Một nghiên cứu khác được tiến hành trên cúc vạn thọ lùn cho thấy giá thể phối trộn gồm phân giun đất tỷ lệ 10-20% và giá thể Metro-Mix 360 đã tạo ra một loại giá thể mới có đầy đủ các th
Trang 1NGHIÊN CỨU ẢNH HƯỞNG CỦA GIÁ THỂ ĐẾN SINH TRƯỞNG, PHÁT TRIỂN VÀ CHẤT LƯỢNG HOA CÚC VẠN THỌ LÙN
(Tagete patula L.) TRỒNG CHẬU
Phạm Thị Minh Phượng, Trịnh Thị Mai Dung,
guyễn Thế Hùng
SUMMARY
Study on the effect of media to the growth and flower quality of potted dwarft
marigold (Tagete patula L.)
The present study was conducted to evaluate the effect of different growing media on the rate of germination, seedling quality, the growth and flower quality of potted dwarft marigold (Tagetes patula L.) Three different medias including top soil, dry water hyacinth’s root and rice husk charcoal were used for sowing seed The results showed that the media CT2 (1 top soil: 1 dry water hyacinth’s root: 1 rice husk charcoal) had the best effect to the rate of germination and seeling quailty of marigold The germintaion rate was 78,3%, and the seedling had 5,9 cm in height and 5,6 leaves on the main stem For potted media study, five different growth medias mixed from top soil, waste composted, rice husk charcoaland coconut fiber were used The media CT1 (3 top soil: 1 waste composted: 1 rice husk charcoal), which had total porosity 58%, pH: 7,0, EC: 2,1mS/cm, had the best effect to the growth and flower quality of potted dwraft marigold The plant height was 21,9 cm, the canopy diameter was 19,9 cm and each plant had average 3,3 flowers The flower lasted after 14,7days, therefore the bedding display time was the longest as 35,7 days
Keywords: Dwarft marigold, Tagete patula L., media
I §ÆT VÊN §Ò
Cúc vạn thọ lùn (Tagetes patula L.) là
loại hoa trồng thảm phổ biến do có nhiều
ưu điểm như thân thấp, khả năng thích
nghi rộng, hoa đẹp với nhiều hình dạng và
màu sắc, độ bền hoa thảm dài Hiện nay,
nhu cầu sử dụng cúc vạn thọ lùn trong
trang trí cảnh quan ở Việt Nam ngày càng
tăng, tuy nhiên sản xuất hoa còn nhiều bất
cập, cây không đều và chất lượng hoa thấp
Để nâng cao năng suất, chất lượng hoa cũng như thuận tiện cho công tác trồng, chăm sóc, vận chuyển và trang trí thì việc trồng cúc vạn thọ lùn trong chậu là cần thiết Tuy nhiên, nếu giá thể trồng cây trong chậu không đủ dinh dưỡng thì cây sẽ
có hiện tượng khô ngọn, số lượng và chất lượng hoa giảm Tác giả Pritam Sangwan
và cộng sự đã tiến hành nghiên cứu giá thể trồng cây cúc vạn thọ lùn cho thấy giá thể gồm 30% hỗn hợp (phân bò hoai + bã mía) với đất làm tăng số hoa trên cây và khi tỷ
Trang 2lệ tăng lên 40% thì kích thước hoa lớn hơn
