PHÂN TÍCH HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG VÀ CÁC NHÂN TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG

PHÂN TÍCH HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG VÀ CÁC NHÂN TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG

Mục lục

Chương 1: Lý thuyết về hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp 00

002.3 Các nghiên cứu định lượng về các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt

Chương 3: Giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp 00

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của việc nghiên cứu đề tài:

Xem xét quá trình hoạt động của doanh nghiệp và đánh giá quá trình hoạt động đó có diễn ra tốt hay không, là một trong những vấn đề trọng tâm mà các nhà quản lý doanh nghiệp cần hướng đến

Song song với việc đó là lưu ý đến các nhân tố ảnh hưởng đến quá trình hoạt động của doanh nghiệp mình để có những chiến lược và chính sách phù hợp để giúp doanh nghiệp hoạt động tốt hơn

Xuất phát từ những nguyên nhân trên, tôi chọn đề tài “Hiệu quả hoạt động và

các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả của Doanh Nghiệp” với mong muốn

đóng góp ý kiến của mình trong việc đánh giá hiệu quả hoạt động của các doanh nghiệp và các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp

2 Mục đích nghiên cứu:

- Tổng hợp các nội dung liên quan đến việc xem xét hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp và các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp

- Đưa ra các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

- Đối tượng nghiên cứu: Việc phân tích hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp

- Phạm vi nghiên cứu: Xem xét và đánh giá tính hiệu quả hoạt động của các doanh nghiệp

4 Phương pháp nghiên cứu:

Sử dụng các phương pháp định lượng và định tính

5 Kết cấu bài làm:

Đề tài “Hiệu quả hoạt động và các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả của

Doanh Nghiệp” bao gồm 3 chương chính sau:

- Chương 1: Lý thuyết về hiệu quả hoạt động của Doanh nghiệp

- Chương 2: Phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động của Doanh nghiệp (kết hợp nghiên cứu định tính và định lượng)

- Chương 3: Giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động của Doanh nghiệp (trên cơ

sở các nhân tố ảnh hưởng đã phân tích)

6 Tổng quan tài liệu:

Hiệu quả hoạt động và các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động là một trong những nội dung chính yếu trong việc đổi mới và phát triển kinh tế tại nước

ta, vấn đề này đã được nhiều tác giả nghiên cứu và tìm hiểu nó, cụ thể như:

- Giáo trình Phân tích tài chính của PGS.TS Nguyễn Thị Ngọc Trang, PGS.TS Nguyễn Thị Liên Hoa, Trường Đại học Kinh tế TP.HCM

- Và nhiều đề tài tốt nghiệp thạc sỹ của các học viên cao học trên cả nước

CHƯƠNG 1:

Lý thuyết về hiệu quả hoạt động của Doanh nghiệp

1.1 Hiệu quả là gì?

Hiệu quả được hiểu là một phép so sánh dùng để chỉ mối quan hệ giữa kết quả thực hiện (như: doanh thu, lợi nhuận, giá trị sản xuất, giá trị tăng thêm,…) với chi phí mà chủ thể đó bỏ ra (như: tài sản, vốn chủ sở hữu, nguồn nhân lực,…) để

có những kết quả trên trong điều kiện nhất định Và còn được hiểu như là các lợi ích kinh tế, xã hội đạt được từ quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh của một doanh nghiệp

Nhà phân tích có thể xây dựng chỉ tiêu hiệu quả từ quan hệ tổng quát như sau:

Hiệu quả trong doanh nghiệp có thể xem xét theo:

- Hiệu quả tổng hợp và hiệu quả cá biệt

- Hiệu quả kinh doanh và hiệu quả tài chính

Trong khuôn khổ phân tích của bài viết này, sẽ đề cập đến hiệu quả kinh doanh và hiệu quả tài chính

Bản chất của hiệu quả đó chính là kết quả của lao động xã hội, được xác định bằng cách so sánh lượng kết quả hữu ích cuối cùng thu được với lượng hao phí lao động xã hội Do đó, thước đo hiệu quả là sự tiết kiệm hao phí lao động xã hội

và tiêu chuẩn của hiệu quả là tối đa hóa kết quả dựa trên các nguồn lực có sẵn

1.2 Cách thức tiếp cận thông tin để phân tích hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp:

- Nguồn thông tin bên trong doanh nghiệp:

Thông qua các báo cáo tài chính của doanh nghiệp để biết hơn về tình hình tài chính của doanh nghiệp qua các năm

Ngoài ra, có thể thực hiện lấy ý kiến từ các cá nhân trong doanh nghiệp (như người lao động,…)

Và đặc biệt, có thể tham quan cơ sở hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp

để biết về tình hình hoạt động thực tế mà doanh nghiệp đang có

- Nguồn thông tin bên ngoài doanh nghiệp:

Hầu hết, nguồn thông tin bên ngoài doanh nghiệp được thu tập qua việc lấy ý kiến từ các đối tác, các nhà đầu tư và khách hàng của doanh nghiệp.

