Tiểu luận môn kinh tế lượng vấn đề về Xây dựng mô hình dự đoán tiền đạo đoạt danh hiệu Chiếc giày vàng châu Âu

Bóng đá – môn thể thao vua của nhiều nước trên thế giới, và Việt Nam cũng không là một ngoại lệ. Tuy nhiên, hiếm có nơi nào trên thế giới mà tình yêu cho trái bóng lại cuồng nhiệt và cháy bóng như tại Việt Nam, hẳn chúng ta vẫn còn nhớ những “chảo lửa” trên sân Mỹ Đình hoặc cảnh “đi bão” có một không hai của người hâm mộ bóng đá Việt Nam. Không chỉ là xem, cổ vũ, thưởng thức những khoảnh khắc tuyệt vời mà những “nghệ sĩ sân cỏ” mang lại, mà nhiều người còn muốn tham gia thử vận may thông qua những trận đấu bóng đá cũng như những khía cạnh khác của nó. Nhưng, ở Việt Nam chúng ta hiện nay, cá cược bóng đá vẫn chưa được hợp pháp hóa. Cũng như xổ số, cá cược bóng đá rõ ràng cũng là một nhu cầu của con người, mà đã là nhu cầu thì càng cấm đoán người ta càng tìm cách để thỏa mãn. Theo thông kê thì hằng năm có khoảng hơn 200 triệu USD của các tay chơi Việt Nam về các nhà cái nước ngoài, một khoản tiền lớn như vậy thì tại sao lại để nó bị tuồng ra bên ngoài? Trên thế giới có khá nhiều nhà cái hoạt động hiệu quả trong lĩnh vực này như: Bwin, Willams Hill, Labbrokes, … ngay cả các nước trong khu vực chúng ta cũng có những nhà cái lớn và nổi tiếng như Singapore Pools chẳng hạn. Cá cược bóng đá trên thế giới có rất nhiều hình thức và nội dung cá cược khác nhau chứ không chỉ đơn thuần là cá cược thắng thua của một trận đấu nào đó, có thể là tham gia cá cược cho một danh hiệu nào đó, hay chủ nhân cho một chiếc cup nào đó, thậm chí đã có trường hợp người ta đặt cược cho huấn luyện viên đầu tiên trong một mùa giải Ngoại hạng Anh bị sa thải chẳng hạn. Một trong số đó là việc các nhà cái ở châu Âu đặt ra một nội dung cược là: đầu mùa chúng ta sẽ đặt cược cho cầu thủ đạt danh hiệu Chiếc giày vàng châu Âu. Vậy thì dựa vào cơ sở nào để tham gia đặt cược với sự tự tin cao nhất?Với mục đích trả lời câu hỏi trên cũng như xuất phát từ lòng đam mê trái bóng của các thanh viên trong nhóm, chúng tôi – nhóm 5 bạn nam của lớp K7T quyết định chọn đề tài: “Xây dựng mô hình dự đoán tiền đạo đoạt danh hiệu Chiếc giày vàng châu Âu” để nghiên cứu. Đó chính là lý do chọn đề tài của nhóm. Do còn nhiều hạn chế nên việc nghiên cứu còn chưa triệt để cho lắm, nhóm chỉ thu thập và sử dụng số liệu của các tiền đạo chơi tại 5 giải vô địch quốc gia hàng đầu châu Âu là Anh, Tây Ban Nha, Ý, Đức, Pháp. Khi quyết định chọn đề tài này nhóm rất hy vọng đây sẽ là một đề tài rất hấp dẫn và mang tính ứng dụng cao. Bởi vì, cá cược luôn là một “thú vui” của nhiều người và khi tham gia thì ai cũng muốn mình được cái gì đó. Do đó, nhóm nghĩ rằng nếu có điều kiện để nghiên cứu sâu sắc hơn nữa thì đề tài sẽ thật sự là một công cụ tốt cho những người tham gia.Đề tài được thực hiện trong thời gian ngắn và do năng lực của nhóm còn nhiều hạn chế nên không thể tránh khỏi những thiếu sót. Rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến của Thầy và các bạn!

