BÀI TIỂU LUẬN HẾT MÔN MÔN QUẢN TRỊ HỌC ĐỀ Phân tích tương quan giữa quá trình ra “Quyết định Quản trị” với các “Cấp Quản trị” trong 1 tổ chức Tính khoa học và nghệ thuật của quá trình ra quyết định qu[.]
Trang 1BÀI TIỂU LUẬN HẾT MÔN-MÔN QUẢN TRỊ HỌC ĐỀ: Phân tích tương quan giữa quá trình ra “Quyết định Quản trị” với các
“Cấp Quản trị” trong 1 tổ chức Tính khoa học và nghệ thuật của quá trình ra quyết định quản trị thể hiện ra sao ở các cấp quản trị Lấy ví dụ mà anh chị
biết để phân tích
Bài Làm
I. Các khái niệm cơ bản:
1 Quyết định quản trị:
- Được thực hiện khi xảy ra một vấn đề nào đó trong quá trình hoạt động của một tổ chức
- Là hành vi sáng tạo cuả nhà quản trị nhằm giải quyết những vấn đề quản trị nảy sinh, trên cơ sở phân tích các qui luật khách quan đang vận động, chi phối đối tượng và trên khả năng thực hiện cuả đối tượng (tổ chức)
- Mỗi quyết định quản trị nhằm trả lời một hoặc một số câu hỏi sau:
Tổ chức cần làm gì? Khi nào làm? Làm trong bao lâu? Ai làm? Và làm như thế nào? Trả lời câu hỏi làm gì, khi nào làm và làm cái đó trong bao lâu là những quyết định kế hoạch
2 Quy trình ra quyết định Quản trị:
-Tiến trình ra quyết định còn được đề xuất là một qui trình gồm 6 bước Các bước này với 6 chữ đầu mỗi bước ghép thành từ tiếng Anh
là DECIDE, nghĩa là Quyết Định
“(1) Define the Problem (xác định vấn đề);
(2) Enumerate the decision factors (Liệt kê các yếu tố ảnh hưởng đến
quyết định);
(3) Collect relevant information (Thu thập thông tin có liên quan); (4) Identify the Solution (Quyết định giải pháp: gồm 3 bước nhỏ là
đưa ra nhiều phương án khác nhau để lựa chọn, so sánh/đánh giá các phương án và lựa chọn phương án tốt nhất);
(5) Develop and Implement the solution(Tổ chức thực hiện quyết định (6) Evaluate the results (Đánh giá kết quả thực hiện quyết định).”
Trang 23 Các cấp Quản trị :
Có 3 cấp quản trị:
- Quản trị Cấp cao: (là các nhà quản trị hoạt động ở cấp bậc cao nhất trong một tổ chức Họ chịu trách nhiệm
về những thành quả cuối cùng của tổ chức Nhiệm vụ của các nhà quản trị cấp cao là đưa ra các quyết định chiến lược Tổ chức thực hiện chiến lược, duy trì và phát triển tổ chức Các chức danh chính của quản trị
viên cao cấp trong sản xuất kinh doanh ví dụ như là:
chủ tịch hội đồng quản trị, phó chủ tịch, các ủy viên hội đồng quản trị, các tổng giám đốc, phó tổng giám đốc, giám đốc, phó giám đốc v.v)
- “Quản trị Cấp giữa ( cấp trung): (là nhà quản trị hoạt động ở dưới các quản trị viên lãnh đạo (cao cấp) nhưng ở trên các quản trị viên cấp cơ sở Nhiệm vụ của họ là đưa ra các quyết định chiến thuật, thực hiện các kế hoạch và chính sách của doanh nghiệp, phối hợp các hoạt động, các công việc để hoàn thành mục tiêu chung Các quản trị viên cấp giữa thường là các
trưởng phòng ban, các phó phòng, các chánh phó quản đốc các phân xưởng v.v.)
