SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM: MỘT SỐ GIẢI PHÁP ỨNG DỤNG CNTT TRONG QUẢN LÝ HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC GẮN VỚI CẢI CÁCH HÀNH CHÍNH TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN THIỆU HÓA, TỈNH THANH HOÁ

của Đảng và Nhà nước về ứng dụng công nghệ thông tin đã nhấn mạnh việc sử dụng công nghệ thông tin nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả trong hoạt động nội bộ và giữa các cơ quan nhà nước,

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

MỘT SỐ GIẢI PHÁP ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN TRONG QUẢN LÝ HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC GẮN VỚI CẢI CÁCH HÀNH CHÍNH TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN THIỆU

HÓA, TỈNH THANH HOÁ

Họ và tên: Nguyễn Thế Anh Đơn vị: Chủ tịch UBND huyện Thiệu Hóa

Thiệu Hóa -  2021

MỞ ĐẦU

Trong những năm gần đây Công nghệ thông tin đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong hoạt động quản lý Nhà nước Nhiều văn bản luật, chỉ thị, nghị quyết, nghị định của Đảng và Nhà nước về ứng dụng công nghệ thông tin đã nhấn mạnh việc sử dụng công nghệ thông tin nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả trong hoạt động nội bộ và giữa các cơ quan nhà nước, trong giao dịch của

cơ quan nhà nước với tổ chức và cá nhân; hỗ trợ đẩy mạnh cải cách hành chính

và làm cho hoạt động của cơ quan nhà nước công khai, minh bạch hơn, phục

vụ người dân và doanh nghiệp tốt hơn

Là Chủ tịch UBND huyện Thiệu Hóa, tỉnh Thanh Hóa, bản thân tôi nhận thấy rõ và ý thức được vị trí, vai trò của việc xử lý chính các công việc cụ thể được giao trong tổ chức bộ máy của Cơ quan nhà nước và đối với trách nhiệm hoàn thành nhiệm vụ chính trị chung của Cơ quan UBND huyện

Trong nhiệm kỳ 2015-2020 vừa qua, tỉnh Thanh Hóa đã có nhiều chủ trương ứng dụng công nghệ thông tin vào hoạt động của cơ quan nhà nước thể

hiện rất rõ nội dung Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh Thanh Hóa lần thứ XVIII

nhiệm kỳ 2015-2020 là Quyết định số 2538/QĐ-UBND ngày 17/7/2017 về việc

phê duyệt đề án xây dựng chính quyền điện tử và phát triển các dịch vụ thành phố thông minh tỉnh Thanh Hóa giai đoạn 2017-2020

Thông qua kinh nghiệm thực tế của bản thân khi thực hiện các nhiệm vụ

được giao, tôi đưa ra sáng kiến kinh nghiệm với nội dung “Một số giải pháp ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý hành chính Nhà nước gắn với cải cách hành chính trên địa bàn huyện Thiệu Hóa” nhằm góp phần nào đó

của mình trong việc tìm ra những biện pháp để đẩy nhanh việc đưa ứng dụng công nghệ thông tin đến với cán bộ, công chức, viên chức trong các cơ quan hành chính Nhà nước ngày càng phổ biến, thiết thực hơn

PHẦN 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN

Trong hệ thống cơ cấu của Cơ quan UBND huyện, cán bộ tham mưu được bố trí theo lĩnh vực chuyên môn thuộc các Phòng Để thực hiện tốt công việc tham mưu một trong những nhiệm vụ quan trọng của người cán bộ làm công tác chuyên môn Hiện nay việc sử dụng môi trường điện tử để tham mưu, soạn thảo và trình nội dung tham mưu cho Lãnh đạo hoàn toàn sử dụng và xử

lý trên môi trường mạng Do đó việc ứng dụng Công nghệ thông tin và thực tiễn gắn liền với công tác tham mưu các nhiệm vụ là một nội dung vô cùng quan trọng để hoàn thành tốt mọi công việc được giao Vậy việc hiểu rõ được vai trò và mối quan hệ giữa cải cách hành chính và công nghệ thông tin là điều rất cần thiết

1 Vai trò của tin học hóa và ứng dụng của khoa học công nghệ

Có thể nói "Tin học hóa hành chính Nhà nước vừa là phương tiện, vừa là

áp lực đối với cải cách hành chính Nhà nước"