so với đối chứng Một nghiên cứu khác
được tiến hành trên cúc vạn thọ lùn cho
thấy giá thể phối trộn gồm phân giun đất
(tỷ lệ 10-20%) và giá thể Metro-Mix 360
đã tạo ra một loại giá thể mới có đầy đủ
các thành phần dinh dưỡng ở dạng dễ hấp
thu giúp cây cúc vạn thọ sinh trưởng tốt
hơn so với đối chứng không phối trộn
trong giai đoạn vườn ươm
Ở Việt Nam, kết quả nghiên cứu về giá
thể trồng cây cúc vạn thọ được công bố
không nhiều Khi nghiên cứu về các biện
pháp kỹ thuật cho hoa trồng thảm, tác giả
Lê Thị Thu Hương cho rằng giá thể tốt nhất
cho sự sinh trưởng, phát triển và chất lượng
hoa cúc vạn thọ lùn được phối trộn từ trấu
hun, đất, xơ dừa theo tỷ lệ 1:1:1 Để góp
phần nâng cao chất lượng hoa cúc vạn thọ
lùn trồng chậu tiến tới góp phần xây dựng
quy trình trồng hoa cúc vạn thọ trong chậu
ở Hà Nội Bài viết này là kết quả của đề tài
sinh trưởng, phát triển và chất lượng hoa
cúc vạn thọ lùn (Tagete patula L.) trồng
chậu
II VËT LIÖU Vµ PH¦¥NG PH¸P NGHI£N
CøU
1 Vật liệu nghiên cứu
Giống hoa cúc vạn thọ lùn TN 301 do
Công ty Trang Nông sản xuất Hạt được
gieo trong khay 72 lỗ, cây con đạt tiêu
chuNn (cao 5-6 cm, có 4 lá thật) được
chuyển sang trồng trong chậu nhựa (15 x
20cm) Thành phần phối trộn giá thể gồm
đất phù sa, phân rác (được cung cấp bởi
Trung tâm N ghiên cứu và Phát triển N ông
nghiệp bền vững, Trường Đại học N ông
nghiệp Hà N ội), xơ dừa, trấu hun, rễ bèo
tây với các tỷ lệ khác nhau Phân bón lá
Pomior 298 (5,75%N , 10,50% P205, 4,48% K20 bổ sung Ca, Mg, Cu, Fe, Zn) được phun cho cây 1 lần/tuần với nồng độ 0,3%
2 Phương pháp nghiên cứu
Thí nghiệm 1: N ghiên cứu ảnh hưởng của giá thể gieo hạt đến tỷ lệ nảy mầm và chất lượng cây con giai đoạn vườn ươm Thí nghiệm được tiến hành trên 3 công thức: CT1 (đối chứng) - 1 đất phù sa: 1 phân rác: 1 xơ dừa: 1 trấu hun, CT2 - 1 Đất phù sa: 1 phân rác: 1 rễ bèo: 1 trấu hun và CT3 - 3 đất phù sa: 1 phân rác: 1 trấu hun Giá thể được phối trộn theo thể tích Thí nghiệm bố trí theo khối ngẫu nhiên đầy đủ (RCB) với 3 lần nhắc lại, mỗi lần nhắc lại 3 khay, số liệu theo dõi trên 30 cây /1 lần nhắc lại
Thí nghiệm 2: N ghiên cứu ảnh hưởng của giá thể đến sự sinh trưởng và chất lượng hoa cúc vạn thọ lùn trồng chậu
Sử dụng 5 loại giá thể là CT1- 3 đất phù sa: 1 phân rác: 1 trấu hun; CT2 - 1,5 đất phù sa: 1 phân rác: 1 xơ dừa: 1,5 trấu hun; CT3 - 2 đất phù sa: 0,5 phân rác: 1 xơ dừa: 1,5 trấu hun; CT4 - 1,5 đất phù sa: 1 phân rác: 1 xơ dừa: 1,5 trấu hun và CT5 (đối chứng) - 1,5 đất phù sa: 1 phân rác: 1
rễ bèo: 1,5 trấu hun Giá thể được phối trộn theo tỷ lệ thể tích Thí nghiệm được bố trí trong chậu nhựa theo khối ngẫu nhiên đầy