Khi thực hiện việc xem xét, đánh giá hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp thì việc tiếp cận nguồn thông tin để có những ý kiến đánh giá là rất quan trọng Do

đó, người thực hiện đánh giá cần biết cách tìm hiểu và sử dụng thông tin đúng mức để đem lại hiệu quả tốt nhất cho việc đánh giá Cùng với đó là việc biết cân nhắc với nguồn thông tin có được, không nên quá lợi dụng dẫn đến kết quả không tốt

1.3 Các phương pháp phân tích hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp:

Các nhà phân tích có thể sử dụng các phương pháp phân tích định lượng và định tính

Phương pháp phân tích định lượng được áp dụng để nghiên cứu khối lượng lớn, số lượng lớn, cần con só cụ thể Phần lớn là đã biết trước một số thông tin Trong khi đó, phân tích định tính là phương pháp phân tích được áp dụng nghiên cứu định lượng, thực hiện khi không cần biết số lượng, mà chỉ cần biết tính chất của sự vật, sự việc

1.4 Nội dung phân tích hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp:

Phân tích hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp bao gồm việc phân tích hiệu quả kinh doanh và hiệu quả tài chính của doanh nghiệp

Phân tích hiệu quả kinh doanh: là việc so sánh kết quả hoạt động của doanh

nghiệp với nguồn lực để tạo ra kết quả đó trong cùng 1 thời kỳ

Trong khi đó, phân tích hiệu quả tài chính: là việc xem xét liên quan đến

chính sách tài trợ, cơ cấu tài trợ, cơ cấu nguồn vốn của doanh nghiệp trong việc tạo ra lợi ich cho doanh nghiệp dựa trên cơ cấu nguồn vốn mà doanh nghiệp đang sử dụng

1.4.1 Phân tích hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp:

Hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp được xác định thông qua việc so sánh kết quả hoạt động của doanh nghiệp với nguồn lực của doanh nghiệp để tạo ra kết quả đó trong cùng một thời kỳ

Việc phân tích hiệu quả kinh doanh được xem xét thông qua:

- Các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả quản lý tài sản:

Hiệu suất sử dụng tài sản:

Chỉ tiêu này nhằm đánh giá công tác quản lý, sử dụng tài sản nói chung và từng loại tài sản của doanh nghiệp Hiệu suất sử dụng tài sản còn thể hiện năng lực quản trị của doanh nghiệp

Với doanh thu thuần là các khoản doanh thu từ hoạt động bán hàng, doanh thu tài chính và các khoản thu nhập khác Chỉ tiêu này phản ánh một đồng đầu tư vào tài sản doanh nghiệp sẽ tạo ra bao nhiêu đồng doanh thu

Chỉ tiêu này có giá trị càng cao phản ánh hiệu suất sử dụng tài sản của doanh nghiệp càng lớn và ngược lại

Ví dụ: Công ty Vinamilk vào năm 2012 ta có:

Chỉ tiêu trên cho thấy, cứ 1 đồng đầu tư vào tài sản thì sẽ tạo ra 1,55 đồng doanh thu đối với công ty Vinamilk

Hiệu suất sử dụng tài sản cố định:

Chỉ tiêu này phản ánh một đồng đầu tư vào tài sản cố định tại doanh nghiệp sẽ tạo ra bao nhiêu đồng doanh thu

Chỉ tiêu này có giá trị càng cao phản ánh hiệu suất sử dụng tài sản cố định của doanh nghiệp càng lớn và ngược lại.

