TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các số liệu, kết quả nêu trong Luận văn là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ[.]
MỘT SỐ VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ ĐÁNH GIÁ NGƯỜI ĐẠI DIỆN
Lý thuyết chung về người đại diện
Dựa trên thuyết đại diện của Jensen và Meckling (1976), mối quan hệ giữa cổ đông và người quản lý công ty được hiểu là quan hệ đại diện hoặc quan hệ ủy thác, là một hợp đồng trong đó cổ đông (chủ thể) ủy nhiệm người quản lý (người đại diện) để quản lý công ty và ra quyết định liên quan đến tài sản của công ty Trong bối cảnh Việt Nam, người đại diện phần vốn của cá nhân và tổ chức được quy định rõ ràng theo Luật Doanh nghiệp (68/2014/QH13), còn người đại diện vốn nhà nước tại các doanh nghiệp được hướng dẫn cụ thể qua Thông tư số 21/2014/TT-BTC của Bộ Tài chính Người đại diện có các tiêu chuẩn, chức năng và nhiệm vụ xác định rõ nhằm đảm bảo quyền lợi và trách nhiệm trong quá trình quản lý doanh nghiệp.
Tiêu chuẩn đối với Người đại diện vốn
- Có đủ năng lực hành vi dân sự và không thuộc đối tượng bị cấm quản lý doanh nghiệp.
- Có phẩm chất đạo đức tốt, có sức khoẻ đảm đương nhiệm vụ.
- Hiểu biết pháp luật, có ý thức chấp hành luật pháp.
Người đại diện cần có trình độ chuyên môn phù hợp, đảm bảo có năng lực kinh doanh và khả năng tổ chức quản lý hiệu quả doanh nghiệp This ensures they đáp ứng đầy đủ các yêu cầu của vị trí, từ đó thúc đẩy hoạt động phát triển và quản lý doanh nghiệp thành công.
Chức trách, nhiệm vụ của Người đại diện: a Quyền của Người đại diện:
Doanh nghiệp hoặc tổ chức có thể ủy quyền, giới thiệu và tham gia ứng cử cũng như bầu vào Hội đồng quản trị, Hội đồng thành viên và Ban kiểm soát doanh nghiệp có vốn góp Đồng thời, các cá nhân được giới thiệu giữ các chức danh quản lý của doanh nghiệp theo quy định của Luật doanh nghiệp và Điều lệ doanh nghiệp có vốn góp.
- Được hưởng thù lao, tiền lương, tiền thưởng theo quy định;
Theo quy định của pháp luật và điều lệ doanh nghiệp, tổ chức hoặc doanh nghiệp có quyền quyết định các vấn đề liên quan đến hoạt động kinh doanh của mình Các quyết định này được thực hiện dựa trên sự phân cấp và ủy quyền rõ ràng từ phía tổ chức, đảm bảo sự quản lý chặt chẽ và hiệu quả Việc ủy quyền đại diện nhằm đảm bảo các hoạt động diễn ra đúng quy trình pháp luật, nâng cao hiệu quả điều hành doanh nghiệp.
Người đại diện có quyền báo cáo và xin ý kiến từ doanh nghiệp hoặc tổ chức ủy quyền về các vấn đề vượt quá thẩm quyền theo phân cấp và ủy quyền đã được quy định Đồng thời, họ còn có nghĩa vụ thực hiện các nhiệm vụ đã được ủy quyền một cách trung thực và đúng quy trình để đảm bảo hoạt động của tổ chức diễn ra suôn sẻ và hiệu quả.