đủ (RCB) với 3 lần nhắc lại, số chậu ở một lần nhắc lại là 30 Số cây theo dõi là 10 cây/lần nhắc lại
Các chỉ tiêu theo dõi về sinh trưởng, phát triển và chất lượng hoa được thực hiện theo phương pháp hiện hành Một số chỉ tiêu lý và hóa tính của giá thể được phân tích tại phòng phân tích JICA, Trường Đại học N ông nghiệp Hà N ội Kết quả thí
Trang 3nghiệm được xử lý thống kê bằng chương
trình Excel và IRRISTAR 4.0
Các thí nghiệm được bố trí trong nhà có
mái che tại khu nhà lưới khoa N ông học,
Trường Đại học N ông nghiệp Hà N ội từ
tháng 1 đến tháng 6 năm 2010
III KÕT QU¶ Vµ TH¶O LUËN
1 Ảnh hưởng của giá thể gieo hạt đến tỷ lện nảy mầm và chất lượng cây con giai đoạn vườn ươm
Hạt hoa cúc vạn thọ được gieo trên các loại giá thể khác nhau Theo dõi tỷ lệ nảy mầm và chất lượng cây con trên các giá thể, số liệu trình bày tại bảng 1
Bảng 1 Ảnh hưởng của giá thể đến tỷ lệ nảy mầm và chất lượng cây con
CT Tỷ lệ nảy mầm
(%)
Tỷ lệ cây ra ngôi (%)
Chiều cao cây (cm)
Số lá/cây (lá)
Thời gian từ gieo đến ra ngôi (ngày)
Số liệu thu được cho thấy tỷ lệ nảy
mầm và tỷ lệ cây ra ngôi ở CT2 và CT3 có
sự sai khác so với đối chứng Các tỷ lệ này
ở CT2 lần lượt là 78,3% và 77,6%; ở CT3
là 76,7% và 76,5% trong khi đó ở công thức
đối chứng chỉ là 75,8% và 71%
Sau gieo 28 ngày cây con ở tất cả các
công thức đạt tiêu chuNn xuất vườn, tuy
nhiên chất lượng cây giống có sự khác biệt
rõ rệt giữa CT2 và đối chứng ở mức ý nghĩa
5% CT2 có chiều cao cây 5,9cm, số lá 5,6
lá/cây trong khi đó ở công thức đối chứng
cây cao 5,0 cm và có 5,2 lá/cây
Các kết quả theo dõi trên vườn ươm
cho thấy giá thể thích hợp nhất để gieo hạt
cúc vạn thọ lùn là CT2 (1 đất:1 phần rác:1
rễ bèo:1 trấu hun)
2 Ảnh hưởng của giá thể đến sinh trưởng, phát triển và chất lượng hoa cây cúc vạn thọ lùn trồng chậu
2.1 Tính chất vật lý và hóa học của giá thể trồng cúc vạn thọ lùn trồng chậu
Sau khi đạt tiêu chuNn xuất vườn, cây con được chuyển sang trồng trong chậu nhựa trên các loại giá thể khác nhau Chúng tôi sử dụng 5 loại giá thể phối trộn và gửi mẫu đi phân tích một số chỉ tiêu lý hóa tính tại phòng phân tích JICA, Trường Đại học Nông nghiệp Hà Nội Kết quả phân tích được thể hiện tại bảng 2
Bảng 2 Một số đặc điểm lý và hóa tính của giá thể trồng cúc vạn thọ lùn
CT Độ xốp
(%)
EC (mS/cm) pH N % P % K %
N (mg/100g giá thể)
P (mg/100g giá thể)
K (mg/100g giá thể)
CT1 58 2,1 7,0 0,4 0,9 2,2 36,4 190,4 209,4 CT2 60 1,6 6,9 0,3 1,5 3,2 55,3 261,9 176,9
Trang 4CT3 58 1,3 7,2 0,3 1,4 3,0 46,9 200,7 171,0 CT4 62 1,4 7,4 0,2 1,6 3,3 16,1 236,5 116,8 CT5 59 1,4 7,0 0,3 1,5 2,4 18,5 180,4 171,0 (Số liệu phân tích tại phòng phân tích JICA, Trường Đại học Nông nghiệp Hà Nội)