"Là phương tiện", vì thông qua các hệ thống công nghệ thông tin ứng

dụng, bộ máy hành chính Nhà nước có thể liên kết với nhau khi thực hiện các hoạt động và các thủ tục hành chính Cơ quan nhà nước cũng thông qua đó điều hành bộ máy một cách hiệu quả, nhanh, chính xác, và kiểm soát tốt hơn

hệ thống văn bản đã ban hành Mọi hành động của cơ quan nhà nước được giám sát trên hệ thống, do vậy có thể đáp ứng kịp thời những biến động phức tạp của thực tiễn nền kinh tế thị trường trong thời hội nhập, thông qua việc ứng dụng tin học

"Là áp lực" vì mọi trì trệ, ách tắc của bộ máy sẽ lộ diện dễ dàng qua hệ

thống "gương phản chiếu" của môi trường điện tử hóa Các hoạt động của bộ máy công quyền khi được thực hiện trên môi trường điện tử sẽ được kiểm soát theo các chuẩn mực, tính kỷ cương của nền hành chính, nhờ đó mà sẽ được giám sát Ví dụ như dịch vụ công đã và đang được cung ứng thông qua hệ thống công nghệ thông tin, ở đó sẽ không có ranh giới giữa các cơ quan, các cấp chính quyền, mà chỉ thấy các loại dịch vụ được cung ứng Người dân,

doanh nghiệp không cần biết ai là người giải quyết thủ tục cho họ, chỉ biết thủ tục đó được giải quyết như thế nào và khi gặp những vướng mắc, họ có được

ai đó quan tâm, giải quyết không Cách thức này đòi hỏi sự liên kết, phối hợp giữa các cơ quan, các cấp chính quyền trong giải quyết thủ tục hành chính

2 Mối quan hệ giữa ứng dụng công nghệ thông tin và công cuộc cải cách thủ tục hành chính

Mục tiêu của ứng dụng công nghệ thông tin trong hành chính Nhà nước

là tạo ra một phương thức vận hành thông suốt, hiệu quả của bộ máy công quyền, thông qua việc sử dụng các hệ thống thông tin điện tử Do vậy, các ứng dụng công nghệ thông tin phải được thiết lập trên cơ sở thực tiễn của bộ máy hành chính Nhà nước và nhờ tính năng đặc biệt của công nghệ mà những mục tiêu thiết lập một bộ máy hành chính hoạt động hiệu quả, năng động và chất lượng sẽ được thực hiện Chính cải cách hành chính là chủ thể đưa ra mục tiêu, yêu cầu cho việc thiết lập các hệ thống công nghệ thông tin Mức độ cải cách

sẽ quyết định quy mô, phạm vi ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý hành chính nhà nước nói chung

Một cách nhìn khác, chính ứng dụng công nghệ thông tin sẽ là một trong các giải pháp nhằm đạt mục tiêu của cải cách hành chính Vì cải cách hành chính là nhằm đem đến tính hiệu quả, chất lượng trong cách thức hoạt động, điều hành của bộ máy hành chính Nhà nước và làm cho nền hành chính có khả năng kiểm soát lãng phí, thất thoát và tham nhũng Điều đó đòi hỏi các hoạt động phải có quy trình hóa, phải rõ ràng về chức năng, nhiệm vụ, về các hoạt động và các mối quan hệ Qua đó sẽ tạo được yếu tố "công khai, minh bạch" trong nền hành chính Quá trình thiết lập các hệ thống công nghệ thông tin trong cơ quan hành chính Nhà nước phải xuất phát từ quá trình thiết lập trật tự các quy trình, các cơ chế và các mối quan hệ giữa hệ thống các chức năng, mối quan hệ giữa các cơ quan và chính quyền các cấp

Hệ thống công nghệ thông tin ứng dụng được quyết định bởi phần "ứng dụng", tức là phần thiết lập các hệ thống thông tin, hệ thống các cơ sở dữ liệu, các quy trình vận hành, và luân chuyển thông tin do bộ máy hành chính thực hiện Phần công nghệ gồm phần cứng, phần mềm, mạng, đào tạo sử dụng, chỉ

là phương tiện để chuyển các quy trình vận hành bằng phương thức hành chính truyền thành quy trình quản lý hành chính bằng các phần mềm phương thức hành chính bằng điện tử

