Thanh tra Giải quyết khiếu nại trong quản lý đất đai Sở Địa Chính Hà Tây

Luận văn : Thanh tra Giải quyết khiếu nại trong quản lý đất đai Sở Địa Chính Hà Tây

Lời nói đầu

Quản lý đất đai trong nền kinh tế thị trờng là một vấn đề hết sức nhạycảm và hết sức phức tạp, nên trong thực tế đời sống xã hội vẫn nảy sinh nhiềuvấn đề cần đợc giải quyết, nhất là những vấn đề khiếu nại, tố cáo về đất đai có

xu hớng gia tăng về số lợng, phức tạp về tính chất

Thực tế đã xuất hiện nhiều điểm nóng gây ảnh hởng không tốt đến anninh trật tự và tình hình kinh tế xã hội ở nhiều vùng trong cả nớc nói chung vàtrên địa bàn tỉnh Hà Tây nói riêng Trong khi đó, hệ thống pháp luật về đất đaicha hoàn chỉnh, thiếu đồng bộ, nhận thức về pháp luật của số bộ phận nhândân còn hạn chế Hơn nữa, việc quản lý đất đai bị buông lỏng dẫn đến vi phạmpháp luật đất đai gây tranh chấp khiếu nại ngày càng nhiều Mặc dù các cơquan Nhà nớc đã có nhiều cố gắng nhng chất lợng công tác giải quyết khiếunại còn rất hạn chế, tình trạng đơn th gửi lan tràn, vợt cấp, chuyển vòng diễn

ra khá phổ biến, số vụ việc tồn đọng còn nhiều Tình hình khiếu kiện đang đặt

ra những vấn đề bức xúc, hết sức phức tạp, cần đợc giải quyết một cách toàndiện vàcó hiệu quả nhất

giải quyết khiếu nại trong quản lý đất đai tại Sở Địa Chính Hà Tây”.

Mục đích nghiên cứu của em là tìm hiểu các quy định pháp luật về đất

đai, khiếu nại tố cáo về đất đai và việc vận dụng vào công tác thanh tra giảiquyết khiếu nại đất đai trên địa bàn tỉnh Hà Tây, từ đó có kiến nghị một sốgiải pháp nhằm hạn chế và giải quyết tốt khiếu nại về đất đai

Đối tợng nghiên cứu là các quan hệ xã hội phát sinh trong quản lý đất

đai, nghiên cứu quyền và trách nhiệm của cán bộ thanh tra giải quyết khiếunại, về quyền và nghĩa vụ của ngời khiếu nại và bị khiếu nại trong quá trìnhgiải quyết những tranh chấp về đất đai tại sở Địa Chính Hà Tây

Nội dung chính gồm 3 chơng:

Chơng I: Lý luận chung về thanh tra giải quyết khiếu nại trong quản lý

đất đai

Chơng II: Thực trạng công tác thanh tra giải quyết khiếu nại trong quản

lý đất đai tại Sở Địa Chính Hà Tây

Chơng III: Một số kiến nghị nhằm giải quyết tốt khiếu nại trong quản lý

đất đai tại Sở Địa Chính Hà Tây

3

Do trình độ và thời gian có hạn, chuyên đề không tránh khỏi nhữngthiếu sót Rất mong sự đóng góp ý kiến của thầy cô, các cán bộ thanh tra tại

Sở Địa Chính Hà Tây và bạn bè để lần sau em làm đợc tốt hơn

cán bộ thanh tra sở Địa Chính Hà Tây và bạn bè đã giúp em hoàn thành đề tàinày

Chơng I: Lý luận chung về thanh tra giải quyết khiếu

nại Trong quản lý đất đai

1.Vị trí, vai trò của đất đai trong đời sống kinh tế

Đất đai là sản phẩm của tự nhiên nhng lại đóng vai trò quan trọng cho tồntại và phát triển của loài ngời, lại là nguồn lực khan hiếm không thể tạo ra đ-

ợc Vì vậy nó trở nên vô cùng quý giá của loài ngời, là điều kiện cho sự sốngcủa động thực vật và con ngời trên trái đất

Đất đai tham gia mọi hoạt động kinh tế xã hội Nó là địa điểm cho mọihoạt động kinh tế xã hội, nó cung cấp số liệu cho một số ngành sản xuất vật

thế đất đai kết hợp với một số điều kiện tự nhiên để hình thành các vùng kinh

tế của đất nớc nhằm khai thác sử dụng có hiệu quả các tiềm năng tự nhiên,kinh tế xã hội của vùng đó, tạo lợi thế các vùng kinh tế

Đất đai tham gia vào tất cả các ngành sản xuất vật chất của xã hội nhng ởnhững vị trí khác nhau Với ngành nông nghiệp đất đai là t liệu sản xuất chủyếu không thể thay thế đợc Nó vừa là đối tợng lao động, vừa là t liệu lao

động, công cụ lao động Với ngành công nghiệp đất đai là địa điểm không thểthiếu đợc và cũng không gì thay thế đợc Với ngành vật liệu xây dựng, đất đai

là nguyên liệu đầu vào rất quan trọng ….Không những

Đất đai còn là một trong những bộ phận lãnh thổ quốc gia, nh vậy với mỗiquốc gia đều có lãnh thổ riêng, nên đất đai đều bị giới hạn bởi ranh giới giữacác quốc gia

Từ sự quan trọng của đất đai đối với đời sống kinh tế xã hội, ta cần phảiquản lý đất đai, phải có biện pháp để sử dụng đất đai một cách có hiệu quảnhất, hợp lý nhất tránh tình trạng để lãng phí tài nguyên, tránh sử dụng bừa bãi

đất đai gây nên những hậu quả khó lờng: nh cạn kiệt tài nguyên, sử dụng

5

-* Khái niệm quản lý đất đai: là tổng hợp các hoạt động của cơ quan nhànớc có thẩm quyền đẻ thực hiện và bảo vệ quyền sở hữu nhà nớc về đất đai, đó

là các hoạt động trong việc nắm chắc tình hình sử dụng đất đai, trong việcphân phối và phân phối lại theo quy hoạch, kế hoạch, trong việc kiểm tra,giám sát quá trình sử dụng đất đai

Đất đai là nhu cầu thiết yếu của loài ngời, là những yếu tố quan trọng

bậc nhất cấu thành bất động sản Trong những năm chuyển từ nền kinh tế tậptrung quan niêu bao cấp sang nền kinh tế thị trờng có sự quản lý của nhà nớc,thì những yếu tố thị trờng trong đó có thị trờng bất động sản đang trong quátrình hình thành và phát triển Đó chính là các hoạt động kinh doanh, buônbán đất đai nhà cửa đang diễn ra một cách rất sôi động

Thực tế thị trờng bất động sản đã có và hoạt động rất mạnh, nhng cha cóthể chế rõ ràng, phát triển còn chậm chạp, tự phát thiếu định hớng Cùng đóthị trờng hàng hoá, dịch vụ phát triển nhanh nhng cũng thiếu định hớng và cònmang tính tự phát Thị trờng sức lao động cũng phát triển chậm chạp, thiếuquản lý và cha có định hớng rõ ràng cho nó Thị trờng vốn công nghệ, thôngtin còn yếu kém trong khi đó việc áp dụng khoa học công nghệ vào sản xuất

và trong cuộc sống còn rất yếu

Vì vậy vai trò của nhà nớc là quản lý các thị trờng để bổ sung những lỗhổng của thị trờng và thúc đẩy sự hình thành đồng bộ các loại thị trờng tạo sựvận động nền kinh tế đa dạng Đồng thời quản lý nhà nớc trong điều kiện nềnkinh tế thị trờng là cần thiết nhằm ngăn ngừa, hạn chế những mặt trái, các mặttiêu cực của nền kinh tế, của thị trờng và để sử dụng các tiềm năng có hiệuquả

Đất đai cũng không nằm ngoài sự quản lý của nhà nớc Với nhu cầu khácquan của việc sử dụng có hiệu quả tài nguyên đất - một tài nguyên có hạn vàkhông sản xuất đợc - đã thúc đẩy nhà nớc phải ngày càng tăng cờng năng lực

và hiệu quả quản lý Có nh vậy mới đáp ứng đợc nhu cầu đời sống của nhândân Nhng để quản lý chặt chẽ nguồn tài nguyên quý hiếm này, năm 1993luật đất đai thông qua đã đánh dấu một bớc ngoặt đáng kể trong công tác quản

lý nhà nớc về đất đai Thông qua đó nhà nớc đa ra và thừa nhận các quyềncủa con ngời về đất đai: nh quyền sử dụng đất đai, quyền thừa kế, chuyển nh-ợng, cho thuê, cho thuê lại, thế chấp, cầm cố, góp vốn vào liên doanh ….Không những

Nhà nớc đa ra những quy định thị trờng mua bán bất động sản để bảo vệlợi ích của các bên tham gia thị trờng một cách chính đáng Nhà nớc cũng hỗtrợ các hoạt động của các tổ chức, cá nhân tham gia thỉ trờng bất động sản,bằng cách tạo điều kiện thuận lợi thông qua các công cụ của mình, chính sáchcủa mình Đồng thời dựa vào các quy định pháp luật đất đai, Nhà nớc thanh

tra, xử lý các vụ tranh chấp, giải quyết khiếu nại, tố cáo về các vấn đề nảy sinhtrong quan hệ đất đai

Đất đai là rất quan trọng nên nhà nớc luôn trú trọng quản lý đất đai thôngqua các nội dung sau:

 Nhà nớc hoạch định các chiến lợc, quy hoạch, kế hoạch phân bổ đất

đai có căn cứ khoa học nhằm phục vụ cho mục đích kinh tế xã hội của đất

n-ớc, bảo đảm sử dụng đúng mục đích, đạt hiệu quả cao và tiết kệm, giúp nhànớc quản lý chặt chẽ đất đai hơn giúp ngời sử dụng đất có biện pháp hữu hiệu

để bảo vệ, sử dụng đất có hiệu quả cao

 Nhà nớc ban hành các văn bản pháp luật về quản lý, sử dụng đất đai và

tổ chức thực hiện các văn bản pháp luật đó làm cơ sở pháp lý để bảo vệ quyềnlợi chính đáng của ngời dân, của các tổ chức, cá nhân trong quan hệ kinh tế

về đất đai

 Nhà nớc thông qua điều tra, khảo sát, đo đạc, đánh giá và phân hạng

đất đai, lập bản đồ địa chính, để nắm chắc toàn bộ quỹ đất đai về số lợng, chấtlợng để làm căn cứ khoa học nhằm sử dụng đất đai có hiệu quả và hợp lý, đểnắm rõ từng loại đất đai

 Thông qua ban hành và thực hiện hệ thống chính sách về đất đai: nh

cá nhân sử dụng đầy đủ hợp lý đất đai, tiết kiệm đất đai nhằm nâng cao khảnăng sinh lời của đất đai

 Nhà nớc giao đất, cho thuê đất để đáp ứng nhu cầu sử dụng đất đaicủa ngời dân và thu hồi khi cần thiết theo quy định của pháp luật

 Thông qua đăng ký đất đai, thống kê, kiểm kê đất đai, cấp giấy chứngnhận quyền sử dụng đất đai, để nắm tình hình biến động của đất đai, nắm đợc

số lợng, chất lợng từng loại đất đai

 Nhà nớc thanh tra việc chấp hành các chế độ, thể lệ về quản lý, sửdụng đất đai nhằm phát hiện các vi phạm, xử lý vi phạm đó, giải quyết tranhchấp về đất đai, giải quyết khiếu nại tố cáo các vi phạm trong quản lý và sửdụng đất đai

a Khái niệm thanh tra về đất đai

7

-Thanh tra là xem xét một cách khách quan việc chấp hành các quy địnhcủa pháp luật, bảo đảm cho các quy định đó đợc thực hiện và thực hiện đúng.

 Phân loại cơ quan thanh tra

Thanh tra việc quản lý và sử dụng đất đai gồm 2 loại: thanh tra nhà nớc

độ quản lý và sử dụng đất đai trong phạm vi cả nớc Sở Địa Chính tỉnh, phòng

địa chính huyện và cán bộ địa chính xã giúp UBND cùng cấp thực hiện thanhtra, kiểm tra đất đai trong phờng của mình

Thanh tra ngành do các ngành nh Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông

đai trong nội bộ ngành của mình

Thanh tra ngành không thay thế cho thanh tra nhà nớc mà chỉ có tác

động bổ sung, hỗ trợ nhằm thúc đẩy việc quản lý và sử dụng đất đai một cáchhợp lý, có hiệu quả đối với ngành đợc nhà nớc giao cho sử dụng

b Khái niệm khiếu nại, giải quyết khiếu nại về đất đai

Khiếu nại về đất đai là công việc công dân, cơ quan, tổ chức theo thủ tục

do luật khiếu nại tố cáo quy định đề nghị cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩmquyền xem xét lại quyết định hành chính, hành vi hành chính liên quan đến

đất đai khi có căn cứ cho rằng quy định hoặc hành vi đó là trái pháp luật đất

đai, xâm phạm đến quyền, lợi ích hợp pháp của mình

*Các dạng khiếu nại về đất đai

Khiếu nại về đất đai có xu hớng ngày càng gia tăng chiếm trên 70% trongtổng lợng đơn th khiếu nại của các lĩnh vực trong cả nớc

Về cơ bản có các loại khiếu nại sau:

 Khiếu nại quyết định xử phạt hành chính về vi phạm chế độ quản lý

đất đai

 Khiếu nại về thủ tục hành chính trong việc thu hồi đất, giao đất, đền

bù đất thu hồi

 Khiếu nại về cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất

 Khiếu nại về quyết định của UBND về giải quyết tranh chấp đất đai

 Khiếu nại về làm thủ tục chuyển quyền sử dụng đất

 Khiếu nại việc xác định loạiđất, diện tích đất, nguồn gốc sử dụng (tínhhợp pháp hay không hợp pháp) để xác dịnh giá đền bù

 Khiếu nại khi đền bù đất đai

* Ngời bị khiếu nại là cơ quan, tổ chức, cá nhân có quyết định hànhchính, hành vi hành chính, quyết định kỷ luật bị khiếu nại

 Ngời khiếu nại là công dân, cơquan, tổ chức hoặc cán bộ, công chứcthực hiện quyền khiếu nại

c Giải quyết khiếu nại về đất đai

Giải quyết khiếu nại về đất đai là việc xác minh kết luận và ra quyết địnhgiải quyết của ngời giải quyết khiếu nại về đất đai Khi giải quyết khiếunại,ngời có thẩm quyền ra quyết định giải quyết với những nội dung cụ thể đ-

ợc quy định ở điều 38, điều 45 luật khiếu nại tốcáo và điều 37, điều 38, điều

39, điều 40 luật đất đai mà phần chủ yếu của nó gồm:

 Kết quả thẩm tra xác minh

 Căn cứ vào pháp luật để giải quyết khiếu nại

 Kết luận về nội dung của khiếu nại

 Giữ nguyên, sửa đổi, huỷ bỏ, hoặc yêu cầu sửa đổi, huỷ bỏ một phầntoàn bộ quyết định hành chính, chấm dứt hành vi hành chính bị khiếu nại, giảiquyết các vấn đề cụ thể trong nội dung khiếu nại

 Việc bồi thờng cho ngời thiệt hại (nếu có )

* Giải quyết khiếu nại cuối cùng“Thanh tra ” nhằm tạo điểm dừng trong giải quyếtkhiếu nại cũng nh bảo đảm cho các quyết định giải quyết khiếu nại đợc thihành nghiêm chỉnh Đó là quyết định có hiệu lực thi hành và ngời khiếu nạikhông đợc quyền khiếu nại tiếp

Thẩm quyền giải quyết khiếu nại cuối cùng căn cứ vào tính chất của vụviệc khiếu nại và thẩm quyền quản lý của cơ quan nhà nớc

2.Sự cần thiết phải thanh tra giải quyết khiếu nại trong quản lý đất đai

a ý nghĩa của công tác thanh tra giải quyết khiếu nại về đất đai

Quá trình quản lý đất đai gắn bó chặt chẽ với việc tổ chức và thực hiệnpháp luật đất đai Đó là một hoạt động rất phức tạp, đòi hỏi phải có sự thốngnhất chặt chẽ giữa hiểu biết thực tiễn pháp luật với việc sử dụng pháp luật.Muốn có những hiểu biết để tác động đúng lúc, đúng chỗ, đúng hớng vào quátrình vận động của pháp luật, để điều chỉnh các quan hệ đất đai thì phải tiếnhành hoạt động thanh tra, kiểm tra, qua đó mà biết đợc kết quả tác động của

9

-cơ quan quản lý đối với đối tợng bị quản lý, trên cả mặt tốt và mặt xấu Từ đó

đề ra những biện pháp đúng để phát huy những mặt tốt, khắc phục những mặtxấu, đảm bảo cho pháp luật đất đai đợc chấp hành nghiêm chỉnh, đảm bảopháp chế XHCN, tăng cờng kỷ cơng trong công tác quản lý đất đai

Hơn thế nữa tình trạng đơn th khiếu nại gửi lan tràn vợt cấp, chuyển vòngquanh diễn ra còn khá phổ biến, số vụ việc tồn đọng còn nhiều, sự phối hợpgiữa các cơ quan nhà nớc trong việc giải quyết khiếu nại về đất đai còn thiếuchặt chẽ, một số vụ đã đợc giải quyết đúng chính sách, đúng pháp luật nhngkhông đợc thi hành nghiêm minh dẫn đến khiếu nại ngày càng nhiều và càngphức tạp

Vì vậy tình trạng đơn th khiếu nại về quản lý và sử dụng đất đai thờngxuyên xảy ra, do không chấp hành nghiêm pháp luật nên xảy ra tranh chấpvẫn không ngừng diễn ra ở nhiều nơi, vi phạm luật đất đai thì nhiều vô kể, các

vụ khiếu nại không ngừng gia tăng Trớc tình hình cấp thiết đó thì công tácthanh tra giải quyết khiếu nại là hết sức cần thiết, nó sẽ là chìa khoá để mở ragiải quyết những vớng mắc của các đơn th khiếu nại

b Mục đích, vai trò công tác thanh tra giải quyết khiếu nại về đất đai

Thanh tra giải quyết khiếu nại trong quá trình quản lý đất đai là nội dungquan trọng của chế độ quản lý nhà nớc đối với đất đai và là một biện phápquan trọng để bảo vệ chế độ sở hữu đất đai của nhà nớc và chế độ sử dụng đất

đai Là nội dung không thể thiếu đợc trong quản lý nhà nớc về đất đai và cũng

là chức năng quản lý của bất cứ cấp quản lý nào

Không thể nói cấp quản lý này cần công tác thanh tra giải quyết khiếu nại

mà cấp quản lý khác không cần nó Vì từ khái niệm về thanh tra giải quyếtkhiếu nại về đất đai chúng ta đã thấy rõ đợc tầm quan trọng của công tác này

nh thế nào Nó là cơ sở giúp cho nhà nớc thực hiện thống nhất việc quản lý về

đất đai Có thông qua thanh tra giải quyết khiếu nại nhà nớc mới nắm đợc tìnhhình diễn biến về sử dụng đất đai, mới biết đợc và phát hiện đợc những viphạm pháp luật về đất đai, tranh chấp đất đai, những vi trong quản lý và sửdụng đất đai.Từ đó có biện pháp ngăn ngừa, xử lý kịp thời những hiện tợng vipham đó và tránh sử dụng lãng phí đất đai, huỷ hoại đất đai, lấn chiếm đất

đai

Có thể nói công tác thanh tra giải quyết khiếu nại là nhiệm vụ thờngxuyên của ngành Địa chính Vì có thờng xuyên nên mới phát hiện và xử lýkịp thời vi phạm pháp luật về đất đai, mới giải quyết tranh chấp khiếu nạinhững vi phạm đất đai hợp lý với điều kiện lúc đó Giúp cho các đơn vị, tổ

chức nhận thấy rõ trách nhiệm của mình trong việc thực hiện tốt các quy địnhcủa pháp luật, nhằm bảo vệ các quan hệ đất đai XHCN, đảm bảo sử dụng đất

đai đúng quy hoạch, kế hoạch củng cố đoàn kết nhân dân

Hơn nữa thông qua thanh tra giải quyết khiếu nại mà thực hiện sự thamgia vào hoạt động kiểm tra, việc thực hiện quyền và nghĩa vụ của ngời quản lý

và sử dụng đất đai Và tham gia vào việc thực hiện các quy định pháp luật vềquản lý đất đai từ TƯ tới địa phơng Nh vậy mới phát hiện và kiến nghị với cơquan quản lý đất đai sửa chữa những thiếu sót trong quá trình quản lý đất đai

để hoàn chỉnh các chế độ, thể lệ về quản lý và sử dụng đất đai

3 Nội dung của công tác thanh tra trong quản lý đất đai

Điều 1 luật đất đai quy định “Thanh trađất đai thuộc sở hữu toàn dân do nhà nớc

hợp pháp, hợp lý tiết kiệm và có hiệu quả kinh tế cao, nội dung thanh tra phảithể hiện cụ thể của mục đích của thanh tra, tức là phải phù hợp với đối tợng và

và phạm vi của thanh tra

Đối với ngời sử dụng đất, nội dung thanh tra đợc thể hiện trên các phơngdiện sau:

 Thanh tra quyền sử dụng đất: quyền sử dụng đất hợp pháp là quyền sửdụng đất khi đợc cơ quan nhà nớc có thẩm quyền giao đất và đợc cấp GCNquyền sử dụng đất Việc xác định một chủ thể nào đó có quyền sử dụng đấtbao giờ cũng gắn liền với các yếu tố diện tích, vị trí và loại đất nhất định Khitiến hành thanh tra phải trú trọng đến nội dung đó Ngoài ra còn thanh tra việc

đăng ký khai báo biến động về đất đai, thống kê đất đai

 Thanh tra tình hình sử dụng đất tức là thanh tra sử dụng đất có đúngvới quy hoạch, kế hoạch đã đợc cơ quan nhà nớc có thẩm quyền xét duyệt haykhông? Và có đúng với mục đích đã đợc ghi trong văn bản khi giao đấtkhông? Nêu chủ thể sử dụng không phải với mục đích sản xuất nông nghiệp,lâm nghiệp thì phải kiểm tra việc luận chứng kinh tế kỹ thuật với viêc sử dụng

và bố trí mặt bằng đã đợc duyệt, qua đó mà xem xét quá trình sử dụng đất cóhợp lý hay không?

Đối với chủ thể sử dụng đất vào mục đích nông nghiệp, lâm nghiệp thì

thanh tra việc thực hiện nghĩa vụ của ngời sử dụng đất Thanh tra tình hình sửdụng đất là nội dung quan trọng nhất đảm bảo cho đất đai đợc sử dụng hợp lý

và có hiệu quả kinh tế cao

11

-Nội dung thanh tra đất đai thể hiện trong điều 37 luật đất đai nh sau:

- Thanh tra việc quản lý nhà nớc về đất đai của UBND các cấp

- Thanh tra việc chấp hành pháp luật đất đai của ngời sử dụng đất và củacác tổ chức cá nhân khác

- Giải quyết khiếu nại, tố cáo đối với hành vi vi phạm pháp luật đất đai Các cơ quan quản lý đất đai thực hiện chức năng này bằng nhiệm vụquản lý đất đai trong từng giai đoạn cụ thể nh: Thanh tra thẩm quyền giao đất,thu hồi đất, thay đổi mục đích sử dụng đất, chuyển quyền sử dụng đất và xử lý

đất, nhằm sử dụng đất hợp lý, có hiệu quả

III Các quy định pháp luật về thanh tra giải quyết khiếu nại

trong quản lý đất đai

1 Thẩm quyền của thanh tra giải quyết khiếu nại về đất đai

a Thẩm quyền của thanh tra viên

Theo điều 37 luật đất đai thì khi tiến hành thanh tra đất đai, đoàn thanhtra, thanh tra viên có quyền:

 Yêu cầu tổ chức, hộ gia đình, cá nhân có liên quan cung cấp tài liệucần thiết cho việc thanh tra

 Quyết định tạm thời đình chỉ việc sử dụng phần đất không đúng phápluật và chịu trách nhiệm trớc pháp luật về quyết định đó, đồng thời báo cáongay với cơ quan nhà nớc có thẩm quyền quyết định xử lý

 Xử lý theo thẩm quyền hoặc kiến nghị với cơ quan nhà nớc có thẩmquyền xử lý các vi phạm về quản lý và sử dụng đất đai

b Quyền hạn ,nhiệm vụ của cơ quan địa chính trong giải quyết khiếu nại

về đất đai

Để tăng cờng sự giám sát của nhân dân đối với cơ quan nhà nớc, tổ chứckinh tế, văn hoá xã hội, đơn vị vũ trang nhân dân, đối với nhân viên các cơquan, tổ chức đó, nhằm góp phần bảo vệ lợi ích nhà nớc, lợi ích tập thể, quyềnlợi ích hợp pháp của công dân trên mọi lĩnh vực Điều 2 pháp lệnh quy định:

Cơ quan có thẩm quyền theo quy định của pháp luật có trách nhiệm giải

“Thanh tra

quyết kịp thời, khách quan khiếu nại, tố cáo của công dân”.

Căn cứ vào những quy định của luật đất đai 1993, pháp lệnh giải quyếtkhiếu nại tố cáo của công dân 1991, Nghị định 34/CP của chính phủ ngày23/4/1994 về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và tổ chức bộ máy của Tổngcục ĐC, quyết định 1384 ngày 13/12/1994 của Tổng cục Địa chính thì các cơ

quan ĐC có nhiệm vụ quyền hạn trong quá trình giải quyết khiếu nại đất đaisau:

 Xét và giải quyết khiếu nại

Các khiếu nại đối với nhân viên và nội dung liên quan đến trách nhiệmquản lý của cơ quan nào thì thủ trởng cuả cơ quan đó có trách nhiệm giảiquyết

Khiếu nại đối với quyết định hoặc việc làm của thủ trởng cơ quan nào thìthủ trởng cơ quan đó có trách nhiệm giải quyết

Các tổ chức thanh tra, thanh tra viên và cán bộ thanh tra của cơ quan ĐC

có trách nhiệm giải quyết khiếu nại theo quy định của pháp lệnh khiếu nạicủa công dân và kiến nghị với thủ trởng cơ quan mình giải quyết khiếu nại

 Giúp chính phủ và UBND các cấp trong việc xét giải quyết khiếu nại

đất đai thuộc thẩm quyền của cơ quan đó

Trong quá trình giải quyết khiếu nại đất đai, các cơ quan địa chính cóquyền yêu cầu các bên có liên quan cung cấp tài liệu cần thiết và ra quyết địnhbuộc ngời có hành vi trái pháp luật phải thi hành hoặc kiến nghị với chính phủ

và UBND các cấp giải quyết khiếu nại đất đai thuộc thẩm quyền của cơ quannày

2 Nguyên tắc trong quá trình xét, giải quyết khiếu nại về đất đai

a Nguyên tắc giải quyết khiếu nại về đất đai

Để đảm bảo cho những quan hệ xã hội phát sinh trong quá trình quản lý

và sử dụng đất đai diễn ra phù hợp với ý chí cuả nhà nớc và ngời sử dụng đất,

đồng thời góp phần tích cực vào việc bảo vệ quyền sở hữu đất đai của Nhà

n-ớc, quyền và lợi ích hợp pháp của ngời sử dụng đất, việc giải quyết khiếu nại

về đất đai có ý nghĩa hết sức quan trọng, nhằm đáp ứng kịp thời và đầy đủnhững yêu cầu của đơng sự theo đúng pháp luật Vì thế quá trình giải quyếtkhiếu nại tuân theo những nguyên tắc sau:

 Phải thật sự khách quan, thận trọng, vô t Nguyên tắc này đòi hỏi nhìnnhận sự việc phải trung thực, không phụ thuộc vào ý muốn của đơng sự nào

 Kết hợp giải quyết khiếu nại về đất đai với việc giáo dục thuyết phục,tuyên truyền phổ biến pháp luật đất đai, thông qua quá trình này làm cho mọingời hiểu, thừa nhận và nghiêm chỉnh chấp hành quyết định của cơ quan đãgiải quyết khiếu nại

Giải quyết kịp thời, nhanh chóng ngăn chặn và loại bỏ các hành vi viphạm pháp luật đất đai

13

-b Những quan điểm chủ yếu cần quán triệt khi giải quyết khiếu nại

Để giải quyết thành công các khiếu nại đất đai cần có các quan điểm sau:

Đây là quan điểm lứn, xuyên suốt, chi phối tất cả các quan hệ đất đai Nó

đợc biểu hiện trong hiến pháp nớc CHXHCN Việt Nam năm 1980, 1992 vàluật đất đai năm 1987, 1993 Quan điểm này luôn thể hiện sự kiện quyết bảo

vệ thành quả cách mạng về ruộng đất, đồng thời sửa chữa đúng pháp luậtnhững trờng hợp đã xử lý sai Theo quan điểm này thì xuất phát từ lợi íchchung và lợi ích của mỗi ngời, Nhà nớc sẽ giao quyền sử dụng cho ngời sửdụng đất mà không giao quyền sở hữu đất cho ngời sử dụng đất Nhà nớc sẽquản lý đất đai bằng pháp luật và Nhà nớc có quyền thu hồi đất, giao đất chongời sử dụng đất theo quy hoạch, kế hoạch

* Nắm vững quan điểm lấy dân làm gốc

Phải dựa vào dân, bàn bạc dân chủ công khai quỹ đất với dân để giảiquyết và phát huy tinh thần đoàn kết, tơng trợ trong nội bộ nhân dân để họ tìm

ra giải pháp, không gò ép mệnh lệnh Đề cao vai trò của các tổ chức, đoàn thểhoà giải các vụ tranh chấp, khiếu nại đất đai có hiệu quả Phải tăng cờng giảiquyết khiếu nại ở cơ sở và tăng cờng tuyên truyền pháp luật cho nhân dân, giảiquyết có lý có tình, không mệnh lệnh gò ép

nhân dân, đặc biệt là ở cấp cơ sở

UBND cấp xã có trách nhiệm phối hợp với Mặt Trận Tổ Quốc VN, hộinhân dân, các tổ chức thành viên khác của Mặt Trận hoà giải các tranh chấpkhiếu nại về đất đai

* Giải quyết khiếu nại phải nhằm mục đích phát triển sản xuất, ổn định

Khi giải quyết khiếu nại đất đai nếu phát sinh những vấn đề kinh tế, lợi

ích của ngời sử dụng đất, quan tâm đến đời sống sinh họat nơi ở của nhữngngời khó khăn

Khi giải quyết khiếu nại trong lĩnh vực đền bù giải phóng mặt bằngkhông để ngời sử dụng hợp pháp bị thiệt thòi, ngời làm nông nghiệp có đất sảnxuất, mọi ngời đều có nơi, chiếu cố đến gia đình đặc biệt khó khăn, quan tâm

đến gia đình chính sách

* Kết hợp hài hoà giữa căn cứ pháp luật với thực tiễn, giữa chính sách đất

đai với các chính sách xã hội khác

Các quy định của pháp luật là căn cứ rất quan trọng để giải quyết khiếunại về đất đai, là một trong những yếu tố đảm bảo cho việc thống nhất quản lýNhà nớc về đất đai trong cả nớc, cũng nh ở từng địa phơng, là cơ sở để bảo vệchế độ sở hữu Nhà nớc về đất đai Nhng chỉ ccó căn cứ pháp lý thì cha đủ màcần có các yếu tố thực tế, tức dựa trên cơ sở tôn trọng quá trình sử dụng ổn

định của các chủ sử dụng đất,đồng thời phải tôn trọng quy hoạch sử dụng đấtcủa chính quyền địa phơng, để giải quyết phù hợp với pháp luật, có

lý có tình, đợc d luận đồng tình ủng hộ

Trong khi giải quyết khiếu nại còn phải có sự kết hợp hài hoà giữa chínhsách đất đai với các chính sách xã hội khác nh: CS về ngời có công với cáchmạng, CS dân tộc, tôn giáo, CS với các thơng binh liệt sỹ ….Không những

Khi giải quyết khiếu nại nói chung, giải quyết khiếu nại đất đai nói riêngthì quan đỉem nguyên tắc quan trọng là không đợc thiên vị, đảm bảo côngbằng trớc pháp luật, bảo vệ quyền lợichính đáng, hợp pháp của ngời sử dụng

đất Xong cũng phải nghiêm minh những vi phạm về quản lý sử dụng đất đai,tránh việc giải quyết đợc vụ này lại nảy sinh vụ khác trong cùng địa phơnghoặc khác địa phơng, vì dân so sánh trờng hợp của mình với các trờng hợpkhác đã giải quyết rồi kéo nhau đi khiếu nại tập thể đòi quyền lợi

3 Trình tự giải quyết khiếu nại về đất đai

a Tổ chức tiếp dân và nhận đơn khiếu nại

Tiếp dân là biểu thị sự tôn trọng vai trò và quyền làm chủ của nhân dân.Trong quan hệ pháp luật đất đai, quyền làm chủ của nhân dân thể hiện ở việcthực hiện các quyền và nghĩa vụ mà pháp luật quy định cho ngời sử dụng đât,thể hiện ở việc giám sát các cơ quan quản lý đất đai, cán bộ quản lý đất đaithực hiện các chức năng quản lý Nhà nớc về đất đai Công tác tiếp dân tạo ranhững điều kiện cho nhân dân có thể bày tỏ nguyện vọng, yêu cầu của mình Cơ quan quản lý đất đai phải tổ chức bộ phận cán bộ xét giải quyết khiếunại về đất đai dể thực hiện việc tiếp dân và nhận đơn khiếu nại Khi tiếp dân,cán bộ tiếp dân phải chủ động lắng nghe những sự việc mà đơng sự trình bàyvới thái độ mềm dẻo, nhã nhặn thẳng thắn, vô t và ghi chép đầy đủ nhữngthông tin quan trọng vào sổ tiếp dân

15

-Cuối buổi tiếp dân phải thu nhận đơn vànhững giấy tờ kèm theo Nếukhông có giấy tờ cần thiết thì phải lập biên bản ghi lời khai, yêu cầu của đơng

sự có chữ ký xác nhận

Quản lý đơn là việc theo dõi nắm tình hình đơn, trên cơ sở đó mà nghiêncứu phát hiện những vấn đề mâu thuẫn, những bất đồng của ngời sử dụng đất

để có biện pháp ngăn ngừa tận gốc nguyên nhân phát sinh khiếu nại Quản lýchặt chẽ đơn th khiếu nại, tổ chức tốt công tác xử lý đơn là điều kiện để bảo

đảm giải quyết các khiếu nại theo đúng thời hạn quy định

Các cơ quan địa chính phải nắm chắc những đơn thuộc trách nhiêm củamình và theo dõi, đôn đốc việc giải quyết Sau đó tiến hành phân loại đơn thgửi tới để xác định rõ tính chất của đơn và trách nhiệm giải quyết của cơ quannhà nớc có thẩm quyền Các đơn khiếu nại sau khi đã phân loại xong phải đợc

xử lý kịp thời Nếu những đơn không thuộc phạm vi chức năng, nhiệm vụ củangành địa chính thì chuyển đến những cơ quan có trách nhiệm giải quyết

Đơn do đơng sự gửi vợt cấp hoặc do cơ quan khác chuyển đến, nếu thuộcnhiệm vụ của cấp nào thì giao cho cấp đó giải quyết Ngời xử lý phải tuyệt đối

bí mật về nội dung và tên ngời tố cáo.Trong thời hạn 60 ngày kể từ ngày nhận

đợc đơn khiếu tố phải xử lý đơn xong và báo cho đơng sự biết

 Nghiên cứu đơn phải tập trung tìm ra mâu thuẫn, bản chất của vấn đề,phán đoán nguyên nhân đồng thời chuẩn bị tài liệu những văn bản pháp luậtlàm cơ sở để giải quyết những vấn đề mà đơng sự yêu cầu

 Gặp đơng sự là không thể thiếu đợc trong việc xét đơn Sau đó tiến hànhtiếp xúc với cơ quan nơi phát sinh sự việc, yêu cầu cơ quan đó báo cáo lại quátrình diễn biến của sự việc, rồi thu thập tài liệu để lập hồ sơ đầy đủ, phân tích

 Giới thiệu và khái quát

 Nêu kết quả sự việc đã xác minh

 Nhận xét kết luận và kiến nghị biện pháp giải quyết đối với hai bên

 Mở hội nghị để xét giải quyết khiếu nại: Cơ quan địa chính các cấp cótrách nhiệm giúp UBND các cấp mình mở hội nghị giải quyết khiếu nại vớicác đơn khiếu nại đất đai thuộc thẩm quyền của UBND Nếu đơn khiếu nạithuộc thẩm quyền xét và giải quyết của thủ trởng cơ quan thì sau khi điều traxong, cơ quan thanh tra của ngành ở các cấp giúp thủ trởng mình mở hội nghịxét giải quyết khiếu nại

* Quyền của ngời khiếu nại

 Tự mình khiếu nại hoặc thông qua ngời dại diện hợp pháp để khiếu nại

về quyết định của cơ quan có thẩm quyền (quyết định khiếu nại lần đầu )

 Đợc nhận văn bản trả lời về việc thụ lý để giải quyết khiếu nại, nhậngiải quyết khiếu nại

 Đợc khôi phục quyền, lợi ích hợp pháp đã bị xâm phạm, đợc bồi thờngthiệt hại theo quy định của pháp luật

 Đợc khiếu nại tiếp

 Rút khiếu nại trong bất kỳ trờng hợp nào của quá trình giải quyết

* Nghĩa vụ của ngời khiếu nại

 Khiếu nại đúng cấp có thẩm quyền giải quyết

 Trình bày trung thực sự việc ,cung cấp thông tin ,tài liệu cho ngời giảiquyết khiếu nại, chịu trách nhiệm trớc pháp luật về nội dung trình bày và việccung cấp các thông tin, tài liệu đó

b.Quyền vànghĩa vụ của bên bị khiếu nại

* Quyền của bên bị khiếu nại

 Đa ra bằng chứng về tính hợp pháp của quyết định hành chính, hành vihành chính bị khiếu nại

 Đợc nhận quyết định giải quyết của các lần tiếp theo đối với khiếu nạicủa mình đã đợc giải quyết nhng ngời khiếu nại tiếp tục khiếu nại

* Nghĩa vụ của bên bị khiếu nại

 Tiếp nhận, giải quyết khiếu nại đối với quyết định hành chính, hành vihành chính bị khiếu nại, thông báo bằng văn bản về việc thụ lý giải quyết, gửiquyết định giải quyết cho ngời khiếu nại

17

- Giải trình về quyết định hành chính ,hành vi hành chính bị khiếu nại,cung cấp các thông tin, tài liệu liên quan khi cơ quan, tổ chức, cá nhân có yêucầu.

 Chấp hành nghiêm chỉnh quyết định giải quyết khiếu nại đã có hiệulực pháp luật

 Bồi thờng thiệt hại, khắc phục hậu quả do quyết định hành chính, hành

vi hành chính trái pháp luật của mình gây ra theo quy định của pháp luật

Chơng II: Thực trạng công tác thanh tra giải quyết

khiếu nại Trong quản lý đất đai tại sở Địa Chính

Hà Tây

I Tình hình chung công tác thanh tra giải quyết khiếu nại về đất đai

tại sở Địa Chính Hà Tây

 Công tác thống kê đất đai

Hà Tây là tỉnh thuộc đồng bằng châu thổ Sông Hồng, có vị trí nằm tiếp

giáp phía Tây và Tây nam Hà Nội, liền kề với các tỉnh Hoà Bình, Nam Hà,Vĩnh Phú Với địa bàn rộng cùng đó địa hình đợc chia thành 3 vùng rõ rệt:vùng núi, vùng đồi gò và vùng đồng bằng nên việc đi lại còn khó khăn

Theo số liệu tổng kiểm kê đất đai tính đến thời điểm ngày 1/1/2000 diện tích tự nhiên toàn tỉnh là: 219 160 63 ha

 Đất chuyên dùng : 39 488 82 ha=18,8%

 Đất cha sử dụng : 26 999 26 ha=12,3%

 Công tác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất

Công tác cấp giấy chứng nhận QSDĐ nông nghiệp toàn tỉnh đến nay đãcơ bản hoàn thành Tính đến 31/12/2000 toàn tỉnh cấp đợc 429.045hộ/464.884 hộ =92,3% số hộ, diện tích 86.189 ha/95.416 ha = 90,3% diệntích

Về cấp giấy chứng nhận QSDĐ lâm nghiêp và đất ở trên toàn tỉnh là rất chậm, tính đến 31/12/2000 mới cấp giấy chứng nhận QSDĐ lâm nghiệp đợc

253 hộ/11.509 hộ = 23% số hộ và giấy chứng nhận QSDĐ ở là 105.651 hộ =19,2% số hộ (Trong đó đất ở đô thị cấp đợc 14.337 hộ =26,4%, đất ở nôngthôn cấp đợc 91.314 hộ = 18,9%) Nh vậy số hộ cha đợc cấp giấy chứng nhậnQSDĐ lâm nghiệp và đất ở còn nhiều dẫn đến tình trạng tranh chấp, khiếu nại

đất đai diễn ra thờng xuyên, công tác giải quyết khiếu nại gặp rất nhiều khókhăn

 Công tác quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất đai

19

-Công tác quy hoạch sử dụng đất tuy đã đợc triển khai xây dựng nhng vẫncha hoàn thành hoặc chờ duyệt, vì vấn đề đầu t kinh phí, lực lợng cán bộ tổnghợp làm việc do đó cho đến nay nhiều xã, huyện cha xây dựng đợc quy hoạch

sử dụng đất

Thực trạng tình hình xây dựng kế hoạch sử dụng đất hàng năm trong thờigian qua nhất là khâu cơ sở tuy có lập nhng cha đúng quy trình, thiếu cơ sởkhoa học và còn mang nặng tính chủ quan Không những thế huyện, thị xãcũng thiếu kiểm tra xem xét, không duyệt kế hoạch của các xã, chỉ liệt kê đểbáo cáo tỉnh Nên việc thực hiện kế hoạch sử dụng đất hàng năm đạt thấp,thậm chí có những công trình xin giao đất của địa phơng lại không nằm trong

kế hoạch đợc duyệt dẫn đến tình trạng lấn chiếm đất đai nhiều hoặc cấp đấtkhông đúng thẩm quyền Tình trạng này làm cho các khiếu nại phức tạp vàgây khó khăn trong việc giải quyết khiếu nại

* Về tổ chức

Về tổ chức ngành Địa Chính Hà Tây đợc thành lập theo quyết định số

353 QĐ/UB ngày 25/8/1994 của UBND tỉnhvà trực thuộc UBND tỉnh hoạt

động chính thức từ ngày 4/10/1994

Với 3 cấp:

 Sở Địa Chính

 Phòng Địa Chính huyện, thị xã

 Cán bộ Địa Chính xã, phờng, thị trấn

 Tổ chức Sở Địa Chính gồm Giám đốc sở, 2 Phó Giám đốc, có 5phòng chức năng và 2 đơn vị trực thuộc:

 Cán bộ Địa Chính xã, phờng, thị trấn 325 cán bộ

* Về chất lợng cán bộ: Toàn ngành tính đến 31/12/2000 nh sau:

Bảng 1 : Chất lợng cán bộ ngành Địa Chính Hà Tây

6127 2

85,735,216,0 50,0

11816 2

14,352,936,450,0

0421 0

011,947,6 0

2.Phòng ĐC

Nguồn: Báo cáo công tác sở Địa Chính Hà Tây năm 2000

Với các cán bộ phòng thanh tra trình độ chuyên môn chủ yếu là bậc đạihọc nhng số lợng cán bộ quá ít so với khối lợng công việc, đơn th khiếu nại về

đất đai thì quá lớn nên việc giải quyết khiếu nại còn trì trệ Nên sở Địa Chính

Hà Tây đã có phơng án giải quyết là nhận thêm các cán bộ làm hợp đồng và

cử một số cán bộ có năng lực ở các phòng khác trong sở cùng tập trung giải

quyết khiếu nại về đất đai Vì vậy công tác giải quyết khiếu nại đã thực hiện

đợc một khối lợng công việc đáng kể, lợng đơn th khiếu nại tồn lại cũng giảmrất nhiều Tuy vậy lực lợng cán bộ địa chính cấp cơ sở vẫn thiếu, năng lực cònhạn chế :ở cấp huyện có 85 cán bộ ở 14 huyện, thị xã, thì trong đó có 29 cán

bộ ở bậc đại học chiếm 34,1 %, 53 cán bộ ở bậc trung cấp chiếm 62,4 % và có

3 cán bộ sơ cấp chiếm 3,5% Còn cán bộ địa chính xã có 325 cán bộ thì chỉ có

6 cán bộ ở bậc đại học chiếm 1,8%, có 89 cán bộ bậc trung cấp chiếm 27,4%,

còn phần lớn là cán bộ bậc sơ cấp là 230 cán bộ chiếm 70,8% Nh vậy tìnhtrạng thiếu và yếu của các cán bộ cấp cơ sở đã làm kéo dài thời gian giải quyếtcác đơn th khiếu nại về đất đai, dẫn đến ngời dân thiếu sự tin tởng vào côngtác giải quyết khiếu nại của cán bộ cấp cơ sở, họ phải chờ đợi lâu nên họ nghi

ngờ các cán bộ cơ sở trốn tránh việc giải quyết khiếu nại Hơn nữa các cán bộ

địa chính cấp cơ sở lại phải kiêm nhiệm tất cả các công việc trong quản lý đất

đai vì vậy lực lợng cán bộ địa chính cơ sở đã thiếu laị càng thiếu hơn Điều đó

21

-dẫn tới tình trạng gửi đơn th khiếu nại lan tràn, vợt cấp là phổ biến, gây khókhăn trong công tác giải quyết các khiếu nại về đất đai trên sở

Về hiện trạng hồ sơ ĐC

+ ở tỉnh: Trung tâm lu trữ địa chính là đơn vị trực thuộc sở ĐịaChính ,đợc Tổng cục Địa Chính đầu t xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật ,đã đivào hoạt động từ ngày 1/7/1998.Trung tâm bớc đầu thu thập, tiếp nhận một sốlợng hồ sơ để đa vào kho lu trữ nh: bản gốc bản đồ địa chính có toạ độ của 6huyện (Thờng Tín, Thanh Oai, Phúc thọ, Đan Phợng, Hoà Đức, Hà Đông), cácloại hồ sơ về: giao đất, thu hồi đất, cho thuê đất, thống kê kiểm kê đất, cấpgiấy CN QSD đất….Không những

+ở cơ sở:

Theo báo cáo của 6/14 huyện, thị xã kết quả nh sau:

Bảng 2: Tình hình hồ sơ Địa chính trên địa bàn tỉnh Hà tây

Huyện, thị xã

Tổng số phờng, xã, thị trấn

-Qua 2 bảng số liệu và điều kiện chung của tỉnh Hà Tây chúng ta thấy:Với địa bàn rộng, một số nơi dân c không tập trung, cùng đó lực lợng cán bộ

Địa Chính còn thiếu, yếu ở cơ sở, việc các cán bộ Địa Chính kiêm nhiệm cáccông tác của quản lý đất đai làm cho công tác giải quyết khiếu nại về đất đaitại các cơ sở rất chậm, làm mất uy tín và lòng tin của nhân dân vào các cán bộ

Địa Chính Hơn nữa việc quản lý lỏng lẻo đất đai trớc kia nên các hồ sơ địachính không đợc lu trữ đầy đủ, theo báo cáo của 6 huyện thì chỉ có 3 loại bản

đồ trong suốt quá trình quản lý đất đai trớc đây, mà các bản đồ này quá cũkhông thể hiện đợc sự thay đổi trong quá trình sử dụng đất đai của nhân dân.Vì vậy việc giải quyết khiếu nại dựa vào các hồ sơ địa chính là rất khó khăn(khó khăn trong việc xác minh nguồn gốc đất đai, khó khăn trong việc xác

định hiện trạng sử dụng đất đai ), làm chậm thời gian giải quyết các đơn thkhiếu nại đất đai, mặc dù việc lu trữ các hồ sơ địa chính mới đợc quan tâm.Cán bộ đã thiếu lại càng thiếu vì khối lợng công việc quá nhiều, lại phức tạp,

hồ sơ không đầy đủ càng làm cho việc giải quyết khiếu nại gặp không ít khókhăn

2 Tình hình khiếu nại về đất đai trên địa bàn tỉnh Hà Tây

Đợc sự quan tâm giúp đỡ thờng xuyên và có hiệu quả của các cơ quan,ban, ngành ở trung ơng, cũng nh sự nỗ lực cố gắng của đảng bộ, nhân dântrong tỉnh, những năm qua tỉnh Hà Tây đã đạt đợc những bớc tiến trện con đ-ờng phát triển kinh tế, xã hội công nghiệp hoá hiện đại hoá.Tốc độ tăng trởngkinh tế hàng năm đạt ở mức độ khá, đời sống vật chất, tinh thần của nhân dânngày càng đợc cải thiện, an ninh quốc phòng đợc đảm bảo, trật tự an toàn xãhội đợc giữ vững tạo môi trờng ổn định và thuận lợi kinh tế xã hội địa phơngphát triển Quyền dân chủ của công dân ngày càng đợc các lãnh đạo quan tâmnhiều hơn, thể hiện ngay trong công tác tiếp dân Bên cạnh những thành tựu

về kinh tế xã hội đó, thì tình hình khiếu nại, tố cáo ở Hà Tây trong thời gianqua cũng diễn biến theo chièu hờng ngày càng phức tạp, quyền dân chủ củacông dân ngày càng đợc bảo vệ thì ngời dân càng có điều kiện để bộc bạchnhững quan điểm, ý kiến của mình, đôi lúc lạm dụng điều này mà ngời dângửi đơn th khiếu nại, tố cáo lan tràn, vợt cấp Một phần do giải quyết khiếunại ở cơ sở không hợp lý, một phần do họ ít hiểu biết về pháp luật, nên côngtác hoà giải tại các cơ sở hiệu quả còn kém, họ không hài lòng với kết quảgiải quyết ở cấp địa phơng, chính vì vậy mà dẫn đến tình trạng đơn th khiếunại rất nhiều

28

-Không chỉ gia tăng về số lợng, các đơn th khiếu nại còn ngày càngphức tạp về nội dung, tính chất, gay gắtvề mức độ Trong các loại khiếu nại

mà thanh tra tỉnh nhận đợc thì bức xúc và nổi cộm nhất vẫn là các khiếu nại

về đất đai ( thờng chiếm 60% đơn th khiếu nại toàn tỉnh), tập trung vào cácdạng nh tranh chấp đất đai ( nh tranh về ngõ đi, ranh giới thửa đất), đòi lại đất

cũ, đòi quyền sử dụng đất, đòi đền bù giải phóng mặt bằng Còn về tố cáo chủyếu tố cáo việc cấp hành pháp luật đất đai cha nghiêm của một số cá nhân vàchính quyền địa phơng cơ sở xã phờng, thị trấn

Bảng 3: Tình hình đơn th khiếu nại về đất đai trên địa bàn tỉnh

Năm2001

Tổng số đơn th khiếu nại

Trong đó số đơn th thuộc thẩm quyền

686337

817448

5622791.Số đơn th khiếu nại Sở Địa chính nhận đợc

Trong đó số đơn th thuộc thẩm quyền

Sở Địa chính

20253

221 58

235 62

2.Số đơn th khiếu nại các huyện nhận đợc

Trong đó số đơn th thuộc thẩm quyền

cấp huyện

484284

596390

327217Nguồn: Báo cáo công tác phòng thanh tra sở Địa Chính

Qua bảng trên ta thấy tổng đơn th khiếu nại trong năm 1999 là 686 đơn,trong đó số đơn thuộc thẩm quyền giải quyết có 337 đơn chiếm 49% tổng

đơn th khiếu nại Trong năm 2000 thì số lợng đơn th có tăng so với năm 1999

là 111 đơn, nhng số đơn thuộc thẩm quyền giải quyết là 448 đơn chiếm gần55% tổng số đơn khiếu nại trong năm 2000 Trong năm 2001 số đơn thuộcthẩm quyền là 279 đơn chiếm 49,5% Nh vậy số đơn thuộc thẩm quyền năm

2001 giảm so với năm 2000 là 169 đơn và giảm so với năm 1999 là 58 đơn.Với Sở Địa Chính nhận đợc đơn th khiếu nại trong năm 1999 là 202 đơn

Số đơn thuôc thẩm quyền là 53 đơn chiếm 26% tổng số đơn sở Địa Chínhnhận đợc và chiếm 16% số đơn thuộc thẩm quyền trong toàn tỉnh Trong khi

đó năm 2000 sở Địa Chính nhận đợc 58 đơn thuộc thẩm quyền chiếm 27%

29

-tổng số đơn sở nhận đợc năm 2000, tăng 5 đơn so với số đơn thuộc thẩmquyền mà sở Địa Chính nhận đợc năm 1999 Đến năm 2001 thì sở nhận đựơc

62 đơn thuộc thẩm quyền chiếm 26% tổng số đơn sở nhận đợc Nh vậy năm

2001 số đơn thuộc thẩm quyền sở nhận đợc tăng so với năm 2000 là 4 đơn vàtăng so với năm 1999 là 9 đơn

Tại các huyện năm 1999 nhận đợc 484 đơn trong đó số đơn thuộc thẩmquyền là 284 chiếm 58% tổng số đơn huyện nhận đợc và chiếm 84% tổng số

đơn thuộc thẩm quyền giải quyết toàn tỉnh nhận đợc Sang đến năm 2000 số

đơn thuộc thẩm quyền giải quyết có tăng lên 112 đơn chiếm 65% tổng số đơnnhận trong năm và tăng so với năm 1999 là 106 đơn Đến năm 2001 thì số

đơn thuộc thẩm quyền giải quyết của các huyện là 217 đơn chiếm 58% tổng

số đơn huyện nhận đợc trong năm và giảm so năm 2000 là 173 đơn, so vớinăm 1999 là 67 đơn

Nh vậy số lợng đơn th khiếu nại ở cấp cơ sở là rất lớn và số lợng đơn thkhiếu nại ở các cấp tăng trong 2 năm 1999-2000, kể cả số lợng đơn th thuộcthẩm quyền và không thuộc thẩm quyền Điều này cho thấy tình hình khiếunại trong quản lý đất đai ngày càng trở nên bức xúc Tình trạng gửi đơn thkhiếu nại không đúng thẩm quyền, gửi đơn th khiếu nại lan tràn vợt cấp vẫn

đang diễn ra Sự hiểu biết pháp luật của ngời dân, của những ngời đi khiếu nạicòn bị hạn chế rất nhiều dẫn đến sự phát sinh khiếu nại ngày một nhiều

Tỉ lệ đơn th khiếu nại về đất đai lên đến Sở Địa Chính so với tổng số đơn

th khiếu nại về đất đai của toàn tỉnh là không lớn (15%), cho thấy phần nàocông tác giải quyết khiếu nại đã có sự quan tâm chỉ đạo của lãnh đạo ở cáccấp cơ sở Song thực tế tình hình đơn th khiếu nại về đất đai vẫn đang diễn ranóng bỏng, nhiều vụ khiếu nại liên quan đến nhiều ngời, nhiều hộ gia đình, có

tới rất cần sự quan tâm hơn nữa của lãnh đạo các cấp tới việc giải quyết khiếu

tố, đặc biệt là ở cấp cơ sở Vì công tác giải quyết khiếu nại tại các cấp cơ sởrất vất vả, do lợng đơn th khiếu nại thì quá nhiều so với lực lợng cán bộ ĐịaChính, hơn nữa các cán bộ lại phải kiêm nhiệm nhiều nhiệm vụ của quản lý

đất đai Vì vậy việc giải quyết khiếu nại gặp rất nhiều khó khăn, trong khi đócác khiếu nại về đất đai chủ yếu tập trung vào các dạng ( tranh chấp đất đaitrong nội bộ thân tộc về ranh giới, về ngõ đi, đất cầm cố, mua bán, cho thuê,cho mợn,cho ở nhờ trong những năm trớc thờng không đầy đủ giấy tờ, hồ sơthiếu, các khiếu nại về việc giao QSDĐ, đòi đất, xin lại đất cũ đã bổ đi trong

30

-thời kỳ kháng chiến, các khiếu nại liên quan đến đền bù giải phóng mặt bằngtrong quá trình thu hồi đất để làm các công trình giao thông, công trình phục

từng đoàn lên huyện, lên tỉnh gây sức ép với cơ quan Nhà nớc, có những trờnghợp họ vào nhà riêng của các cán bộ lãnh đạo để gây sức ép trong quá trìnhgiải quyết khiếu nại gây mất trật tự an ninh

Trớc tình hình đó lãnh đạo tỉnh, các ban ngành, các huyện, xã luôn tăngcờng công tác tiếp dân, coi đó là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu để đảm bảocông bằng trong nhân dân Từ đó có thể biết đợc nguyện vọng của nhân dân

để phục vụ cho công tác giải quyết khiếu nại về đất đai ngày một tốt hơn Quacông tác tiếp dân chúng ta thấy đợc số lợng đơn th khiếu nại về đất đai ở cáchuyện, thị xã là rất lớn

Bảng 4: Tình hình đơn th khiếu nại về đất đai tại 14 huyện, thị xã

đơn khiếu nại

Số đơn khiếu nại thuộc thẩm quyền

Tổng

số đơn khiếu nại

Số đơn khiếu nại thuộc thẩm quyền

Tổng

số đơn khiếu nại

Số đơn khiếu nại thuộc thẩm quyền

Nguồn: Báo cáo công tác giải quyết khiếu nại của các huyện, thị xã

Từ bảng số liệu báo cáo trên ta có thể nhận thấy số lợng đơn th khiếu nại

mà các huyện, thị xã nhận đợc trong mỗi năm là rất lớn Ngay trong năm

1999 thì 14 huyện, thị xã nhận tổng số đơn là 484 trong đó có 284 đơn thuộcthẩm quyền chiếm 59% Sang năm 2000 tổng số đơn 14 huyện, thị xã nhận đ-

ợc là 596 đơn tăng so với năm 1999 là 112 đơn, trong đó có 390 đơn khiếu nạithuộc thẩm quyền giải quyết chiếm 65% Nh vậy số đơn th khiếu nại gửi lên

14 huyện, thị xã trong năm 2000 là rất lớn và tăng nhiều so với năm 1999

31

-Trong đó số đơn th khiếu nại không thuộc thẩm quyền cũng chiếm một tỷ lệkhông nhỏ, điều đó chứng tỏ tình trạng gửi đơn th khiếu nại lan tràn, vợt cấpcòn diễn ra phổ biến.

Sang đến năm 2001 số lợng đơn th khiếu nại có phần biến chuyển tíchcực, số lợng đơn th khiếu nại 14 huyện, thị xã nhận đợc là 372 đơn, trong đó

có 217 đơn thuộc thẩm quyền giải quyết chiếm 58% Tuy số lợng đơn thkhiếu nại không thuộc thẩm quyền vẫn chiếm một tỷ lệ đáng kể, nhng số lợng

đơn th khiếu nại kể cả thuộc thẩm quyền hay không thuộc thẩm quyền đều đãgiảm so với năm 2000 là 224 đơn, giảm so với năm 1999 là 112 đơn Điều đó

là rất mừng cho cán bộ ngành Địa Chính Phần nào đó đã cho thấy đợc sự ổn

định trên địa bàn tỉnh Hà Tây, công tác giải quyết khiếu nại ở cấp xã, cấp cơ

sở đã đợc các lãnh đạo quan tâm, chỉ đạo và có kết quả tốt Ngời dân phầnnào đã hiểu biết về pháp luật, họ hài lòng với sự lãnh đạo của Đảng, Nhà nớc,của các cán bộ Địa Chính Mà điển hình là các huyện Thanh Oai, Quốc Oai,Phú Thọ, Đan Phợng….Không những

Song bên cạnh đó, số lợng đơn th khiếu nại vẫn còn rất lớn so với số lợngcán bộ giải quyết khiếu nại Đặc biệt ở cấp cơ sở, các cán bộ Địa Chính phảikiêm nhiệm nhiều nhiệm vụ trong quá trình quản lý đất đai Vì vậy lợng đơn

th khiếu nại tồn đọng còn nhiều sang năm tiếp theo, dẫn đến các vụ khiếu nại

bị kéo dài thời gian giải quyết, ngời dân không hiểu đợc lí do trì trệ việc giảiquyết đơn th khiếu nại ở cấp cơ sở Nên họ không chờ đợi đợc đến lúc cấp cơ

sở giải quyết cho họ, vì vậy dẫn đến tình trạng khiếu nại lan tràn, vợt cấp.Trong khi đó những đơn th khiếu nại gửi vợt cấp do không đúng thẩm quyềngiải quyết, không đúng trình tự giải quyết đợc gửi đúng đến nơi có thẩmquyền ( nếu có theo đúng theo luật khiếu nại tố cáo quy định) Nh vậy vô tình

đã làm kéo dài thời gian của ngời khiếu nại, làm chậm việc giải quyết khiếunại của công dân Làm cho ngời dân gửi đơn th khiếu nại luôn trong tìnhtrạng chờ đợi không tin tởng vào cán bộ giải quyết khiếu nại Họ nghi ngờgây cho vụ việc càng phức tạp hơn Điển hình là các huyện Thờng Tín, Thạch

-không chặt chẽ, thông tin -không cập nhật đợc nên hiện trạng đất thay đổi rấtnhiều so với hồ sơ quản lý, các văn bản pháp luật còn cha rõ ràng, thiếu sựnhất quán Ngời dân lợi dụng kẽ hở đó nên gửi khiếu nại lan tràn khắp nơi,một phần do họ ít hiểu biết pháp luật, một phần do cố tình để đạt đợc lợi íchcủa riêng mình nên họ dùng mọi thủ đoạn, mọi phơng thức để khiếu nại Khikhiếu nại ở cấp dới không đợc họ lại tiếp tục khiếu nại lên cấp trên hòng đạt

đợc mục đích của mình, dẫn đến số lợng đơn th khiếu nại về đất đai rất lớn Trong khi đó cán bộ giải quyết khiếu nại tại cấp cơ sở còn thiếu, lại kiêmnhiệm nhiều nhiệm vụ, trình độ chuyên môn còn hạn chế, cán bộ cấp xã lạithay đổi thờng xuyên theo nhiệm kỳ nên việc giải quyết đã khó, việc theo dõithi hành quyết định còn khó hơn Vì vậy, ngời dân ít tin tởng vào việc giảiquyết khiếu nại cấp cơ sở, từ đó phát sinh tình trạng gửi đơn th khiếu nại lantràn vợt cấp

II Tổ chức thực hiện thanh tra giải quyết khiếu nại về đất đai tại Sở

Địa Chính Hà Tây

Trong cuộc sống cũng nh trong hoạt động xã hội nếu quyền và lợi íchhợp pháp bị xâm hại hoặc phát hiện công dân, nhân viên cơ quan nhà nớc, các

tổ chức, tập thể khác có hành vi trái pháp luật, trái đạo lý, có hại cho lợi ích

quyền các cấp Chính quyền các cấp có trách nhiệm tiếp dân, giải quyết

đơn th khiếu nại, tố cáo theo đúng pháp luật đã quy định

Giải quyết đơn th khiếu nại, tố cáo của công dân đúng đắn, có hiệu quảthể hiện bản chất tốt đẹp của Nhà nớc “Thanh tracủa dân, do dân và vì dân” Quá trìnhgiải quyết đơn th khiếu nại là trách nhiệm và nghĩa vụ của ngời dân đợc tôntrọng, quyền lợi đợc bảo vệ, băn khoăn vớng mắc đợc giải quyết, những hành

vi trái pháp luật đợc xử lý thì quan hệ khăng khít giữa nhân dân, Đảng và Nhànớc đợc củng cố, nền dân chủ XHCN đợc phát huy, tính tích cực sáng tạo củadân tộc đợc nâng cao

Bởi vậy, quyền đợc khiếu nại của công dân đối với các cấp chính quyềnmang thẩm quyền nhà nớc, không hạn chế ở bất cứ lĩnh vực nào, địa phơngnào và nó đợc thể hiện qua quá trình giải quyết khiếu nại đất đai của các cán

bộ thanh tra Sở Địa Chính Hà Tây nh sau

“Thanh traTiếp dân là bớc đầu giải quyết đơn th khiếu nại”

33

-Lịch sử hào hùng của dân tộc đã để lại cho chúng ta một bài học quý

“Thanh traBiết lấy dân làm gốc” Sức mạnh tiềm tàng đó đợc khơi dậy phát huy đã giúpdân tộc ta vợt qua mọi thử thách, đánh bại mọi kẻ thù, giành thắng lợi vẻ vangtrong công cuộc dựng nớc và giữ nớc Mà lịch sử đã chứng minh cho ta thấy

điều đó Đảng và Nhà nớc ta có đợc ngày hôm nay cũng là luôn tâm niệmrằng “Thanh traDân là gốc” Thấm nhuần bài học lịch sử trên, công tác thanh tra cũngdựa vào dân, việc tiếp công dân là rất quan trọng, là bớc đầu tiên của việc giảiquyết đơn th khiếu nại nói chung và giải quyết khiếu nại về đất đai nói riêng.Thực hiện quy chế tổ chức tiếp công dân ban hành kèm theo nghị định89-CP của Chính phủ và quy định tổ chức tiếp công dân ban hành kèm theoQĐ 1245 QĐ/UB ngày 26/9/1997 của UBND tỉnh Hà Tây về việc tiếp côngdân trên địa bàn toàn tỉnh đợc tăng cờng thực hiện Hầu hết các cấp, cácngành đều có trụ sở tiếp công dân, do vậy việc tiếp công dân rất đợc trú trọng.Trên cơ sở đó, Sở Địa Chính Hà Tây luôn coi công tác tiếp công dân lànhiệm vụ hết sức quan trọng Sở đã bố trí phòng tiếp công dân, lịch tiếp côngdân, phân công cán bộ tiếp công dân và các lãnh đạo trực tiếp tham gia tiếpcông dân do vậy việc tiếp công dân thờng xuyên và định kỳ đợc tổ chức thựchiện đều đặn vào thứ t hàng tuần Phòng tiếp dân sạch sẽ lịch sự, có bảng quy

định để cán bộ tiếp công dân và công dân đến đề bạt có trách nhiệm thựchiện, tạo điều kiện tốt cho nhân dân khiếu nại, tố cáo, phản ánh ý kiến củamình

Năng lực của cán bộ tiếp dân liên quan đến sự thành công hay thất bại

của công việc Do đó việc phân công cán bộ tiếp công dân cần có trình độnghiệp vụ, phẩm chất đạo đức, có trình độ tâm lý xã hội và am hiểu pháp luật.Ngời cán bộ tiếp dân phải có thái độ đúng mức, biết phàn đoán sự việc, tómtắt và nhận định sự việc chính xác, biết hớng công dân vào trọng tâm sự việc.Nên sở đã phân công các đồng chí Giám đốc, Phó Giám đốc sở, cử một số các

đồng chí Trởng, Phó phòng chức năng của sở để tham gia ban tiếp dân củatỉnh theo yêu cầu của UBND tỉnh, định kỳ vào thứ 4 hàng tuần Đồng thờiphòng thanh tra của sở cử các cán bộ thanh tra thờng xuyên cùng tiếp với cáclãnh đạo, chịu trách nhiệm tổng hợp ghi chép nội dung vụ việc và sở cũng duytrì đều đặn lịch tiếp dân tại sở vào thứ 4 hàng tuần theo quy định, mỗi tuần 2ngời

34

-Địa điểm tiếp công dân phải thuận lợi để dân đến làm việc, đề bạtnguyện vọng dễ dàng, vì đây là nơi đại diện cho cơ quan Nhà nớc, chínhquyền tiếp đón công dân ở sở Địa Chính phòng tiếp công dân đợc để ở tầng1ngay cổng ngõ tạo điều kiện thuận lợi cho công dân đêns trình bày ý kiến củamình Trong phòng có đủ những trang thiết bị cần thiết để phục vụ cho côngtác tiếp dân nh bàn ghế, ấm chén, quạt, sổ sách làm việc, bản quy định nộiquy của phòng….Không những

c Nguyên tắc khi tiếp dân đến khiếu nại của sở Địa Chính Hà Tây

Để bảo đảm công tác tiếp dân đạt kết quả tốt, Sở đề ra nguyên tắc tiếpdân, các cán bộ tiếp dân phải thực hiện tốt các nguyên tắc sau:

* Tôn trọng quyền khiếu nại của công dân

Điều 74, Hiến pháp năm 1992 và Điều 1 Pháp lệnh khiếu nại, tố cáo củacông dân năm 1991 đều khẳng định công dân có quyền khiếu nại, tố cáo cơquan Nhà nớc, cơ quan thanh tra các cấp phải tôn trọng quyền khiếu nại, tốcáo của công dân Sự tôn trọng đó đợc thể hiện đầu tiên và trớc hết ở việc tiếpxúc với dân Những tổ chức tiếp dân, những cán bộ đợc thay mặt Nhà nớc tiếpdân phải thể hiện thái độ, cử chỉ ứng xử lịch sự, nhiệt tình nghiêm túc và giảiquyết kịp thời những yêu cầu, đề nghị, nguyện vộng của dân

* Khách quan, công khai, dân chủ

Khách quan để đảm bảo việc xem xét, xử lý đúng với bản chất sự việc,phù hợp với diễn biến của thực tế sự việc Trong quá trình giải quyết phải tôntrọng yếu tố khách quan, tránh áp đặt các ý kiến chủ quancủa mình làm cho

sự việc thêm phức tạp, kết quả sẽ sai lệch với thực tế xảy ra

Công khai thể hiện ở việc tiếp công dân đợc tổ chức đoàng hoàng, côngminh, chính đại tại phòng tiếp dân hoặc địa điểm tiếp dân theo đúng phápluật Bất cứ công dân nào cũng có quyền khiếu nại, phản ánh trình bày ý kiếnchính đáng của mình tại phòng tiếp dân Các cán bộ tiếp dân của sở luôn cótrách nhiệm ghi nhận một cách trung thực và phản ánh kịp thời với cơ quan cóthẩm quyền xem xét giải quyết

Dân chủ đợc thể hiện qua quyền bình đẳng của các công dân trớc phápluật Mọi ý kiến đều đợc tôn trọng, đợc giải quyết thấu tình đạt lý

Trong quá trình giải quyết khiếu nại, các cán bộ sở luôn kết hợp chặt chẽcác yếu tố khách quan, công khai, dân chủ và kịp thời

35

-* Thận trọng

Những công dân đến khiếu nại tại sở bao giờ cũng đa ra những nội dungchứng cứ khẳng định sự việc của mình là đúng, khẳng định bản thân họ bịxâm hại nghiêm trọng Chính vì vậy, họ đã tạo ra những cử chỉ gây xúc động,xiêu lòng các cán bộ tiếp dân để thúc ép làm theo ý đồ của cá nhân họ Trongmọi tình hình cụ thể, các cán bộ tiếp dân luôn phải sáng suốt, bình tĩnh, thậntrọng xem xét sự việc một cách chính xác, có căn cứ khoa học Các cán bộtiếp dân tại sở không bao giờ hứa hẹn hoặc khẳng định ngay một vấn đề gì khikhông có đủ căn cứ hoặc khong rõ vụ khiếu nại ngời dân đang trình bày Chỉbày tỏ thái độ khi có đủ căn cứ chính xác, hiểu rõ về vụ việc khiếu nại đó vàtrong phạm vi có thẩm quyền Các cán bộ luôn hết sức thận trọng khi phátngôn và đa ra chứng kiến

d Trình tự, nội dung tiếp dân của các cán bộ Sở Địa Chính Hà Tây

Mỗi công dân đến làm việc với cán bộ tiếp dân thờng có những cáchtrình bày, diễn giải khác nhau Tuỳ phong độ, tuổi tác, giới tính, trình độ hiểu biết của họ mà cán bộ tiếp dân có cách ứng xử cho phù hợp

* Tiếp xúc ban đầu

Khi ngời dân đến phòng tiếp dân, các cán bộ tiếp dân ở sở luôn lịch sự,nhã nhặn, khiêm tốn, đúng mực, đó là phơng châm tiếp dân của cán bộ sở Bất

kỳ tình hình nào cũng không có thái độ hách dịch, cửa quyền, thiếu văn hoá.Vì công dân đến khiếu nại thờng ở tâm trạng đang bị xâm hại về quyền lợi, bị

ức chế về tinh thần, nên họ dễ nóng vội, mất bình tĩnh Cán bộ tiếp dân vẫnnhã nhặn động viên họ trình bày tuỳ thuộc đối tợng mình tiếp là ai, nam haynữ, tuổi tác bao nhiêu, đến đề nghị vấn đề gì để ứng xử cho phù hợp Nếu ng -

ời khiếu nại có thái độ nóng nảy, các cán bộ đã kiên trì nhã nhặn, mềm dẻo

mà không đợc thì yêu cầu họ trình bày rõ ràng, cụ thể, cô đọng và có bằngchứng minh hoạ Nếu những ngời khiếu nại tỏ ra xúc động, cán bộ động viên

họ, tạo điều kiện để họ phấn khởi, bình tĩnh trình bày mục đích, nội dung, yêucầu sự việc cần giải quyết Ngời có thái độ thiếu văn hoá thì cán bộ tiếp dânxác định t tởng cho họ đây là cơ quan Nhà nớc cần nghiêm túc Trong mọitình huống, ngời tiếp dân phải giành thế chủ động, sáng suốt phán đoán sựviệc, kết luận sự việc chính xác, có đầy đủ cơ sở khoa học

* Quá trình làm việc

36

-Sở đã có quy định rõ đối với các cán bộ tiếp dân tại bàn làm việc cần ghi

rõ ngày, họ tên, địa chỉ, nội dung ngời dân đến làm việc vào sổ tiếp dân

Sau đó yêu cầu họ cung cấp đơn từ, các tài liệu, chứng cứ kèm theo đơn ( nếu có )

Bảng 5: Công tác vào sổ tiếp dân của các cán bộ tiếp dân năm 2001

Địa chỉ của công dân

Nội dung khiếu nại, tố cáo, kiến nghị

Ghi chú

2/5 Hồ Văn Thanh Lại Hà Nhi Ta Nai

Hoài Đức

KN-tranh chấp ngõ đi

Đang xem 2/5 Hồ Văn Thanh Chu Văn Hà Cổ Đô

Ba Vì KN-đòi lại đất cũ11/5 Phú Cơng

Lu Bá Chi

Sa La

Hà Đông

KN-đòi đền bù giảiphóng Báo cáo

Thanh Oai

KN-tranh chấp với ông Kha

Nguồn: Báo cáo công tác tiếp dân tại Sở Địa Chính Hà Tây

Khi công dân đa đơn th khiếu nại, các cán bộ tiếp dân cần xem xét đơn,tài liệu để phân loại đơn và sau này xác định tính thật giả, độ tin cậy của tàiliệu đó Nếu đơn khiếu nại quá thời hiệu hoặc khiếu nại sai thì các cán bộ tiếpdân giải thích để họ tự rút đơn Nếu nội dung không đúng thẩm quyền thì h-ớng dẫn họ đến cơ quan có thẩm quyền để trình bày Nếu nội dung thuộcthẩm quyền thì cán bộ tiếp dân yêu cầu họ trình bày, lắng nghe và phán đoán

sự việc, lu ý họ cần tập trung vào trọng tâm của vấn đề Đồng thời ghi lại mộtcách nghiêm túc, tỷ mỉ thành biên bản những ý kiến, những điều dân trìnhbày Có điều gì ngời dân còn cha rõ, còn thắc mắc thì cán bộ tiếp dân giảithích cho họ hiểu

Với những trờng hợp đoàn đông ngời cùng đến khiếu nại thì cán bộ tiếpdân yêu cầu họ cử đại diện để làm việc và bố trí nơi chờ đợi cho những ngờicòn lại Với những đoàn ngời có hành vi quá khích, gây rối thì sở luôn có biệnpháp đảm bảo an toàn và ngăn chặn kịp thời khi cần thiết

Sau đó cán bộ tiếp dân đọc biên bản để họ nghe, yêu cầu họ ký vào biênbản Nếu có tài liệu kèm theo đơn thì cán bộ yêu cầu họ cung cấp và có xácnhận Với những đơn thuộc thẩm quyền giải quyết thì viết phiếu hẹn hoặc hẹnngày gặp gỡ với đơng sự Các cán bộ tiếp dân bổ xung các nội dung vào sổ

37

-tiếp dân, hoàn chỉnh hồ sơ để trình lãnh đạo và bàn giao cho ngời trực -tiếpgiải quyết từng vụ cụ thể theo sự phân công của đồng chí Tránh Thanh tra sở.Trong 2 năm qua chỉ riêng Sở Địa Chính Hà Tây đã tiếp không biết baonhiêu lợt ngời, không kể các cán bộ Sở Địa Chính tiếp tại các địa điểm ở cáchuyện, thị xã và các xã theo yêu cầu của UBND tỉnh Có thể nói số lợng ngời

đến thì rất lớn tính theo lợt ngời Nhng có ngời đến hàng chục lợt trong mộtthời gian ngắn, lí do họ không chờ đợi đợc là vì vụ việc khiếu nại liên quan

đến những công việc cấp bách nh tranh chấp ranh giới phát sinh trong quá

đúng cơ quan có thẩm quyền, họ gửi lan tràn đơn th khiếu nại ở các cơ quan

có thẩm quyền khác nhau hoặc tình trạng gửi đơn th khiếu nại vợt cấp cũngphổ biến do họ không tin tởng vào cấp cơ sở giải quyết khiếu

nại Hay họ lo sợ phải chờ đợi., hoặc một số ngời không hiểu biết về luật nóichung, luật khiếu nại, tố cáo nói riêng nên đơn th khiếu nại gửi lên sở ĐịaChính thì nhiều nhng số đơn thuộc thẩm quyền giải quyết của Sở là rất ít Đểchứng minh điều đó ta có thể thông qua báo cáo của sở Địa Chính nh sau:

38