Chorioretinitis)

Não úng thủy

Đục thủy tinh thể

Giảm yếu tố đông máu

Thiếu máu và phù thai

NHIỄM TRÙNG

NHIỄM TOXOPLASMA

5- Dấu hiệu SA:

Vôi hóa trong sọ, phân bố rải rác : +++ ( khác nhiễm CMV)

Gan lách to, echo dày, bên trong gan bị tổn thương

Dãn não thất: đầu tiên là ở sừng sau não thất bên

TDMB,TDMP và phù toàn thân

Đa ối, bánh nhau to và echo dày

Thai chậm phát triển trong TC

NHIỄM TRÙNG

NHIỄM TOXOPLASMA

6- Chẩn đoán phân biệt: Nhiễm CMV

7- Kiểm soát lâm sàng:

Test nhiễm Toxo trong máu mẹ và máu thai nhi

IgM thai nhi tăng sau tuần 20 thai kỳ

Lấy dịch ối làm PCR

Dùng KS cho mẹ

8- Thủ thuật sau sinh: Máu và dịch tiết của trẻ đã bị nhiễm

Trẻ thường có vàng da, thiếu máu, gan lách to

Cần điều tri KS cho trẻ trong 1 năm

NHIỄM TRÙNG

NHIỄM TOXOPLASMA

9- Dự hậu:

Nhiễm Toxo bẩm sinh đa số không có TC lâm sàng

TH nặng : Tỉ lệ chết # 12 %

Hệ thống TKTW và mắt ảnh hưởng 80%: thiểu năng tâm thần, mất ý thức, liệt do TK, não úng thủy, điếc dẫn truyền TK

Nhiễm ở GĐ sớm thai nhi càng bị ảnh hưởng nặng

Mặc dù không có TC , tổn thương TKTW và mắt vẫn xuất hiệnnhững năm sau đó( đến 10 tuổi)

NHIỄM TRÙNG

NHIỄM CYTOMEGALOVIRUS

1- Đn: Là sự nhiễmCMV, 1 DNA virus thộc nhóm Herpes virus

Ơû người trưởng thành:TC không nặng

Ở bào thai: Có thể tổn thương nặng Sự lây nhiễm qua nhau2- Tần suất:

1- 3% trẻ sinh ra nhiễmnhưng chỉ 5% có Tc

1-4% mẹ bị nhiễm

Nhiễm lần đầu: lây cho con # 30%

Gây tổn thương lâu dài # 10 -15% , đb nếu bị lân đầu ở TCN1

NHIỄM TRÙNG

NHIỄM CYTOMEGALOVIRUS

3- Nguồn gốc: CMV tiêu hủy tế bào bị nhiễm

4- Dấu hiệu SA:

Những điểm vôi hóa trong sọ: phân bố ở rìa ngoài não thất bênvà vùng hạch đáy

Đầu nhỏ và não úng thủy do tắc nghẽn

Những điểm vôi hóa ở gan và echo dày ở ruột

Thai chậm phát triển trong TC, phù thai do thiếu máu, tim to, timnhanh hoặc chậm, gan lách to, thận ứ nước, đa ối,thiểu ối và

bánh nhau to

NHIEÃM TRUØNG

NHIEÃM CYTOMEGALOVIRUS

NHIEÃM TRUØNG

NHIEÃM CYTOMEGALOVIRUS

NHIEÃM TRUØNG

NHIEÃM CYTOMEGALOVIRUS

NHIEÃM TRUØNG

NHIEÃM CYTOMEGALOVIRUS

NHIEÃM TRUØNG

NHIEÃM CYTOMEGALOVIRUS

NHIEÃM TRUØNG

NHIEÃM CYTOMEGALOVIRUS

NHIỄM TRÙNG

NHIỄM CYTOMEGALOVIRUS

5- Chẩn đoán phân biệt:

Bệnh nang sợi,Trisomy 21, bệnh xơ não củ…

6- Kiểm soát lâm sàng:

Test huyết thanh mẹ

Làm PCR từ dịch ối và máu thai nhi

Chụp cắt lớp nếu có bất thường sớm: phù thai, não úng thủy, đầu nhỏ, thai chậm phát triển trong TC

NHIỄM TRÙNG

NHIỄM CYTOMEGALOVIRUS

7- Thủ thuật sau sinh:

Làm PCR từ nước tiểu và dịch tiết

Điều trị bằng Ganciclovir không hiệu quả vì tổn thương đã xuấthiện trong giai đoạn bào thai

8- Tiên lượng:

90% thai nhi không có TC lâm sàng

Những TH sống , 80% sẽ phát triển TC TK ở giai đoạn trễ, 30% chết khi còn nhỏ Dù không TC: sẽ bị tổn thương mắt, tai, thiểunăng tâm thần

BÁNH NHAU, DÂY RỐN & NƯỚC ỐI

•

•

•

BƯỚU MẠCH MÁU CỦA NHAU

1- Đn:Là bướu mạch máu lành tính của bánh nhau, thường đơn độc, không có vỏ bao, hình tròn nằm bên trong bánh nhau