Ứng dụng CNTT, từng bước hiện đại hóa nền HCNN là xu hướng tất yếu trong bối cảnh cách mạng khoa học công nghệ phát triển mạnh mẽ hiện nay Trên cơ sở đó, hình thành hệ thống thông tin điện tử, góp phần nâng cao tính minh bạch trong hoạt động của cơ quan nhà nước, nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của các cơ quan nhà nước, phục vụ người dân và doanh nghiệp ngày càng tốt hơn Cụ thể: UBND tỉnh Thanh Hóa đang tích cự và đẩy mạnh triển khai Chỉ thị số 12/CT-UBND về tăng cường chỉ đạo thực hiện dịch

vụ công trực tuyến mức độ 3, mức độ 4; Chỉ thị số 15/CT-UBND về tập trung chỉ đạo đổi mới quy trình xử lý văn bản, hồ sơ công việc, giải quyết thủ tục hành chính Qua đó, công tác chỉ đạo, điều hành quyết liệt, có trọng tâm, đã tạo

sự chuyển biến tích cực trong lãnh đạo và cán bộ, công chức các ngành, các cấp; thay đổi cơ bản hình thức làm việc theo hành chính giấy tờ sang chỉ đạo, điều hành, xử lý công việc trên môi trường mạng, tạo sự chuyển biến rõ rệt trong việc sử dụng văn bản điện tử, thay thế văn bản giấy trong hoạt động của các cơ quan Nhà nước

PHẦN 2 THỰC TRẠNG TẠI CƠ QUAN

I Đánh giá tình hình tại Cơ quan UBND huyện Thiệu Hóa

Với đặc thù là một huyện có tốc độ phát triển nhanh và ổn định, trong những năm vừa qua việc ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý và điều hành công việc của cán bộ, công chức trong các phòng ban, các xã, thị trấn đã

có những bước khởi sắc và dần dần đi vào nề nếp Việc phát triển cơ sở hạ tầng

kỹ thuật, mạng lưới công nghệ thông tin - truyền thông ngày càng hiện đại, đồng bộ Dịch vụ bưu chính, viễn thông, công nghệ thông tin, truyền thông, phát thanh, truyền hình, bản tin, sách, báo tạp chí đã cơ bản được chuyển tải tới người dân, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp truy nhập

và khai thác thông tin một cách nhanh chóng và thuận lợi (Kèm theo phụ lục

đánh giá thực trạng)

Ứng dụng công nghệ thông tin được ứng dụng trong nhiều lĩnh vực khác như: Điều hành quản lý, cải cách hành chính, khai thác thông tin, tuyên

truyền…thông qua các kênh thông tin tuyên truyền phản ánh kịp thời các sự kiện chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội diễn ra trên địa bàn của huyện Trên địa bàn huyện Thiệu Hóa với các điểm truy cập internet công cộng cơ bản đáp ứng nhu cầu sử dụng khai thác dịch vụ của nhân dân Đến nay 25/25 xã có điểm Bưu điện văn hóa đáp ứng nhu cầu sử dụng dịch vụ bưu chính của các tổ chức,

cá nhân tại địa phương; các xã đã có điểm cung cấp dịch vụ viễn thông, Internet tới tất cả các thôn, xóm như qua các mạng Viettel, Mobifone, Vinaphone,… đáp ứng nhu cầu sử dụng của các tổ chức, cá nhân tại địa phương; Có 23/25 đài truyền thanh xã được đầu tư lắp mới, trong đó có 14 đài truyền thanh vô tuyến do tỉnh đầu tư lắp đặt, 100% số thôn có hệ thống loa, cụm loa truyền thanh hoạt động thường xuyên; đài truyền thanh hoạt động đảm bảo theo quyết định 1895/2013/QĐ-UBND của UBND tỉnh Thanh Hóa; có Trang thông tin điện tử đảm bảo theo quy định; các xã trong huyện có ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý, chỉ đạo điều hành, đã ứng dụng thường xuyên hiệu quả các phần mềm dùng chung của tỉnh, 100% cán bộ, công chức cấp xã được trang bị máy vi tính và cấp tài khoản ứng dụng phần mềm quản lý văn bản và hồ sơ công việc; có hệ thống Hội nghị trực tuyến đang hoạt động tốt