- Thực hiện quyền của Người đại diện một cách chuyên nghiệp và cẩn trọng theo đúng chỉ đạo, phân cấp, ủy quyền của doanh nghiệp/tổ chức ủy quyền đại diện;
- Tuân thủ nghiêm túc các quy định đối với Người đại diện của doanh nghiệp/tổ chức ủy quyền đại diện, Điều lệ doanh nghiệp và pháp luật;
- Định hướng doanh nghiệp thực hiện theo đúng mục tiêu, chiến lược và phương án phối hợp kinh doanh của Doanh nghiệp/tổ chức ủy quyền đại diện
- Theo dõi, giám sát, phân tích và báo cáo Doanh nghiệp/tổ chức ủy quyền đại diện (định kỳ hoặc đột xuất) về tình hình hoạt động sản xuất kinh doanh, tình hình tài chính, kết quả kinh doanh của doanh nghiệp và hiệu quả sử dụng phần vốn của doanh nghiệp/tổ chức ủy quyền đại diện tại doanh nghiệp theo đúng quy định của pháp luật và điều lệ doanh nghiệp;
Bảo vệ quyền lợi hợp pháp và uy tín của doanh nghiệp hoặc tổ chức được ủy quyền là trách nhiệm hàng đầu, đồng thời đảm bảo hiệu quả sử dụng vốn đã giao Việc này thể hiện cam kết của đại diện trong việc quản lý và sử dụng nguồn lực một cách tối ưu, góp phần thúc đẩy sự phát triển bền vững của doanh nghiệp Đại diện có trách nhiệm chịu hoàn toàn trước doanh nghiệp về kết quả hoạt động và hiệu quả đầu tư nhằm duy trì lòng tin và uy tín trên thị trường.
Đánh giá Người đại diện
Tiêu chí và phương pháp đánh giá người đại diện
Các tiêu chí để đánh giá Người đại diện chủ yếu dựa trên các quy định về tiêu chuẩn cá nhân như năng lực, đạo đức nghề nghiệp và kinh nghiệm phù hợp Đồng thời, quyền hạn của Người đại diện cần được xác định rõ ràng để đảm bảo thực hiện đúng chức năng và trách nhiệm của mình Nghĩa vụ của Người đại diện bao gồm việc thực hiện các nhiệm vụ được giao một cách trung thực, cẩn trọng và tuân thủ các quy định pháp luật liên quan Các tiêu chí này giúp xây dựng một hình mẫu Người đại diện chuyên nghiệp, có đủ năng lực và đạo đức để đại diện cho tổ chức hoặc cá nhân một cách hiệu quả.
- Phẩm chất đạo đức, lối sống, tư tưởng chính trị, ý thức kỷ luật
- Trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, ý thức, trách nhiệm cá nhân
- Mức độ tuân thủ mệnh lệnh, chỉ đạo của cấp trên cử Người đại diện.
Mức độ đóng góp của cá nhân đối với tổ chức và tập thể thể hiện qua khả năng gắn kết, sáng kiến cá nhân và những đóng góp giúp phát triển chung của tập thể Các tiêu chí về kết quả thực hiện nhiệm vụ của Người đại diện đánh giá sự hiệu quả trong công việc, phản ánh mức độ hoàn thành mục tiêu và khả năng thúc đẩy tổ chức đạt được thành công chung Đóng góp tích cực của cá nhân không chỉ góp phần tăng cường sự đoàn kết mà còn thúc đẩy sự phát triển bền vững của tổ chức.
- Kết quả việc thực hiện các nhiệm vụ sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp theo kế hoạch được giao
- Kết quả việc thực hiện quyền và nghĩa vụ của Người đại diện đối với tổ chức/doanh nghiệp cử đại diện.
Kết quả thực hiện nghĩa vụ của Người đại diện phản ánh khả năng tuân thủ pháp luật, điều lệ doanh nghiệp và chính sách chủ trương của Nhà nước Đánh giá về nhóm tiêu chí triển vọng phát triển của Người đại diện giúp xác định khả năng đóng góp vào sự phát triển bền vững của doanh nghiệp trong tương lai Việc tuân thủ pháp luật và điều lệ doanh nghiệp là yếu tố then chốt để đảm bảo hiệu quả hoạt động và uy tín của Người đại diện Ngoài ra, các tiêu chí về triển vọng phát triển của Người đại diện còn bao gồm khả năng thích nghi với thay đổi và thúc đẩy các mục tiêu chiến lược của doanh nghiệp.
- Các thành tích nổi bật trong quá trình công tác
- Việc phối hợp với những Người đại diện khác, phối hợp với tổ chức, đơn vị nơi được ủy quyền đại diện.
Mức độ uy tín và tin cậy của tập thể Người lao động và lãnh đạo doanh nghiệp được chọn làm đại diện là yếu tố quan trọng trong việc xây dựng mối quan hệ hợp tác bền vững Ngoài ra, các tiêu chí đánh giá còn dựa trên đặc thù riêng của từng tổ chức hoặc doanh nghiệp, phản ánh đặc điểm và yêu cầu hoạt động đặc thù của từng mô hình kinh doanh Việc đảm bảo các tiêu chí này giúp nâng cao hiệu quả trong quá trình lựa chọn và đánh giá các đại diện phù hợp, góp phần thúc đẩy sự phát triển lâu dài của doanh nghiệp.
Quy trình đánh giá người đại diện
Việc tổ chức đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ Người đại diện thường xuyên được thực hiện định kỳ hàng năm Quá trình đánh giá thường diễn ra vào cuối năm để tổng kết kết quả công việc hoặc vào thời điểm đầu năm mới để lập kế hoạch cho năm tiếp theo Đây là hoạt động quan trọng nhằm đánh giá hiệu quả làm việc của Người đại diện, từ đó đề ra các giải pháp nâng cao năng lực và hiệu suất công việc trong các năm tiếp theo.
Quy trình đánh giá thường được tiến hành theo 2 bước:
Bước 1: Tạm đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ Gồm các công tác sau : Bước 2: Chính thức đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ
+ Các tiêu chí khác theo quy định của Nhà nước và quy định của Tổng công ty.
Chương 2: Thực trạng công tác đánh giá mức độ hoàn thành chức trách nhiệm vụ Người đại diện tại PVC
Theo quy định về việc đánh giá mức độ hoàn thành chức trách nhiệm vụ của Người đại diện do PVC ban hành, các Người đại diện được phân thành hai nhóm chính Việc phân loại này giúp đảm bảo tính minh bạch và khách quan trong quá trình đánh giá hiệu quả công việc Các tiêu chí đánh giá dựa trên mức độ hoàn thành nhiệm vụ và năng lực cá nhân của từng Người đại diện Việc phân nhóm rõ ràng góp phần thúc đẩy nâng cao chất lượng hoạt động và hiệu quả quản lý của PVC.
+ Người đại diện phần vốn làm việc chuyên trách hoặc kiêm nhiệm tại các Công ty con của PVC.
Người đại diện phần vốn làm việc chuyên trách hoặc kiêm nhiệm đảm nhận các chức danh chủ chốt như Chủ tịch Hội đồng Quản trị hoặc Giám đốc tại các doanh nghiệp liên kết của PVC Việc này giúp quản lý hiệu quả phần vốn đầu tư, đảm bảo sự phối hợp chặt chẽ giữa PVC và các doanh nghiệp liên kết để thúc đẩy hoạt động kinh doanh phù hợp với chiến lược chung Các cán bộ này đóng vai trò quan trọng trong việc giám sát và điều hành các hoạt động của doanh nghiệp liên kết, góp phần nâng cao hiệu quả và giá trị cổ đông của PVC.
Người đại diện phần vốn làm việc kiêm nhiệm tại các doanh nghiệp liên kết của PVC.
Phương pháp đánh giá dựa trên các tiêu chí đánh giá chi tiết, mang tính chất cả định tính và định lượng, được quy định theo khung điểm cụ thể để đảm bảo khách quan và chính xác Các tiêu chí này bao gồm 4 nhóm chính: việc hoàn thành nghĩa vụ tài chính và cam kết đối với Tổng công ty PVC; thực hiện quyền và nghĩa vụ của Người đại diện theo Quy chế của PVC; sự phối hợp giữa các Người đại diện tại doanh nghiệp; và việc tuân thủ pháp luật, điều lệ công ty của Người đại diện Ngoài ra, hiệu quả sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp cũng được đánh giá dựa trên việc thực hiện các Nghị quyết của Hội đồng quản trị và Hội đồng thành viên.
Qua phân tích thực trạng công tác đánh giá NĐD tại PVC nhận thấy một số hạn chế trong công tác đánh giá như sau:
- Hạn chế trong việc phân nhóm xét đánh giá và phân bổ tỷ trọng điểm tiêu chí đánh giá người đại diện.
- Hạn chế trong việc phân bổ tỷ trọng điểm đối với từng tiêu chí đánh giá theo Quy định.
- Hạn chế trong quy định nhóm tiêu chí xét đánh giá NĐD
- Hạn chế trong quy trình đánh giá NĐD
Chương 3: Một số đề xuất nhằm hoàn thiện công tác đánh giá mức độ hoàn thành chức trách nhiệm vụ Người đại diện tại PVC
Hoàn thiện việc phân nhóm người đại diện
Dựa trên thực trạng các doanh nghiệp có vốn góp của PVC tính đến ngày 31/12/2014, PVC đã phân chia Người đại diện phần vốn tại doanh nghiệp khác thành các nhóm phù hợp Việc phân nhóm này giúp quản lý và giám sát hiệu quả các khoản đầu tư của PVC trong từng doanh nghiệp liên kết Điều này thể hiện rõ các chiến lược đầu tư của PVC cũng như khả năng kiểm soát các hoạt động tài chính liên quan Các phân nhóm người đại diện này đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo sự minh bạch và phù hợp với quy định pháp luật về quản lý vốn nhà nước đầu tư vào các doanh nghiệp.
Người đại diện tại doanh nghiệp thành viên của PVC (công ty con).
Người đại diện giữ vị trí chủ chốt là Chủ tịch HĐQT và/hoặc Tổng giám đốc/Giám đốc tại doanh nghiệp liên kết và đầu tư tài chính của PVC
Người đại diện tham gia HĐQT/BKS và/hoặc Ban điều hành doanh nghiệp liên kết và đầu tư tài chính của PVC.
Người đại diện không tham gia HĐQT/BKS và/hoặc Ban điều hành tại doanh nghiệp.
Hoàn thiện quy định về tiêu chí đánh giá người đại diện
Việc bổ sung và điều chỉnh các quy định về đối tượng đánh giá và phân nhóm người đại diện nhằm hoàn thiện phương pháp phân chia nhóm người đại diện Các tiêu chí đánh giá cụ thể cho từng nhóm người đại diện cần được điều chỉnh phù hợp để nâng cao hiệu quả và chính xác của quá trình đánh giá Nội dung giải pháp đề xuất hướng tới việc tối ưu hóa phân nhóm người đại diện, đảm bảo tiêu chí rõ ràng và phù hợp với thực tiễn.
* Không đánh giá mức độ hoàn thành chức trách nhiệm vụ đối với Người đại diện thuộc nhóm 4.
* Tiêu chí chung cho cả 3 nhóm (nhóm 1,2,3) Người đại diện phần vốn bao gồm:
- Việc thực hiện quyền và nghĩa vụ của Người đại diện theo Quy chế về Người đại diện của Tổng công ty tại các doanh nghiệp khác;
- Việc hoàn thành nghĩa vụ tài chính, cam kết của doanh nghiệp đối với Tổng công ty;
- Việc phối hợp giữa những Người đại diện của Tổng công ty tại các doanh nghiệp;
- Việc thực hiện Pháp luật và Điều lệ công ty của Người đại diện.
* Tiêu chí riêng cho các nhóm:
Đối với Người đại diện phần vốn thuộc nhóm 1, Tổng công ty sẽ đánh giá dựa trên bốn chỉ tiêu chính gồm Giá trị sản xuất kinh doanh, Doanh thu, Lợi nhuận trước thuế và Nộp ngân sách nhà nước Việc đánh giá này giúp đảm bảo sự minh bạch và thúc đẩy hiệu quả hoạt động của các đơn vị thành viên, góp phần nâng cao giá trị và năng lực cạnh tranh của tổng công ty.
+ Đối với Người đại diện phần vốn thuộc nhóm 2: Tổng công ty sẽ đánh giá trên
2 chỉ tiêu: Doanh thu và Lợi nhuận trước thuế
+ Đối với Người đại diện phần vốn thuộc nhóm 3:Tổng công ty không đánh giá các chỉ tiêu hiệu quả sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.
Hoàn thiện quy định về tiêu thức tính điểm đối với các tiêu chí cụ thể:
- Việc thực hiện quyền và nghĩa vụ của Người đại diện theo Quy chế về Người đại diện của Tổng công ty tại các doanh nghiệp khác
- Việc hoàn thành nghĩa vụ tài chính, cam kết của doanh nghiệp đối với Tổng công ty
- Việc phối hợp giữa những Người đại diện của Tổng công ty tại doanh nghiệp
- Việc thực hiện Pháp luật và Điều lệ công ty của Người đại diện
- Tính điểm đánh giá hiệu quả sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp Bổ sung quy định về tiêu thức tính điểm thưởng
Mục đích của chính sách này là nhằm khích lệ và động viên người đại diện, đồng thời đánh giá, ghi nhận những cố gắng và thành tích nổi bật của họ trong quá trình hoạt động tại doanh nghiệp Đề xuất bổ sung quy định về tiêu thức tính điểm thưởng cho người đại diện cụ thể, dựa trên các hoàn cảnh và tình hình thực tế tại PVC, nhằm thúc đẩy tinh thần làm việc và đóng góp của họ.
Quy trình đánh giá người đại diện tại PVC đã được hoàn thiện với việc loại trừ Ban kiểm soát khỏi danh sách các ban chuyên môn tham gia đánh giá và chấm điểm người đại diện Đồng thời, các nội dung liên quan đến đánh giá cũng đã được điều chỉnh để phù hợp hơn Các mốc thời gian thực hiện công tác đánh giá người đại diện cũng đã được điều chỉnh chi tiết nhằm đảm bảo tính chính xác và hiệu quả của quy trình.
Có thể nói việc ban hành quy định về việc đánh giá mức độ hoàn thành chức trách nhiệm vụ của Người đại diện phần vốn của Tổng công ty PVC tại các doanh nghiệp khác là một bước đột phá trong công tác quản trị nguồn nhân lực tại PVC Việc đánh giá mức độ hoàn thành chức trách nhiệm vụ của Người đại diện giúp cho các nhà lãnh đạo, quản lý của Tổng công ty PVC đánh giá được một cách khách quan và toàn diện hơn trong công tác quản lý, giám sát Người đại diện Từ đó đề ra được các giải pháp giúp quản lý, quản trị tốt hơn nguồn nhân lực quan trọng này
THỰC TRẠNG CÔNG TÁCĐÁNH GIÁ MỨC ĐỘ HOÀN THÀNH CHỨC TRÁCH NHIỆM VỤ NGƯỜI ĐẠI DIỆN TẠI PVC
MỘT SỐ ĐỀ XUẤT NHẰM HOÀN THIỆN VIỆC ĐÁNH GIÁ MỨC ĐỘ HOÀN THÀNH CHỨC TRÁCH NHIỆM VỤ NGƯỜI ĐẠI DIỆN TẠI PVC
Phương hướng hoàn thiện công tác đánh giá mức độ hoàn thành chức trách nhiệm vụ người đại diện tại PVC
Dựa trên phân tích các tồn tại và hạn chế trong đánh giá mức độ hoàn thành trách nhiệm của Người đại diện phần vốn của Tổng công ty PVC, phương hướng hoàn thiện tập trung vào việc khắc phục những vấn đề còn tồn tại, nâng cao hiệu quả công tác và đảm bảo tính chính xác trong quá trình đánh giá Các lý do cụ thể bao gồm việc cải thiện các quy trình đánh giá, tăng cường công tác giám sát, và nâng cao năng lực của đội ngũ nhân viên để đảm bảo thực hiện đúng nhiệm vụ, trách nhiệm được giao.
- Vấn đề về việc phân loại nhóm Người đại diện:
Việc phân nhóm Người đại diện phải đảm bảo rõ ràng, tách biệt vai trò và trách nhiệm phù hợp với chức vụ hoặc ủy quyền của từng người trong doanh nghiệp Mỗi Người đại diện giữ vị trí khác nhau sẽ có mức ảnh hưởng và trách nhiệm khác nhau, đòi hỏi sự phân biệt rõ ràng để đảm bảo tính công bằng trong quá trình đánh giá Sự phân chia này giúp xác định chính xác quyền hạn và nghĩa vụ của từng Người đại diện, qua đó nâng cao tính minh bạch và hiệu quả quản lý doanh nghiệp.
Trong quá trình đánh giá người đại diện, tiêu chí xét đánh giá phải phù hợp với từng nhóm người đại diện khác nhau, dựa trên mức độ nghĩa vụ và trách nhiệm của họ Người đại diện giữ vị trí quan trọng, có tầm ảnh hưởng lớn và trách nhiệm lớn đòi hỏi bộ tiêu chí phong phú để đánh giá toàn diện, khách quan hơn Ngược lại, những người giữ vị trí có ảnh hưởng thấp và vai trò nhỏ cần các tiêu chí tối thiểu để đảm bảo đánh giá chính xác và hợp lý Việc xác định rõ tiêu chí phù hợp giúp đánh giá người đại diện một cách công bằng, khách quan và toàn diện hơn, phù hợp với mức độ trách nhiệm của từng nhóm.
- Vấn đề về tiêu thức tính điểm cho từng tiêu chí:
Trong quá trình đánh giá Người đại diện, các tiêu chí quan trọng thể hiện rõ vai trò và trách nhiệm chính của họ, góp phần xác định năng lực và hiệu quả làm việc Bên cạnh đó, các tiêu chí phụ trợ giúp làm rõ thêm các nhiệm vụ, vai trò của Người đại diện, mở rộng phạm vi đánh giá Việc phân bổ tỷ trọng điểm phù hợp cho từng tiêu chí là yếu tố then chốt, đảm bảo sự công bằng và chính xác trong quá trình đánh giá, đồng thời phải xây dựng khung điểm phù hợp với đặc thù của từng tiêu chí để phản ánh đúng mức độ quan trọng.
Nhằm khuyến khích và động viên Người đại diện, cần áp dụng các tiêu chí điểm thưởng cho những cá nhân có thành tích đột xuất, nổi bật hoặc có đóng góp quan trọng đối với tổ chức, doanh nghiệp hoặc cộng đồng xã hội Việc này thúc đẩy tinh thần làm việc và góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động của đội ngũ Người đại diện trong tổ chức.
- Về vấn đề quy trình đánh giá:
Quy trình đánh giá Người đại diện cần được sửa đổi và hoàn thiện để đảm bảo quá trình đánh giá diễn ra một cách khoa học, chính xác và nhanh chóng Việc này đòi hỏi thường xuyên xem xét lại quy trình, phát hiện các điểm chưa phù hợp để cải tiến, nâng cao hiệu quả trong các kỳ đánh giá tiếp theo, giúp đảm bảo tính khách quan và hiệu quả của quá trình đánh giá Người đại diện.