Theo John M Dole và cộng sự;
Dewayne L Ingram và cộng sự thì pH giá
thể thích hợp cho cây hoa thảm từ 5,5 - 7,0;
EC từ 1,2 - 2,3 mS/cm tùy thuộc từng loại
cây Kết quả phân tích cho thấy giá thể
CT1, CT2 và CT5 có các chỉ tiêu pH và EC
tương đối phù hợp, trong khi đó CT3 và
CT4 có pH hơi cao Độ xốp của giá thể dao
động từ 57% (CT1) - 63% (CT5), tuy nhiên
giá thể CT2 và CT4 có độ xốp lớn hơn 60%
có thể ảnh hưởng đến khả năng giữ dinh
dưỡng và nước Một số chỉ tiêu đánh giá hàm lượng dinh dưỡng của giá thể là hàm lượng N, P và K cho thấy giá thể phối trộn
có hàm lượng dinh dưỡng vừa phải có thể giúp cây sinh trưởng, phát triển tốt
2.2 Ảnh hưởng của giá thể đến sinh trưởng và chất lượng hoa cúc vạn thọ lùn trồng chậu
Kết quả theo dõi sự sinh trưởng của cây trên các loại giá thể khác nhau được thể hiện trên bảng 3
Bảng 3 Ảnh hưởng của giá thể đến sinh trưởng cúc vạn thọ lùn trồng chậu
CT Chiều cao
cây (cm)
Số lá (lá/cây)
Đường kính thân (mm)
Đường kính tán (cm)
Số cành cấp 1/cây
Chiều dài cành cấp 1 (cm)
CT 1 21,9 14,5 6,2 19,9 3,0 5,0
CT 2 18,6 12,8 5,0 18,4 2,8 2,9
CT 3 21,2 14,0 5,7 18,4 2,9 3,6
CT 4 15,8 12,3 4,6 17,8 2,5 1,7
CT 5 18,5 13,3 5,2 17,9 2,5 3,8
LSD 5% 0,5 0,6 0,3 0,5 0,4 0,2
CV% 1,3 2,3 3,4 1,4 7,2 3,2
Số liệu bảng 3 cho thấy các loại giá thể
khác nhau đã có ảnh hưởng rõ rệt đến sinh
trưởng của cây cúc vạn thọ So với đối
chứng, tất cả các chỉ tiêu theo dõi ở các
CT1 và CT3 đều cao hơn ở mức ý nghĩa
5%, CT2 có các chỉ tiêu tương đương đối
chứng còn CT 4 có các chỉ tiêu thấp nhất
Cụ thể: CT1 có chiều cao cây lớn nhất (21,9
cm), số lá nhiều (14,5 lá), đường kính thân
(6,2mm) Cây có tán tròn, đường kính tán
19,9cm với trung bình 3 cành cấp 1 có độ
dài 5cm nên cây cân đối Trong 5 loại giá
thể, CT4 có các chỉ tiêu thấp hơn đối chứng như chiều cao cây 15,8cm; số lá trung bình 12,3 lá, đường kính tán 17,8 cm, số cành cấp 1 rất ít 2,5 cành và đặc biệt chiều dài cành cấp 1 chỉ khoảng 1,7cm nên tán cây nhỏ Cây ở CT4 sinh trưởng kém có thể là
do độ xốp của giá thể lớn (62%) nên khả năng giữ nước và giữ phân kém kết hợp với
pH của giá thể cao (7,4) đã ảnh hưởng đến
sự phát triển của bộ rễ cây cũng như sự có mặt của một số nguyên tố trong giá thể Khi
Trang 5chỉ số pH trên 7,4 thì ion Fe và Mn
giảm
Tiếp tục theo dõi ảnh hưởng của giá thể đến chất lượng hoa cúc vạn thọ lùn trồng chậu, số liệu trình bày trên bảng 4
Bảng 4 Ảnh hưởng của giá thể đến một số chỉ tiêu chất lượng
hoa cúc vạn thọ lùn trồng chậu
CT ĐK hoa (cm) CC hoa (cm) Tổng số hoa/cây Độ bền hoa (ngày) Độ bền thảm hoa (ngày)