- Quản trị Cấp thấp ( cấp cơ sở) : (Đây là những quản trị viên
ở cấp bậc cuối cùng trong hệ thống cấp bậc của các nhà quản trị trong cùng một tổ chức Nhiệm vụ của
họ là đưa ra các quyết định tác nghiệp nhằm đốc thúc, hướng dẫn, điều khiển các công nhân viên
trong các công việc sản xuất kinh doanh cụ thể hàng ngày, nhằm thực hiện mục tiêu chung Các chức
danh thông thường của họ là: đốc công, trưởng ca, tổ trưởng sản xuất, tổ trưởng các tổ bán hàng v.v)”
Trang 34 Phân loại các quyết định Quản trị
- Các nhà Quản trị cấp cao thường đưa ra các quyết định:
• Quyết định mang tính chiến lược cho công ty
• Quyết định có thời gian dài hạn
• Quyết định toàn cục
• Quyết định không lập trình sẵn
- Các nhà quản trị cấp trung và cấp cơ sở thường có các quyết định:
• Quyết định về nghiệp vụ
• Quyết định mang tính ngắn hạn
• Quyết định có quy mô cục bộ, một bộ phận
• Quyết đinh được lập trình sẵn
II. Mối tương quan giữa quá trình ra Quyết Định Quản Trị với các Cấp Quản trị:
- Quản trị là tiến trình làm việc với con người và thông qua con
người nhằm đạt được mục tiêu của tổ chức trong môi trường luôn thay đổi Trọng tâm cuả quá trình này là sử dụng hiệu quả nguồn lực có giới hạn
- Nhà quản trị là người nắm giữ những vị trí đặc biệt trong một tổ chức, được giao quyền hạn và trách nhiệm điều khiển và giám sát công việc của những người khác nhằm hoàn thành mục tiêu chung của tổ chức đó
- Nhà quản trị là những người có quyền điều hành và ra lệnh cho những người khác, và phải chịu trách nhiệm trứơc kết quả công việc của những người đó
- Một trong những công việc quan trọng nhất của các nhà quản trị
đó là ra các quyết định Việc ra quyết định quản trị không phân biệt
là quản trị cấp cao hay quản trị cấp thấp mà các nhà quản trị đều phải thực hiện nhiệm vụ đó nhưng mức độ của vấn đề ra quyết định
là khác nhau do:
- Vị trí và cấp bậc trong quản trị.
Trong mỗi tổ chức, các công việc quản trị không chỉ được chuyên môn hóa mà còn được sắp xếp một cách có trật tự, có thứ bậc rõ ràng Tùy theo quy mô của tổ chức mà có nhiều hay ít nhà quản trị Mỗi cấp quản trị đều đảm nhận những công việc, nhiệm vụ và phải chịu trách nhiệm riêng với các quyết định của mình Không xảy ra trường hợp nhà quản trị cấp thấp lại ra quyết định ứng với công việc, trách nhiệm mà quản trị cấp cao phải làm
- Đặc điểm và chuyên môn
Trang 4“Mỗi cấp quản trị khác nhau đều có những chuyên môn và đặc điểm quản
lý khác nhau Nhà Quản trị cấp cao phải có kỹ năng nhận thức vững vàng
Kỹ năng nhận thức cho phép nhà quản trị cấp cao xử lý lượng lớn thông tin cả từ môi trường bên ngoài và bên trong tổ chức và vận dụng những thông tin đó Nhà quản trị cấp trung thường là người kết nối nhà quản trị cấp cao đến quản trị cấp cơ sở, thường có nhiệm vụ tiếp nhận các chiến lược và chính sách chung từ quản trị cấp cao sau đó phân tích và biến chúng thành những kế hoạch, mục tiêu rõ ràng và cụ thể và giao việc, nhiệm vụ cho quản trị cấp cơ sở Nhà Quản trị cấp cơ sở có đặc điểm là quản lí, chịu trách nhiệm về các hoạt động sản xuất hàng hóa hoặc dịch
vụ Về chuyên môn họ cần giỏi về kiến thức sản xuất và biết các kỹ năng quản lí cơ bản, họ là những người trực tiếp tham gia vào các hoạt động sản xuất Có nhiệm vụ đôn đáo, chỉ huy , phân công nhiệm vụ cho nhân viên sản xuất,…
- Phạm vi quyền lực và tầm ảnh hưởng
Cấp quản trị càng cao thì phạm vi quyền lực và tầm ảnh hưởng của họ đến nhiều người càng lớn, quyết định của họ càng quan trọng, có sức ảnh hưởng, liên quan đến nhiều người, nhiều bộ phận thậm chí cả vận mệnh
tổ chức và cả công ty
Mỗi cấp quản trị trong tổ chức sẽ phân bổ thời gian khác nhau cho các công việc quản trị Khi nhà quản trị được dịch chuyển lên trên theo hệ thống thứ bậc,
họ sẽ thực hiện công việc hoạch định càng nhiều và ít kiểm tra trực tiếp hơn Tất
cả nhà quản trị, cho dù ở cấp nào, đều ra quyết định liên quan đến bốn chức năng trong tiến trình quản trị là hoạch định, tổ chức, lãnh đạo, kiểm tra các hoạt động, nhưng thời gian họ dùng cho các hoạt động không nhất thiết phải như nhau Hơn nữa, nội dung của các hoạt động quản trị cũng thay đổi theo cấp bậc quản trị.”