Ví dụ: Công ty Vinamilk vào năm 2012 ta có:

Chỉ tiêu trên cho thấy, cứ 1 đồng đầu tư vào tài sản cố định thì sẽ tạo ra 4,35 đồng doanh thu đối với công ty Vinamilk

Số vòng quay của vốn lưu động:

Chỉ tiêu này là một trong những chỉ tiêu liên quan đến việc khi các nhà phân tích đánh giá hiệu suất sử dụng tài sản, tài sản cố định

Chỉ tiêu này phản ánh một đồng vốn lưu động bỏ ra đảm nhiệm bao nhiêu đồng doanh thu thuần liên quan đến hoạt động bán hàng

Khi số vòng quay càng lớn thì cho thấy hiệu quả sử dụng vốn lưu động càng tốt và ngược lại

Ví dụ: Công ty Vinamilk vào năm 2012 ta có:

Chỉ tiêu trên cho thấy, cứ 1 đồng vốn lưu động thì sẽ tạo ra 3,94 đồng doanh thu thuần liên quan đến hoạt động bán hàng đối với công ty Vinamilk

Số ngày bình quân một vòng quay của vốn lưu động:

Chỉ tiêu này phản ánh số ngày cần thiết để vốn lưu động quay được một vòng,

số ngày càng nhỏ thì hiệu quả sử dụng vốn lưu động càng tốt

Với số ngày bình quân một vòng quay vốn lưu động càng nhỏ sẽ cho thấy khả năng sử dụng vốn lưu động của doanh nghiệp càng tốt và ngược lại.

Vốn lưu động tiết kiệm (hay lãng phí):

Với N1: Số ngày của 1 vòng quay vốn lưu động kỳ phân tích

Và N0: Số ngày của 1 vòng quay vốn lưu động kỳ gốc

Số vòng quay hàng tồn kho:

Chỉ tiêu này phản ánh khả năng luân chuyển hàng tồn kho, đánh giá hiệu quả quản lý, sử dụng hàng tồn kho

Số vòng quay khoản phải thu khách hàng:

Chỉ tiêu này phản ánh tốc độ chuyển đổi các khoản phải thu thành tiền

- Các chỉ tiêu phân tích khả năng sinh lời từ doanh thu:

Tỷ suất lợi nhuận trên doanh thu:

Với doanh thu thuần là các khoản doanh thu từ hoạt động bán hàng, doanh thu tài chính và các khoản thu nhập khác Chỉ tiêu này phản ánh khả năng sinh lời của một đồng doanh thu

Chỉ tiêu này càng cao cho thấy khả năng tạo ra lợi nhuận từ những đồng doanh thu của doanh nghiệp là càng cao

Ví dụ: Công ty Vinamilk vào năm 2012 ta có:

Chỉ tiêu trên cho thấy, cứ 1 đồng doanh thu thì sẽ tạo ra 25,3 đồng lợi nhuận trước thuế đối với công ty Vinamilk.

Tỷ suất lợi nhuận trên doanh thu hoạt động kinh doanh:

Với doanh thu thuần là các khoản doanh thu từ hoạt động bán hàng, doanh thu tài chính Chỉ tiêu này phản ánh khả năng sinh lời của một đồng doanh thu từ hoạt động kinh doanh chủ yếu

Ương tự với chỉ tiêu tỷ suất lợi nhuận trên doanh thu, khi chỉ tiêu này càng cao cho thấy khả năng tạo ra lợi nhuận từ những đồng doanh thu của hoạt động bán hàng của doanh nghiệp là càng cao

Ví dụ: Công ty Vinamilk vào năm 2012 ta có:

Chỉ tiêu trên cho thấy, cứ 100 đồng doanh thu từ hoạt động bán hàng và tài chính thì mang lại 24,52 đồng lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh đối với công ty Vinamilk

Tỷ suất lợi nhuận trên doanh thu hoạt động kinh doanh loại trừ khấu hao:

Với doanh thu thuần là các khoản doanh thu từ hoạt động bán hàng, doanh thu tài chính Chỉ tiêu này phản ánh khả năng sinh lời của một đồng doanh thu nhưng đã loại trừ sự khác biệt về chính sách khấu hao

Tỷ suất lợi nhuận trên doanh thu hoạt động kinh doanh loại trừ cấu trúc tài chính:

Với doanh thu thuần là các khoản doanh thu từ hoạt động bán hàng, doanh thu tài chính Chỉ tiêu này phản ánh khả năng sinh lời của một đồng doanh thu nhưng đã loại trừ sự khác biệt về chính sách tài trợ

Ví dụ: Công ty Vinamilk vào năm 2012 ta có:

Chỉ tiêu trên cho thấy, cứ 100 đồng doanh thu từ hoạt động bán hàng và tài chính thì mang lại 24,53 đồng lợi nhuận thuần với việc loài trừ ảnh hưởng của cấu trúc tài chính đối với công ty Vinamilk

- Các chỉ tiêu phân tích khả năng sinh lời tài sản:

Tỷ suất sinh lời tài sản ROA:

Chỉ tiêu này phản ánh 100 đồng đầu tư vào tài sản thì mang lại bao nhiêu đồng lợi nhuận và cũng là một thước đo để đánh giá năng lực quản lý của ban lãnh đạo công ty Nếu ROA càng cao thì khả năng sinh lời càng lớn

Ví dụ: Công ty Vinamilk có RE năm 2012 là:

Chỉ tiêu trên cho thấy, cứ 100 đồng đầu tư vào tài sản thì mang lại 39,28 đồng lợi nhuận trước thuế đối với công ty Vinamilk

Hệ số ROA thường có sự chênh lệch giữa các ngành Những ngành đòi hỏi phải có đầu tư tài sản lớn vào dây chuyền sản xuất, máy móc thiết bị, công nghệ như các ngành vận tải, xây dựng, sản xuất kim loại…, thường có ROA nhỏ hơn

so với các ngành không cần phải đầu tư nhiều vào tài sản như ngành dịch vụ, quảng cáo, phần mềm…

Tỷ suất sinh lời kinh tế của tài sản RE:

Chỉ tiêu này phản ánh khả năng sinh lời của tài sản đã loại trừ ảnh hưởng của cấu trúc tài chính RE còn được so sánh với lãi suất vay ngân hàng để quyết định nên đi vay hay huy động vốn chủ

Ví dụ: Công ty Vinamilk có RE năm 2012 là:

Chỉ tiêu trên cho thấy, cứ 100 đồng đầu tư vào tài sản thì mang lại 39,30 đồng lợi nhuận trước thuế (loại trừ ảnh hưởng của cấu trúc tài chính) đối với công ty Vinamilk

1.4.2 Phân tích hiệu quả tài chính của doanh nghiệp:

Hệ số lợi nhuận ròng:

Chỉ tiêu này phản ánh khoản thu nhập ròng (thu nhập sau thuế) của một công

ty so với doanh thu của nó

Ví dụ: Công ty Vinamilk có hệ số lợi nhuận ròng năm 2012 là:

Chỉ tiêu trên cho thấy, cứ 1 đồng doanh thu được tạo ra thì đóng góp 0,215 đồng cho lợi nhuận ròng đối với công ty Vinamilk.

Trên thực tế, hệ số lợi nhuận ròng giữa các ngành là khác nhau, còn trong bản thân một ngành thì công ty nào quản lý và sử dụng các yếu tố đầu vào tốt hơn thì

sẽ có hệ số này cao hơn Xét từ góc độ nhà đầu tư, một công ty có điều kiện phát triển thuận lợi sẽ có mức lợi nhuận ròng cao hơn lợi nhuận ròng trung bình của ngành và có thể liên tục tăng Ngoài ra, một công ty càng giảm chi phí của mình một cách hiệu quả thì hệ số lợi nhuận ròng càng cao

Tỷ suất sinh lời vốn chủ sở hữu ROE:

Chỉ tiêu này phản ánh 100 đồng vốn chủ sở hữu thì tạo ra bao nhiêu đồng lợi nhuận sau thuế Chỉ tiêu này càng lớn thể hiện hiệu quả tài chính càng lớn

Chỉ tiêu ROE còn được tính toán như sau:

Với r (lãi suất vay ngân hàng bình quân) và T (thuế thu nhập doanh nghiệp)

Với việc phân tích chỉ số ROE như trên, cho thấy, ROE phụ thuộc vào các nhân tố sau:

+ Chính sách thuế thu nhập của Nhà nước

+ Hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp

+ Lãi suất ngân hàng trên thị trường

+ Và, chính sách tài trợ của doanh nghiệp

Ví dụ: Công ty Vinamilk có ROE năm 2012 là:

Chỉ tiêu trên cho thấy, cứ 100 đồng vốn chủ sở hữu thì tạo ra 41,61 đồng lợi nhuận sau thuế đối với công ty Vinamilk.

Có thể nói, ROE là thước đo chính xác nhất để đánh giá một đồng vốn bỏ ra

và tích lũy được tạo ra bao nhiêu đồng lời Đây cũng là một chỉ số đáng tin cậy

về khả năng một công ty có thể sinh lời trong tương lai ROE thường được các nhà đầu tư phân tích để so sánh với các cổ phiếu cùng ngành trên thị trường, từ

đó tham khảo khi quyết định mua cổ phiếu của công ty nào Thông thường, ROE càng cao càng chứng tỏ công ty sử dụng hiệu quả đồng vốn của cổ đông, có nghĩa là công ty đã cân đối một cách hài hòa giữa vốn cổ đông với vốn đi vay để khai thác lợi thế cạnh tranh của mình trong quá trình huy động vốn, mở rộng quy mô

Phân tích hiệu quả hoạt động doanh nghiệp là một trong những nội dung phân tích rất quan trọng đối với các nhà lãnh đạo, nhà hoạch định chiến lược trong công tác quản lý doanh nghiệp Bởi chính trong quá trình phân tích, giúp các nhà lãnh đạo tìm ra được ưu cũng như nhược điểm của quá trình hoạt động của doanh nghiệp mình và có được những chính sách và kế hoạch phù hợp cho việc đầu tư và phát triển trong thời gian tới tốt hơn.