2- Tần suất:

Thường gặp nhất trong các loại u của bánh nhau, chiếm # 1%

3- Hình ảnh SA:

Thai nhi thường phát triển bình thường, hiếm có phù thai thứ phát

do thông nối động – tĩnh mạch bên trong khối u gây tăng tải chotim thai

Dấu hiệu sớm nhất: Gan lách to và tràn dịch màng ngoài tim

BƯỚU MẠCH MÁU CỦA NHAU

3- Hình ảnh SA:

TDMP, TDMB và phù da

Đa ối thường có

Thai chậm tăng trưởng trong TC

Chorioangioma phát triển lớn hơn ở giai đoạn sau của thai kỳ, gâyrối loạn huyết động học khi kích thước > 6 cm

4- Kiểm soát lâm sàng:

Chụp cắt lớp đều đặn nếu: phù thai & chậm phát triển trong TC5- Thủ thuật sau sanh:Phụ thuộc vào tình trạng thiếu máu

NANG CUỐNG RỐN

1- Đn: Là nang của cuống rốn, phát sinh từ phần còn lại của ốngniệu nang hoặc ống rốn ruột

2- Tần suất: Hiếm

3- Tiền căn :

Hiếm có TC

T18, những RLNST khac

Cũng có thể gặp ở những bất thường không RLNST

Những bất thường đi kèm:TVR, nang của dây niệu nang

NANG CUOÁNG ROÁN

NANG CUOÁNG ROÁN

NANG CUOÁNG ROÁN

NANG CUỐNG RỐN

4- Hình ảnh SA:

1 hoặc nhiều nang echo trống với 1 vách mọc ra từ dây rốn

Xuất hiện ở gần nơi cắm của dây rốn vào thành bụng

Kích thước từ vài mm đến 5 cm

5- Kiểm soát lâm sàng: NST đồ

6- Tiên lượng:

Nang riêng lẻ

Có thể liên quan với RLNST và bất thường thai

ĐA ỐI

1- Đn: Là sự tăng lượng dich ối với AFI > 25 cm hoặc khoang ối lớnnhất > 8 cm, thể tích ối> 2 lít

2- Tần suất:# 1% thai kỳ

3- Yếu tố gia đình: tiểu đường

4- Dấu hiệu SA:

AFI> 8, hoặc khoang ối lớn nhất > 8 cm

Đa ối: ít khi xảy ra trươcù 25- 26 tuần dù có bất thường thai nhi hay không

ĐA ỐI

5- Dịch tễ học:

Bất thường thai : 20% TH

Hẹp thực quản, hẹp tá tràng, hẹp ruột non, rối loạn phản xạ nuốt

do nguyên nhân TK – cơ, thay đổi vị trí trung thất do CCAM hoặcthoát vị hoành

1 vài HC thai nhi: Pena Shokeir, hiếm khi Neu – Laxova

Có thể có phù thai và nhiễm trùng bẩm sinh

ĐA ỐI

6- Kiểm soát lâm sàng:

SA chi tiết là bắt buộc

Tìm các bệnh nhiễm trùng bằng test TORCH

NST đồ

Rút bớt nước ối để giảm áp lực bụng mẹ & bảo vệ thai kỳ

7- Tiên lượng:

Phụ thuộc vào yếu tố gây ra

Tỉ lệ chết chu sinh tăng do sinh sớm và những khó khăn phát sinhtrong suốt thai kỳ

THIỂU ỐI

1- Đn: Là sự giảm thể tích nước ối

AFI < 5,1 cm hoặc khoang ối lớn nhất < 2 cm

Bình thường: Thai 16 tuần: lượng ối là 250 ml

Thai 28 tuần: lượng ối là 800 ml

Thai 38 tuần: lượng ối > 1000ml

Cuoiá thai kỳ( 40 tuần): lượng ối chỉ 800 ml2- Tần suất: 0,5 – 4%

3- Yếu tố tác động: Indomethacin

THIỂU ỐI

5- Dấu hiệu SA:

Giảm ối nên khó quan sát thai nhi bằng SA

Bệnh thận: Bất sản ống thận

Bệnh lý tắc nghẽn có thể là yếu tố gây ra

Thai chậm phát triển trong TC và vỡ ối

Thiểu ối thời gian dài => bàn chân club feet

6- Kiểm soát lâm sàng:

TH nặng : truyền dịch vào túi ối

SA dopler màu vào cuối TCN 2 & TCN 3 xem có giảm tưới máu

THIỂU ỐI

7- Tiên lượng:

Tiên lượng tốt những TH thiểu ối cuối thai kỳ

Thiểu ối ở TCN1 và đầu TCN 2 là dấu hiệu xấu và là dấu chỉ điểmcủa những bất thường nặng Tiên lượng kém vì thiểu sản phổi thứphát do thiểu ối