Ứng dụng CNTT phục vụ công tác chỉ đạo, quản lý và điều hành: Hệ

thống thư điện tử, phần mềm tác nghiệp và quản lý điều hành của huyện đã được xây dựng liên thông 3 cấp từ tỉnh xuống đến xã, đáp ứng yêu cầu trao đổi thông tin, gửi nhận văn bản trong các cơ quan nhà nước UBND huyện đã quán triệt triển khai thực hiện nghiêm túc việc gửi, nhận văn bản qua hệ thống quả

lý văn bản và thư điện tử của huyện

Đến nay, tỷ lệ văn bản gửi qua mạng của huyện đạt 97%; lãnh đạo, cán

bộ, công chức UBND huyện đã điều hành, xử lý công việc trên môi trường điện tử và ký số cá nhân trên văn bản đi đạt tỷ lệ 98,9%; UBND cấp xã đã điều hành, xử lý công việc trên môi trường điện tử và ký số cá nhân trên văn bản đi đạt tỷ lệ trên 70% Triển khai rộng rãi ứng dụng đào tạo, học tập trực truyến; tổ

chức các cuộc họp, hội nghị trực tuyến; đẩy mạnh cung cấp dịch vụ thương mại điện tử; thanh toán điện tử, không sử dụng tiền mặt (VNPT Pay); khai báo

y tế điện tử qua mạng internet Việc điều hành, xử lý công việc trên môi trường điện tử là bước đột phá quan trọng trong cải cách hành chính, đổi mới

lề lối, tác phong làm việc hiện đại, công khai, minh bạch, tiết kiệm, chất lượng, hiệu quả tại các đơn vị; phục vụ người dân và doanh nghiệp ngày càng tốt hơn, góp phần cải cách hành chính, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh của huyện

III Những thuận lợi và khó khăn trong việc ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý hành chính Nhà nước

1 Thuận lợi:

- Ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý hành chính nhà nước là chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước từ Trung ương đến địa phương, đã được triển khai quán triệt, cán bộ công chức có bước nhận thức cơ bản về sự cần thiết của việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin vào công tác quản lý hành chính nhà nước

- Sở Thông tin và Truyền thông tỉnh Thanh Hóa đã tiến hành mở các lớp tập huấn công nghệ thông tin nâng cao trình độ ứng dụng công nghệ thông tin

và hướng dẫn cài đặt các phần mềm mở, phần mềm ứng dụng cho đối tượng là cán bộ, công chức, viên chức cho các xã, thị trấn giúp cho đội ngũ cán bộ, công chức thành thạo trong việc đưa công nghệ thông tin vào công việc của mình được thuận lợi hơn

- Cần phải xác định một trong những yếu tố quan trọng góp phần mang lại hiệu quả là ứng dụng công nghệ thông tin vào công tác quản lý hành chính nhà nước, nên có sự tập trung quan tâm chỉ đạo thường xuyên của lãnh đạo các phòng ban cấp huyện thể hiện tinh thần trách nhiệm trong việc triển khai thực hiện dự án

2 Khó khăn:

- Vẫn còn một bộ phận cán bộ công chức chưa nhận thức được hết tầm quan trọng của việc ứng dụng công nghệ thông tin nên chưa tích cực thay đổi

thói quen làm việc thủ công, chưa chủ động học tập và trau dồi nâng cao kỹ năng ứng dụng công nghệ thông tin vào trong công tác của mình; vẫn còn một

số đơn vị chưa thật sự tích cực, chủ động trong việc khai thác, sử dụng các hệ thống ứng dụng công nghệ thông tin đã đầu tư

- Nguồn nhân lực chuyên trách về công nghệ thông tin còn thiếu và yếu, chủ yếu là kiêm nhiệm nên ảnh hưởng rất lớn đến công tác triển khai ứng dụng công nghệ thông tin và thực hiện quản lý nhà nước tại địa phương; chưa có cơ chế, chính sách thu hút người giỏi về công nghệ thông tin vào làm việc trong

cơ quan nhà nước nên công tác tham mưu, đề xuất giải pháp ứng dụng và phát triển công nghệ thông tin còn nhiều hạn chế

- Chưa khai thác, phát huy được tối đa tính năng, lợi ích của các phương tiện công nghệ thông tin và cơ sở hạ tầng, thiết bị công nghệ thông tin hiện có

để nâng cao hiệu quả trong công việc cũng như trong quản lý điều hành

- Hạ tầng bưu chính, viễn thông phát triển không đồng đều, mạng lưới Internet băng thông rộng đa dịch vụ, và các dịch vụ viễn thông khác chưa đáp ứng với nhu cầu thực tiễn Hạ tầng kỹ thuật, trang thiết bị còn thiếu và lạc hậu Trình độ ứng dụng công nghệ thông tin của một số lãnh đạo và cán bộ nhân viên còn hạn chế, chưa có chính sách thu hút và tuyển dụng cán bộ có trình độ cao về công nghệ thông tin và các cơ quan trên địa bàn huyện

