Tr�n Văn Đ�i 0 BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN TRƯỜNG CAO ĐẲNG CƠ GIỚI VÀ THỦY LỢI GIÁO TRÌNH THIẾT BỊ ĐIỆN GIA DỤNG NGHỀ ĐIỆN CÔNG NGHIỆP TRÌNH ĐỘ CAO ĐẲNG (Ban hành kèm theo quyết định số 546[.]
THI Ế T B Ị C Ấ P NHI Ệ T
KHÁI NIỆM CHUNG
- Trong đời sống cũng như trong sản xuất yêu cầu về sử dụng nhịêt năng rất lớn Trong các ngành công nghiệp khác nhau, nhiệt năng dùng để nung, sấy, nhiệt luyện nấu chảy các chất cũng như là một yêu cầu không thể thiếu Nguồn nhiệt năng này được chuyển từ điện năng qua các lò điện là phổ biến, rất thuận tiện, rễ tự đọng hoá điều chỉnh nhiệt đọ trong lò điện.
Trong sinh hoạt hàng ngày, nhiệt năng chủ yếu được sử dụng để đun, nấu và nướng thức ăn, giúp công việc nội trợ trở nên thuận tiện hơn Nguồn nhiệt năng này còn được chuyển đổi từ điện năng qua các thiết bị như bàn là điện, bếp, nồi cơm điện và bình nóng lạnh, mang lại sự tiện lợi trong sinh hoạt Việc sử dụng năng lượng từ điện không gây ô nhiễm và tác động tiêu cực đến môi trường sống, góp phần thúc đẩy sử dụng năng lượng sạch, bền vững.
- Biến đổi điện năng thành nhịêt bằng nhiều cách: nhờ hiệu ứng Joule (lò điện trở ), nhờ phóng điện hồ quang (lò hồ quang), nhờ tác dụng nhiệt của dòng điện xoáy foucault thông qua hiện tượng cảm ứng điện từ (lò cảm ứng )
- Phân loại theo nhiệt độ của lò
+ Lò nhiệt độ trung bình từ 650 0 c-1200 0 c
- Phân loại theo mục đích sử dụng
+ Lò dùng trong công nghiệp (tôi, ram, ủ, nấu chảy )
+ Lò dùng trong phòng thí nghiệm
+ Lò dùng trong xí nghiệp chế biến
+ Lò dùng trong gia đình
- Phân loại theo đặc tính làm việc
+ Lò làm việc liên tục
+ Lò làm việc gián đoạn
- Nhiệt: là sự chuyển động của các phân tử trong vật thể, phụ thuộc vào 2 yếu tố nhiệt độ và áp xuất đơn vị xác định là J, kJ, cal; kcal ứng với mỗi áp xuất nó có một nhiệt độ tương ứng.Các thiết bị loại này được chế tạo dựa trên cơ sở tác dụng nhiệt của dòng điện (định luật joule-lenx) khi dòng điện chạy qua dây dẫn làm cho nó nóng lên lượng nhiệt sinh ra tỉ lệ với bình phương dòng điện, với điện trở và thời gian duy trì dòng điện
R: Điện trở của vật dẫn t: Thời gian [s]
Dựa vào định luật này, người ta tính toán thiết kế các đồ dùng điện như bàn ủi, bếp điện, nồi cơm điện, ấm điện, mỏ hàn điện với nhiều công dụng khác nhau Điểm chung của các thiết bị này là dây đốt nóng được làm bằng những vật liệu có điện trở suất lớn như vonfram, constantan, maiso, nicrom nhằm tạo ra điện trở lớn để sinh ra nhiều nhiệt hơn Ngoài ra, các vật liệu này còn có khả năng chịu được nhiệt độ rất cao, giúp đảm bảo độ bền và hiệu suất hoạt động của thiết bị.
Nghề: Điện công nghiệp 3 Giáo trình: Thiết bị điện gia dụng
BÀN ỦI ĐIỆ N
Bàn là điện có nhiều loại khác nhau, có loại bàn là tự động điều chỉnh nhiệt độ không có phun nước (bàn là khô), có loại tự động điều chỉnh nhiệt độ và phun nước, có loại bàn là hơi nước Hiện nay bàn là còn lắp thêm các mạch điện tử, bán dẫn để có thể điều chỉnh nhiệt độ theo chương trình chính xác đến từng độ
1.2.1 Cấu tạo và nguyên lý
1.2.1.1 Bàn ủi không có điều chỉnh nhiệt độ a) Cấu tạo: Gồm có hai bộ phận chính: Dây đốt nóng và vỏ bàn là
- Dây đốt nóng được làm bằng hợp kim Niken – Crôm, chịu được nhiệt độ cao vỏ bàn là gồm đế và nắp
- Đế được làm bằng gang hoặc hợp kim nhôn, được đánh bóng hoặc mạ Crôm,
- Nắp được làm bằng đồng, thép mạ crôm hoặc nhựa chịu nhiệt, trên có gắn tay cầm cứng bằng nhựa chịu nhiệt
Điều chỉnh nhiệt độ tự động của bàn là được thực hiện bằng rơle nhiệt RN đóng mở mạch điện cấp cho dây điện trở, giúp bàn là duy trì nhiệt độ ổn định Vị trí điều chỉnh của rơle nhiệt RN ảnh hưởng đến cam lệch tâm C, từ đó thay đổi khoảng cách tiếp điểm của rơle, điều chỉnh nhiệt độ làm việc của bàn là phù hợp với nhu cầu người dùng Dòng điện chạy qua dây điện trở của bàn là phải đi qua một đoạn điện trở ngắn, tạo ra sụt áp khoảng 2,5V để cấp nguồn cho đèn tín hiệu Đ, giúp cảnh báo trạng thái hoạt động của bàn là một cách chính xác và hiệu quả.
Hình 1-1 Sơ đồ nguyên lý (a) và cấu tạo của bàn là (b) 1- Nắp; 2- Núm điều chỉnh nhiệt độ; 3- Đế; 4- Dây đốt nóng
Hình 1-1 trình bày sơ đồ nguyên lý và cấu tạo của bàn là thông thường (bàn là khô) có khả năng tự động điều chỉnh nhiệt độ, hoạt động trên điện áp 220V với công suất 1000W Nguyên lý làm việc của bàn là dựa trên quá trình nung nóng qua điện trở để tạo ra nhiệt, giúp mực nhiệt tự điều chỉnh phù hợp với từng loại vải, đảm bảo hiệu quả và an toàn khi sử dụng.
Khi bật điện, dòng điện chạy qua dây đốt nóng của bàn là, tạo ra nhiệt năng làm nóng đế bàn là Trong bàn là có rơ le nhiệt με hoạt động dựa trên thanh kim loại kép gồm hai tấm kim loại có hệ số dãn nở nhiệt khác nhau; khi nhiệt độ đạt mức quy định, thanh kim loại này uốn cong và đẩy tiếp điểm, ngắt mạch điện của bàn là Khi bàn là nguội đi, thanh kim loại trở lại trạng thái ban đầu, tiếp điểm rơ le đóng lại, mạch điện kín và đèn tín hiệu Đ sáng Thời gian đóng/ngắt của rơ le phụ thuộc vào vị trí điều chỉnh trên cam C, giúp người dùng dễ dàng thiết lập nhiệt độ phù hợp với chất liệu vải khác nhau.
Nghề: Điện công nghiệp 4 Giáo trình: Thiết bị điện gia dụng
1.2.1.1 Bàn ủi có điều chỉnh nhiệt độ
Bàn ủi điện có điều chỉnh nhiệt độ là thiết bị gia nhiệt tích hợp bộ phận khống chế nhiệt độ, giúp điều chỉnh nhiệt độ phù hợp cho nhiều loại vải Hầu hết các dòng bàn ủi này sử dụng rơle nhiệt để duy trì mức nhiệt ổn định, đảm bảo quá trình ủi hiệu quả và an toàn Cấu tạo của bàn ủi điện có điều chỉnh nhiệt độ thường được thể hiện rõ qua hình 2, minh họa các bộ phận quan trọng như bộ điều chỉnh nhiệt và hệ thống cảm biến nhiệt Thiết bị này phù hợp cho người dùng cần kiểm soát nhiệt độ chính xác khi ủi đồ, giúp giảm thiểu rủi ro gây cháy hoặc làm hỏng vải.
Bộ phận điều chỉnh của bàn ủi là một rơle nhiệt, gồm một cặp kim loại kép đặt sát với đế làm việc của bàn ủi Cặp kim loại này gồm hai tấm kim loại có hệ số giãn nở nhiệt khác nhau, được hàn chặt với nhau để phản ứng với nhiệt độ Khi bị đốt nóng, cặp kim loại sẽ cong về phía tấm kim loại ít giãn nở hơn, và mức độ cong tăng lên khi nhiệt độ càng cao, dẫn đến việc đẩy tấm tiếp điểm trên.
Nghề: Điện công nghiệp 5 Giáo trình: Thiết bị điện gia dụng
Khi nhấn nút lên hoặc mở tiếp điểm (30), dòng điện cấp nhiệt qua dây điện trở (10) sẽ bị ngắt Khi mất điện, bàn ủi bắt đầu nguội dần và cặp kim loại thẳng dẫn trở lại, cho đến khi đóng tiếp điểm để tiếp tục hoạt động.
Bàn ủi có điện được điều chỉnh nhiệt độ thông qua trục cam (1) kết nối với núm điều chỉnh nhiệt của bàn ủi (núm 7), giúp thay đổi vị trí của lá tiếp điểm dưới (8) và thời gian mở tiếp điểm (3), từ đó duy trì nhiệt độ phù hợp để ủi quần áo Các bộ phận điều chỉnh nhiệt độ ngoài các bộ phận thông thường giúp người dùng dễ dàng kiểm soát nhiệt độ ủi và duy trì trong một khoảng thời gian nhất định Việc tùy chọn giới hạn nhiệt độ phù hợp phụ thuộc vào loại vải cần ủi, đảm bảo hiệu quả và an toàn cho từng loại chất liệu.
- Kiểm tra cách điện của bàn ủi trước khi sử dụng.
- Sử dụng núm điều chỉnh để điều chỉnh nhiệt độ thích hợp với từngloại vải.
Khi sử dụng bàn là, cần để trẻ em tránh xa để tránh nguy cơ bỏng Trong quá trình chờ đợi để sử dụng, nên để bàn là ở trạng thái đứng nhằm đảm bảo an toàn Tuyệt đối không bỏ bàn là ra ngoài khi nó còn đang hoạt động để tránh tai nạn hoặc cháy nổ.
Khi sử dụng bàn là, nguy cơ bị cháy lớn do người dùng chưa biết cách chọn mua và điều chỉnh nhiệt độ phù hợp, cũng như không chú ý đến các thiết bị phụ trợ như dây dẫn điện, ổ cắm, phích cắm Để đảm bảo an toàn cho người và thiết bị, cần đọc kỹ hướng dẫn sử dụng và bảo quản bàn là, đồng thời sử dụng đúng mục đích để tránh các rủi ro cháy, bỏng và hỏa hoạn.
Để tránh quá tải mạch điện, không nên sử dụng nhiều thiết bị công suất lớn trên cùng một mạch, và nên kết hợp công tắc tự động với ổ cắm bàn là để đảm bảo an toàn điện Một bàn là đạt chất lượng cao cần có tuổi thọ tối thiểu 500 giờ sử dụng, mặt đáy bằng gang mạ crôm, phẳng không trầy xước, cùng với nhiệt độ ổn định và tay cầm được phủ lớp sơn bảo vệ chịu nhiệt đến 120°C Hiện nay, các loại bàn là đều được trang bị công nghệ tự động điều chỉnh nhiệt độ, giúp hạn chế nguy cơ cháy quần áo.
Đối với bàn là dùng trong gia đình, nên chọn loại có công suất từ 400-500W để phù hợp với nhu cầu sử dụng hàng ngày Nếu bạn muốn sử dụng bàn là có chức năng phun hơi nước hoặc phun sương, hãy chọn loại có công suất từ 1000W trở lên, chẳng hạn như 1200W để đảm bảo hiệu quả và tiết kiệm thời gian làn Ngoài ra, việc chọn mua các sản phẩm từ những thương hiệu uy tín sẽ giúp bạn yên tâm về chất lượng và độ bền của bàn là.
Khi mua bàn là, bạn cần kiểm tra bằng cách cắm thử vào ổ điện để đảm bảo an toàn Đối với ổ cắm hai chấu, nên thử hai lần bằng cách tráo đầu phích cắm để phát hiện hiện tượng rò điện Đồng thời, ổ cắm phải chắc chắn, phích cắm không bị han gỉ để đảm bảo độ an toàn và độ bền của thiết bị.
- Dây dẫn điện (dây dẫn của bàn là, dây dẫn của ổ cắm điện) phải chọn loại chịu tải lớn hơn công suất của bàn là
Nghề: Điện công nghiệp 6 Giáo trình: Thiết bị điện gia dụng
- Đối với dây dẫn của bàn là, thường là loại dây mềm 3 lõi đồng, có cách điện bằng cao su và có bọc vải bông Tốt nhất là chọn loại bàn là có dây cách điện hai lần
- Đối với dây dẫn của ổ cắm, nên chọn loại dây dẫn và ổ cắm có công suất lớn của các thương hiệu có uy tín
- Để tránh nguy hiểm do bị điện giật, không được nhúng bàn là vào nước hoặc các chất lỏng khác
Nên tắt bàn là trước khi cắm điện hoặc rút phích cắm ra khỏi ổ cắm để đảm bảo an toàn Khi tháo phích cắm, không giật mạnh dây, mà nên cầm chắc tay vào phích để tránh gây hỏng hóc hoặc tai nạn Việc rút phích cắm đúng cách giúp bảo vệ thiết bị và giữ an toàn cho người sử dụng.
- Không để dây dẫn của bàn là chạm vào bề mặt nóng tránh làm hỏng cách điện gây nên hở điện
NỒI CƠM ĐIỆN
1.3.1 Cấu tạo và nguyên lý hoạt động
Nồi cơm điện ngày càng được sử dụng rộng rãi vì nó có những ưu điểm sau: làm việc tin cậy, an toàn, rất tiện lợi Nếu nấu cơm bằng nồi cơm điện sẽ không có cháy, tiết kiệm được gạo, tiết kiệm điện so với nấu cơm bằng bếp điện Nồi cơm điện có nhiều loại, dung tích từ 0,75; 1,0; 1,8; 2,5 lít Có loại nắp rời, có loại nắp dính liền, có loại nồi đơn giản tiếp điểm cơ khí, có loại nồi tự động nấu cơm theo chương trình, hẹn giờ nấu, ủ Theo cách tác động mở tiếp điểm khi cơm chín, nồi cơm điện thường chia ra làm hai loại chính: Nồi cơm điện cơ, dùng tiếp điểm cơ khí và nồi cơm điện tử Điều khiển nhiệt độ quá trình nấu dùng các linh kiện điện tử
Cấu tạo nồi cơm điện gồm ba phần chính:
- Vỏ nồi: vỏ nồi thường có hai lớp, giữa hai lớp vỏ có lớp bông thuỷ tinh cách nhiệt để giữ nhiệt bên trong Trên vung nồi có van an toàn, được đậy chặt, khít với nồi để nhiệt năng không phát tán ra ngoài Ngoài vỏ còn có cốc hứng nước ngưng tụ để khỏi rơi xuống nền bếp
- Nồi nấu: nồi nấu làm bằng hợp kim nhôm đặt khít trong vỏ, trong nồi có phủ một lớp men chống dính màu ghi nhạt
Phần đốt nóng (mâm nhiệt) sử dụng dây điện trở được đúc trong ống chịu nhiệt và cách điện với vỏ Ống chứa dây điện trở này được đặt trong mâm dưới đáy nồi, giống như một bếp điện, đảm bảo truyền nhiệt hiệu quả và an toàn trong quá trình nấu.
- Ở giữa mâm nhiệt có bộ cảm biến nhiệt bên dưới nồi dùng để tự động ngắt điện khi cơm chín
Nghề: Điện công nghiệp 8 Giáo trình: Thiết bị điện gia dụng
- Với những nồi cơm điện rẻ tiền thì rơle chính sử dụng loại nam châm vĩnh cửu kém chất lượng, sau một thời gian mất đi tính chính xác để bật lò xo, dẫn đến hậu quả xảy ra là cơm sượng chưa chín hoặc chín khét (cháy cơm)
- Khi nấu cơm mà để thời gian hâm liên tục cũng làm giảm tuổi thọ của nam châm bên trong nồi cơm điện a) Sơ đồ nguyên lý
Sơ đồ nguyên lý nồi cơm điện điều khiển bằng rơ le nhiệt.
Rc: Điện trở chính (nấu)
Rp: Điện trở phụ (hâm)
N, H : các tiếp diểm b) Nguyên lý hoạt động
Trong quá trình điều khiển, nam châm 1 được đẩy vào đáy trụ sắt, dẫn đến bị hút chặt và làm tiếp điểm n đóng lại, cấp điện cho R C và làm đèn báo sáng Khi nhiệt độ nồi tăng lên khoảng 70°C, bản lưỡng kim 3 cong lên và đóng tiếp điểm H, cho phép một phần dòng điện chạy qua RP mà không ảnh hưởng đến quá trình đốt nóng vì khi đó RP bị nối tắt, khiến nhiệt độ vẫn tiếp tục tăng lên.
- Nhiệt độ tăng đến khoảng 90 0 C, bản lưởng kim cong nhiều đến mức làm cho thanh động của tiếp điểm H chạm vào đầu vít 4 và tiếp điểm bị cắt, lúc này RC vẫn được cấp điện qua tiếp điểm N
Nghề: Điện công nghiệp 9 Giáo trình: Thiết bị điện gia dụng
- Khi nhiệt độ tăng đến 125 0 C (cơm đã cạn nước gần chính) nam châm 1 mất từ tính và nhã ra làm cắt tiếp điểm N
- Nhiệt độ giảm dần dưới 90 0 C, tiếp điểm H đóng lại RP được nối tiếp với RC hâm nóng cơm ở nhiệt độ từ (70 - 90) 0 C
Nguyên lý làm việc của nồi cơm điện cơ ( còn gọi là nồi cơm cơ) a) Sơ đồ nguyên lý b) Nguyên lý hoạt động
- Chế độ nấu cơm, dùng một điện trở mâm chính R 1 đặt dưới đáy nồi
- Chế độ ủ cơm hoặc ninh thực phẩm dùng thêm một điện trở phụ công suất nhỏ
R2 gắn vào thành nồi Việc nấu cơm, ủ cơm được thực hiện hoàn toàn tự động
Khi nấu cơm, ấn nút M để đóng công tắc, nguồn điện trực tiếp qua mâm chính R1 có công suất lớn để nấu chín cơm Khi cơm chín, nhiệt độ trong nồi tăng lên, nam châm vĩnh cửu NS phía dưới đáy nồi nóng lên, làm giảm từ tính của nam châm, tự động mở contact và chuyển sang chế độ ủ cơm Lúc này, R1 nối tiếp với R2, đèn vàng sáng báo hiệu cơm đang trong chế độ giữ ấm.
Sử dụng cốc đong để đo gạo nấu, trong đó một cốc đong tương đương 0,18 lít hoặc khoảng 150g gạo; tránh vo gạo trực tiếp trong nồi con để tránh gây xước lớp chống dính và méo nồi do va chạm Điều này giúp duy trì độ bền của nồi và đảm bảo quá trình gia nhiệt diễn ra hiệu quả hơn nhờ tiếp xúc tốt với mâm phát nhiệt.
Để nấu cơm, bạn bắt đầu cho gạo vào nồi con rồi đổ nước theo tỷ lệ phù hợp, ví dụ như mức cao nhất (mức 10) tương ứng với 10 cốc gạo Bạn có thể điều chỉnh lượng nước tùy vào loại gạo, bởi vì một số loại gạo nở nhiều hơn hoặc ít hơn để có kết quả cơm thơm ngon, chín đều.
Để vệ sinh lòng nồi, bạn cần dùng vải mềm lau khô bên ngoài lòng nồi trước khi nhẹ nhàng đặt vào thân nồi Sau đó, xoay lòng nồi vài lần để đảm bảo đáy nồi và mâm phát nhiệt tiếp xúc tốt, giúp tăng hiệu quả truyền nhiệt và kéo dài tuổi thọ của thiết bị.
- Không được để các vật lạ nằm giữa đáy lòng nồi và mâm điện phát nhiệt
Nghề: Điện công nghiệp 10 Giáo trình: Thiết bị điện gia dụng
- Lớp chống dính được phủ bên trong lòng nồi phù hợp với tiêu chuẩn về an toàn thực phẩm, hoàn toàn không gây hại sức khỏe con người
Để đảm bảo hiệu quả nấu, bạn cần nhẹ nhàng nhấn mặt nắp xuống cho đến khi nút mở khớp hoàn toàn với nhau, giúp nắp nồi được đậy kín và tránh thoát hơi, đồng thời giữ nhiệt tốt hơn trong quá trình nấu.
Lưu ý: Luôn để chức năng "Cook" khi bắt đầu nấu và chức năng "Warm" khi hâm nóng lại
- Khi đã chuẩn bị nấu xong, trước tiên cắm dây nguồn vào ổ cắm của nồi, sau đó cắm dây nguồn vào ổ cắm nguồn điện xoay chiều
Sau khi cắm phích vào nguồn điện, đèn "Giữ ấm" - "Keep Warm" sẽ sáng lên, bạn cần nhấn nút nấu "Nấu cơm" - "Cooking" để bắt đầu quá trình nấu cơm Lưu ý rằng nếu chỉ để đèn "Warm" sáng, cơm sẽ không chín, vì vậy việc khởi động chế độ nấu là cần thiết để đảm bảo cơm chín đều và ngon hơn.
Khi hoàn tất việc nấu, nút nấu sẽ nhảy lên tự động và phát ra tiếng "tắc" cùng lúc Đồng thời, đèn "Nấu" (Cooking) sẽ tắt, trong khi đèn "Giữ ấm" (Keep Warm) sẽ sáng để báo hiệu quá trình nấu đã kết thúc và thức ăn đang được giữ ấm hiệu quả.
- Nếu trong cụm thoát hơi có vật thể lạ phải làm vệ sinh để tránh hiện tượng tràn nước ảnh hưởng đến hiệu quả nấu cơm
- Khi làm vệ sinh cụm thoát hơi không được nhấn hoặc kéo zuăng thoát hơi một cách tuỳ ý
- Không được dùng lòng nồi để nấu trực tiếp trên thiết bị ra nhiệt khác điều đó làm cho lòng nồi dễ biến dạng
- Khi cơm mới vừa chuyển sang trạng thái giữ ấm, không nên dùng cơm ngay, cơm sẽ mềm và ngon hơn nếu giữ ấm 15 phút
- Thời gian giữ ấm không được kéo dài quá 12 giờ tránh cơm bị biến dạng d) Vệ sinh nồi cơm điện
- Cụm thoát hơi phải được làm vệ sinh kịp thời, nắp và thân cụm thoát hơi phải vệ sinh riêng
- Dùng vài lau khô vắt khô để lau sạch nắp cụm thoát hơi, thân cụm thoát hơi
Lấy lòng nồi ra khỏi thân nồi cơm và rửa sạch bằng chất tẩy rửa phù hợp với mục đích gia đình Sau đó, xả lại bằng nước sạch để loại bỏ hoàn toàn các chất cặn bã, rồi lau khô bằng khăn mềm để đảm bảo lòng nồi luôn sạch sẽ, đảm bảo vệ sinh và hiệu quả nấu cơm.
Tránh sử dụng các loại bàn chải kim loại hoặc dụng cụ cứng để rửa lòng nồi, nhằm bảo vệ lớp chống dính bên trong khỏi bị trầy xước hoặc hư hỏng Để giữ cho lòng nồi luôn bền đẹp và an toàn khi sử dụng, hãy dùng các dụng cụ mềm, phù hợp và vệ sinh đúng cách Điều này giúp duy trì chất lượng của lớp chống dính và kéo dài tuổi thọ của nồi.
- Tháo hộp chứa nước ra và đổ nước thừa bên trong, rửa sạch và lắp lại giá đỡ hộp chứa nước
BẾP ĐIỆN
1.4.1 Cấu tạovà nguyên lý hoạt động:
Bếp điện là thiết bị gia nhiệt sử dụng dây điện trở để truyền nhiệt hiệu quả Các loại bếp điện có công suất khác nhau, bao gồm bếp đơn và bếp kép (2 kiềng), phù hợp với nhu cầu sử dụng đa dạng Bếp điện kiểu hở ít được sử dụng do không an toàn và hiệu suất thấp, trong khi đó, bếp điện kiểu kín được sử dụng phổ biến nhờ vào khả năng cao về hiệu suất và an toàn hơn Bếp điện kiểu kín có vỏ ngoài bằng sắt tráng men, dây điện trở được đúc kín trong ống, giúp đảm bảo độ bền, cách điện tốt và hiệu suất hoạt động tối đa Công suất của bếp điện kiểu kín tối đa đạt 2 KW, vận hành ở điện áp 220V, phù hợp cho nhiều ứng dụng gia đình và nhà bếp hiện đại.
Bếp kép được trang bị từng kiềng có công tắc chuyển mạch riêng, cho phép nấu ở các chế độ nhiệt độ khác nhau như nhiệt độ cao (650-700°C), nhiệt độ trung bình (550-650°C), và nhiệt độ thấp (250-400°C) Thiết kế này giúp người dùng dễ dàng điều chỉnh nhiệt độ phù hợp với từng món ăn, nâng cao hiệu quả nấu nướng Các chế độ nhiệt đa dạng của bếp kép đảm bảo đáp ứng nhu cầu nấu ăn phong phú, tiết kiệm thời gian và năng lượng.
Hình 1-11: Một số loại bếp điện đơn và đôi
Nguyên lý hoạt động của nhóm thiết bị này dựa trên dây đốt (điện trở) để làm nóng trực tiếp hoặc gián tiếp, nhưng nếu nguyên liệu và kỹ thuật lắp ráp không đảm bảo, nguy cơ rò rỉ điện rất cao Dây dẫn điện không đạt chuẩn dễ gây quá tải, nóng chảy hoặc chạm mạch, dẫn đến chập điện nguy hiểm Sử dụng dây đốt chất lượng kém hoặc lắp ráp không đúng kỹ thuật có thể khiến chúng chạm vào thành bếp hoặc mâm nhiệt, gây ra các sự cố chập điện Bên cạnh đó, linh kiện trong bếp điện dễ bị lão hóa hoặc gỉ sét do môi trường nhiệt cao, làm tăng nguy cơ chập điện Đặc biệt, cần tránh để nước tràn ra bếp trong quá trình nấu nướng, vì điều này có thể làm hỏng thiết bị nhanh chóng Việc giữ vệ sinh bếp thường xuyên và lau chùi sau mỗi lần đun nấu giúp duy trì an toàn và tuổi thọ của thiết bị.
Nghề: Điện công nghiệp 15 Giáo trình: Thiết bị điện gia dụng
1.4.2 Hư hỏng và cách sửa chữa.
Hư hỏng phổ biến của bếp bao gồm rơ le nhiệt dễ bị hỏng do đóng mở tiếp điểm khi bếp đạt nhiệt độ cao, dây điện trở đứt hoặc chuyển mạch không tiếp xúc, gây ảnh hưởng đến hiệu suất hoạt động Để sửa chữa hiệu quả, cần xác định chính xác nguyên nhân hư hỏng của bếp Ngoài ra, việc đặt bếp ở vị trí phù hợp cũng rất quan trọng; không đặt bếp trên đất ẩm ướt mà nên để trên cao, nơi khô ráo Khi không sử dụng, người dùng cần rút phích điện để đảm bảo an toàn và tránh các sự cố không mong muốn.
Bình nước nóng
1.5.1 Cấu tạo và nguyên lý hoạt động
Ấm điện là thiết bị quen thuộc sử dụng truyền nhiệt trực tiếp qua nước, khác với bếp điện hoạt động gián tiếp Do điện trở có trị số nhỏ và dòng điện lớn, cần tản nhiệt nhanh để tránh quá nhiệt Không để ấm bị cạn nước vì sẽ gây cháy điện trở, đồng thời cần kiểm tra định kỳ độ rò rỉ điện để đảm bảo an toàn cho người sử dụng.
1.5.2 Hư hỏng và cách sửa chữa
Phần lớn nguyên nhân gây ra tình trạng nước không nóng là do thanh đốt nóng bị hỏng (thanh biến trở).
Lắp đặt không đúng cách
Sử dụng lâu ngày gây hỏng bo mạch
Lớp cách điện của thanh điện trở bị ăn mòn gây rò điện ra nguồn nước
Nguyên nhân bình nóng lạnh bị chạm điện:
Trường hợp bình nóng lạnh mới mua về bị chạm mạch điện thì nguyên nhân chính là do không được lắp đặt đúng cách
Nếu bình nóng lạnh đã sử dụng lâu ngày bị lỗi chạm điện thì có thể do một số nguyên nhân sau:
Lớp cách điện của thanh điện trở bị ăn mòn gây rò điện ra nguồn nước
Rò rỉ nguồn điện do va chạm, kéo dây điện quá căng hoặc bị chuột cắn dây.
Máy bị rỉ nước vào nguồn điện
Hỏng bo mạch chính do sử dụng máy lâu ngày hoặc lỗi của nhà sản xuất
Để khắc phục bình nóng lạnh bị chạm điện, bạn nên lắp đặt ngay cầu dao tự động chống ngắt mạch (CB) để đảm bảo an toàn điện Nếu đã có sẵn CB, bạn không cần phải thực hiện thêm bước này Việc lắp đặt cầu dao tự động giúp ngắt nguồn điện kịp thời khi gặp sự cố, giảm nguy cơ chạm điện và bảo vệ an toàn cho người sử dụng.
Khi xảy ra hiện tượng chạm mạch, việc xác định nguyên nhân gây ra là bước đầu quan trọng để tìm cách xử lý phù hợp Để đảm bảo an toàn và tránh rủi ro về điện, bạn nên nhờ sự trợ giúp của thợ sửa chữa chuyên nghiệp Điều này giúp xử lý sự cố đúng cách, hạn chế nguy hiểm và bảo vệ thiết bị điện trong gia đình.
Nguyên nhân bình nóng lạnh bị rỉ nước:
Hầu như, bình nóng lạnh bị rỉ nước thường gặp ở máy đã được sử dụng trên 2 năm và không bảo dưỡng định kỳ
Thanh magie (thường có tác dụngchống ăn mòn thành bình)bên trong bình nước nóng bị ăn mòn hết và ăn mòn sang thành bình nên gây hiện tượng rỉ nước
Nghề: Điện công nghiệp 16 Giáo trình: Thiết bị điện gia dụng
Cách khắc phụcbình nóng lạnh bị rỉ nước:
Liên hệ với trung tâm bảo hành để nhân viên kỹ thuật hỗ trợ bảo dưỡng máy móc, đặc biệt khi phát hiện thanh magie gần hết và cần thay thế bằng thanh mới để đảm bảo hiệu suất hoạt động của thiết bị.
Bếp từ
Bếp từ là thiết bị đun nấu thông minh sử dụng điện năng để hoạt động Với nguyên lý khi bếp hoạt động, dòng điện sẽ chạy qua cuộn dây đồng đặt dưới mặt kính bếp và sinh ra dòng từ trường trong phạm vi vài milimet trên mặt bếp, từ đó đun nóng nồi có đế nhiễm từ làm chín thức ăn
1.6.1 Cấu tạo và nguyên lý hoạt động
Bếp từ được thiết kế các hình dáng đa dạng như hình vuông, hình tròn, tùy theo mong muốn của bạn mà bạn có thể chọn hình dáng bếp từ mình yêu thích Với gam màu đen cổ điển pha chút hiện đại sẽ giúp không gian bếp của gia đình bạn thêm phần sang trọng Cùng tùy vào loại bếp từ âm hay dương sẽ ảnh hưởng đến độ dày của bếp Chủ yếu độ dày sẽ nằm trong khoảng 7cm - 25cm rất dễ lắp đặt nên bạn không cần lo lắng về điều này Đối với bề mặt phía trên của bếp được cấu tạo từ lớp kính có cách nhiệt, chịu lực tốt, có độ dày từ 4cm - 7cm Bề mặt được thiết kế bảng điều khiển, nút bấm giúp bạn thao tác dễ dàng trong quá trình sử dụng bếp
Nghề: Điện công nghiệp 17 Giáo trình: Thiết bị điện gia dụng a Mâm nhiệt
Mâm nhiệt, hay còn gọi là cuộn cảm, là một linh kiện quan trọng trong cấu tạo của bếp từ, đóng vai trò chính trong quá trình sinh nhiệt Bộ phận này không chỉ đảm bảo nhiệt lượng được phân phối đều mà còn góp phần nâng cao độ ổn định và độ bền của bếp từ Ngoài ra, mâm nhiệt còn giúp tăng cường an toàn trong quá trình sử dụng, giảm thiểu rủi ro hư hỏng và đảm bảo hoạt động hiệu quả của thiết bị Do đó, việc lựa chọn và bảo trì mâm nhiệt đúng cách là yếu tố quan trọng để duy trì hiệu suất hoạt động của bếp từ lâu dài.
Cuộn cảm bếp từ được cấu tạo bởi vòng tròn đơn, gắn kết bằng các sợi dây đồng siêu bền, được cuộn trên một mặt phẳng Khi kích hoạt dòng điện chạy qua mâm điện, bếp từ sẽ tự động nhận diện kích thước của nồi và chỉ sinh ra nhiệt đủ với kích thước của nồi nấu Do đó, khi nấu ăn bằng bếp từ, vô tình tay bạn chạm vào ngoài vùng nấu nhưng không cảm thấy nóng
Trong bếp từ, cảm biến nhiệt không chỉ được lắp đặt trên mâm dây mà còn được gắn vào sò công suất IGBT kết hợp với tấm tản nhiệt để đảm bảo hoạt động hiệu quả Cảm biến này được cố định chắc chắn trên núm cao su có độ đàn hồi tốt, giúp hút chặt và chống trơn trượt trên mặt kính bếp từ, tăng độ bền và an toàn trong quá trình sử dụng.
Hệ thống này có chức năng đo nhiệt độ trên mặt kính và theo dõi nhiệt độ của sò công suất IGBT trong bếp từ Khi nhiệt độ của sò công suất thay đổi, hệ thống sẽ gửi tín hiệu đến vi xử lý để điều khiển tắt bếp kịp thời Bên cạnh đó, quạt làm mát đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì nhiệt độ ổn định, đảm bảo các linh kiện hoạt động hiệu quả và bền bỉ.
Quạt làm mát hay quạt tản nhiệt trong bếp từ đóng vai trò chính trong việc làm mát và giảm nhiệt các linh kiện, giúp duy trì nhiệt độ phù hợp khi bếp hoạt động với công suất cao Việc này góp phần bảo vệ linh kiện điện tử và đảm bảo hoạt động của bếp từ luôn ổn định, nâng cao tuổi thọ thiết bị Quạt thông gió trong bếp từ là thành phần quan trọng giúp cân bằng nhiệt độ, hạn chế quá nhiệt và giữ cho bếp hoạt động hiệu quả, an toàn.
Nghề: Điện công nghiệp 18 Giáo trình: Thiết bị điện gia dụng
Mỗi bếp từ đều được trang bị 1 đến 2 quạt làm mát tùy vào số lượng vùng nấu của bếp và chất lượng quạt Theo quy tắc thông thường, những loại bếp từ đôi sẽ thiết kế 2 quạt làm mát, cùng có bếp từ chỉ có 1 quạt Tuy nhiên, số lượng quạt làm mát không quan trọng, quan trọng là bếp từ đang được sử dụng loại tản nhiệt nào để cân bằng được nhiệt độ bếp khi nấu ăn c Bo mạch bếp từ
Mỗi thiết bị bếp từ có cấu tạo vi mạch khác nhau Tuy nhiên, cấu tạo vi mạch bếp từ thường sẽ có:
- Nguồn điện và mạch chỉnh lưu
- Nguồn chuyển mạch ngắt mở, nguồn xung
- Các cảm biến nhiệt độ
- Khối vi xử lý MUC
- Và một vài linh kiện nhỏ khác trong mạch điện bếp từ
Bo mạch bếp từ là bộ phận có kích thước khá lớn và dễ nhận thấy trong cấu tạo của bếp từ Đặc biệt, đối với bếp từ đôi, bo mạch trở nên phức tạp hơn do được thiết kế in hai lớp giúp tối ưu hóa hiệu suất hoạt động.
Nghề: Điện công nghiệp 19 Giáo trình: Thiết bị điện gia dụng
Bo mạch điều khiển đóng vai trò quan trọng trong quá trình hoạt động của bếp từ, quyết định hiệu quả và độ chính xác của các thao tác Mạch điện bếp từ chịu trách nhiệm cung cấp dòng điện tần số cao cho cuộn cảm, giúp tạo ra nhiệt nhanh chóng và đều đặn Ngoài ra, bo mạch điện còn là bộ phận nhận lệnh trực tiếp từ người dùng qua bảng điều khiển các phím bấm trên mặt bếp, đảm bảo quá trình vận hành dễ dàng và chính xác.
So với bo mạch chính, bo mạch điều khiển có thiết kế đơn giản hơn nhiều, chủ yếu gồm các linh kiện như đèn LED hiển thị và các phím bấm để chọn chức năng nấu Điều này giúp việc vận hành và bảo trì hệ thống trở nên dễ dàng hơn, đồng thời tăng tính linh hoạt trong quá trình sử dụng bếp từ.
Kính Ceramic là loại kính được lựa chọn để thiết kế mặt bếp từ vì nó có khả năng chống trầy xước, chịu va đập, chịu lực tốt, chịu nhiệt rất tốt
Mặt kính bếp từ đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ thân bếp và các linh kiện bên trong, đảm bảo an toàn và độ bền cho thiết bị Ngoài ra, mặt kính còn góp phần nâng cao tính thẩm mỹ, giúp chiếc bếp trở nên sang trọng và hiện đại hơn, thu hút sự chú ý của người tiêu dùng Chọn lựa mặt kính chất lượng cao không chỉ tăng cường độ bền mà còn giúp chiếc bếp từ giữ được vẻ đẹp lâu dài, phù hợp với không gian bếp hiện đại.
Hiện nay, mặt kính cao cấp mà bạn có thể lựa chọn khi mua bếp từ là kính Schott Ceran của Đức và kính EuroKera của Pháp, vì chúng sở hữu chất lượng hàng đầu và khả năng chịu lực cao Các loại bếp từ nhập khẩu từ Việt Nam và Tây Ban Nha thường sử dụng các loại mặt kính cao cấp này để đảm bảo độ bền và an toàn trong quá trình sử dụng.
Nghề: Điện công nghiệp 20 Giáo trình: Thiết bị điện gia dụng
Nguyên lý hoạt động của bếp điện từ dựa trên dòng Fuco để tạo ra nhiệt trực tiếp trong nồi nấu, giúp tối ưu hóa hiệu suất truyền nhiệt Khi cắm điện, mạch dao động LC sinh ra từ trường biến thiên trên mặt bếp, làm xuất hiện dòng điện trong vật dẫn từ trên bề mặt, từ đó sinh ra nhiệt lượng lớn Nồi nấu cần được làm bằng vật liệu sắt từ để đảm bảo truyền nhiệt hiệu quả, trong khi các loại nồi thủy tinh hoặc gốm sứ cần phải dùng đĩa từ lót để sử dụng trên bếp từ Hệ thống điện tử của bếp gồm cầu chỉnh lưu AC-DC, mạch dao động tần số cao, IGBT điều khiển công suất, cuộn cảm ứng và điều khiển bằng MicroController giúp kiểm soát và điều chỉnh chế độ nấu chính xác, mang lại hiệu suất cao và tiết kiệm năng lượng.
1.6.2 Hư hỏng và cách sửa chữa
Lò vi sóng
Lò vi sóng là thiết bị điện lạnh sử dụng năng lượng điện kết hợp với tính chất vật lý của từ trường để làm nóng hoặc nấu chín thức ăn nhanh chóng và tiện lợi Đây là thiết bị nhà bếp thông minh, đã được phát minh từ rất sớm và hiện diện ở hầu hết các căn bếp hiện đại, giúp tiết kiệm thời gian và công sức trong nấu nướng.
1.7.1 Cấu tạo và nguyên lý hoạt động
Các dòng lò vi sóng ra đều hầu hết đều được thiết kế dạng hình hộp chữ nhật với phần vỏ bên ngoài được làm tử kim loại được phủ một lớp sơn tĩnh điện như thép không gỉ để ngăn các bước sóng có thể truyền ra ngoài
Bên trong mỗi thiết bị lò vi sóng đều có một bộ nguồn phát sóng vi ba gọi là magnetron với bước sóng ngắn và nhỏ vì vậy được gọi là vi sóng phan tán quanh khoang lò Dù bước sóng ngắn nhưng có khả năng phân hủy các tế bào sống nên có thể gây hại cho con người vi vậy bạn cần đóng kín lò
Ống dẫn sóng là bộ phận kết nối nguồn magnetron với khoang lò, có vai trò dẫn truyền sóng viba để phát tán đều vào khoang lò nhằm làm chín thức ăn hiệu quả.
Ngăn nấu hay còn gọi là khoang lò là nơi để thực phậm bạn muốn làm nóng, trong khoang lò luôn có một đĩa tròn bằng thủy tinh sẽ xoay liên tục khi máy hoạt động giúp thức ăn của bạnchín đều hơn
Khoang lò thường có đèn chiếu sáng giúp bạn nhận biết độ chín của đồ ăn để điều chỉnh thời gian và nhiệt độ cho phù hợp.
Bộ phân quan trọng khác là mạch điều khiển điện tử giúp bạn điều chỉnh thời gian, chế độ nấu ăn phù hợp với mục đích sử dụng
Nguyên lý hoạt động của lò vi sóng khá đơn giản, không yêu cầu bạn phải giỏi môn vật lý vẫn có thể hiểu rõ Lò vi sóng hoạt động dựa trên cơ chế phát ra các sóng microwave có tần số cao, làm nóng thực phẩm bằng cách tác động vào các phân tử nước, chất béo và đường trong thực phẩm Các sóng này gây dao động các phân tử, dẫn đến sinh nhiệt và làm thực phẩm chín đều Nhờ vào nguyên lý này, lò vi sóng giúp tiết kiệm thời gian nấu nướng một cách hiệu quả và tiện lợi.
Sóng Vi ba sinh ra từ nguồn magnetron sau đó được dẫn theo ống hướng dẫn sóng vào ngăn nấu ăn, các bước sóng phản xạ qua lại với các bức tường thành của ngăn nấu, rồi bị thức ăn hấp thụ
Các phân tử thức ăn như nước, đường, chất béo và các chất hữu cơ khác thường tồn tại dạng lưỡng cực điện, khiến chúng bị quay nhanh qua lại Quá trình dao động này chuyển hóa thành chuyển động nhiệt hỗn loạn qua các va chạm phân tử, giúp nhiệt độ tăng lên và làm chín thức ăn một cách tự nhiên và hiệu quả.
Sóng vi ba tăng cường khả năng kích thích các chất lỏng, khiến nước trong thực phẩm nóng lên nhanh hơn Điều này giúp các phần tử xung quanh hoặc các loại thực phẩm chứa nhiều nước chín nhanh hơn so với những đồ khô Nhờ vào quá trình này, thức ăn có thể được hâm nóng hoặc nấu chín hiệu quả hơn, tiết kiệm thời gian và năng lượng.
1.7.2 Hư hỏng và cách sửa chữa
Nghề: Điện công nghiệp 22 Giáo trình: Thiết bị điện gia dụng
Bảng điều khiển không hoạt động
Có thể do bảng điều khiển bị ẩm ướt, cần phải để vài ngày cho khô Lưu ý tránh xịt nước rửa gần bảng điều khiển
Bảng điều khiển không hoạt động hoặc hoạt động không chính xác
Nếu bảng điều khiển không bị ẩm, hãy kiểm tra xem có bị côn trùng làm hư hại không Côn trùng, đặc biệt là gián, rất thích sự ấp áp của bảng mạch Do vậy, nên gắn lưới ở lỗ thông hơi để ngừa gián chui vào trong lò.
Lò vi sóng không hoạt động
Nguyên nhân và cách khắc phục:
Cầu chì cao áp là thiết bị an toàn quan trọng giúp ngắt dòng điện khi điện áp tăng đột biến, nhằm bảo vệ lò vi sóng khỏi hư hỏng Khi lò vi sóng không hoạt động, việc kiểm tra cầu chì là bước đầu tiên cần thực hiện để xác định nguyên nhân sự cố Trong trường hợp cầu chì bị đứt, bạn có thể thay thế bằng cách gọi thợ sửa, với chi phí khoảng 100.000 đồng Việc bảo trì định kỳ và kiểm tra cầu chì giúp kéo dài tuổi thọ cho thiết bị và đảm bảo an toàn khi sử dụng.
Công tắc cửa của lò vi sóng (cửa kính đã gắn công tắc ngắt nguồn điện) là bộ phận quan trọng để đảm bảo an toàn và hoạt động của thiết bị Khi công tắc cửa bị lỗi hoặc hỏng, lò vi sóng sẽ không hoạt động bình thường hoặc không hoạt động chút nào Để khắc phục, cần kiểm tra công tắc cửa và nếu phát hiện bị hỏng, bạn nên gọi thợ sửa chữa chuyên nghiệp đến nhà để thay thế linh kiện mới, đảm bảo lò vi sóng hoạt động an toàn và hiệu quả.
Cách xử lý khi có tia lửa xuất hiện trong buồng lò
Cách khắc phục: Đảm bảo rằng dụng cụ bỏ trong lò không có chất kim loại hoặc nhôm
Nếu men tráng trong lò bị bong, cần gọi thợ đến sơn lại.
Dư lượng thực phẩm, vỏ bọc thức ăn có hoa văn tráng kim loại hoặc các đốm bong men trong khoang lò có thể gây ra tia lửa điện Vì vậy, việc vệ sinh khoang lò thường xuyên là cần thiết để đảm bảo an toàn Chỉ sử dụng vỏ bọc thức ăn được nhà sản xuất khuyến cáo cho lò vi sóng và tuyệt đối không dùng dụng cụ nấu có chứa kim loại Ngoài ra, lưu ý về đĩa không xoay cũng giúp hạn chế các nguy cơ gây chập cháy trong quá trình sử dụng.
Trục xoay và vòng xoay
Kiểm tra khớp nối nhựa bên dưới khay
Kiểm tra xem đĩa có đặt đúng trên trục xoay hay không
Kiểm tra vòng và con lăn xem có bị lệch hoặc kẹt vì bám bẩn không
Nếu động cơ trục xoay bị hỏng, cần phải gọi thợ chuyên nghiệp
Lò vi sóng không làm nóng được thức ăn
Magnetron – bộ phận phát ra vi sóng
Nếu bạn nghe thấy tiếng ồn ù ù bất thường, thì nguồn magnetron (bộ phận phát ra vi sóng) hoặc các module điện tử khác có thể đã bị hỏng.
Nghề: Điện công nghiệp 23 Giáo trình: Thiết bị điện gia dụng
THIẾT BỊ SỬ DỤNG DỘNG CƠ ĐIỆN
Máy quạt
2.1.1 Cấu tạo và nguyên lý hoạt động
Các loại quạt điện như quạt trần, quạt bàn, quạt treo tường, và quạt cây đều hoạt động dựa trên nguyên lý động cơ một pha, sử dụng tụ thường trực để tạo ra mô-men xoắn Hệ thống điều chỉnh tốc độ của quạt được gọi là hộp số (đối với quạt trần) hoặc bộ điều chỉnh tốc độ tích hợp ngay trong bộ dây cuốn stato (đối với các loại còn lại) Cấu tạo cơ bản của quạt gồm 4 bộ phận chính, đảm bảo hoạt động ổn định và hiệu quả.
Là bộ phận quan trọng nhất của quạt, chất lượng làm việc của động cơ quyết định chất lượng làm việc của quạt
+ Động cơ quạt phổ biến nhất là động cơ lồng chập, do chế tạo dễ, không cần tụ điện, giá thành hạ Tuy nhiên, do tính năng làm việc không cao (momen mở máy nhỏ, khả năng quá tải bé, hệ số công suất thấp), nên quạt chất lượng cao thường dùng là động cơ điện dung.
Quạt dùng tụ điện có nhược điểm là cấu tạo phức tạp và giá thành cao, gây khó khăn trong quá trình sản xuất và bảo trì Trong những hệ thống sử dụng nguồn điện một chiều, người ta thường lựa chọn quạt sử dụng động cơ điện một chiều, như quạt máy trên ô tô, tàu hỏa và tàu điện, để đảm bảo hoạt động ổn định và hiệu quả cao hơn.
Những nơi có nguồn điện 3 pha phù hợp để sử dụng quạt điện 3 pha, vì quạt này có khả năng hoạt động mạnh mẽ và công suất lớn Quạt 3 pha mang lại luồng gió mạnh mẽ, khả năng làm việc ổn định và phần búp gió rộng, giúp làm mát hiệu quả cho diện tích lớn Với đặc điểm này, quạt 3 pha là lựa chọn lý tưởng cho các không gian công nghiệp và khu vực yêu cầu công suất cao.
Quạt 3 pha thường được sử dụng để tạo luồng gió trong các nhà xưởng, hầm lò và nhà máy, giúp cải thiện không khí và làm mát khu vực hoạt động Cánh quạt có nhiệm vụ đẩy không khí thành luồng gió về phía trước và hút khí vào phía sau quạt, đảm bảo hiệu quả thông gió tối ưu Các loại cánh quạt gồm có hai, ba hoặc bốn cánh; trong đó, số cánh ít hơn sẽ tạo ra tốc độ gió nhẹ hơn nhưng lại có búp gió lớn, phù hợp để làm mát nhanh và rộng khắp không gian làm việc.
Cánh quạt thường được làm từ nhựa, cao su, nhôm hoặc tôn, có thể đúc liền với bầu cánh hoặc chế tạo rời rồi lắp vào bầu cánh Đối với cánh quạt bằng kim loại như nhôm, tôn, việc lắp đặt lồng bảo vệ là bắt buộc để tránh hỏng cánh và đảm bảo an toàn cho người sử dụng Yếu tố quan trọng nhất của cánh quạt là phải đảm bảo cân bằng động tốt để quạt vận hành êm và bền bỉ, giúp tạo ra không gian mát mẻ, dễ chịu.
Có tác dụng quét rộng búp gió bằng việc di chuyển góc quét của trục quạt khi quạt làm việc
Bộ phận tuốc năng gồm có: một cơ cấu vít vô tận và bánh răng Vít vô tận chính là d) Hộp số:
Để điều chỉnh tốc độ quay của động cơ quạt, giúp thay đổi tốc độ gió thổi ra, có hai phương pháp chính Việc thay đổi tốc độ quạt giúp nâng cao hiệu quả hoạt động và tùy chỉnh luồng gió phù hợp với nhu cầu sử dụng Các phương pháp này giúp kiểm soát dễ dàng, tối ưu hóa hiệu suất và tiết kiệm năng lượng của hệ thống quạt.
Hộp số sử dụng cuộn cảm được chế tạo từ dây có lõi thép, giúp tạo ra từ trường ổn định Dây cuộn cảm được kết nối nhiều đầu, mỗi đầu cung cấp một số chỉ tốc độ của quạt, đảm bảo điều chỉnh tốc độ chính xác và hiệu quả Sử dụng cuộn cảm trong hộp số giúp cải thiện hiệu suất vận hành của hệ thống làm mát hoặc quạt công nghiệp.
Trong thực tế có hai cách bố trí: bó trí hoặc có thể bố trí ngược lại (số lớn có tốc độ thấp, số nhỏ tốc độ cao)
Các biện pháp thay đổi tốc độ của quạt:
Nghề: Điện công nghiệp 24 Giáo trình: Thiết bị điện gia dụng a) Nối tiếp với dây quấn stato mộtđiện trở hoặc điện kháng
Dây điện trở quấn trên lõi sứ, có nhiều đầu ra để nối tiếp với dây quấn stato Điện trở nối tiếp càng lớn, tốc độ quay của quạt càng chậm Nhược điểm của phương pháp này là hộp số nóng, hiệu suất quạt thấp Quạt trần Marelli, Shanghai kiểu cũ dùng phương pháp này Để khắc phục nhược điểm trên, người ta thay dây điện trở bằng dây điện từ quấn trên lõi thép kĩ thuật điện
Quạt trần Gió biển với cánh dài 1,4m hoạt động trên điện áp 220V, tích hợp hộp số được chế tạo bằng cuộn dây quấn trên lõi thép Hộp số này có ba đầu ra, đều với số vòng quấn phù hợp để tối ưu hóa hiệu suất hoạt động của quạt Sản phẩm thiết kế chắc chắn, phù hợp với các không gian cần quạt trần công suất lớn như căn hộ, khách sạn hay nhà xưởng Với các tính năng nổi bật, quạt Gió biển đem lại luồng gió mát mẻ, ổn định nhờ hệ thống hộp số chất lượng cao và thiết kế cánh quạt bền bỉ.
Quạt có 3 tốc độ ứng với các nấc 1, 2, 3 như ở hình 3-17
Quạt trần Diamond (Trung quốc) dùng cuộn kháng (có đèn tín hiệu) có 4 nấc điều chỉnh tốc độ như ở hình 3-18
Thông số dây của cuộn kháng như sau: Đường kính dây 0,18mm;
Số vòng: W 12 = 415 vòng, W23 = 360 vòng, W34 = 145 vòng
Cuộn W f = 76 vòng, Wd = 42 vòng b) Thay đổi cách mắc nối tiếp, song song các bối dây
Quạt Orbita (Nga) là quạt bàn dùng động cơ có vòng chập, cánh nhựa, có 4 cực, có ba cấp tốc độ:
Khi công tắc ở số 1, tiếp điểm 1-2 và 9-10 đóng, các bối dây 1 nối tiếp với 2; bối 3 nối tiếp với 4, hai cặp bối dây nối song song (hình 3-19a), tốc độ lớn nhất
Nghề: Điện công nghiệp 25 Giáo trình: Thiết bị điện gia dụng
Khi công tắc ở số 2, tiếp điểm 1-3 và 9-11 đóng, các bối dây nối tiếp, song song như ở hình 3-19b, có cấp tốc độ thứ hai
Khi công tắc ở số 3, các tiếp điểm 1-3 và 9-12 đóng, các bối dây được nối như ở hình
3-19c, cấp tốc độ thứ ba (nhỏ nhất) c) Điều chỉnh tốc độ bằng cách thay đổi số vòng dây
Hình 3-20 trình bày sơ đồ quạt bàn chạy tụ, trong đó tốc độ được điều chỉnh bằng cách thay đổi số vòng của dây quấn làm việc và dây quấn khởi động thông qua dây quấn số Công nghệ này giúp kiểm soát hiệu quả tốc độ quạt bàn, nâng cao hiệu suất hoạt động và tiết kiệm năng lượng Sơ đồ cụ thể mô tả cách thay đổi số vòng dây quấn để phù hợp với các mục đích sử dụng khác nhau.
Khi bật số 1 trên hình 3-20a, điện áp nguồn được cấp trực tiếp vào dây quấn làm việc và dây quấn khởi động, giúp quạt vận hành ở tốc độ cao nhất Bật số 2 hoặc 3 sẽ khiến các phần dây quấn số nối tiếp với dây quấn làm việc và dây quấn khởi động, làm giảm dần tốc độ quạt Khác với hình 3-20a, hình 3-20b cho thấy khi bật số 2 hoặc 3, các dây quấn số chỉ nối tiếp với dây quấn làm việc, do đó tốc độ quạt cũng giảm nhưng khác biệt về cách nối dây.
Nghề: Điện công nghiệp 26 Giáo trình: Thiết bị điện gia dụng d) Điều chỉnh tốc độ bằng cách thay đổi điện áp đặt vào stato nhờ tiristo
Trong những năm gần đây, việc sử dụng các linh kiện bán dẫn như tranzito, tiristo, vi mạch IC để điều chỉnh điện áp cấp vào dây quấn stato trở nên phổ biến Hình 3-21 minh họa sơ đồ điều chỉnh tốc độ quạt bàn Mistral (Nhật Bản) hoạt động trên nguồn điện 220V, có động cơ 4 cực và sử dụng tiristo để điều chỉnh điện áp Việc sử dụng chiết áp và các linh kiện bán dẫn giúp kiểm soát nhanh chóng và chính xác tốc độ quay của quạt, nâng cao hiệu quả vận hành của thiết bị.
RC điều khiển góc mở của tiristo
Hình 3-21 là sơ đồ điều chỉnh tốc độ quạt bàn Mistral (Nhật) điện áp nguồn 220V, động cơ 4 cực, dùng tiristo
Dòng điện qua A-C của tiristo, qua kháng L rồi qua dây quấn stato của quạt Thay đổi R C sẽ thay đổi góc mở a của tiristo làm điện áp đặt vào dây quấn stato của quạt thay đổi vô cấp trong khoảng 50% đến 100% Uđm, tốc độ thay đổi vô cấp a) Sử dụng quạt tiết kiệm điện
Máy bơm nước
2.2.1 Cấu tạo và nguyên lý hoạt động
Máy bơm nước dùng trong gia đình gồm các loại sau:
Bơm ly tâm: là loại gồm 1 động cơ làm quay cánh quạt gàu tạo nên sức ly tâm đưa nước lên độ cao thích hợp
Bơm ly tâm tự động là loại bơm tích hợp bình chứa và rơ le áp lực, giúp tự động vận hành khi áp lực nước tại vòi giảm Thiết kế này đảm bảo cung cấp nước liên tục và ổn định cho gia đình hoặc hệ thống cấp nước dân dụng Với khả năng tự điều chỉnh hoạt động dựa trên áp lực, bơm ly tâm tự động tiết kiệm điện năng và nâng cao hiệu quả sử dụng, phù hợp cho các ứng dụng cấp nước tự động.
Bơm rung điện từ, còn gọi là bơm thả giếng, hoạt động dựa trên lực điện từ để kéo hoạt động màng rung nhằm đẩy nước lên trên một cách hiệu quả Nguyên lý hoạt động của bơm phụ thuộc vào sự tạo ra lực điện từ để kích hoạt các bộ phận bên trong, giúp dòng nước được nâng lên một cách liên tục Sơ đồ cấu tạo của loại bơm này thể hiện rõ các thành phần chính như mô tơ điện, màng rung và các bộ phận truyền động, đảm bảo hoạt động ổn định và bền bỉ Bơm rung điện từ thường được sử dụng phổ biến trong các hệ thống cấp nước tự nhiên, đòi hỏi khả năng vận hành liên tục, tiết kiệm năng lượng và dễ bảo trì.
Hình 3-25 Cấu tạo của bơm ly tâm một bánh xe công tác trục ngang Hình 3-25 là nguyên lí cấu tạo của một máy bơm nước kiểu ly tâm một BXCT
Nghề: Điện công nghiệp 29 Giáo trình: Thiết bị điện gia dụng
Chúng ta nghiên cứu sơ đồ bơm 1 BXCT để từ đó nắm các bộ phận chính và nguyên lý hoạt động chung của bơm ly tâm Các bộ phận chính của bơm li tâm gồm: BXCT 1 được nối với trục 2 BXCT gồm những cánh cong gắn vào đĩa đặt trong buồng xoắn 3 Chất lỏng được dẫn vào máy bơm theo ống hút 4, đầu ống hút có van ngược 6 để giữ nước khi bơm ngừng làm việc và có lưới 5 ngăn rác vào bơm Nước sau khi qua bơm sẽ được đẩy theo ống đẩy 7 lên bể trên Để làm BXCT quay, trục bơm được nối với trục động cơ Ở phần tiếp giáp giữa trục với vỏ bơm ta đặt vòng đệm chống rò 8 để chống rò nước và chống không khí vào ống hút Lắp thiết bị đo chân không B và áp kế M và và lỗ mồi nước 9, van điều tiết 10 đặt trên ống đẩy để điều chỉnh lưu lượng và ngắt máy bơm khỏi tuyến ống đẩy Ngoài ra trên ống đẩy thường đặt van ngược để tự động ngăn không cho nước chảy ngược từ ống đẩy về lại bơm Trước khi khởi động bơm li tâm, cần đổ đầy nước trong ống hút và buồng công tác (mồi nước)
Sau khi toàn bộ máy bơm, bao gồm ống hút đã tích đầy nước (hoặc chất lỏng) ta mở máy động cơ để truyền mô men quay cho BXCT Các phần tử chất lỏng dưới tác dụng của lực li tâm sẽ được dịch chuyển từ cửa vào đến cửa ra của bơm và theo ống đẩy lên bể trên (bể tháo), còn trong ống hút nước được hút vào BXCT nhờ tạo chân không
Trục của động cơ bơm được kết nối trực tiếp với trục rôto của máy bơm, đảm bảo truyền động hiệu quả Động cơ máy bơm thường là loại động cơ điện một pha rôto lồng sóc có tụ khởi động, nhờ vào cấu tạo đơn giản, hoạt động chắc chắn, bền bỉ và ít gặp sự cố Để đạt hiệu quả hoạt động tối ưu, việc lắp đặt máy bơm cần tuân thủ các hướng dẫn cụ thể về cách lắp đặt đúng kỹ thuật và đảm bảo các yếu tố về bảo trì, an toàn.
- Lắp đặt máy càng gần nguồn nước càng tốt Nên lắp chắc chắn, tránh máy bị rung khi vận động
Máy lắp càng gần mặt nước là điều quan trọng để đảm bảo hiệu suất hoạt động tối ưu Khi lắp đặt ống dẫn nước vào máy, cần lưu ý gắn rúp-pê ở đầu vào để đảm bảo kết nối chắc chắn và tránh rò rỉ Đường kính của ống vào phải phù hợp với kích thước của lỗ gắn nước, giúp dòng chảy ổn định và hiệu quả Ngoài ra, ống không được đặt quá sát ngang lỗ vào để tránh áp lực không đều và gây ảnh hưởng đến hoạt động của máy.
- Phải gắn hệ thống nước mồi đúng theo sự chỉ dẫn của máy
- Rup pê của bơm phải đặt cách đáy và thành hồ, nên có lưới để tránh rác rưởi làm nghẹt - hư máy
- Lắp đường ống ra phải đúng đường kính của máy bơm, tránh làm gấp khúc, không dẫn đường ống ra lòng vòng làm mất hiệu suất của bơm Ở đầu ra của bơm thường gắn thêm một khóa để tiện việc điều chỉnh hoặc sửa chữa máy
- Các đường ống dẫn vào và ra phải thật kín, mọi sự rò rỉ đều có thể làm hại cho máy khi vận hành
- Điện thế nối vào máy phải đúng, nên lắp một cầu dao tự động, công suất dây điện phải đúng với công suất tải của máy và máy nối đất tốt c) Những lưu ý khi mua một loại bơm
- Độ cao giữa hai bể chứa, tính từ mặt nước bể chứa ở dưới đến mặt nước bể chứa ở trên
- Thể tích của mỗi bể chứa
Sau khi có được những yếu tố đó, bạn hãy chọn loại bơm ly tâm có độ cao tổng cộng, độ cao hút và độ cao xả thích hợp Thường thì chọn bơm có trị số cao hơn 1,5 trị số thực tế là thích hợp Ví dụ độ cao nhà là 10 m, thì chọn loại bơm có độ cao khoảng 13-15 m Nếu bể chứa nhà bạn nhỏ, thì chỉ cần các loại bơm có công suất nhỏ và lưu lượng nước nhỏ (loại bể chứa 1 m3 thì chỉ cần loại máy bơm 1/2 HP và có số
Nghề: Điện công nghiệp 30 Giáo trình: Thiết bị điện gia dụng vòng quay lớn - từ 2000 rmp trở lên), còn loại máy bơm lớn hơn thì chọn loại có công suất lớn hơn là đủ
Ngoài việc nắm biết loại bơm đó hoạt động như thế nào thì cần phải biết thêm các tính năng kỹ thuật quan trọng sau:
- Điện áp sử dụng: Chọn loại 220V/ 50Hz, ngoài ra trên thị trường cũng có loại 2 dòng điện 110V/ 220V hoặc máy bơm 3 pha
- Lưu lượng bơm: Là lượng nước mà máy bơm vận chuyển trong một đơn vị thời gian - tính bằng m 3 /giờ hoặc lít/phút v.v Trong máy thường ghi là Q max , đó là lưu lượng tối đa, vì lưu lượng nước còn tùy thuộc vào nhiều yếu tố khác như độ cao, tốc độ, công suất máy v.v
- Độ cao: Độ cao của mực nước thường ghi là H, có máy ghi là Hmax, Total H, tức là độ cao mà máy có thể hút từ mặt nước, giếng, hồ, bể chứa Đây là độ cao tối đa nào đó mà máy vận chuyển nước lên bể chứa phía trên cao, tính theo chiều thẳng đứng Thông thường, máy bơm không đưa nước đạt được đến độ cao như ghi ở máy mà chỉ đạt được khoảng 70%
Độ cao hút nước là khoảng cách từ mặt nước của hồ, ao, giếng đến tâm cánh quạt của máy bơm, thể hiện khả năng hút nước của thiết bị Thực tế, mức độ cao hút nước thường thấp hơn so với thông số ghi trong máy, do đó, việc lắp đặt máy càng gần mặt nước bao nhiêu càng tốt để đảm bảo hiệu quả hoạt động tối ưu.
- Độ cao xả nước: là độ cao mà máy bơm có thể đưa nước lên tới được
- Tốc độ quay của bơm: là số vòng quay trên phút, được ghi là r.m.p
- Công suất bơm: được ghi bằng Watt hoặc bằng H.P
2.2.2 Bảo dưỡng và sửa chữa
- Động cơ bị rò điện: Nguyên nhân của hiện tượng này là chỗ nối dây, dây cuốn động cơ bị chạm vỏ do hư hỏng cách điện Ngoài ra do dây cuốn động cơ bị ẩm hoặc nước chảy vào cũng có những biểu hiện tương tự, cần sấy khô hoặc sửa chữa chỗ nối dây
Máy hút bụi
2.3.1 Cấu tạo và nguyên lý hoạt động a) Khái niệm
- Máy hút bụi là dụng cụ để làm vệ sinh
- Dùng trong gia đình, khách sạn và bệnh viện
- Làm vệ sinh rất sạch, với năng suất cao. b) Phân loại
+ Có dạng hình trụ, vỏ kim lọai (hoặc nhựa)
+ Được chia hai phần trên và dưới
+ Giữa có gioăng đệm bịt kín
+ Phía trên là động cơ điện
+ Phía dưới là thiết bị lọc, túi chứa bụi.
+ Ngòai ra còn có ống giãn dài, vòi hút …
+ Hình dáng hơi giống chiếc búa tròn, chia thành hai phần
+ Phần trước hơi bé hơn là nơi chứa bụi
+ Phía sau là động cơ điện
+ Kích thước nhỏ gọn, có thể sách đi lại.
+ Tổn hao điện nhỏ công suất thấp
+ Thích hợp hút bụi trong xe ô tô, xe máy. a) Cấu tạo.
6 Thóat hơi b) Nguyên lý hoạt động.
- Động cơ điện kích thích nối tiếp (roto dây quấn) công xuất 800w – 1800w dùng điện xoay chiều hoặc một chiều
- Khi đóng điện quạt gió quay với tốc độ cao
- Sẽ hút gió vào máy kèm theo bụi bẩn vào túi lọc
- Sau khi lọc luồng bụi này hạt bụi được đưa vào túi đựng
- Không khí sạch sẽ được đẩy ra ngòai
Nghề: Điện công nghiệp 32 Giáo trình: Thiết bị điện gia dụng
2.3.2 Bảo dưỡng và sửa chữa a) Sử dụng
- Trước tiên phải xem điện áp của máy là bao nhiêu ?
- Nếu máy có dây đất thì phải nối dây đất thật tốt
- Nên quét các vật tương đối lớn trước khi máy chạy
- Lọai máy kiểu cầm tay không thể hút được bụi nước, đồ ẩm ướt nên sử dụng đúng tính năng kỹ thuật vì có thể làm cháy động cơ
- Không sử dụng máy quá lâu.
- Lúc đang sử dụng, có vật gì đó nút kín ống hút, thì phải tắt máy
- Khoang chứa bụi phải lau chùi thường xuyên nếu không sẽ làm giảm hiệu xuất hút bụi của máy
- Nên kiểm tra dầu định kỳ cho trục động cơ b) Sửa chữa
* Đóng điện máy không chạy
+ Đứt dây nguồn hoặc tiếp xúc xấu
+ Xem lại hai công tắc nguồn (một ở vỏ máy và một ở tay cầm)
+ Chổi than động cơ bị mòn
+ Cổ góp bị mòn - thay cổ góp
+ Cuộn dây bị hở mạch hoặc bị chạm./
* Môtô chạy nhưng máy không hút được bụi
+ Túi chứa bụi trong máy quá đầy, dòng không khí không thóat được.
+ Miệng vòi hút, ống mềm, miệng túi chứa bị một vật gì đó nút chặt
+ Các đầu ống nối với nhau không chặt nên bị lọt không khí
+ Vành nối thân máy chưa bắt chặt, hoặc gioăng bị lão hóa
+ Cuộn dây môtơ bị chạm.
+ Trục bị kẹt, hay cánh quạt bị dính
+ Giữa cánh quạt và trục bị lỏng nên cánh khi quay hoặc khi quay khi không./
Máy bị ẩm, hoặc hút bụi ướt, phải sấy khô hoặc lau ngay.
Máy giặt
2.4.1 Cấu tạo và nguyên lý hoạt động
Máy giặt ngày càng trở nên phổ biến trong các gia đình nhờ khả năng tiết kiệm thời gian và sức lực cho người sử dụng Quá trình vận hành của máy giặt được thể hiện rõ ràng qua sơ đồ hình 3-22, giúp người dùng dễ dàng thao tác và lựa chọn chế độ phù hợp Sử dụng máy giặt không chỉ tiện lợi mà còn nâng cao hiệu quả giặt sạch, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống gia đình.
Nghề: Điện công nghiệp 33 Giáo trình: Thiết bị điện gia dụng
Hình 3-22 Trình tự thao tác của máy giặt a) Thông số kĩ thuật của máy giặt
- Dung lượng máy: là khối lượng đồ khô lớn nhất máy có thể giặt trong một lần sử dụng Máy thông dụng nhất có dung lượng 3,2 - 5kg
Áp suất nguồn nước cấp thường dao động từ 0,3 đến 8 kg/cm² Khi áp suất thấp hơn 0,3 kg/cm², dễ gây hỏng van nạp nước và ảnh hưởng đến hiệu suất hệ thống Áp suất này tương ứng với chiều cao cột nước tối thiểu khoảng 3 mét, đảm bảo hoạt động ổn định của các thiết bị liên quan.
- Mức nước trong thùng: điều chỉnh tuỳ theo khối lượng đồ giặt lần đó, Lượng nước một lần vào thùng giặt từ 25 đến 50 lít
- Lượng nước một lần giặt: 120 đến 150 lít
- Công suất động cơ: 120 đến 150W
- Điện áp nguồn điện cung cấp
Ngoài ra cần chú ý đến kích thước và trọng lượng máy Ở một số máy còn ghi thêm công suất tiêu thụ của bộ gia nhiệt (2-3KW) b) Đặc điểm của động cơ máy giặt và những chú ý khi sử dụng và bảo quản máy giặt
Hình 3-23 là sơ đồ cấu tạo của máy giặt một thùng quay ngang và hình 5-24 là sơ đồ điện của máy giặt này Động cơ điện là loại động cơ điện một pha chạy tụ
Nghề: Điện công nghiệp 34 Giáo trình: Thiết bị điện gia dụng
Hình 3-24 Sơ đồ điện của máy giặt một thùng trục quay ngang
SC- Công tắc cửa; MB- Động cơ bơm xả nước; VĐ1, VĐ2 - Van điện từ;
M - Động cơ giặt; TM- động cơ thời gian; S1 đến S12 - Cam và tiếp điểm của bộ điều khiển theo chương trình; RN- Tiếp điểm của rơle mức nước;
Th- Tiếp điểm của rơle khống chế nhiệt độ; R- Điện trở gia nhiệt; C- Tụ điện; SP- Tiếp điểm chuyển chương trình.
Trong quá trình giặt động cơ quay với tốc độ 120 - 150 vòng/phút với thời gian vài giây, sau đó dừng lại một vài giây rồi tiếp tục quay theo chiều ngược lại Quá trình này cứ lặp đi lặp lại như thế cho đến khi giặt xong Động cơ đổi chiều bằng cách thay đổi nhiệm vụ giữa cuộn dây làm việc và cuộn khởi động Thực hiện nhiệm vụ này nhờ điều khiển cam S 7 và S8 trên sơ đồ hình 3-24 Khi động cơ làm việc ở chế độ vắt, tốc độ động cơ tăng dần đến 600 vòng/phút Động cơ thay đổi tốc độ bằng cách có hai dây quấn làm việc, ứng với tốc độ khác nhau
Hình 3-24 Sơ đồ điện của máy giặt một thùng trục quay ngang
SC- Công tắc cửa; MB- Động cơ bơm xả nước; VĐ1, VĐ2 - Van điện từ;
M - Động cơ giặt; TM- động cơ thời gian; S1 đến S12 - Cam và tiếp điểm
Nghề: Điện công nghiệp 35 Giáo trình: Thiết bị điện gia dụng của bộ điều khiển theo chương trình; RN- Tiếp điểm của rơle mức nước;
Th- Tiếp điểm của rơle khống chế nhiệt độ; R- Điện trở gia nhiệt; C- Tụ điện; SP- Tiếp điểm chuyển chương trình c) Lắp đặt máy giặt:
Máy nên lắp đặt ở vị trí: Nên lắp đặt máy giặt gần nơi phơi, thuận tiện đường nước cấp và nước xả Tuy nhiên, khi đặt cạnh nguồn nước và chỗ thải nước, bạn cần nối ống cấp/thoát nước sao cho không để nước tràn vào khu vực để máy, đề phòng hở chập điện hoặc gây rỉ sét cho máy
Nên đặt máy xa nơi ngủ, nghỉ càng tốt Đặt máy giặt vào những nơi có bề mặt bằng phẳng Chỉnh cho máy đứng thật cân và chắc chắn bằng cách điều chỉnh các chân máy giặt Như thế, trong quá trình sử dụng, máy không bị rung, không gây ra tiếng ồn cũng như không gây tổn hại đến các thiết bị đang vận hành trong máy Cần tránh để máy giặt sát tường hoặc các đồ vật khác vì khi hoạt động, máy có thể va chạm vào tường làm hư hỏng máy.
Không lắp đặt máy giặt ở ngoài trời, nơi có mưa, nơi có độ ẩm cao như trong nhà tắm Trong môi trường này máy dễ ở tình trạng ẩm ướt nên có thể phát sinh ra tia lửa điện và một số hỏng hóc khác Nên để máy giặt nơi thông thoáng để tránh trường hợp hơi ẩm bị tồn đọng và các sự cố khác Đặt máy tránh xa nguồn điện và ánh nắng mặt trời chiếu trực tiếp để tránh phần nhựa, cao su bị lão hóa hoặc nhiệt độ cao ảnh hưởng đến các mạch điện tử Máy giặt cũng cần đặt xa nhà bếp để máy không bị dính dầu mỡ khiến vỏ máy có thể bị tổn hại Ống nước xả phải lắp vững chắc, không nên quá dài, không được nhỏ hơn ống ra của máy, phải bảo đảm kín để tránh rò rỉ, giữ được sạch sẽ, khô ráo xung quanh máy Không nên sử dụng chung với các thiết bị khác trên cùng một ổ cắm điện Nên lắp thêm một cầu dao trước ổ cắm điện của máy để tránh điện giật khi cắm điện Mỗi lần sử dụng chỉ việc bật - tắt cầu dao là xong
Trọng lượng quần áo không ảnh hưởng nhiều đến độ bền của máy Tuy nhiên không nên giặt quá nhiều Tuỳ theo loại quần áo bạn có thể giặt từ 60 ~ 100% công suất máy để đảm bảo độ sạch Muốn tăng độ bền ban phải thực hiện nghiêm chỉnh các qui định về vận hành, bảo trì và lắp đặt máy ví dụ không lắp máy ở nơi ẩm ướt để tránh hỏng vỉ mạch
Không vận hành máy khi điện áp quá thấp hoặc quá cao, v.v d) Sử dụng máy giặt
Máy có hai loại: cửa ngang với cửa đứng Cửa máy là nơi cho đồ cần giặt vào trong
Máy giặt lồng đứng mất khoảng 1 giờ để hoàn thành quá trình giặt, trong khi máy giặt lồng ngang thường mất khoảng 2 giờ Mặc dù máy giặt lồng ngang tiêu thụ điện năng nhiều hơn máy giặt lồng đứng khoảng 60%, nhưng nó chỉ sử dụng một nửa lượng nước so với loại lồng đứng Hơn nữa, chế độ vắt của máy giặt lồng ngang hiệu quả hơn, giúp giảm chi phí sấy khô quần áo sau khi giặt.
Có hai loại máy giặt: loại thông dụng là cả phần giặt và vắt trong cùng một khoang Loại máy thứ hai: phần giặt trong một khoang và phần vắt trong một khoang Trước khi vận hành máy phải chú ý:
- Máy phải kê đều, không kênh, để tránh việc cháy mô tơ
- Phân loại áo dày áo mỏng, màu trắng và màu sẫm Màu trắng giặt riêng màu sẫm giặt riêng
Nghề: Điện công nghiệp 36 Giáo trình: Thiết bị điện gia dụng
- Trước khi cho áo sáng màu vào máy phải ngâm nước, chải bằng xà phòng cổ áo, măng séc áo, sau đó mới cho vào giặt
- Một số quần áo không giặt bằng máy như đồ tơ lụa, da, vải giả da, quần áo comple, các loại quần áo đắt tiền phải đem ra hiệu giặt Khi chuẩn bị giặt phải xem trong túi quần áo xem có gì không phải móc hết ra Quần áo phải lộn mặt trái ra rồi mới giặt Nếu nghi ngờ có những đồ dễ phai màu, phải ngâm riêng để kiểm tra lại
Để giữ quần áo luôn thơm tho và bền đẹp, hãy tránh để quần áo bị bốc mùi quá lâu mới đem đi giặt Đặc biệt, quần áo ướt cần được giặt ngay lập tức để tránh lưu lại mùi hôi và phát sinh vi khuẩn Khi giặt, bạn cần chú ý đến trọng lượng tối đa của máy giặt để không vượt quá mức cho phép, đảm bảo quá trình giặt hiệu quả và máy móc bền bỉ Ngoài ra, không nên sử dụng xà phòng thường để giặt máy, thay vào đó, hãy chọn các loại chất tẩy phù hợp, giúp bảo vệ vải và duy trì chức năng của máy giặt.
Nên sử dụng nước lạnh để giặt quần áo nhằm tiết kiệm điện và bảo vệ sợi vải Giặt đủ lượng quần áo để máy hoạt động hiệu quả và tránh lãng phí nước Khi giặt ít quần áo, hãy điều chỉnh mức nước phù hợp để tránh tiêu thụ năng lượng không cần thiết Thay vì sử dụng chế độ sấy để làm khô quần áo, nên phơi ngoài trời để tiết kiệm điện và giữ độ bền cho quần áo.
Các ký hiệu trên máy :
- POWER: Khởi động hoặc tắt máy
+ High 1 : mức nước cao nhất
+ Med : mức nước trung bình
+ Low 3 : mức ít nước nhất
- PROCESS : Các chế độ giặt
+ Prin : chế độ vắt ( quay khô )
+ Dry care : quần áo mềm
Quá trình giặt như sau :
- Lựa chọn quần áo, cho quàn áo vào máy đổ nước, đổ xà phòng, bấm nút POWER, chọn chế độ giặt nhanh hay lâu rồi ấn nút START
Khi giặt quần áo bằng tay, nên vắt ráo nhẹ nhàng trước khi đưa vào máy giặt để đảm bảo hiệu quả vệ sinh Đặt quần áo đều trong lồng giặt, tránh để chúng bị vón cục hoặc xếp chồng chéo gây ùn tắc Sau đó, bật nút POWER, chọn chế độ PRIN phù hợp với loại vải, và nhấn START để bắt đầu quá trình giặt sạch và nhanh chóng, giúp quần áo được làm sạch hiệu quả và bảo vệ độ bền của đồ dùng.
Quạt thông gió
2.5.1 Cấu tọa và nguyên lý hoạt động
Quạt thông gió với chức năng: thông gió, hút mùi, hút nhiệt, hút ẩm, loại bỏ bụi bẩn, chất độc hại từ bên trong phòng ra ngoài
Cấu tạo của một chiếc quạt thông gió bao gồm: mặt gió, cánh quạt, động cơ, ống nối, van điều tiết không khí, van ngăn mùi quay trở lại
Khi có dòng điện công tắc bật -> động cơ hoạt động cánh quạt quay, van mở, tạo một lực hút bụi bẩn, chất độc hại từ trong phòng theo ống gió ra ngoài môi trường Ở cuối đường ống có vencap ngăn côn trùng
Ngắt điện công tắc tắt -> động cơ ngừng hoạt động, cánh quạt ngừng quay, van đóng ngăn chặn mùi, bụi bẩn còn trong ống quay trở lại không gian
Máy lọc không khí có cấu tạo đơn giản nhưng hoạt động hiệu quả trong việc làm sạch không khí, hút mùi và bụi bẩn, giúp duy trì không gian sống sạch sẽ, thoáng mát Thiết bị này là giải pháp cần thiết và tối ưu để đối phó với ô nhiễm không khí ngày càng nghiêm trọng, góp phần bảo vệ sức khỏe và cải thiện chất lượng môi trường sống.
2.5.2 Bảo dưỡng và sửa chữa.
Bảo dưỡng quạt công nghiệp bao gồm các phương pháp kỹ thuật và phương tiện nhằm phòng ngừa hư hỏng xảy ra, đảm bảo hoạt động liên tục của quạt hút, quạt thông gió, quạt hút khói bếp Quá trình này giúp duy trì tình trạng hoạt động ổn định của hệ thống quạt công nghiệp Ngoài ra, bảo dưỡng còn bao gồm công tác sửa chữa và phục hồi, đưa quạt trở lại trạng thái ban đầu để vận hành hiệu quả nhất.
Bảo trì quạt công nghiệp gồm các hoạt động quản lý và kỹ thuật nhằm duy trì hoạt động của quạt ở trạng thái an toàn, tin cậy và hiệu quả Quá trình này giúp giữ cho quạt luôn trong tình trạng hoạt động tốt, đảm bảo khả năng làm việc ổn định và giảm thiểu rủi ro hỏng hóc Ngoài ra, bảo trì còn bao gồm công việc khôi phục quạt về trạng thái hoạt động tối ưu khi gặp sự cố hoặc xuống cấp, đảm bảo quạt công nghiệp vận hành liên tục và hiệu quả.
Nghề điện công nghiệp đóng vai trò quan trọng trong việc lắp đặt và bảo trì các hệ thống điện gia dụng Giáo trình "Thiết bị điện gia dụng" giới thiệu các chức năng và nhiệm vụ cơ bản của các thiết bị điện, bao gồm thông gió, hút bụi, tăng áp cầu thang, hút khói bếp, nhằm đảm bảo các thiết bị phát huy tối đa công năng và mang lại tiện ích cho người dùng Việc hiểu rõ các nhiệm vụ này giúp nâng cao kỹ năng lắp đặt và sửa chữa điện gia dụng một cách chuyên nghiệp và hiệu quả.
Nghề: Điện công nghiệp 40 Giáo trình: Thiết bị điện gia dụng