PHẦN 1: LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI

Bóng đá – môn thể thao vua của nhiều nước trên thế giới, và Việt Nam cũng không là một ngoại lệ Tuy nhiên, hiếm có nơi nào trên thế giới mà tình yêu cho trái bóng lại cuồng nhiệt và cháy bóng như tại Việt Nam, hẳn chúng ta vẫn còn nhớ những “chảo lửa” trên sân Mỹ Đình hoặc cảnh “đi bão” có một không hai của người hâm mộ bóng

đá Việt Nam Không chỉ là xem, cổ vũ, thưởng thức những khoảnh khắc tuyệt vời mà những “nghệ sĩ sân cỏ” mang lại, mà nhiều người còn muốn tham gia thử vận may thông qua những trận đấu bóng đá cũng như những khía cạnh khác của nó Nhưng, ở Việt Nam chúng ta hiện nay, cá cược bóng đá vẫn chưa được hợp pháp hóa Cũng như

xổ số, cá cược bóng đá rõ ràng cũng là một nhu cầu của con người, mà đã là nhu cầu thì càng cấm đoán người ta càng tìm cách để thỏa mãn Theo thông kê thì hằng năm có khoảng hơn 200 triệu USD của các tay chơi Việt Nam về các nhà cái nước ngoài, một khoản tiền lớn như vậy thì tại sao lại để nó bị tuồng ra bên ngoài?

Trên thế giới có khá nhiều nhà cái hoạt động hiệu quả trong lĩnh vực này như: Bwin, Willams Hill, Labbrokes, … ngay cả các nước trong khu vực chúng ta cũng có những nhà cái lớn và nổi tiếng như Singapore Pools chẳng hạn

Cá cược bóng đá trên thế giới có rất nhiều hình thức và nội dung cá cược khác nhau chứ không chỉ đơn thuần là cá cược thắng thua của một trận đấu nào đó, có thể là tham gia cá cược cho một danh hiệu nào đó, hay chủ nhân cho một chiếc cup nào đó, thậm chí đã có trường hợp người ta đặt cược cho huấn luyện viên đầu tiên trong một mùa giải Ngoại hạng Anh bị sa thải chẳng hạn Một trong số đó là việc các nhà cái ở châu

Âu đặt ra một nội dung cược là: đầu mùa chúng ta sẽ đặt cược cho cầu thủ đạt danh hiệu Chiếc giày vàng châu Âu

Vậy thì dựa vào cơ sở nào để tham gia đặt cược với sự tự tin cao nhất?

Với mục đích trả lời câu hỏi trên cũng như xuất phát từ lòng đam mê trái bóng của các thanh viên trong nhóm, chúng tôi – nhóm 5 bạn nam của lớp K7T quyết định chọn đề

tài: “Xây dựng mô hình dự đoán tiền đạo đoạt danh hiệu Chiếc giày vàng châu

Âu” để nghiên cứu Đó chính là lý do chọn đề tài của nhóm

Do còn nhiều hạn chế nên việc nghiên cứu còn chưa triệt để cho lắm, nhóm chỉ thu thập và sử dụng số liệu của các tiền đạo chơi tại 5 giải vô địch quốc gia hàng đầu châu

Âu là Anh, Tây Ban Nha, Ý, Đức, Pháp

Khi quyết định chọn đề tài này nhóm rất hy vọng đây sẽ là một đề tài rất hấp dẫn và mang tính ứng dụng cao Bởi vì, cá cược luôn là một “thú vui” của nhiều người và khi tham gia thì ai cũng muốn mình được cái gì đó Do đó, nhóm nghĩ rằng nếu có điều kiện để nghiên cứu sâu sắc hơn nữa thì đề tài sẽ thật sự là một công cụ tốt cho những người tham gia

Đề tài được thực hiện trong thời gian ngắn và do năng lực của nhóm còn nhiều hạn chế nên không thể tránh khỏi những thiếu sót Rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến của Thầy và các bạn!

PHẦN 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN 2.1 Cơ sở lý thuyết khi chọn đề tài

Khi tham vào bất kỳ một cái gì mà chúng ta phải bỏ ra một phần tài sản của mình, dù nhỏ dù lớn, thì ta đều ít nhiều phải cân nhắc trước khi ra quyết định –

hay nói cách khác là “con người luôn muốn được hơn là mất” Và khi tham

gia vào các trò cá cược bóng đá thì người chơi cũng vậy Rõ ràng, chúng ta sẽ luôn đặt cho những “cửa” mà chúng ta cho rằng xác suất thắng là lớn nhất Xuất phát từ những lý thuyết trên nhóm chúng tôi đưa ra mô hình này nhằm giúp cho người chơi có cơ sở hơn trước khi ra quyết định đặt cược

Mặt khác, nhóm cũng mình cũng xin đề cập đến “lý thuyết về đánh đổi” Sự

đánh đổi ở đây là giữa việc người chơi sẽ đặt cược cho cầu thủ mà mình yêu thích và tin tưởng theo cảm tính hay họ sẽ đặt cho cầu thủ được xác định theo

mô hình

Đây chính là những cơ sở lý thuyết mà chúng tôi quyết định chọn đề tài để nghiên cứu

2.2 Cơ sở lý thuyết để xây dựng mô hình

Danh hiệu “Chiếc giày vàng châu Âu” hằng năm được UEFA trao cho các cầu thủ chơi tại các giải vô địch quốc gia của các nước thành viên Cơ sở khi trao giải này của UEFA là dựa vào số điểm mà mỗi cầu thủ đạt được, cầu thủ nào có

số điểm cao nhất sẽ là người được nhận danh hiệu “Chiếc giày vàng châu Âu” của năm

Số điểm của mỗi cầu thủ = số bàn thắng * hệ số của giải vô địch quốc gia

Trong đó, số bàn thắng là số bàn mà mỗi cầu thủ ghi được trong cả mùa

một giải vô địch quốc gia

Còn, hệ số của giải vô địch quốc gia là hệ số mà UEFA qui định:

-Năm quốc gia đứng đầu bảng xếp hạng 5 năm của UEFA sẽ có hệ số là 2; -Các quốc gia đứng từ vị trí từ 6 đến 21 sẽ có hệ số là 1.5;

-Các quốc gia đứng tiếp sau sẽ có hệ số là 1 hoặc 0.5

Căn cứ vào cơ sở xác định “Chiếc giày vàng châu Âu” trong từng mùa như trên cùng với việc chỉ giới hạn phạm vi nghiên cứu trong 5 giải vô địch của 5 quốc

gia đứng đầu bảng xếp hạng 5 năm của UEFA, thì nhóm đã chuyển sang các yếu

tố tác động đến khả năng khi bàn thắng của cầu thủ

Mô hình được người chơi sử dụng vào đầu mỗi mùa bóng nhằm để xác định số

điểm dự đoán của mỗi cầu thủ khi mùa giải kết thúc (DMS) qua đó người chơi

ra quyết định đặt cược Do vậy, theo nhóm những yếu tố tác động đến dự đoán

số bàn thắng ghi được của cầu thủ trong cả mùa bao gồm:

-Nhóm những yếu tố thuộc về bản thân của tiền đạo đó:

+Số điểm mùa trước của tiền đạo này, kí hiệu DMTR, đơn vị điểm;

+Lương hiện tại mà tiền đạo này được nhận, kí hiệu LUONG, đơn vị

triệu euro/mùa;

+Tuổi của tiền đạo này, kí hiệu TUOI, biến dummy;

+Số trận vắng mặt hoàn toàn trong mùa giải trước, kí hiệu SOTRAN, đơn vị trận.

-Nhóm những yếu tố thuộc về bên ngoài của tiền đạo đó:

+Vị trí mùa trước của Câu lạc bộ mà tiền đạo này thi đấu, kí hiệu VITRI; +Đầu tư của Câu lạc bộ trước mùa bóng, kí hiệu DAUTU.

Mô hình dự kiến:

DMS =  1 +  2DMTR +  3LUONG +  4TUOI +  5SOTRAN +  6

VITRI

+  7DAUTU

2.3 Kỳ vọng về dấu của các biến

được nhiều bàn thắng (hay số điểm mùa trước cao) thì rõ ràng mùa sau sẽ được dự đoán là ứng cử viên nặng kí

- Biến LUONG kỳ vọng mang dấu dương, bởi vì LUONG cao sẽ khiến cầu

thủ có nhiều nỗ lực cống hiến hơn cho Câu lạc bộ và số bàn thắng anh ghi sẽ được dự đoán cao

“Chiếc giày vàng châu Âu” trong 10 mùa giải gần đây, nhóm chọn ra một khoảng tuổi gọi là “thời kì đỉnh cao phong độ” của cầu thủ Biến TUOI nhận giá trị 1 nếu tuổi của cầu thủ nằm trong khoảng tuổi đó và nhận giá trị

0 nếu không thuộc khoảng đó

chứng tỏ hiệu suất ghi bàn của tiền đạo sẽ càng cao

20 – vị trí mùa trước của Câu lạc bộ) Bởi vậy vị trí của Câu lạc bộ mùa trước càng cao, thì biến VITRI càng lớn Khi đó phong độ chung của cả đội bóng sẽ tốt và bản thân cầu thủ đó cũng như những hỗ trợ từ đồng đội sẽ hiệu quả hơn, do đó khả năng ghi bàn cũng sẽ cao hơn

đầu tư mạnh; nhận giá trị 0 nếu ngược lại

PHẦN 3: THU THẬP SỐ LIỆU 3.1 Phương pháp thu thập số liệu

Vì đặc thù của đề tài nghiên cứu, nên nhóm sử dụng nguồn số liệu là số liệu thứ cấp Nhóm tiến hành thu thập số liệu qua kênh chính là internet, ngoài ra còn sử dụng số liệu qua các trang báo giấy về bóng đá khác nữa

3.2 Bảng số liệu

STT DMS DMTRVITRIDAUTU LUONG TUOI SOTRAN

PHẦN 4: ƯỚC LƯỢNG VÀ KIỂM ĐỊNH MÔ HÌNH 4.1 Ước lượng mô hình

Bảng ANOVA

Dependent Variable: DMS

Method: Least Squares

Date: 05/28/09 Time: 22:15

Sample: 1 19

Included observations: 19

Adjusted R-squared 0.711534 S.D dependent var 8.024815

S.E of regression 4.310051 Akaike info criterion 6.037087

Log likelihood -50.35232 F-statistic 8.399835

Từ bảng ANOVA trên ta có mô hình được ước lượng là:

DMS = -4.824613 + 0.754977DMTR + 3.911580LUONG + 0.009730SOTRAN + (0.8314) (0.0001) (0.0016) (0.9772)

1.230103TUOI - 0.982377VITRI + 8.379541DAUTU (0.5740) (0.4187) (0.0162)

(Số trong ngoặc là Prob)

4.2 So sánh dấu các biến trong mô hình với kỳ vọng và ý nghĩa của từng biến

điểm thì điểm dự đoán mùa sau sẽ tăng lên 0.754977 điểm

được hưởng tăng lên 1 triệu/mùa thì số điểm dự đoán sẽ tăng lên 3.911580

mùa trước của cầu thủ tăng lên 1 đơn vị thì số điểm dự đoán sẽ tăng lên 0.00973

4.3 Kiểm định thống kê cho mô hình ước lượng

DMS = -4.824613 + 0.754977***DMTR + 3.911580**LUONG + 0.009730SOTRAN + 1.230103TUOI - 0.982377VITRI + 8.379541*DAUTU

* là ở mức ý nghĩa

** là ở mức ý nghĩa 0.05

*** là ở mức ý nghĩa 0.001

Như vậy, các biến SOTRAN, TUOI và VITRI là không có ý nghĩa tại mức ý nghĩa 5%, hay tổng quát là các biến này chưa có ý nghĩa giải thích cho mô hình

4.4 Kiểm định WALD test

Đặt giả thiết: H0 1 SOTRAN  TUOI  VITRI  0

H1 không phải là H0

Kết quả kiểm định Wald test từ Eviews:

Wald Test:

Equation: Untitled

Null Hypothesis Summary:

Restrictions are linear in coefficients.

Vì p-value (F = 1.472621) = 0.271 > 0.05, nên ta không bác bỏ H0

Vậy, chúng ta sẽ loại bỏ 3 biến SOTRAN, TUOI và VITRI ra khỏi mô hình

4.5 Các mô hình mới.

4.5.1 Mô hình C

DAUTU LUONG

DMT

Mô hình ước lượng từ mô hình C:

Dependent Variable: DMS

Method: Least Squares

Date: 05/28/09 Time: 22:22

Sample: 1 19

Included observations: 19

Adjusted R-squared 0.752319 S.D dependent var 8.024815

S.E of regression 3.993756 Akaike info criterion 5.792005

4.5.2 Mô hình B

DMS 1 2DMT 3LUONG

Mô hình ước lượng từ mô hình B:

Dependent Variable: DMS

Method: Least Squares

Date: 05/28/09 Time: 22:48

Sample: 1 19

Included observations: 19

Adjusted R-squared 0.607447 S.D dependent var 8.024815

S.E of regression 5.027875 Akaike info criterion 6.211811

4.5.3 Mô hình A

DMS 1 2DMT

Mô hình ước lượng từ mô hình A:

Dependent Variable: DMS

Method: Least Squares

Date: 05/28/09 Time: 22:49

Sample: 1 19

Included observations: 19

Adjusted R-squared 0.400072 S.D dependent var 8.024815

S.E of regression 6.215622 Akaike info criterion 6.591309

4.5.4 So sánh 3 mô hình

(6.576180)

-4.682946 (8.593665)

-20.18172*

(8.353792)

(0.154398)

0.586549***

(0.125249)

0.778452***

(0.115988)

(0.918559)

3.600192***

(0.761205)

(2.265937)

R2 0.433401 0.651064 0.793599

Kết quả so sánh trên nhóm quyết định chọn mô hình tối ưu là mô hình C

DMS = -20.18172 + 0.778452*DMTR + 3.600192*LUONG +

7.292878*DAUTU

DMS = -20.18172* + 0.778452*** DMTR +

3.600192*** LUONG + 7.292878* DAUTU

PHẦN 5: Ý NGHĨA MÔ HÌNH

5.1 Mô hình tối ưu

DMS = -20.18172 + 0.778452*DMTR + 3.600192*LUONG +

7.292878*DAUTU

5.2 Ý nghĩa mô hình

• Kết quả từ mô hình tối ưu trên có thể kết luận là số điểm dự đoán mùa tới phụ thuộc vào số điểm của mùa trước, lương của cầu thủ và đầu tư của Câu lạc bộ

trước mùa giải

• Hy vọng đề tài đem vào áp dụng trong thực tế có thể giúp nhiều người chơi cá cược có thể tin tưởng, cũng như có cơ sở hơn cho những quyết định đặt cược của mình

5.3 Kết quả dự đoán

PHẦN 6: LỜI KẾT

Mô hình được thực hiện trong điều kiện thời gian gấp gáp, cùng với những hạn chế về

số liệu và kiến thức của nhóm mà việc nghiên cứu chưa được thực hiện triệt để Nhưng nhóm tin rằng nếu đề tài này được đầu tư hơn nữa sẽ mang tính ứng dụng cao

Nói về cá cược bóng đá hợp pháp tại Việt Nam, đây rõ ràng là một vấn đề cần sớm được xem xét Được biết hiện nay đề án cá cược bóng đá tại Việt Nam đã được trình lên Quốc hội, do đó các cơ quan chức trách cần sớm xét duyệt để có thể đưa nó vào thực hiện

Cuối cùng, nhóm rất mong đóng góp của Thầy và các bạn về những sai sót xảy ra trong quá trình làm việc của nhóm! Xin cảm ơn!