III. Tính khoa học và nghệ thuật ở quá trình ra quyết định thể hiện như
thế nào ở các cấp quản trị:
Ra quyết định quản trị là công việc của nhà quản trị, nó vừa mang tính khoa học vừa có tính nghệ thuật Đòi hỏi nhà quản trị phải biết các khái niệm nền tảng có các nghiên cứu về tình hình của tổ chức( công ty) để ra quyết định nhưng muốn
ra quyết định có tính hiệu quả cao thì nhà quản trị cần phải linh hoạt vận dụng, suy nghĩ sáng tạo để áp dụng vào những tình huống, vấn đề cụ thể
1 Về mặt khoa học : Khi ra các quyết định quản trị thì các cấp quản trị đều cần phải sử dụng, áp dụng những quy tắc,phương pháp khoa học, để có thể nâng cao hiệu quả của các quyết định được đưa ra Các nhà quản trị
Trang 5đều phải trải qua quá trình nghiên cứu, để có cái nhìn đúng đắn, xác định được các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng của quyết định Cơ sở khoa học của các quyết định quản trị thể hiện ở:
“Xác định nhu cầu: Ra quyết định Quản trị chỉ thực sự cần thiết khi các hoạt động về quản trị có nhu cầu Nhu cầu ra quyết định thường là để giải quyết một vấn đề quan trọng nào đó Phải thường xuyên xem xét, nghiên cứu kĩ nhu cầu
và hiểu rõ các nhu cầu Không nắm bắt, hiểu được nhu cầu thì ra quyết định không đúng trọng tâm hoặc không kịp thời
Hoàn cảnh thực tế: Ảnh hưởng trực tiếp và gián tiếp tới việc
ra quyết định, thực hiện các quyết định, và kết quả của các quyết định này mang lại.Hoàn cảnh bên trong bao gồm: con người, cơ sở vật chất, tổ chức, văn hóa công ty …Hoàn cảnh bên ngoài: đất nước, xã hội, con người, chính trị, kinh tế, pháp luật, hóa, đối thủ cạnh tranh, tiến bộ khoa học kỹ thuật
Khả năng, tiềm lực của hệ thống: Các nguồn tiềm năng (con người, tài chính, vốn, công nghệ, quan hệ) và khả năng sử dụng các nguồn tiềm năng đó chính là khả năng và sức mạnh của việc ra quyết định ở một doanh nghiệp
Mục tiêu chiến lược kinh doanh: Trong kinh doanh việc xác định mục tiêu cho từng thời kỳ, bản thân nó vốn đã là những quyết định quan trọng Khi mục tiêu đã được quyết định thì
nó sẽ là cơ sở cho mọi quyết định kinh doanh nói chung và trong lĩnh vực quản trị nói riêng Chiến lược kinh doanh là phương thức cụ thể hóa cách thực hiện mục tiêu kinh doanh,
và cũng là những cơ sở quan trọng trong lĩnh vực ra quyết định
Thời cơ và rủi ro: Các quyết định quản trị muốn có hiệu quả phải căn cứ vào thời điểm và thời cơ trong kinh doanh Các tình huống trong kinh doanh thường là không chắc chắn Mức độ thành công hay thất bại cũng như khả năng rủi ro nhiều hay ít phụ thuộc rất nhiều vào cái cách mà người ta mạo hiểm trong kinh doanh Thông thường ở đâu lãi suất càng nhiều, thì ở đó rủi ro cũng càng lớn Vấn đề là cùng một quyết định như nhau nhưng đối với công ty này thì gọi
là mạo hiểm và đối với công ty kia là không Biết cách mạo hiểm và phòng tránh rủi ro khoa học là một yêu cầu tất yếu khách quan trong việc ra các quyết định quản trị)”
Trang 62 Về mặt nghệ thuật :ra quyết định tốt, được mọi người đồng thuận, hướng ứng là cả một nghệ thuật mà tất cả mọi nhà quản trị ở các cấp cần phải học Ra quyết định là 1 nghệ thuật vì nó đòi hỏi sự sáng tạo của nhà quản trị rất lớn Có thể nâng cao hiệu quả của quyết định quản trị qua quá trình tích lũy kinh nghiệm, sáng tạo và học hỏi Nghệ thuật ra quyết định đóng vai trò rất quan trọng trong việc sáng tạo ra các quyết định độc đáo, tạo nên hiệu lực và hiệu quả của các quyết định Thể hiện ở:
Tính sáng tạo: Cùng một hiện tượng, một vấn đề xảy ra, nhà quản trị có đầu óc nghệ thuật, sáng tạo, thông minh sẽ đưa ra những quyết định mang tính đột phá, độc đáo mang tính hiệu quả cao Người có óc sáng tạo có thể hiểu và đánh giá vấn đề một cách đầy đủ, đa chiều hơn Họ còn nhìn ra được những vấn đề mà người khác không thấy, phát hiện những khả năng lựa chọn Khi đi tìm những khả năng này, nhà quản trị nhờ vào kinh nghiệm, kiến thức và óc sáng tạo của mình mà phát triển các khả năng lựa chọn
Tính hài hòa: Tính nghệ thuật được thể hiện qua việc người quản trị có những quyết định có sự kết hợp hài hòa giữa quyền lợi cá nhân với trách nhiệm cá nhân, giữa hoàn cảnh và quyết tâm, hài hòa giữa cấp trên và cấp dưới,…
Tính cân đối: Tính cân đối thể hiện ở việc người quản trị
ra quyết định dựa trên năng lực năng lực và những quyết tâm cần đạt, cân đối ở người ra quyết định và người thực hiện quyết định
Tính hiệu quả: Đạt được hiệu quả cao không phải là một việc dễ dàng mà nó cần cả một quá trình Tuy nhiên, người
ra quyết định có đầu óc nghệ thuật, có tính sáng tạo, phù hợp với tổ chức với nhân viên thì cũng đồng nghĩa với khả năng đạt được hiệu suất (hay hiệu quả) càng cao và của các quyết định
Tóm lại, Ở cấp quản trị càng cao thì khi ra các quyết định quản trị nhà quản trị cần phải linh hoạt áp dụng cả tính khoa học và nghệ thuật vào trong quyết định của mình Khi quyết định đó phù hợp với vấn đề cần ra quyết định thì sẽ có tính hiệu quả và có chất lượng cao hơn
IV. Ví dụ:
Nhà quản trị cấp cao của Apple là Team Cook đưa ra quyết định cho ra mắt sản phẩm Iphone 12 vào năm 2020 Đây được coi là một quyết định đúng, thành
Trang 7công của nhà quản trị (vì nó mang đến cho Apple doanh số tiêu thụ iPhone tăng gần 50% so với năm trước, lên mức 39,6 tỉ USD Theo đó, Apple có tổng doanh thu hằng quý tăng 36% lên mức 81,4 tỉ USD - một kỷ lục của quý và cao hơn gần 8 tỉ USD so với kỳ vọng của các nhà phân tích) Khi ra quyết định cho ra mắt sản Iphone 12 thì nhà quản trị cấp cao cần có những nghiên cứu, dự đoán tương lai sản phẩm, định hướng thị trường phát triển cho sản phẩm, họ cần nắm bắt được xu hướng thị trường, nhu cầu của khách hàng sử dụng Nhà quản trị cấp trung nhận được nhiệm vụ, quyết định của nhà quản trị cấp cao thì phải tiến hành triển khai đến các đơn vị, phòng ban của tổ chức Áp dụng tính khoa học vào việc sắp xếp nghiên cứu kế hoạch thực hiện, các chính sách đi kèm với việc
ra mắt sản phẩm Sử dụng tính nghệ thuật, sáng tạo đưa ra các chiến lược độc đáo cho việc ra mắt sản phẩm đến với khách hàng.Còn nhà quản trị cấp cơ sở, tức tổ trưởng các đơn vị sản xuất thì phải thông tin đến nhân viên cấp dưới của mình thực hiện sản xuất, họ phải sử dụng tính khoa học vào việc sản xuất sản phẩm, cách vận hành cơ sở, nhân viên như thế nào để đạt hiệu quả cao Bên cạnh đó nhà quản trị cấp cơ sở còn phải linh hoạt áp dụng tính nghệ thuật vào các quyết định với nhân viên cấp dưới khi họ gặp khó khăn
Trang 8TÀI LIỆU THAM KHẢO
Trần Mạnh Hùng.(2019) Tài liệu học tập Quản Trị Học Trường Đại học Kinh
Tế Kĩ Thuật Nông Nghiệp
Trường Đại học Kinh Tế Thành phố Hồ Chí Minh- Quản trị học- NXB Phương
Đông 2010
Hữu Thắng.(2021).Apple đạt doanh thu kỉ lục nhờ Iphone 12.Truy cập ngày
07/08/2021, từ
https://thanhnien.vn/apple-dat-doanh-thu-ky-luc-nho-loat-iphone-12-post1097862.html
Đại học Kinh tế TP Hồ Chí Minh Quản trị học Truy cập từ
https://lms.ueh.edu.vn/pluginfile.php/996243/mod_resource/content/1/
management-tlthamkhao-v.pdf
Dân Kinh Tế Cơ sở khoa học của việc ra quyết định Truy cập từ
http://www.dankinhte.vn/co-so-khoa-hoc-cua-viec-ra-quyet-dinh-quan-tri/