Trang 6T¹p chÝ khoa häc vµ c«ng nghÖ n«ng nghiÖp ViÖt Nam
6
Các kết quả thu được cho thấy CT1 có sự sai khác đáng kể so với công thức đối chứng ở các chỉ tiêu đường kính hoa và số hoa trên cây (mức ý nghĩa 5%) Đường kính hoa của CT1 là 5,6cm và thấp nhất ở CT4 (4,8cm) Số hoa trên cây ở các công thức dao động từ 2,3 hoa (CT4) - 3,3 (CT1)
Độ bền hoa phụ thuộc vào kích thước hoa, hoa càng to thì độ bền hoa càng lớn và ngược lại Trong thí nghiệm này, độ bền hoa ở CT1 dài nhất (14,7 ngày) và CT4 ngắn nhất (11,7 ngày) Các công thức còn lại độ bền hoa hầu như không có sự chênh lệch từ 13
- 14 ngày Do độ bền hoa dài và số lượng hoa trên cây nhiều nên CT1 có độ bền thảm hoa dài nhất là 35,7 ngày trong khi đó ở công thức đối chứng là 30,3 ngày CT4 có độ bền thảm hoa ngắn nhất được 28,7 ngày
Kết quả thí nghiệm trên cho thấy, nếu giá thể trồng cây cúc vạn thọ lùn quá xốp (hơn 60%) và có pH cao trên 7,0 thì sự sinh trưởng của cây kém và giảm chất lượng hoa do ảnh hưởng đến khả năng giữ nước, giữ phân của giá thể
IV KÕT LUËN
1 Giá thể gieo hạt thích hợp nhất cho cúc vạn thọ lùn được phối trộn theo thể tích gồm 1 đất phù sa: 1 phần rác: 1 rễ bèo: 1 trấu hun cho tỷ lệ hạt nảy mầm 78,3%, tỷ lệ cây đạt tiêu chuNn ra ngôi 77,6%, cây con cao 5,9cm và có trung bình 5,6 lá/cây
2 Giá thể phối trộn theo thể tích gồm 3 đất phù sa: 1 phân chuồng: 1 trấu hun (độ xốp 58%; pH: 7,0; EC: 2,1) phù hợp nhất cho sự sinh trưởng, phát triển và tăng chất lượng hoa cúc vạn thọ lùn trồng chậu (chiều cao cây 21,9 cm, đường kính tán 19,9 cm, cây có 3,3 hoa/cây, độ bền hoa thảm trang trí 35,7 ngày)
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 James W Booodley & Steven E ewman 2009 The commercial Greenhouse
Delmar Cengage Learning Trang 622
2 Lê Thị Thu Hương 2009 Nghiên cứu ảnh hưởng của một số biện pháp kỹ thuật đến sinh trưởng, phát triển và chất lượng hoa vạn thọ lùn (Tagetes patula L.) và Lộc khảo (Flox drummoldi Hook) trồng trong chậu phục vụ trang trí tại Hà Nội Luận văn Thạc
sĩ Nông nghiệp, Trường Đại học Nông nghiệp Hà Nội
3 Pritam Sangwan • V K Garg • C P Kaushik 2010 Growth and yield response of
marigold to potting media containing vermicompost produced from different wastes Environmentalist 30:123-130
4 R M Atiyeh, S Subler, C.A Edwards, G Bachman, J D Metzger, W Shuster 2000
Effects of vermicomposts and composts on plant growth in horticultural container media and soil Pedo biologia, 44, 579-590
5 Douglas Cox Organic Fertilizers and Soilless Media Show Promise University of
Massachusetts Amherst
Trang 7T¹p chÝ khoa häc vµ c«ng nghÖ n«ng nghiÖp ViÖt Nam
7
GS TSKH Trần Duy Quý