- Trang thiết bị phục vụ cho hoạt động của đài truyền thanh – truyền hình, các trạm truyền thanh cơ sở, cổng thông tin điện tử, đội thông tin lưu động, tuyên truyền quảng cáo, cổ động trực quan…chưa được đầu tư đúng mức Chưa có chính sách thu hút nhân tài, kinh phí cho công tác thông tin tuyên truyền còn rất hạn hẹp

- Chưa có Chế tài cụ thể về công tác thi đua khen thưởng nên chưa khích

lệ động viên kịp thời những tập thể cá nhân tích cực, đồng thời phê bình đánh giá với những tập thể cá nhân chưa tích cực trong việc ứng dụng công nghệ thông tin - Truyền thông vào nâng cao hiệu quả công tác

- Lãnh đạo một số cơ quan đơn vị chưa nhận thức đầy đủ về vai trò, vị trí, tác dụng của việc ứng dụng công nghệ thông tin truyền thông vào công việc và trong điều hành quản lý Chưa quan tâm và đầu tư đúng mức, kịp thời cho

công tác này tại cơ quan, đơn vị mình Trình độ, năng lực của một số lãnh đạo, cán bộ công chức, viên chức và nhân dân chưa bắt kịp với tốc độ phát triển cao của công nghệ thông tin

PHẦN 3 CÁC GIẢI PHÁP

Qua đánh giá những mặt mạnh, yếu, cơ hội và thách thức, bản thân tôi

mạnh dạn đề xuất các giải pháp và kiến nghị nhằm nâng cao công tác tham mưu ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý hành chính Nhà nước gắn với thúc đẩy cải cách hành chính, cụ thể như sau:

1 Ứng dụng công nghệ thông tin phải đi đôi với cải cách hành chính, quá trình cải cách hành chính đặt ra những yêu cầu, đòi hỏi ứng dụng công nghệ thông tin phải giải quyết, vì vậy thủ tục hành chính phải ổn định thì ứng dụng công nghệ thông tin mới đạt hiệu quả tốt;

2 Tăng cường công tác cải tiến, thực hiện chuẩn hóa nghiệp vụ, sơ đồ hóa quy trình nghiệp vụ để công tác triển khai ứng dụng công nghệ thông tin được thuận lợi, hiệu quả hơn và giám sát được tiến độ, chất lượng thực thi công vụ của cán bộ, công chức, viên chức;

3 Xây dựng và sử dụng thống nhất biểu mẫu điện tử trong giao dịch giữa cơ quan Đảng, chính quyền, các đoàn thể với tổ chức và cá nhân, đáp ứng yêu cầu đơn giản và cải cách thủ tục hành chính

4 Cần phải ban hành các quy chế, quy định về quản lý, vận hành và sử dụng các hệ thống thông tin đã được triển khai;

5 Xây dựng quy trình trao đổi, lưu trữ, xử lý văn bản điện tử; quy chế bảo đảm an ninh, an toàn thông tin; xây dựng đội ngũ cán bộ công chức có trình độ chuyên môn, phẩm chất đạo đức tốt, ổn định trong công tác, nhằm đảm bảo các hệ thống thông tin đã đầu tư được hoạt động liên tục, hiệu quả, đảm bảo an toàn thông tin, phục vụ tốt cho công tác

6 Phải có cơ chế duy trì, bảo dưỡng hạ tầng công nghệ thông tin đã đầu

tư, thường xuyên rà soát, đầu tư nâng cấp, nhằm đáp ứng kịp thời cho nhu cầu

phát triển ứng dụng công nghệ thông tin; phải có đội ngũ cán bộ có đủ trình độ chuyên môn, nghiệp vụ tiếp nhận mã nguồn các phân hệ phần mềm đã triển khai để kịp thời hỗ trợ người dùng trong quá trình cập nhật, chỉnh sửa, thay đổi theo quy định mới

7 Tăng cường công tác tuyên truyền rộng rãi nhằm nâng cao hiểu biết, nhận thức về các lợi ích trong việc ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động của cơ quan Đảng, chính quyền và các tổ chức chính trị - xã hội