CHƯƠNG 2:

Phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt

động của Doanh nghiệp

Việc xem xét các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp giúp doanh nghiệp biết được các yếu tố tác động đến doanh nghiệp trong quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh cũng như quá trình hoạch định nguồn vốn từ

đó có thể có những chính sách giúp cho doanh nghiệp hoạt động tốt hơn Sau đây, chúng ta cùng xem xét các nhân tố tác động đến hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp

Có thể xem xét các yếu tố bên trong và bên ngoài doanh nghiệp tác động đến hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp, cụ thể như sau:

2.1 Các nhân tố bên ngoài tác động đến hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp:

Các yếu tố bên ngoài có thể xem xét đến như: môi trường kinh doanh quốc tế

và khu vực, yếu tố chính trị, luật pháp, môi trường văn hóa, xã hội, môi trường kinh doanh của doanh nghiệp, môi trường cạnh tranh…

- Nhân tố môi trường quốc tế và khu vực:

Các xu hướng chính trị trên thế giới, các chính sách bảo hộ và mở cửa của các nước trên thế giới, tình hình chiến tranh, sự mất ổn định chính trị, tình hình phát triển kinh tế của các nước trên thế giới ảnh hưởng trực tiếp tới các hoạt động

mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm cũng như việc lựa chọn và sử dụng các yếu

tố đầu vào của doanh nghiệp Do vậy mà nó tác động trực tiếp tới hiệu quả hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp

Môi trường kinh tế ổn định cũng như chính trị trong khu vực ổn định là cơ sở

để các doanh nghiệp trong khu vực tiến hành các hoạt động sản xuất kinh doanh thuận lợi góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh

Ví dụ như tình hình mất ổn định của các nước Đông Nam Á trong mấy năm

trên thế giới nói chung hiệu quả sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp trong khu vực nói riêng bị giảm rất nhiều Xu hướng tự do hoá mậu dịch của các nước ASEAN và của thế giới đã ảnh hưởng tới hiệu quả sản xuất kinh doanh của các nước trong khu vực.

- Nhân tố chính trị, luật pháp:

Sự phát triển kinh tế luôn luôn gắn liền với chính trị, khi tình hình chính trị ổn định sẽ tạo điều kiện thuận lợi và tiền đề cho các doanh nghiệp phát triển tốt hơn, cùng với đó trong quá trình hoạt động các doanh nghiệp chịu ảnh hưởng và chi phối rất nhiều bởi các quy định về luật pháp

Do đó, khi môi trường chính trị ổn định sẽ tạo tiền đề cho việc phát triển và

mở rộng các hoạt động đầu tư của các doanh nghiệp, các tổ chức cá nhân trong

và ngoài nước Các hoạt động đầu tư nó lại tác động trở lại rất lớn tới các hiệu quả sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp

Và đặc biệt, môi trường pháp lý bao gồm luật, các văn bản dưới luật, các quy trình quy phạm kỹ thuật sản xuất tạo ra một hành lang cho các doanh nghiệp hoạt động, các hoạt động của doanh nghiệp như sản xuất kinh doanh cái gài, sản xuất bằng cách nào, bán cho ai ở đâu, nguồn đầu vào lấy ở đâu đều phải dựa vào các quy định của pháp luật Các doanh nghiệp phải chấp hành các quy định của pháp luật, phải thực hiện các nghĩa vụ của mình với nhà nước, với xã hội và với người lao động như thế nào là do luật pháp quy định (nghĩa vụ nộp thuế, trách nhiệm đảm bảo vệ sinh môi trường, đảm bảo đời sống cho cán bộ công nhân viên trong doanh nghiệp )

Có thể nói luật pháp là nhân tố kìm hãm hoặc khuyến khích sự tồn tại và phát triển của các doanh nghiệp, do đó ảnh hưởng trực tiếp tới các kết quả cũng như hiệu quả của các hoạt động sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp