LỜI CAM ĐOAN LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan Luận văn này là công trình nghiên cứu thực sự của cá nhân tôi, chưa được công bố trong bất cứ một công trình nghiên cứu nào Các số liệu, nội dung được trình[.]
Trang 1LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan Luận văn này là công trình nghiên cứu thực sự của
cá nhân tôi, chưa được công bố trong bất cứ một công trình nghiên cứu nào.Các số liệu, nội dung được trình bày trong luận văn này là hoàn toàn hợp lệ vàđảm bảo tuân thủ các quy định về bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ
Tôi xin chịu trách nhiệm về đề tài nghiên cứu của mình
Tác giả
Nguyễn Thế Khuê
Trang 2LỜI CẢM ƠN
Trước hết, tôi xin chân thành cảm ơn Ban Giám hiệu, quý thầy, cô khoasau đại học cùng lãnh đạo các phòng, khoa, ban của Trường Đại học ThăngLong, quý thầy cô đã tận tình giảng dạy, tạo điều kiện giúp đỡ tôi trong suốtquá trình học tập, nghiên cứu tại trường
Đặc biệt, tôi tỏ lòng biết ơn sâu sắc và kính trọng đến TS Nguyễn ThịKim Oanh, người đã tận tình hướng dẫn và tạo mọi điều kiện thuận lợi giúp
đỡ tôi trong suốt quá trình thực hiện và hoàn thiện luận văn
Tôi xin chân thành cảm ơn đến Ban lãnh đạo, Phòng Nội vụ thuộc Ủyban nhân dân huyện Yên Dũng, tỉnh Bắc Giang, các cán bộ, công chức cấpxã…đã cung cấp số liệu, giúp tôi hoàn thành các phiếu điều tra, tìm hiểu tìnhhình của đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã tại huyện
Tôi xin chân thành cảm ơn gia đình, đồng nghiệp, bạn bè đã động viên,tạo điều kiện để tôi tham gia học tập và nghiên cứu
Mặc dù đã cố gắng, nhưng do khả năng của bản thân còn hạn chế nênluận văn không tránh khỏi những thiếu sót Xin kính mong nhận được sự góp
ý của quý thầy cô và các bạn để nội dung của luận văn được hoàn chỉnh hơn
Xin trân trọng cảm ơn!
Hà Nội, ngày tháng năm 2017
Tác giả luận văn
Nguyễn Thế Khuê
Trang 3MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOANLỜI CẢM ƠN
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
DANH MỤC CÁC BẢNG
PHẦN MỞ ĐẦU 1
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG ĐỘI NGŨ CÁN BỘ, CÔNG CHỨC CẤP XÃ 9
1.1 Khái niệm, đặc điểm, chức năng, nhiệm vụ của cán bộ, công chức chính quyền cấp xã 9
1.1.1 Khái niệm cán bộ, công chức và khái niệm cán bộ công chức cấp xã 9 1.1.2 Vị trí, vai trò của đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã 14
1.1.3 Đặc điểm của đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã 17
1.2 Chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã 18
1.2.1 Khái niệm chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã 18
1.2.2 Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã 19
1.3 Các tiêu chí đánh giá chất lượng của đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã 20 1.3.1 Tiêu chí về phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống 21
1.3.2 Tiêu chí về trình độ năng lực 24
1.3.3 Tiêu chí về chất lượng và hiệu quả thực hiện công việc được giao .26 1.3.4 Tiêu chí về năng lực tổ chức, quản lý 28
1.4 Các hoạt động nâng cao chất lượng đội ngũ CBCC cấp xã 29
1.4.1 Công tác quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã 29
1.4.2 Công tác tuyển dụng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã 30
1.4.3 Công tác sử dụng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã 32
1.4.4 Công tác đánh giá, xếp loại đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã 32
1.4.5 Công tác kiểm tra, giám sát cán bộ, công chức trong thi hành công vụ .33 1.4.6 Trang thiết bị và điều kiện làm việc 34
Trang 41.5 Kinh nghiệm nâng cao chất lượng đội ngũ của cán bộ, công chức cấp xã
ở một số địa phương 34
1.5.1 Kinh nghiệm của một số địa phương trong nước 34
1.5.2 Bài học kinh nghiệm cho huyện Yên Dũng, tỉnh Bắc Giang 37
CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG ĐỘI NGŨ CÁN BỘ, CÔNG CHỨC CẤP XÃ HUYỆN YÊN DŨNG, TỈNH BẮC GIANG 40
2.1 Khái quát điều kiện kinh tế- xã hội huyện Yên Dũng 40
2.1.1 Điều kiện tự nhiên 40
2.1.2 Đặc điểm về kinh tế- xã hội 40
2.2 Thực trạng nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ công chức cấp xã 42
2.2.1 Số lượng cơ cấu đội ngũ cán bộ, công chức xã huyện Yên Dũng 43
2.2.2 Chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã huyện Yên Dũng, tỉnh Bắc Giang 46
2.3 Các hoạt động nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã huyện Yên Dũng, tỉnh Bắc Giang 62
2.3.1 Đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã huyện Yên Dũng, tỉnh Bắc Giang 62
2.3.2 Tuyển dụng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã huyện Yên Dũng, tỉnh Bắc Giang 63
2.3.3 Công tác sử dụng cán bộ, công chức 64
2.3.4 Công tác đánh giá đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã 66
2.3.5 Công tác kiểm tra, giám sát cán bộ, công chức trong thi hành công vụ .69 2.4 Các nhân tố ảnh hưởng đến nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã huyện Yên Dũng, tỉnh Bắc Giang 70
2.4.1 Quan điểm của Đảng, Nhà nước và địa phương 70
2.4.2 Điều kiện kinh tế- xã hội của huyện Yên Dũng, tỉnh Bắc Giang 71
2.4.3 Thị trường lao động 72
Trang 52.4.4 Đánh giá thực hiện công việc của đội ngũ cán bộ, công chức cấp xãcủa huyện Yên Dũng, tỉnh Bắc Giang 732.4.5 Công cụ và phương tiện làm việc của đội ngũ cán bộ, công chức cấp
xã của huyện Yên Dũng, tỉnh Bắc Giang 742.5 Đánh giá thực trạng nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức cấp
xã của huyện Yên Dũng, tỉnh Bắc Giang 752.5.1 Ưu điểm 752.5.2 Hạn chế và nguyên nhân 76
CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG ĐỘI NGŨ CÁN
BỘ, CÔNG CHỨC CẤP XÃ CỦA HUYỆN YÊN DŨNG, TỈNH BẮC GIANG 83
3.1 Phương hướng nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã củahuyện Yên Dũng, tỉnh Bắc Giang 833.1.1 Mục tiêu nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã củahuyện Yên Dũng, tỉnh Bắc Giang 833.1.2 Phương hướng nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức cấp
xã của huyện Yên Dũng, tỉnh Bắc Giang giai đoạn 2016- 2020 843.2 Một số giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xãhuyện Yên Dũng, tỉnh Bắc Giang 873.2.1 Đẩy mạnh các hoạt động nâng cao thể lực đội ngũ cán bộ, công chứccấp xã 873.2.2 Đổi mới công tác tuyển dụng cán bộ, công chức cấp xã 883.2.3 Đổi mới công tác đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ, công chức cấpxã 903.2.4 Đẩy mạnh công tác giáo dục, rèn luyện, nâng cao tinh thần tráchnhiệm của đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã 933.2.5 Nâng cao hiệu quả công tác bố trí, sử dụng hợp lý đội ngũ cán bộ,công chức cấp xã 94
Trang 63.2.6 Hoàn thiện công tác khen thưởng, kỷ luật đội ngũ cán bộ, công chức
cấp xã 95
3.2.7 Tăng cường công tác kiểm tra, thanh tra, giám sát việc thực hiện công vụ của cán bộ, công chức cấp xã 96
3.2.8 Xây dựng và thực hiện đúng đắn chế độ chính sách đối với đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã 98
3.2.9 Tăng cường hơn nữa sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác cán bộ, nâng cao chất lượng cán bộ, công chức cấp xã 98
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 104
1.Kết luận 104
2 Kiến nghị 105
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
PHẦN PHỤ LỤC
Trang 7DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
CN, XD Công nghiệp, xây dựng
UBMTTQ Ủy ban mặt trận tổ quốc
Trang 8DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 2.1: Cơ cấu kinh tế huyện Yên Dũng 41Bảng 2.2: Số lượng, cơ cấu cán bộ, công chức cấp xã của huyện Yên Dũnggiai đoạn 2012- 2016 44Bảng 2.3: Trình độ văn hóa và trình độ chuyên môn đào tạo của cán bộ, côngchức cấp xã huyện Yên Dũng 48Bảng 2.4: Trình độ lý luận chính trị của đội ngũ cán bộ, công chức cấp xãhuyện Yên Dũng giai đoạn 2012- 2016 50Bảng 2.5: Trình độ quản lý nhà nước và trình độ tin học, ngoại ngữ của cán
bộ, công chức cấp xã huyện Yên Dũng, giai đoạn 2014- 2016 52Bảng 2.6: Khả năng đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ của cán bộ, công chức cấp xãtrong thực hiện công việc 54Bảng 2.7: Kết quả tự đánh giá kỹ năng thực thi công vụ của CBCC cấp xãhuyện Yên Dũng, tỉnh Bắc Giang 56Bảng 2.8: Kết quả đánh giá CBCC cấp huyện về mức độ hoàn thành nhiệm vụđược giao của CBCC cấp xã 58Bảng 2.9: Kết quả đánh giá của công dân địa phương về thái độ, ý thức trongthực thi công vụ của CBCC cấp xã 61Bảng 2.10: Kết quả đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức cấp xã giai đoạn2013- 2016 63Bảng 2.11: Đánh giá của cán bộ quản lý cấp xã về sự phù hợp giữa trình độnăng lực của CBCC cấp xã đối với các vị trí đang đảm nhận 65Bảng 2.12: Đánh giá của cán bộ quản lý đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã vềphẩm chất, đạo đức, lối sống; tiến độ và kết quả thực hiện công việc đượcgiao, thái độ phục vụ nhân dân; ý thức tự rèn luyện bồi dưỡng bản thân 68
Trang 9PHẦN MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
Đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã có vai trò hết sức quan trọng trongxây dựng và hoàn thiện bộ máy chính quyền cơ sở, trong hoạt động thi hànhcông vụ Hiệu lực, hiệu quả của bộ máy chính quyền cấp xã nói riêng và hệthống chính trị nói chung, xét đến cùng được quyết định bởi phẩm chất, nănglực và hiệu quả công tác của đội ngũ CBCC cơ sở Trong nhiều văn kiện củaĐảng đều khẳng định vai trò của cán bộ nói chung và cán bộ cấp xã nói riêngđối với sự nghiệp cách mạng
Trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, độingũ công chức cấp xã có một vai trò rất quan trọng, bởi đội ngũ cán bộ, côngchức cấp xã là lực lượng tiếp xúc trực tiếp, gần nhất với nhân dân, tiếp thu vàphản ánh những tâm tư, nguyện vọng của nhân dân tới các cấp có thẩmquyền, là cầu nối giữa nhân dân địa phương với Đảng, Nhà nước, thực hiệnhoạt động quản lý nhà nước trên các lĩnh vực kinh tế, văn hóa, xã hội, an ninhtrật tự, an toàn xã hội ở địa phương theo thẩm quyền được phân cấp, đảm bảocho chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước được triển khaithực hiện trong cuộc sống Chính vì vậy, những chính sách, chế độ của Đảng
và Nhà nước có đến được tay nhân dân hay không đều dựa vào kết quả thựchiện công việc của đội ngũ cán bộ, công chức cơ sở này Việc lựa chọn đúngngười thật sự có tâm, có tài, có đủ tiêu chuẩn chính trị và việc bố trí sắp xếp,
sử dụng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã có vai trò, ý nghĩa hết sức quantrọng Làm sao để cán bộ, công chức không chỉ phát huy được năng lực, sởtrường của mình mà còn là tấm gương để người khác noi theo Đội ngũ cán
bộ, công chức cấp xã có vai trò quan trọng như vậy nên việc xây dựng độingũ CBCC cấp xã vững vàng về chính trị, có đạo đức trong sạch về lối sống,
có trí tuệ, kiến thức và trình độ năng lực để thực hiện các nhiệm vụ được giaoluôn là mối quan tâm hàng đầu của Đảng và Nhà nước ta Đây cũng là mộttrong những nội dung rất quan trọng của công tác cán bộ Nghị quyết trung
Trang 10ương 5 khóa IX đã nhấn mạnh vai trò quan trọng của hệ thống chính trị và độingũ CBCC cấp xã đối với sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa phát triểnđất nước Đầu tư xây dựng đội ngũ CBCC cấp xã có phẩm chất, đạo đức vànăng lực ngang tầm xây dựng sự nghiệp đổi mới mang ý nghĩa như sự đầu tưcho hạ tầng cơ sở trong công tác cán bộ Do vậy, nâng cao năng lực choCBCC cấp xã là một yêu cầu bức thiết nhằm góp phần xây dựng đội ngũCBCC cấp xã trong sạch, vững mạnh, đủ khả năng thực thi chức năng, nhiệm
vụ theo đúng pháp luật, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổchức, để thực hiện trọng trách là “công bộc” của nhân dân
Yên Dũng là một huyện miền núi, với tình hình chính trị- an ninh, trật
tự xã hội tương đối ổn định, kinh tế tăng trưởng với tốc độ cao, song nhìnchung nền kinh tế của huyện chủ yếu vẫn là nông nghiệp, nguồn thu ngânsách hạn hẹp Nhiệm vụ phát triển kinh tế- xã hội của huyện đặt ra yêu cầungày càng cao đối với đội ngũ CBCC nói chung, đặc biệt đối với CBCC cấp
xã nói riêng, bởi lẽ đây là đội ngũ CBCC của hệ thống chính trị ở cơ sở trựctiếp lãnh đạo, tổ chức thực hiện các chỉ thị, nghị quyết của Đảng; chính sách,pháp luật của Nhà nước trên địa bàn địa phương Mặc dù trong những nămqua nhìn chung cấp ủy và chính quyền huyện Yên Dũng đã quan tâm tới côngtác phát triển nhân sự của huyện, nhưng thực tế chưa đạt được chất lượng nhưmong muốn, năng lực quản lý nhà nước của đội ngũ công chức cấp xã, chưađáp ứng được yêu cầu phát triển của huyện: đang còn yếu về chất lượng, cơcấu chưa hợp lý, tư tưởng bảo thủ, ỷ lại, kém năng động và sáng tạo; một bộphận cán bộ, công chức cấp xã có biểu hiện cơ hội, bè phái, quan liêu, sáchnhiễu nhân dân…làm giảm uy tín của người công chức đối với nhân dân
Tuy nhiên, CBCC cấp xã là đội ngũ hàng ngày phải giải quyết khốilượng lớn công việc liên quan đến mọi lĩnh vực của đời sống: chính trị, vănhóa- xã hội, kinh tế, an ninh- quốc phòng của địa phương Vì lý do nào đó mà
sử dụng những cán bộ, công chức có chất lượng kém: năng lực, trình độ
Trang 11quả trực tiếp, đáng tiếc mà thiệt thòi nhất chính là quyền lợi của nhân dân địaphương Đảng ủy- HĐND- UBND huyện Yên Dũng đã và đang chỉ đạo, phốihợp với Đảng ủy- UBND các xã, thị trấn thực hiện nhiều giải pháp để nângcao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã của huyện nhằm đáp ứngnhững yêu cầu, nhiệm vụ mới trong giai đoạn cải cách thủ tục hành chínhdiễn ra mạnh mẽ hiện nay.
Nhận thấy Đảng và Nhà nước ta càng ngày càng quan tâm, chăm lonhiều hơn đến mọi khía cạnh, lĩnh vực đời sống, cả về vật chất lẫn tinh thầncủa nhân dân Do đó, việc nâng cao chất lượng cán bộ, công chức là liệu phápquan trọng, hữu hiệu để ngăn ngừa sự suy thoái về phẩm chất chính trị, đạođức lối sống trong cán bộ, công chức tìm ra những người biết lo cái lo củadân, hết mình vì đời sống nhân dân càng cấp thiết hơn lúc nào hết Vì vậy, tôi
tiến hành nghiên cứu đề tài: “Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã, huyện Yên Dũng, tỉnh Bắc Giang” làm luận văn thạc sỹ của
mình
2 Tổng quan tình hình nghiên cứu đề tài
Chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã không còn là vấn đề mới,
ở nhiều nước trên thế giới đội ngũ cán bộ, công chức trong bộ máy nhà nước
là chủ đề nghiên cứu của nhiều môn khoa học như: chính trị học, quản lýcông… nhưng chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức luôn là đề tài có tính thời
sự và cũng không kém phần phức tạp Vấn đề này đã được nhiều nhà khoahọc, nhà quản lý, hoạch định chính sách và hoạt động thực tiễn tập trung đisâu nghiên cứu, tìm tòi, khảo sát Đã có nhiều công trình được công bố dướinhững góc độ, mức độ, hình thức thể hiện khác nhau, tiêu biểu của các tácgiả:
GS Hồ Văn Thông: Tình hình các tổ chức chính trị ở nông thôn nước
ta được in trong cuốn sách Kinh tế xã hội nông thôn Việt Nam ngày nay, tập
2, NXB Tư tưởng văn hóa, Hà Nội 1991;
Trang 12Lê Đình Chếch: Về nhà nước xã hội chủ nghĩa và công tác cán bộ chính quyền cấp xã ở Hải Hưng, Luận văn thạc sỹ triết học, Hà Nội, 1994;
PGS.TS Nguyễn Phú Trọng và PGS.TS Trần Xuân Sầm chủ biên: Luận
cứ khoa học cho việc nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, NXB Chính trị quốc gia, Hà
Nội, 2003;
TS Thang Văn Phúc và TS Nguyễn Minh Phương: Xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức đáp ứng đòi hỏi của nhà nước pháp quyền XHCN của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân, NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2004.
Trong điều kiện cải cách hành chính nhà nước, vấn đề cán bộ, côngchức chính quyền cấp xã được đặc biệt quan tâm Một số đề tài khoa học,công trình nghiên cứu đề cập trực tiếp đến vấn đề này và hoàn chỉnh hơn
TS Thang Văn Phúc và TS Chu Văn Thành đồng chủ biên: Chính quyền cấp xã và quản lý nhà nước cấp xã của Viện Khoa học Tổ chức Nhà
nước, Ban Tổ chức Cán bộ chính phủ, NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2000;
PGS.TS Bùi Tiến Quý: Một số vấn đề về tổ chức và hoạt động của chính quyền địa phương trong giai đoạn hiện nay ở nước ta, NXB Chính trị
quốc gia, Hà Nội, 2000;
TS Nguyễn Ngọc Hiến chủ biên: Các giải pháp thúc đẩy cải cách hành chính ở Việt Nam của Học viện hành chính Quốc gia, NXB Chính trị quốc
gia, Hà Nội, 2001;
TS Nguyễn Văn Sáu và GS Hồ Văn Thông chủ biên: Thực hiện quy chế dân chủ và xây dựng chính quyền cấp xã ở nước ta hiện nay, Học viện chính
trị Quốc gia Hồ Chí Minh, NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2003;
Th.S Dương Hương Sơn, Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức chính quyền cấp xã ở tỉnh Quảng Trị hiện nay, Luận văn thạc sỹ Luật
học, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, 2004;
Ngoài ra, một số bài viết, nghiên cứu được đăng trên các Tạp chí
Trang 13PGS Hà Quang Ngọc: Đội ngũ cán bộ chính quyền cấp cơ sở: thực trạng và giải pháp, Tạp chí Cộng sản số 2/1999;
TS Lê Văn Hòe: Về hoàn thiện tổ chức bộ máy hệ thống chính trị ở các tỉnh miền núi, Đề tài độc lập cấp nhà nước: Các giải pháp đổi mới hoạt động của hệ thống chính trị các tỉnh miền núi, Hà Nội, 2002;
GS.TSKH Vũ Huy Từ: Một số giải pháp tăng cường năng lực đội ngũ cán bộ cơ sở, Tạp chí Quản lý nhà nước số 5/2002;
Th.S Nguyễn Huy Hoàng, Trường Đại học chính trị, Bộ Quốc phòng:
Vai trò của đội ngũ cán bộ chủ chốt xã, phường, thị trấn trong thời kỳ mới,
Tạp chí Tổ chức Nhà nước số 10/2011
Nhìn chung, các công trình nghiên cứu nêu trên đều đề cập vấn đề độingũ cán bộ của chính quyền cấp xã, hoặc là ở dạng chung nhất hoặc đặt nónằm trong phạm vi nghiên cứu tổ chức hoạt động của bộ máy chính quyềncấp xã nói chung, chưa có công trình nào đi sâu nghiên cứu có hệ thống dướigóc độ một luận văn khoa học về nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, côngchức cấp xã như đề tài luận văn lựa chọn ở đây Tuy nhiên, trong các côngtrình đã được công bố có những nội dung liên quan đến đề tài sẽ được tác giảluận văn tham khảo có kế thừa, chọn lọc Vì vậy, việc chọn nghiên cứu đề tàinày mang ý nghĩa lý luận và thực tiễn, góp phần nâng cao hiệu quả hoạt độngcủa hệ thống chính trị cơ sở huyện Yên Dũng hiện nay
3 Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu
3.1 Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở những lý luận về chất lượng và đánh giá thực trạng chấtlượng của đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã, từ đó luận văn tập trung làm rõthực trạng nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã và đề xuấtnhững giải pháp có tính khả thi nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ,công chức cấp xã ở huyện Yên Dũng, tỉnh Bắc Giang
3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu
Trang 14Để thực hiện được mục đích nêu trên, luận văn có những nhiệm vụ cụthể sau đây:
+ Phân tích cơ sở lý luận về chất lượng cán bộ, công chức cấp xã, hệthống hóa những quan điểm của Đảng, Nhà nước ta về cán bộ, công chức cấpxã; xây dựng khái niệm, nhiệm vụ, vị trí, vai trò và làm rõ những tiêu chíđánh giá, những yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng đội ngũ cán bộ, công chứccấp xã
+ Phân tích và đánh giá thực trạng chất lượng đội ngũ cán bộ, côngchức cấp xã ở huyện Yên Dũng, trong đó nêu lên những thành tựu đạt được,những tồn tại, hạn chế cần khắc phục cũng như phân tích các nguyên nhânhạn chế đến chất lượng công chức cấp xã ở huyện Yên Dũng
+ Đề xuất các phương hướng, giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũcán bộ, công chức cấp xã ở huyện Yên Dũng nhằm đáp ứng yêu cầu của sựnghiệp đổi mới, xây dựng Nhà nước pháp quyền của dân, do dân, vì dân
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
4.1 Đối tượng nghiên cứu
Luận văn nghiên cứu các hoạt động nâng cao chất lượng đội ngũ cán
bộ, công chức cấp xã
4.2 Phạm vi nghiên cứu
Luận văn chỉ tập trung nghiên cứu nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ,công chức cấp xã ở huyện Yên Dũng, tỉnh Bắc Giang
Thời gian nghiên cứu từ năm 2012 đến năm 2016
5 Phương pháp nghiên cứu của luận văn
- Phương pháp phân tích tổng hợp;
- Phương pháp thống kê, so sánh;
- Phương pháp thu thập số liệu:
+ Nguồn số liệu sơ cấp: Điều tra bằng bảng hỏi: phỏng vấn cán bộ,công chức cấp huyện, cấp xã và công dân địa phương ở 21 đơn vị hành chính
Trang 15+ Nguồn số liệu thứ cấp: Thu thập số liệu từ các bài báo, các báo cáo,
số liệu của Phòng Nội vụ huyện Yên Dũng
- Phương pháp điều tra xã hội học: Đề tài thu thập thông tin bằng bảnghỏi, áp dụng phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên
Tác giả chọn ra 120 người dân để tiến hành điều tra nhận xét của nhândân đối với công chức xã ở nội dung như uy tín trong công tác, kỹ năng làmviệc và chọn ra 120 cán bộ lãnh đạo chính quyền cấp xã để tiến hành điều tranhận xét về sự phù hợp giữa trình độ, năng lực của công chức xã đối với các
vị trí đang đảm nhận, về phẩm chất, đạo đức, lối sống, thái độ phục vụ nhândân… Số liệu thu thập được phân loại theo nhóm nội dung, phân tích và sosánh thống kê, sau đó được xử lý bằng phần mềm Exel
- Phương pháp phỏng vấn: Đề tài tiến hành các cuộc phỏng vấn trựctiếp một số người dân ở huyện Yên Dũng để có đánh giá khách quan về độingũ công chức cấp xã trong quá trình thực thi công vụ
- Phương pháp quan sát: Sử dụng phương pháp quan sát để thu thậpthông tin về hành vi, thái độ, điều kiện làm việc của cán bộ, công chức cấp xã
- Phương pháp phân tích tài liệu: Được sử dụng để phân tích các côngtrình nghiên cứu liên quan Phân tích nội dung tài liệu để thu thập, học hỏi, kếthừa và phát triển phù hợp với đề tài
Cùng với đó đề tài sử dụng một số phương pháp khác như: thống kê, sosánh, quy nạp… kết hợp nghiên cứu lý luận với tổng kết thực tiễn, nhằm làm
rõ nội dung cơ bản của đề tài luận văn, bảo đảm tính khoa học và logic giữacác vấn đề được nêu ra Ngoài ra luận văn cũng kế thừa, phát triển các kết quảcủa các công trình nghiên cứu có liên quan đến nội dung đề tài nhằm làm rõnhững vấn đề chính của luận văn
6 Đóng góp của luận văn
6.1 Đóng góp về mặt lý luận
Trang 16Góp phần hệ thống các quan điểm của chủ nghĩa Mác- Lênin, tư tưởng
Hồ Chí Minh, của Đảng và Nhà nước về cán bộ, công chức; công tác cán bộ
và xây dựng cán bộ, công chức chính quyền cấp xã
Luận văn góp phần làm rõ cơ sở khoa học của chất lượng cán bộ, côngchức chính quyền cấp xã; khái niệm và tiêu chí đánh giá chất lượng cán bộ,công chức chính quyền cấp xã;
Có sự luận giải, đánh giá về chất lượng cán bộ, công chức cấp xã ởhuyện Yên Dũng, tỉnh Bắc Giang hiện nay
Các giải pháp đưa ra cũng có thể được tiếp tục nghiên cứu, phát triển
và áp dụng rộng rãi ngoài phạm vi tỉnh Bắc Giang Qua đó, tác giả hy vọng sẽđược đóng góp một phần nho nhỏ vào tiến trình quản lý nhà nước nhằm nângcao chất lượng cán bộ, công chức cấp xã tại Việt Nam
7 Kết cấu luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, luận văngồm 3 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận về nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công
chức cấp xã
Chương 2: Thực trạng nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức
cấp xã huyện Yên Dũng, tỉnh Bắc Giang
Chương 3: Giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức
cấp xã huyện Yên Dũng, tỉnh Bắc Giang
Trang 17CHƯƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG ĐỘI NGŨ
CÁN BỘ, CÔNG CHỨC CẤP XÃ
1.1 Khái niệm, đặc điểm, chức năng, nhiệm vụ của cán bộ, công chức chính quyền cấp xã1.1.1 Khái niệm cán bộ, công chức và khái niệm cán bộ công chức cấp xã
a) Khái niệm cán bộ
Từ cán bộ xuất hiện trong đời sống xã hội nước ta khoảng mấy chụcnăm gần đây; được dùng phổ biến trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp.Trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng của mình, Chủ tịch Hồ Chí Minh
luôn đặc biệt quan tâm đến công tác cán bộ Người đã khẳng định: “Cán bộ là cái gốc của mọi công việc”, “Công việc thành công hay thất bại đều do cán
bộ tốt hay kém” (Hồ Chí Minh Toàn tập, Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia, Hà
Nội năm 2002, tập 5, trang 269 và 273) Và Người đã đưa ra khái niệm cán bộ
là: “Cán bộ là cái dây chuyền của bộ máy Nếu dây chuyền không tốt, không chạy thì động cơ dù có tốt, dù chạy toàn bộ máy cũng tê liệt Cán bộ là những người đem chính sách của Chính phủ, của Đoàn thể thi hành trong nhân dân, nếu cán bộ dở thì chính sách hay cũng không thể thực hiện được”, (Sđd, tập
5, trang 54-55)
Năm 1998, Pháp lệnh Cán bộ, công chức ra đời, là văn bản pháp lý caonhất của nước ta về cán bộ, công chức Tuy nhiên, Pháp lệnh vẫn chưa phânbiệt rạch ròi giữa khái niệm “cán bộ”, “công chức” Phải đến khi Luật Cán bộ,công chức được Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóaXII, ngày 13 tháng 11 năm 2008 ra đời thì các khái niệm trên mới bước đầuphân biệt rõ ràng Điều đó được quy định tại Điều 4 Luật Cán bộ, công chức
2008:“Cán bộ là công dân Việt Nam, được bầu cử, phê chuẩn, bổ nhiệm giữ chức vụ, chức danh theo nhiệm kỳ trong cơ quan của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị- xã hội ở trung ương, ở tỉnh, thành phố trực
Trang 18thuộc trung ương (sau đây gọi chung là cấp tỉnh), ở huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh (gọi chung là cấp huyện), trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước.”
b) Khái niệm công chức
Nhiều quốc gia quan niệm công chức là những nhân viên công tác,được hưởng lương từ ngân sách, bị quy định bởi quy chế hoặc luật công chức,
là người làm việc trong hệ thống chính quyền nhà nước
Công chức là một bộ phận rất quan trọng trong nền hành chính quốcgia Tuy nhiên, do đặc điểm cấu trúc của hệ thống chính trị nước ta nên quanniệm về công chức ở Việt Nam cũng có đặc thù
Trong một số Nghị quyết của Đảng cũng như một số văn bản pháp quy,mặc dù chưa định nghĩa rõ ràng nhưng đã có đề cập đến khái niệm về côngchức Dưới Pháp lệnh là Nghị định số 95/1998/NĐ-CP ngày 17/11/1998 vềtuyển dụng, sử dụng và quản lý công chức Nghị định đã cụ thể hóa khái
niệm: “Công chức là công dân Việt Nam, trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước, bao gồm những người được tuyển dụng, bổ nhiệm hoặc giao giữ một công việc thường xuyên, được phân loại theo trình độ đào tạo, ngành chuyên môn, được xếp vào một ngạch hành chính, sự nghiệp; những người làm việc trong các cơ quan, đơn vị thuộc quân đội nhân dân và công
an nhân dân mà không phải là sỹ quan, quân nhân chuyên nghiệp và công nhân quốc phòng”.
Ở Pháp, theo từ điển Petit Larousse, năm 1992 công chức được định
nghĩa như sau: Nhân viên của nhà nước được biên chế vào một công việc thường xuyên liên tục, trong một ngạch của thứ bậc hành chính, biên chế của một ngành công vụ Theo điều 2 chương II của quy chế chung về công chức
nhà nước của Pháp, năm 1994, khái niệm công chức được ấn định như sau:
Công chức là những người được bổ nhiệm vào một công việc thường xuyên với thời gian làm việc trọn vẹn và được biên chế vào một ngạch trong thứ bậc
Trang 19các công sở nhà nước Trong những năm gần đây, có một khái niệm công chức được nhiều nhà nghiên cứu ở Pháp thừa nhận, đó là: Công chức bao gồm toàn bộ những người được Nhà nước hoặc cộng đồng lãnh thổ bổ nhiệm vào làm việc thường xuyên trong một công sở hay công sở tự quản, kể các bệnh viện và được biên chế vào một ngạch của nền hành chính công Thực chất của
quan niệm này là chỉ đội ngũ “công chức hành chính và công chức chuyênmôn” trong các cơ quan và tổ chức nhà nước- đó là một đội ngũ ổn định, hoạtđộng thường xuyên, họ là những người cuối cùng tạo nên hiệu quả của bộmáy nhà nước
Ở Trung Quốc, theo Luật công chức được ban hành năm 2005, côngchức được hiểu là những người công tác trong cơ quan của Nhà nước, củaMặt trận chính hiệp (như Mặt trận Tổ quốc của Việt Nam), tổ chức chính trị,trừ nhân viên phục vụ Công chức nhà nước gồm hai loại: Công chức lãnh đạo
là những người được tuyển vào công chức và được bổ nhiệm vào các vị trílãnh đạo Các công chức này được bổ nhiệm theo các trình tự luật định, chịu
sự điều chỉnh của Hiến pháp, Luật công chức và Luật tổ chức của chínhquyền các cấp; Công chức nghiệp vụ là những người thi hành chế độ thườngnhiệm, do cơ quan hành chính các cấp bổ nhiệm và quản lý căn cứ vào Luậtcông chức Công chức nghiệp vụ chiếm tuyệt đại đa số công chức nhà nước,
chịu trách nhiệm quán triệt, chấp hành các chính sách và pháp luật (Theo báo cáo khảo sát chế độ công vụ Trung Quốc của Bộ Nội vụ năm 2006).
Ở Anh, khái niệm công chức lần đầu tiên xuất hiện trong “Luật nghỉhưu” năm 1859 Theo Luật này, công chức bao gồm: Những người do vuaAnh trực tiếp bổ nhiệm hoặc được Ủy ban dân sự cấp giấy chứng nhận hợp lệ,cho phép tham gia công tác ở các cơ quan dân sự và những người được hưởngtiền lương cấp từ Ngân sách thống nhất của vương quốc hoặc từ các khoảnđược Quốc hội thông qua Như vậy, ở Anh, “khái niệm công chức chỉ baohàm những nhân viên công tác trong ngành hành chính- ví dụ như nội chính
và ngoại giao”
Trang 20Nhìn chung, các nước trên thế giới có nhiều điểm chung cơ bản giốngnhau trong quan niệm về công chức, mặt khác do truyền thống văn hóa, xãhội, do đặc điểm chính trị, kinh tế của mỗi nước có những điểm riêng
Cùng với sự phát triển của đất nước và nền hành chính nước nhà, kháiniệm công chức đã dần được quy định cụ thể hơn, chi tiết hơn Tuy nhiên, cáckhái niệm này vẫn chưa được phân định rõ ai là cán bộ, ai là công chức
Đến năm 2008, Quốc hội nước Cộng hòa XHCN Việt Nam đã thôngqua Luật Cán bộ, công chức số 22/2008/QH12 Đây là bước tiến mới mangtính cách mạng về cải cách chế độ công vụ, công chức, thể chế hóa quanđiểm, đường lối của Đảng về công tác cán bộ, đáp ứng yêu cầu xây dựng Nhànước pháp quyền XHCN của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân
Điều 4, Khoản 2 Luật Cán bộ, công chức năm 2008, xác định:
“Công chức là công dân Việt Nam, được tuyển dụng, bổ nhiệm vào ngạch, chức vụ, chức danh trong cơ quan của Đảng cộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị- xã hội ở trung ương, cấp tỉnh, cấp huyện; trong cơ quan thuộc đơn vị Quân đội nhân dân mà không phải là sỹ quan, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân quốc phòng; trong cơ quan đơn vị thuộc công an nhân dân mà không phải là sỹ quan, hạ sỹ quan chuyên nghiệp và trong bộ máy lãnh đạo, quản lý của đơn vị sự nghiệp công lập của Đảng cộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị- xã hội (sau đây gọi chung là đơn vị công lập) trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước; đối với công chức trong bộ máy lãnh đạo, quản lý của đơn vị sự nghiệp công lập thì lương được đảm bảo từ quỹ lương của đơn vị sự nghiệp công lập theo quy định của pháp luật”.
c) Khái niệm cán bộ chính quyền cấp xã
Theo quy định tại Nghị định số 92/2009/NĐ-CP ngày 22/10/2009 củaChính phủ quy định về chức danh, số lượng, một số chế độ, chính sách đốivới CBCC cấp xã, phường, thị trấn và những người hoạt động không chuyên
Trang 21Việt Nam trong biên chế, được hưởng lương từ ngân sách Nhà nước, gồm những người được bầu giữ chức vụ Chủ tịch, Phó Chủ tịch Hội đồng nhân dân, Chủ tịch, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân có trách nhiệm lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành thực hiện chức năng, nhiệm vụ của Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân theo quy định của hiến pháp và pháp luật, bảo đảm phát triển kinh tế- xã hội, ổn định chính trị, trật tự an toàn xã hội trên địa bàn xã, phường, thị trấn”.
- Cán bộ cấp xã có các chức vụ sau đây:
+ Bí thư, Phó Bí thư Đảng ủy;
+ Chủ tịch, Phó Chủ tịch Hội đồng nhân dân;
+ Chủ tịch, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân;
+ Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ Quốc Việt Nam;
+ Bí thư Đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh;
+ Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam;
+ Chủ tịch Hội Nông dân Việt Nam;
+ Chủ tịch Hội Cựu chiến binh Việt Nam
d) Khái niệm công chức cấp xã
Khái niệm công chức cấp xã được quy định tại Khoản 3, Điều 4 của
Luật Cán bộ, công chức 2008 như sau: “Công chức cấp xã là công dân Việt Nam được tuyển dụng giữ một chức danh chuyên môn, nghiệp vụ thuộc Ủy ban nhân dân cấp xã, trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước”.
Như vậy, công chức xã được tuyển dụng và phụ trách những lĩnh vựcchuyên môn, nghiệp vụ cụ thể tại UBND cấp xã, trực tiếp tham mưu cho lãnhđạo UBND cấp xã trong việc điều hành, chỉ đạo công tác thực hiện các chủtrương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước
- Cơ cấu công chức cấp xã:
Theo Khoản 3, Điều 61 của Luật Cán bộ, công chức 2008, công chứccấp xã có các chức danh sau đây:
Trang 22+ Trưởng Công an;
+ Chỉ huy trưởng Quân sự;
+ Văn hóa- xã hội
1.1.2 Vị trí, vai trò của đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã
CBCC có một vị trí, vai trò rất quan trọng trong quá trình hoạt động của bộ máy nhà nước, cụ thể như sau:
- Một là, CBCC cấp xã là người tổ chức thực hiện các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước ở địa phương.
Nếu xét trên góc độ hệ thống tổ chức hành chính Nhà nước thì chínhquyền cấp xã là một khâu, một bộ phận cấu thành của hệ thống tổ chức chínhquyền Nhà nước từ trung ương đến địa phương Chính quyền trung ương cóchức năng hoạch định, ban hành chính sách, pháp luật để quản lý, điều hànhphát triển kinh tế- xã hội (KT-XH) của đất nước; chính quyền cấp tỉnh, cấphuyện là cấp trung gian có chức năng truyền đạt, hướng dẫn, chỉ đạo triểnkhai; còn chính quyền cấp xã là cấp trực tiếp tổ chức thực hiện các chủ trươngchính sách của Đảng và chính quyền cấp trên vào đời sống nhân dân Do vậy,mọi chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước ban hành dù rất đúng đắn,nhưng nếu không được đội ngũ CBCC cấp xã phổ biến, tổ chức thực hiện tốt
ở các địa phương thì các chủ trương chính sách đó cũng không thể đi vào đờisống, phát huy hiệu quả như mong muốn
Để thực hiện tốt vai trò này, người CBCC cấp xã phải luôn cập nhật vànắm vững các chủ trương, đường lối của Đảng và chính sách, pháp luật củaNhà nước; tuyên truyền, phổ biến, giải thích để nhân dân hiểu rõ mục đích, ý
Trang 23đạo nhân dân thực hiện kịp thời có hiệu quả các chủ trương, chính sách đó.Mặt khác, người CBCC cấp xã phải luôn trung thành, tận tụy, tiên phongtrong việc chấp hành mọi chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước đểnhân dân tin tưởng noi theo.
- Hai là, CBCC cấp xã là người trực tiếp quản lý, điều hành, đảm bảo mọi hoạt động chính trị, kinh tế- xã hội, quốc phòng và an ninh ở địa phương diễn ra trong khuôn khổ pháp luật.
Theo quy định của pháp luật, chính quyền cấp xã có chức năng, nhiệm
vụ quản lý, điều hành mọi hoạt động, chính trị, KT-XH, quốc phòng, an ninhtrên địa bàn cấp xã và đảm bảo cho các hoạt động trên diễn ra trong khuônkhổ pháp luật CBCC cấp xã là chủ thể quản lý trong bộ máy chính quyền cấp
xã Bởi vậy, CBCC cấp xã là người trực tiếp quản lý mọi hoạt động; chính trị,KT- XH, quốc phòng, an ninh diễn ra trên địa bàn cấp xã và đảm bảo cho cáchoạt động trên diễn ra bình thường, trong khuôn khổ pháp luật
Để làm tốt vai trò này, người CBCC cấp xã phải nắm vững các quyđịnh của pháp luật, các văn bản của cấp trên, có kiến thức về quản lý hànhchính Nhà nước, quản lý kinh tế, chuyên môn nghiệp vụ phù hợp, đồng thờiphải công tâm, tận tụy, gương mẫu, nêu cao tinh thần trách nhiệm trước Đảng,Nhà nước và nhân dân
- Ba là, CBCC cấp xã là người đại diện cho ý chí, nguyện vọng và quyền lợi của nhân dân địa phương; đấu tranh và bảo vệ các quyền lợi chính đáng của người dân khi bị vi phạm, đồng thời phải luôn chăm lo cải thiện và nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân.
Xuất phát từ bản chất, Nhà nước ta là nhà nước của dân, do dân và vìdân Chính quyền Nhà nước do nhân dân lập ra để quản lý, điều hòa các mốiquan hệ xã hội, chăm lo và bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nhân dân
Do vậy, ngoài vai trò là người quản lý, thực thi quyền hành; người CBCC cấp
xã còn có vai trò là người đại diện cho ý chí và quyền lợi của nhân dân Phầnlớn, CBCC cấp xã là người địa phương, ngoài thời gian làm việc theo quy
Trang 24định, họ còn trở về tham gia lao động, sản xuất với gia đình, với nhân dân địaphương Các quyền lợi và nghĩa vụ của người CBCC và người dân cơ bảnthống nhất với nhau Mọi tâm tư, nguyện vọng của nhân dân, người CBCCcấp xã đều có thể hiểu và chia sẻ Bởi vậy, người CBCC cấp xã phải luôn làngười đại diện cho ý chí và nguyện vọng của nhân dân, nắm bắt, tổng hợp vàphản ánh những đề xuất, kiến nghị của người dân lên Đảng và Nhà nước cấptrên; đồng thời phải thường xuyên quan tâm xây dựng và tổ chức triển khaicác chương trình, đề án phát triển KT- XH ở địa phương, chăm lo đến mọimặt đời sống vật chất và tinh thần tới mọi người dân Như Chủ tịch Hồ ChíMinh từng căn dặn: “Cán bộ vừa là một người lãnh đạo, vừa là người đầy tớtrung thành của nhân dân”.
Để làm tốt vai trò này, người CBCC cấp xã phải thường xuyên gần gũi
và có mối liên hệ mật thiết với nhân dân, hiểu và nắm được tâm tư, nguyệnvọng của nhân dân, luôn đấu tranh và bảo vệ mọi quyền lợi chính đáng củangười dân khi bị vi phạm; đồng thời đề xuất lên cấp trên những kiến nghị củanhân dân
Thực tiễn cho thấy CBCC cấp xã có ảnh hưởng quyết định đến quátrình phát triển KT- XH ở địa phương Ở xã nào có đội ngũ CBCC tốt thì ở xã
đó các phong trào đều sôi nổi, KT- XH phát triển, tình hình an ninh chính trị
ổn định…
CBCC cấp xã là những người sống và hoạt động thường xuyên liên hệmật thiết và trực tiếp với nhân dân Do vậy, người CBCC cấp xã một mặt phảiđược trang bị đầy đủ kiến thức, trình độ và kỹ năng nghiệp vụ chuyên môn đểchủ động, vững vàng trong quản lý điều hành, thực hiện các nhiệm vụ đượcgiao Mặt khác, người CBCC cấp xã cần có đủ các tiêu chuẩn về phẩm chấtchính trị, đạo đức, có lối sống trong sạch lành mạnh, trung thành với mục tiêu,
lý tưởng của Đảng, biết hy sinh, gương mẫu để lôi cuốn quần chúng nhân dântích cực tham gia lao động sản xuất thực hiện tốt các chương trình, phong trào
Trang 251.1.3 Đặc điểm của đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã
Cán bộ, công chức cấp xã là một bộ phận trong đội ngũ cán bộ, côngchức nhà nước, cũng được hình thành từ việc bầu cử và tuyển dụng nên cũngmang những đặc điểm giống với đội ngũ cán bộ, công chức nói chung Tuynhiên do xuất phát là lực lượng có đặc thù riêng nên đội ngũ cán bộ, côngchức cấp xã cũng có nhiều điểm khác biệt Đó là:
- Là đội ngũ có số lượng lớn, đóng vai trò quan trọng trong việc tổchức, triển khai thực hiện thắng lợi các chủ trương, đường lối của Đảng, cácchính sách, pháp luật của Nhà nước trên các lĩnh vực chính trị, kinh tế- xã hội,
an ninh quốc phòng ở cơ sở, là cầu nối trực tiếp giữa nhà nước và nhân dân,
xử lý trực tiếp, kịp thời những yêu cầu hàng ngày của nhân dân
- Công chức cấp xã là những người đang giữ chức vụ hoặc trách nhiệmnhất định theo trình độ đào tạo và được hưởng lương từ ngân sách nhà nước.Cán bộ, công chức cấp xã do cấp huyện quản lý
- Cán bộ, công chức cấp xã là những người xuất phát từ cơ sở (ngườicủa địa phương), họ vừa trực tiếp tham gia lao động sản xuất, vừa là người đạidiện cho nhân dân thực hiện chức năng quản lý nhà nước, giải quyết các côngviệc của nhà nước Chính vì vậy cán bộ, công chức cấp xã là những người amhiểu, bị ảnh hưởng rất lớn bởi những phong tục, tập quán, văn hóa vùng miền,bản sắc truyền thống của địa phương, gia tộc Do đó, trong cách thức xử lýcông việc, giải quyết những mâu thuẫn trong nhân dân một cách đúng mực vàsuôn sẻ hơn so với những cán bộ, công chức ở địa phương khác tới làm việc
- Nguồn hình thành đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã rất đa dạng Docán bộ được bầu cử nên các tổ chức chính trị xã hội như: MTTQ, các tổ chứcĐảng đoàn thể là nơi cung cấp nguồn cho cán bộ xã Nguồn tuyển dụng côngchức cấp xã chủ yếu từ học sinh, sinh viên người địa phương sau khi tốtnghiệp các lớp đào tạo về tham gia thi tuyển
- Trong thực tế, trình độ chuyên môn của cán bộ, công chức cấp xãchưa đồng đều Nguyên nhân là do cán bộ hình thành từ cơ chế bầu cử nên
Trang 26tiêu chuẩn chuyên môn cho từng vị trí, chức danh chưa được chú ý đúng mức.Các cán bộ Đảng, đoàn thể, các hội chưa có chuyên môn phù hợp, tuy nhiên
do có được sự tín nhiệm cao nên giữ những trọng trách quan trọng mặc dùtiêu chuẩn về trình độ chuyên môn có thể chưa cao Từ thực tế đó, đòi hỏi các
cơ quan cấp trên, có thẩm quyền cần phải nâng cao hơn nữa trình độ chuyênmôn cũng như có kế hoạch cụ thể nhằm chuẩn hóa lực lượng cán bộ, côngchức này
1.2 Chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã
1.2.1 Khái niệm chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã
Chất lượng là một phạm trù trừu tượng, nó mang tính chất định tính vàkhó định lượng, chúng ta không thể cân đo đong đếm được Dưới mỗi cáchtiếp cận khác nhau thì quan niệm về chất lượng cũng khác nhau
Theo Tổ chức kiểm tra chất lượng Châu Âu: “Chất lượng là mức độphù hợp với yêu cầu của người tiêu dùng”
Theo tiêu chuẩn Pháp: “Chất lượng là tiềm năng của một sản phẩm haydịch vụ nhằm thỏa mãn nhu cầu người sử dụng”
Theo Từ điển tiếng Việt của Viện Ngôn ngữ học do nhà xuất bản năm2000: “Chất lượng là cái tạo nên phẩm chất, giá trị của một con người, một sựvật, sự việc”
Khi đánh giá chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức chính quyền cấp xã,một vấn đề đặt ra là hiểu cho đúng thế nào là chất lượng của đội ngũ cán bộ,công chức Chất lượng của đội ngũ cán bộ, công chức được xem xét dướinhiều góc độ khác nhau:
Chất lượng của đội ngũ cán bộ, công chức được thể hiện thông quahoạt động của bộ máy chính quyền cấp xã, ở việc nâng cao hiệu lực, hiệu quảhoạt động của chính quyền cấp xã
Chất lượng của đội ngũ cán bộ, công chức được đánh giá dưới góc độphẩm chất đạo đức, trình độ năng lực và khả năng hoàn thành nhiệm vụ được
Trang 27Chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức là tổng hợp những phẩm chấtnhất định về sức khỏe, trí tuệ khoa học, chuyên môn nghề nghiệp, phẩm chấtđạo đức, ý chí, niềm tin, năng lực, luôn gắn bó với tập thể, với cộng đồng vàkhả năng thực hiện có hiệu quả nhiệm vụ được giao Trong thời kỳ CNH,HĐH đất nước yêu cầu chất lượng đối với công chức ngày càng cao, đòi hỏingười công chức không những có trình độ, phẩm chất theo tiêu chuẩn côngchức mà còn phải gương mẫu, đi tiên phong về lý luận và thực tiễn, có tinhthần kỷ luật rất cao, có tư duy khoa học, lý luận sắc bén, dám nghĩ, dám làm,dám chịu trách nhiệm, luôn gắn bó với tập thể, với cộng đồng, có kỹ năng tốttrong việc kết hợp trí thức khoa học, kinh nghiệm, kỹ năng thực tiễn một cáchnhạy bén, linh hoạt, đồng thời luôn chấp hành nghiêm chỉnh chủ trương,đường lối, chính sách, pháp luật của Đảng và Nhà nước.
Từ những phân tích nêu trên có thể hiểu, chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã là chỉ tiêu tổng hợp chất lượng của từng cán bộ, công chức cấp xã, thể hiện qua phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống, trình độ, năng lực, kỹ năng công tác, chất lượng và hiệu quả thực hiện công việc được phân công của mỗi công chức cũng như cơ cấu hợp lý về độ tuổi, về ngạch, bậc và
số lượng đội ngũ cán bộ, công chức bảo đảm thực hiện chức năng, nhiệm vụ của UBND cấp xã.
1.2.2 Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã
Đội ngũ cán bộ, công chức có vai trò hết sức quan trọng trong tổ chức
và hoạt động của cơ quan hành chính, có vai trò quyết định đến sự phát triểncủa đất nước, là người trực tiếp tham gia vào quá trình xây dựng và thực thiluật pháp, quản lý mọi mặt của đời sống kinh tế- xã hội; tham mưu, hoạchđịnh, tổ chức thực hiện và thanh tra, kiểm tra việc thực thi các đường lối,chính sách
Nâng cao chất lượng đội ngũ CBCC cấp xã là tập hợp những giải pháp
có tác động tích cực đến chất lượng của từng CBCC trong các cơ quan hànhchính nhà nước cấp xã cũng như mối quan hệ giữa các cá nhân trong tập thể,
Trang 28tinh thần phối hợp trong thực thi công vụ nhằm hoàn thành công việc chuyênmôn và hướng tới mục tiêu kinh tế- xã hội, an ninh quốc phòng mà địaphương đặt ra.
Việc nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã sẽ gópphần làm tăng ý thức, trách nhiệm lao động, góp phần làm tăng năng suất laođộng xã hội Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã có vai tròđặc biệt quan trọng trong tiến trình phát triển kinh tế- xã hội của địa phương
Để phát triển nhanh, bền vững mỗi địa phương cần hết sức quan tâm đếnchính sách phát huy tối đa năng lực của công chức thông qua nâng cao chấtlượng đội ngũ cán bộ, công chức của mình như: đào tạo, đào tạo lại, chăm sócsức khỏe cả về vật chất, tinh thần, có chính sách đãi ngộ nhân tài hợp lý, rènluyện tác phong công nghiệp,…
Việc đổi mới công tác quản lý và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ,công chức là một trong những nội dung cơ bản của công cuộc cải cách hànhchính được Đảng và Nhà nước ta đặc biệt quan tâm và đã thực hiện nhiềuhoạt động cải cách trong công tác quản lý đội ngũ cán bộ, công chức Bêncạnh những kết quả đã đạt được, đội ngũ cán bộ, công chức còn tồn tại một sốhạn chế nhất định Cơ cấu, chất lượng của đội ngũ cán bộ, công chức chưađáp ứng được yêu cầu quản lý nhà nước Một trong những nguyên nhân sâu
xa dẫn đến những hạn chế trên là do công tác quản lý cán bộ, công chức còn
có bất cập, hạn chế chưa đáp ứng được yêu cầu phục vụ nhân dân và sự pháttriển của đất nước trong giai đoạn hiện nay
Việc nâng cao chất lượng đội ngũ CBCC cấp xã được thực hiện thôngqua các hoạt động: tuyển dụng, quy hoạch, bố trí, sử dụng, đào tạo, bồidưỡng, đãi ngộ, tạo động lực, đánh giá, xếp loại và kiểm tra giám sát đội ngũCBCC cấp xã
Do đó, tiếp tục đổi mới công tác quản lý, nâng cao chất lượng đội ngũcán bộ, công chức là một yêu cầu có tính tất yếu khách quan, vừa mang tính
Trang 291.3 Các tiêu chí đánh giá chất lượng của đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã
1.3.1 Tiêu chí về phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống
1.3.1.1 Về phẩm chất chính trị
Phẩm chất chính trị là tiêu chí quan trọng nhất, quyết định đến năng lựcquản lý nhà nước của cán bộ, công chức Phẩm chất chính trị là động lực tinhthần thúc đẩy cán bộ, công chức các cấp vươn lên hoàn thành xuất sắc nhiệm
vụ được giao hay nói cách khác là hoàn thành nhiệm vụ với hiệu quả caonhất Phẩm chất chính trị cũng chính là yếu tố cơ bản nhất đối với người cán
bộ, công chức
Phẩm chất chính trị là lòng nhiệt tình cách mạng, lòng trung thành tuyệtđối với lý tưởng của Đảng, với Chủ nghĩa Mác- Lênin, Tư tưởng Hồ ChíMinh, tinh thần tận tụy với công việc, hết lòng hết sức vì sự nghiệp của nhândân, là bản lĩnh chính trị vững vàng, kiên định với mục tiêu và con đường đilên chủ nghĩa xã hội
Phẩm chất chính trị đòi hỏi người cán bộ, công chức phải thấm nhuầnchủ nghĩa Mác- Lênin, Tư tưởng Hồ Chí Minh, quán triệt đường lối, chủtrương, chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước, có tinh thần kiênquyết đấu tranh chống lại các hiện tượng lệch lạc, những biểu hiện mơ hồ, saitrái đường lối, chủ trương chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước vàcác hành vi xâm phạm quyền lợi chính đáng của nhân dân
Người cán bộ, công chức chính quyền cấp xã có phẩm chất chính trị tốt
là người tích cực tuyên truyền, vận động gia đình, bà con nhân dân thực hiệntốt đường lối, chủ trương chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước Làngười luôn trăn trở băn khoăn và tìm cách tháo gỡ những khó khăn ở cơ sở,từng bước nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho nhân dân Người cóphẩm chất chính trị tốt là người một lòng phục vụ Nhà nước, phục vụ nhândân
Trang 30Đây là tiêu chuẩn đầu tiên, là điều kiện đối với mỗi người cán bộ, côngchức Để trở thành những nhà tổ chức, những người cán bộ, công chức cónăng lực trước hết phải là người có phẩm chất chính trị.
Phẩm chất chính trị của cán bộ, công chức cấp xã được biểu hiện trướchết là sự tin tưởng tuyệt đối với lý tưởng cách mạng, kiên định với mục tiêuđộc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, đó là con đường mà Bác Hồ và Đảng ta
đã lựa chọn, kiên quyết đấu tranh bảo vệ quan điểm của Đảng, chính sách vàpháp luật của Nhà nước, không dao động trước những khó khăn thử thách.Đồng thời phải có biện pháp để đường lối đó đi vào thực tiễn cuộc sống củanhân dân địa phương
Người cán bộ, công chức có phẩm chất chính trị tốt không chỉ bằngnhững lời tuyên bố, hứa hẹn mà quan trọng hơn là việc nghiêm chỉnh chấphành đường lối, chỉ thị, nghị quyết của Đảng và pháp luật của Nhà nước, kiênquyết chống lại mọi lệch lạc, biểu hiện sai trái trong đời sống xã hội đi tráingược với đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhànước
Phẩm chất chính trị của người cán bộ, công chức cấp xă c̣n biểu hiệnthông qua thái độ phục vụ nhân dân, tinh thần gương mẫu trong công tác, tinhthần trách nhiệm đối với đời sống của nhân dân tại địa phương Người cóphẩm chất chính trị tốt phải là người luôn trăn trở trước những khó khăn ở địaphương; phải có quyết tâm đưa địa phương cơ sở nơi mình công tác ngàycàng phát triển về mọi mặt, thực hiện công bằng, dân chủ, văn minh
1.3.1.2 Về phẩm chất đạo đức
Đạo đức là nền tảng, là gốc, là sức mạnh của người cán bộ, công chức,Chủ tịch Hồ Chí Minh từng dạy: “Cũng như sông có nguồn mới có nước,không có nguồn thì sông cạn; cây phải có gốc không có gốc thì cây héo;người cách mạng phải có đạo đức cách mạng, không có đạo đức thì có tài giỏimấy cũng không lãnh đạo được nhân dân”; sức có mạnh mới gánh được nặng
Trang 31và đi được xa, người cách mạng phải có đạo đức cách mạng mới hoàn thànhđược nhiệm vụ cách mạng.
Do đạo đức là một yếu tố trong tổng thể các thuộc tính của người côngchức, đồng thời trong thực thi công quyền, chuyên môn tạo nên một quan hệ,còn đạo đức và pháp luật tạo nên mối quan hệ khác Nếu chuyên môn tạo nênhiệu quả xã hội, thì pháp luật tạo ra hành lang chuẩn mực cho sinh hoạt xãhội Hai yếu tố này có thể phát huy tối đa hay bị cản trở, đều có sự chi phốimạnh của các biểu hiện của đạo đức công chức Một người có chức vụ cao, cótrình độ, mà cầm số tiền khổng lồ của Nhà nước đi đánh bạc thì đã “hủy diệt”
cả tài và đức của bản thân… Hành vi bao che cho người phạm pháp chính làbiểu hiện của sự sa sút đạo đức, đã vô hiệu hóa các chuẩn mực pháp lý vốn làthước đo của trật tự xã hội Điều đó cho chúng ta thấy, rèn luyện đạo đức làmột yêu cầu có tính nguyên tắc, là bắt buộc trong điều kiện hiện nay
Đạo đức là một tiêu chuẩn quan trọng đối với cán bộ, công chức, họphải là người hết lòng trong công việc, vì sự nghiệp phục vụ nhà nước, làcông bộc của nhân dân, có đạo đức tốt, có tư cách đúng đắn trong thực thicông vụ
Người cán bộ, công chức có tinh thần đạo đức cách mạng phải là ngườicán bộ hội tụ đủ 5 đức tính, đó là: Nhân, Nghĩa, Trí, Dũng, Liêm Những đứctính tốt đẹp đó phải thể hiện ra bên ngoài trong công việc hàng ngày củangười cán bộ, công chức
Luôn luôn gương mẫu, có lối sống lành mạnh, thực hiện cần, kiệm,liêm, chính, chí công vô tư; không tham nhũng, vụ lợi cá nhân, sinh hoạt bêtha, có tinh thần đấu tranh chống tham nhũng, quan hệ mật thiết với quầnchúng nhân dân, sâu sát với công việc, không quan liêu cửa quyền, gây phiền
hà cho dân, tác phong làm việc khoa học, dân chủ, không chạy theo vụ lợi,nói đi đôi với làm, làm nhiều hơn nói- đó là những tiêu chí đánh giá đạo đứccủa người cán bộ, công chức
Trang 32Điều quan trọng để cán bộ, công chức được dân tin yêu, ủng hộ khôngđơn thuần vì danh nghĩa mà chính là ở chỗ cán bộ, công chức phải có đạođức, trung thực, thực sự gương mẫu trước dân, lo trước dân, vui sau dân, hếtlòng chăm lo cho cuộc sống của dân Tinh thần phục vụ nhân dân của cán bộ,công chức phải được thể hiện trong tác phong làm việc, muốn làm tốt việclãnh đạo, vận động nhân dân thực hiện đường lối, chính sách của Đảng vàNhà nước, CBCC phải có tác phong gần dân, trọng dân, khiêm tốn học hỏinhân dân Ý thức phục vụ tận tụy nhân dân và đạo đức trong sáng là phẩmchất quan trọng nhất để CBCC xứng đáng là công bộc- người đầy tớ của nhândân Với những cán bộ, công chức như vậy sẽ góp phần xây dựng đội ngũCBCC vững mạnh, nền hành chính hiệu lực, hiệu quả và trong sạch.
1.3.2 Tiêu chí về trình độ năng lực
Năng lực là yếu tố rất quan trọng đối với đội ngũ cán bộ, công chức cấp
xã Năng lực là yếu tố quyết định hiệu quả công việc của đội ngũ cán bộ, côngchức cấp xã
Năng lực là tập hợp các đặc điểm phẩm chất tâm lý phù hợp với nhữngyêu cầu đặc trưng của một hoạt động nhất định đảm bảo cho hoạt động đó đạtkết quả Năng lực hình thành một phần dựa trên cơ sở tư chất tự nhiên của cánhân, và một phần lớn dựa trên quá trình đào tạo, giáo dục và hoạt động thựctiễn, cũng như rèn luyện của cá nhân
Để đánh giá đúng đắn chất lượng đội ngũ CBCC thì trình độ năng lựccủa CBCC đóng vai trò rất quan trọng Trình độ năng lực phản ảnh kỹ nănglàm việc, khả năng hoàn thành công việc của mỗi người nói chung cũng nhưcủa mỗi CBCC cấp xã
Thứ nhất, đối với người cán bộ cấp xã phải kể đến năng lực lãnh đạo,
quản lý Đa số cán bộ cấp xã là những người lớn tuổi, chỉ có số ít là người trẻtuổi nên khi nhận các chức danh lãnh đạo thì chủ yếu quản lý CBCC dựa trênthâm niên và kinh nghiệm công tác hoặc dựa vào các đợt tập huấn ngắn ngày,
Trang 33nên công tác quản lý, điều hành thiếu tính thuyết phục, thiếu khoa học, hiệuquả hoạt động không cao.
Thứ hai, về trình độ văn hóa là nền tảng cho nhận thức, tiếp thu đường
lối, chủ trương chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước và tạo điều kiệnthuận lợi cho việc áp dụng chủ trương, chính sách trong thực tiễn
Thứ ba, về trình độ quản lý hành chính nhà nước: Quản lý nhà nước là
sự tác động mang tính tổ chức lên các quan hệ xã hội, đó là thủ pháp mà nhàquản lý sử dụng trong phạm vi quyền hạn, nhiệm vụ của mình để giải quyếtcác vụ việc cụ thể đặt ra Hoạt động quản lý vừa được coi là một khoa học,vừa là nghệ thuật Để thực hiện được các hoạt động này, đòi hỏi đội ngũ côngchức cấp xã cần phải được đào tạo, bồi dưỡng những kiến thức cơ bản vềquản lý nhà nước thì mới có được những kỹ năng, phương pháp thực hiệnnhiệm vụ được giao
Thứ tư, về trình độ chuyên môn nghiệp vụ được hiểu là những kiến
thức chuyên sâu về một lĩnh vực nhất định được biểu hiện qua những cấp độ:
Sơ cấp, trung cấp, cao đẳng, đại học Đó là những kiến thức mà nhà trườngtrang bị cho người học theo các chuyên ngành nhất định được thể hiện qua hệthống bằng cấp Chính quyền cấp xã là nơi trực tiếp thực hiện mọi hoạt độngquản lý, giải quyết mọi tình huống phát sinh trên thực tế Nếu đội ngũ cán bộ,công chức cấp xã không có chuyên môn, nghiệp vụ chỉ làm theo kinh nghiệmhoặc giải quyết mang tính chắp vá, tùy tiện chắc chắn sẽ hiệu quả không caothậm chí còn mắc sai phạm nghiêm trọng
Thứ năm, về trình độ lý luận chính trị: lý luận chính trị là cơ sở xác
định lập trường, quan điểm của cán bộ, công chức nhà nước nói chung và độingũ cán bộ, công chức cấp xã nói riêng Hiện nay, tỷ lệ cán bộ, công chứcchưa qua bồi dưỡng lý luận chính trị khá nhiều, những CBCC cấp xã đã quađào tạo chủ yếu dừng lại ở trình độ trung cấp, điều này chưa đáp ứng yêu cầungày càng cao của công tác lãnh đạo, quản lý, điều hành việc phát triển kinh
tế, văn hóa, xã hội, an ninh, quốc phòng ở đơn vị hành chính cơ sở, đặc biệt
Trang 34trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nôngthôn, xây dựng nông thôn mới với nhiều nội dung, tiêu chí đòi hỏi phải cókiến thức khoa học, công nghệ, xây dựng, quản lý kinh tế…
1.3.3 Tiêu chí về chất lượng và hiệu quả thực hiện công việc được giao
1.3.3.1 Khả năng hoàn thành nhiệm vụ
Là tiêu chí cơ bản để đánh giá đúng đắn nhất những gì mà mỗi CBCCcấp xã đã làm được trong thời gian nhất định Khả năng hoàn thành nhiệm vụđược phản ánh thông qua mức độ thực hiện nhiệm vụ được giao trong nămthể hiện ở khối lượng công việc được giao, chất lượng công việc được hoànthành, tiến độ triển khai thực hiện và hiệu quả của công việc đó trong từng vịtrí, từng giai đoạn, bao gồm cả những nhiệm vụ thường xuyên và nhữngnhiệm vụ đột xuất Kết quả công tác thực tế đội ngũ cán bộ, công chức cấp xãbao gồm những yếu tố cụ thể sau:
- Thái độ công tác biểu hiện sự quan tâm, tinh thần trách nhiệm đối vớinhiệm vụ, ảnh hưởng trực tiếp đối với cán bộ, đảng viên, nhân dân… tạo rabầu không khí làm việc, có những biểu hiện cụ thể sau: Sự miệt mài, say sưalàm việc hàng ngày, chịu khó đi sâu nghiên cứu, học tập để thường xuyênnâng cao trình độ, khả năng, kinh nghiệm công tác, có tinh thần trách nhiệm
và sự hiểu biết trong công tác, có tinh thần chủ động làm việc, có ý thức vềthời gian làm việc và kỷ luật lao động…
- Khối lượng công việc biểu hiện qua: Số lượng đầu công việc đảmnhận và hoàn thành Mức độ phức tạp, quy mô, cường độ, tốc độ, thời gianlàm việc
- Hiệu suất công tác (năng suất lao động cá nhân): Thời gian và tốc độhoàn thành công việc; mức độ vượt qua những trở ngại của bản thân và vượtlên những khó khăn của hoàn cảnh để hoàn thành công việc được giao; sự tiếtkiệm những chi phí về tài chính cũng như sức người, sức của trong quá trìnhtiến hành công việc
Trang 35Dựa trên kết quả đánh giá về khả năng hoàn thành nhiệm vụ của độingũ CBCC cấp xã có thể đánh giá được chất lượng hoạt động của đội ngũ đótrong thực tiễn công tác Một CBCC cấp xã đạt chất lượng tốt thì phải thườngxuyên được đánh giá là hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ và hoàn thành tốtnhiệm vụ Có những CBCC đạt trình độ chuyên môn nhưng chỉ được đánh giá
là hoàn thành nhiệm vụ hoặc chưa hoàn thành nhiệm vụ, người quản lý cầnxem xét những khía cạnh khác của CBCC đó Kết quả đánh giá này cũng là
cơ sở để thực hiện tốt công tác thi đua, khen thưởng và sắp xếp nhân sự tại cơquan, đơn vị
1.3.3.2 Chất lượng dịch vụ công được cung cấp
Chất lượng dịch vụ công là kết quả hoạt động, hiệu quả quản lý, phục
vụ đạt được và được biểu hiện đối với xã hội thông qua sự hài lòng của ngườidân, niềm tin của người dân đối với Nhà nước, được xác định thông qua tínhkinh tế, hiệu lực, hiệu quả
Chất lượng thực thi công vụ của công chức chuyên môn cấp xã phụthuộc vào các yếu tố như: Thứ nhất, năng lực thực thi công vụ của bản thânCBCC, phụ thuộc vào kiến thức, kỹ năng và thái độ của họ đối với công việc.Thứ hai, phụ thuộc vào tổ chức và môi trường của tổ chức Đó là sự phâncông công việc, tính chất công việc, môi trường làm việc, điều kiện làm việccủa CBCC cấp xã Thứ ba, là sự động viên, khuyến khích của người lãnh đạo,quản lý tạo động lực cho CBCC từ chế độ, chính sách đãi ngộ và cơ hội thăngtiến phát triển đối với CBCC
Như vậy, muốn nâng cao chất lượng dịch vụ công được cung cấp thìphải chú trọng cải thiện từ năng lực làm việc của CBCC chuyên môn cơ sở,đến nơi làm việc của cơ quan hành chính cơ sở cũng như cách thức tổ chứccông việc và chế độ, chính sách nhằm động viên, khuyến khích đội ngũCBCC chuyên môn hăng say, nhiệt tình làm việc đạt hiệu quả cao
Tóm lại: Một đội ngũ CBCC có chất lượng là đội ngũ có phẩm chất
chính trị, đạo đức cách mạng, có trình độ năng lực và có khả năng vận dụng
Trang 36đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước một cách có hiệuquả nhất nhằm nâng cao đời sống kinh tế, văn hóa, xã hội của nhân dân tại địaphương, góp phần xây dựng một xã hội công bằng, dân chủ, văn minh.
1.3.4 Tiêu chí về năng lực, kỹ năng tổ chức, quản lý
Năng lực của đội ngũ cán bộ, công chức là một trong những điều kiệntiên quyết bảo đảm cho quá trình phân cấp diễn ra đạt kết quả tốt Đội ngũ cán
bộ, công chức là nguồn lực chủ yếu của hệ thống quản lý hành chính có thểvận hành và hoàn thành chức năng, nhiệm vụ được giao Do tình hình kinh tế,
xã hội thường xuyên thay đổi đòi hỏi phải liên tục phát triển năng lực của tất
cả cán bộ, công chức trong hệ thống quản lý hành chính Năng lực của độingũ cán bộ, công chức được thể hiện bằng các kỹ năng sau:
Kỹ năng quản lý nhà nước của CBCC chính quyền cấp xã là khả năngvận dụng khéo léo, thành thạo những kiến thức và kinh nghiệm vào thực hiệnchức trách, nhiệm vụ quản lý nhà nước trên các lĩnh vực ở cơ sở:
Kỹ năng quản lý nhà nước bao gồm: Kỹ năng xây dựng và tổ chức thựchiện chương trình, kế hoạch cấp xã Kỹ năng tổ chức kỳ họp và nghị quyếtcủa HĐND cấp xã; kỹ năng tổ chức và điều hành hoạt động của UBND cấpxã; kỹ năng tuyên truyền, phổ biến pháp luật, thi hành và áp dụng pháp luậttrong quản lý nhà nước; kỹ năng lập và quản lý thực hiện dự án cấp xã; kỹnăng tổ chức kiểm tra hành chính, xử phạt và cưỡng chế hành chính ở cấp xã;
kỹ năng phát hiện, xử lý tình huống phát sinh trên địa bàn cấp xã; kỹ năngsoạn thảo văn bản, kỹ năng nghiệp vụ văn phòng và thống kê; kỹ năng phốihợp và chỉ đạo trưởng thôn trong việc thực hiện một số nhiệm vụ của chínhquyền cấp xã, kỹ năng ứng dụng khoa học công nghệ vào quản lý nhà nước ởcấp xã… Nếu kỹ năng quản lý nhà nước trong CBCC cấp xã không tốt thì giảiquyết công việc mất rất nhiều thời gian và hiệu quả quản lý nhà nước thấp;nếu kỹ năng quản lý nhà nước của CBCC cấp xã tốt, thì họ sẽ giải quyết côngviệc nhanh chóng và hiệu quả quản lý nhà nước sẽ cao
Trang 37Để thực hiện chức năng, nhiệm vụ quản lý nhà nước trên các lĩnh vực ở
cơ sở có hiệu quả cao thì đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã cần phải cóphương pháp tổ chức thực hiện khoa học thể hiện như sau: Nếu CBCC cấp xã
có phương pháp quản lý nhà nước tốt thì công việc được giải quyết nhanhchóng, được nhân dân đồng tình ủng hộ, hiệu quả quản lý nhà nước cao;ngược lại nếu CBCC cấp xã không có phương pháp quản lý nhà nước tốt thìcông việc bị ứ đọng, làm phát sinh mâu thuẫn trong nhân dân, hiệu quả quản
lý nhà nước thấp
Ngoài ra, còn có các yếu tố như: sức khỏe, tác phong làm việc, kiếnthức thực tế… cũng có ảnh hưởng tới năng lực quản lý nhà nước của CBCCcấp xã
1.4 Các hoạt động nâng cao chất lượng đội ngũ CBCC cấp xã
1.4.1 Công tác quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã
Quy hoạch, kế hoạch đào tạo cán bộ, công chức là xác định các hoạtđộng đào tạo có mục tiêu, đôi tượng, nội dung, hình thức và tiến độ cụ thểtrên cơ sở phân tích, xem xét đồng bộ thực trạng và nhu cầu đào tạo nhằm đápứng yêu cầu nâng cao trình độ, năng lực đội ngũ cán bộ, công chức
Mục tiêu quy hoạch, kế hoạch đào tạo là để xây dựng một đội ngũ cán
bộ, công chức có đủ phẩm chất, năng lực và tiêu chuẩn theo từng chức danhđáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ lãnh đạo, quản lý ở địa phương trong giaiđoạn mới
Để xác định mục tiêu đúng cần phải dựa vào nhiều căn cứ như: quyhoạch cán bộ, quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế- xã hội của địaphương… trong đó cần chú ý đến tiêu chuẩn về trình độ cán bộ cấp xã theoQuyết định số 04/2004/QĐ-BNV ngày 16/01/2004 của Bộ trưởng Bộ Nội vụ
về việc ban hành tiêu chuẩn cụ thể đối với cán bộ, công chức cấp xã
Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức xã là nhân tố ảnh hưởng trực tiếpđến chất lượng đội ngũ CBCC cấp xã, nhất là trong giai đoạn hiện nay khi mà
Trang 38cải cách hành chính diễn ra mạnh mẽ, đội ngũ CBCC cấp xã ngày càng đượctrang bị những thiết bị làm việc hiện đại hơn: máy tính, máy in, máy photo,scan… hay đơn giản là xử lý văn bản đi, đến cũng bằng hộp thư điện tử…trong khi đó, trình độ văn hóa, trình độ chuyên môn nghiệp vụ của lực lượngCBCC cơ sở nhìn chung chưa cao, còn nhiều hạn chế Chính vì vậy, đào tạo,bồi dưỡng đội ngũ CBCC cấp xã nhất thiết phải được quan tâm hàng đầu,thường xuyên và liên tục.
Bồi dưỡng là làm tăng thêm năng lực, phẩm chất Bồi dưỡng CBCCthường chỉ sự bổ túc thêm những kiến thức mới, cần thiết để nâng cao kiếnthức và kỹ năng nào đó sau khi đã được đào tạo, hoặc nói về việc giáo dụcnâng cao phẩm chất chính trị, đạo đức cho CBCC
Mục tiêu của đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức là nhằm trang bịkiến thức, kỹ năng, phương pháp thực hiện nhiệm vụ công vụ, góp phần xâydựng đội ngũ công chức chuyên nghiệp có đủ năng lực xây dựng nền hànhchính tiên tiến, hiện đại
Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức là nhiệm vụ thường xuyên, có ýnghĩa quan trọng, góp phần tích cực trong việc nâng cao trình độ chuyên môn,năng lực công tác, chất lượng và hiệu quả làm việc của cán bộ, công chức;hướng tới mục tiêu là tạo được sự thay đổi về chất trong thực thi nhiệm vụchuyên môn Đào tạo, bồi dưỡng tập trung trang bị những kiến thức, kỹ năng,thái độ thực hiện công việc cho cán bộ, công chức; trong đó cung cấp nhữngkiến thức, lý luận cơ bản, trang bị kỹ năng, cách thức hoạt động thực thi côngviệc, giáo dục thái độ thực hiện công việc thể hiện sự nhiệt tình, tinh thầntrách nhiệm của người cán bộ, công chức
Như vậy, đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ CBCC có ý nghĩa quyết định đếnchất lượng đội ngũ CBCC cấp xã Địa phương nào chú trọng công tác đào tạo,bồi dưỡng CBCC thì địa phương đó sẽ xây dựng được nền tảng vững chắc củađội ngũ CBCC cấp cơ sở, hoàn thành những mục tiêu, nhiệm vụ mà cấp trên
Trang 391.4.2 Công tác tuyển dụng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã
Tuyển dụng cán bộ, công chức là khâu đầu tiên trong chu trình quản lýcông chức, có tính quyết định cho sự phát triển một cơ quan, tổ chức, đơn vịcủa nhà nước Trong quá trình vận hành của nền công vụ, việc tuyển dụngđược những công chức giỏi thì nhất định nền công vụ sẽ hoạt động đạt kết quảcao hơn vì công chức nhà nước là nhân tố quyết định đến sự vận hành củamột nền công vụ Làm tốt khâu tuyển dụng có nghĩa là đã lựa chọn đượcnhững người phù hợp và đáp ứng được yêu cầu vị trí công việc, đủ năng lực,trình độ, phẩm chất đạo đức để làm việc trong cơ quan nhà nước, để phục vụnhân dân một cách tốt nhất Ngược lại nếu làm chưa tốt sẽ dẫn đến hình thànhđội ngũ CBCC cấp xã yếu kém về năng lực, trình độ, hạn chế về phẩm chấtchính trị, đạo đức, gây ra tình trạng trì trệ công việc và những tiêu cực tronggiải quyết chính sách: nhũng nhiễu, vòi tiền… cuối cùng là ảnh hưởng trựctiếp đến lợi ích của nhân dân
Việc tuyển dụng đội ngũ CBCC cấp xã phải căn cứ vào nhu cầu côngviệc, vị trí công tác, tiêu chuẩn và số lượng các chức danh cần tuyển dụng.Người được tuyển dụng làm CBCC cấp xã phải có phẩm chất đạo đức, trình
độ, năng lực theo những tiêu chuẩn nhất định để bố trí, sử dụng hoặc dựnguồn sử dụng đáp ứng yêu cầu của tổ chức Do đó, tuyển dụng phải đảm bảotính dân chủ, công khai, chú ý đến việc sắp xếp sao cho “đúng lúc, đúngngười, đúng việc, đúng ngành nghề, đúng sở trường” thì mới phát huy đượcnăng lực công tác của từng CBCC Cụ thể, để tuyển dụng đội ngũ CBCC cấp
xã được thực hiện thông qua các hình thức: bầu, thi tuyển, xét tuyển
Để có được đội ngũ CBCC cấp xã chất lượng cao thì việc tuyển dụngphải được thực hiện theo một quy trình chặt chẽ nhằm hạn chế những tiêu cựcnảy sinh trong quá trình tuyển chọn Đồng hành cùng việc tuyển dụng côngchức, phải tập trung thực hiện chính sách nhân tài, có chế độ, cơ chế chínhsách góp phần phát hiện, tuyển chọn, tiền cử, bồi dưỡng, trọng dụng và đãingộ người có tài năng trong hoạt động công vụ Nghiên cứu xây dựng và xác
Trang 40định nội hàm của khái niệm nhân tài, tránh hình thức, đánh đồng nhân tài vớingười có bằng cấp cao nhưng thiếu kỹ năng nghề nghiệp cần thiết của nềncông vụ Nghiên cứu chiến lược căn cơ, dài hạn về chính sách nhân tài chứkhông phải là các chính sách mang tính nhất thời Phải xây dựng được bộ tiêuchí xác định nhân tài để có cơ chế, chính sách phù hợp nuôi dưỡng và pháttriển Phải xác định nhân tài bao gồm cả những công chức đang hoạt độngtrong nền công vụ chứ không phải chỉ thu hút từ bên ngoài vào nền công vụ
để có chế độ đãi ngộ tương xứng
1.4.3 Công tác sử dụng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã
Việc sử dụng đội ngũ CBCC cấp xã phải xuất phát từ nhiều yếu tố, trên
cơ sở chức năng, nhiệm vụ, công việc của từng cơ quan, đơn vị
Hàng năm, các cơ quan, đơn vị đều có kế hoạch rà soát bố trí côngchức đảm bảo cơ cấu, phù hợp năng lực chuyên môn từng vị trí công tác vàthực hiện tốt chính sách luân chuyển, điều động công chức theo quy định
Công tác sử dụng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã phải dựa trên cácnguyên tắc sau: sử dụng công chức phải có tiền đề và quy hoạch, căn cứ vàomục tiêu; tuân thủ nguyên tắc khách quan, nguyên tắc vô tư và công bằng khithực hiện chính sách của Nhà nước
Bên cạnh đó, xây dựng chế độ phụ cấp công vụ phù hợp, thống nhất đốivới công chức khối đảng, đoàn thể và công chức khối cơ quan nhà nước Tiếnhành thực hiện đúng và kịp thời các chính sách đối với đội ngũ CBCC cấp xãnhư thu hút, đãi ngộ nhân tài; khuyến khích đào tạo, bồi dưỡng; thu hút, bốtrí, sử dụng sinh viên tốt nghiệp đại học về công tác tại xã…
1.4.4 Công tác đánh giá, xếp loại đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã
Đánh giá đúng cán bộ, công chức sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượngđội ngũ CBCC cấp xã Thông qua hệ thống các chỉ tiêu đánh giá cán bộ, côngchức do Nhà nước quy định, công tác đánh giá, xếp loại đưa ra kết luận xácđáng về đức và tài, về trình độ năng lực, khả năng phát triển của CBCC Vì