Giáo trình gia công cơ khí (tham khảo)

Bài 3: Cắt phôi bằng máy cắt lưỡi đĩa Bài 4: Cắt phôi bằng ngọn lửa Ôxy - khí cháy Bài 5: Cắt phôi bằng Plasma Bài 6: Mài kim loại Bài 7: Gập, uốn kim loại Bài 8: Ghép kim loại bằng mối

Trang 1

Qu ảng Ninh, năm

Trang 3

3

L ỜI NÓI ĐẦU

Để đáp ứng tình hình chuyển biến mới trong đào tạo, mở rộng và phát huy tính độc

lập trong học tập của sinh viên và tạo điều kiện thuận lợi cho giáo viên giảng dạy và

hướng dẫn thực hành v v Giáo trình “Gia công cơ khí” được biên soạn với nội dung

tuân theo chương trình Đào tạo đã được phê duyệt và ban hành kết hợp với điều kiện

giảng dạy hiện có, đáp ứng được nhu cầu học tập của học sinh, mang được tính hiện đại, tính phong phú và cơ bản nhất trong lĩnh vực chế tạo, gá lắp phôi hàn nói riêng và trong sản xuất cơ khí nói chung

Cuốn sách gia công cơ khí gồm 11 bài:

Bài 1: Vận hành máy cắt

Bài 2: Cắt phôi bằng máy cắt lưỡi thẳng

Bài 3: Cắt phôi bằng máy cắt lưỡi đĩa

Bài 4: Cắt phôi bằng ngọn lửa Ôxy - khí cháy

Bài 5: Cắt phôi bằng Plasma

Bài 6: Mài kim loại

Bài 7: Gập, uốn kim loại

Bài 8: Ghép kim loại bằng mối móc viền mép

Bài 9: Gá lắp kết cấu tấm phẳng

Bài 10: Gá lắp kết cấu dàn phẳng

Bài 11: Gá lắp kết cấu dạng tấm vỏ

Bố cục của giáo trình được trình bày theo thứ tự các bài trong chương trình đào tạo,

tạo điều kiện thuận lợi cho việc giảng dạy và học tập của học sinh

Do đây là lần biên soạn đầu tiên nên không thể tránh khỏi những sai sót, rất mong quý thầy cô có ý kiến đóng góp để việc biên soạn và bổ sung cho giáo trình được hoàn thiện hơn Xin chân thành cảm ơn

Ch ủ biên

Trang 4

4

M ỤC LỤC

TRANG Lời nói đầu 3 1 Bài 1: Vận hành thiết bị cắt kim loại ……… 6

2 Bài 2: Cắt phôi bằng máy cắt lưỡi thẳng……… 15

3 Bài 3: Cắt phôi bằng máy cắt lưỡi đĩa……… 20

4 Bài 4: Cắt phôi bằng ngọn lửa khí cháy……… 24

5 Bài 5: Cắt phôi bằng máy cắt Plasma……… 30

6 Bài 6: Mài kim loại……… 35

7 Bài 7: Gập, uốn kim loại……… 41

8 Bài 8: Ghép kim loại bằng mối móc viền mép……… 46

9 Bài 9: Gá lắp kết cấu tấm phẳng……… 52

10 Bài 10: Gá lắp kết cấu dàn phẳng……… 58

11 Bài 11: Gá lắp kết cấu dạng tấm vỏ……… 67

Trang 5

5

GIÁO TRÌNH MÔN H ỌC: GIA CÔNG CƠ KHÍ Tên môn h ọc: GIA CÔNG CƠ KHÍ

Mã môn h ọc: MH10

- Vị trí: Môn học Gia công cơ khí là môn học chuyên ngành

- Tính chất: Là môn học thực hành chuyên ngành bắt buộc

- Ý nghĩa và vai trò của môn học:

M ục tiêu môn học:

- Kiến thức:

+ Xác định đúng phương pháp gia công phôi hàn

+ Tính toán khai triển phôi chính xác, đúng kích thước bản vẽ

+ Nêu được quy trình cắt phôi bằng các thiết bị cắt đơn giản

- Kỹ năng:

+ Vận hành sử dụng các loại dụng cụ, thiết bị chế tạo, gá lắp phôi hàn thành thạo + Cắt, gá lắp các loại phôi tấm, phôi thanh, phôi thép định hình, gò, gập, uốn phôi có các hình dạng khác nhau đúng kích thước bản vẽ đảm bảo yêu cầu kỹ thuật

+ Chuẩn bị phôi cho công việc hàn hợp lý, chính xác, có tính kinh tế cao

- Năng lực tự chủ và trách nhiệm:

+ Có ý thức tự giác, tính kỷ luật cao, tinh thần trách nhiệm trong công việc, sẵn sàng

hợp tác, giúp đỡ lẫn nhau

+ Tham gia học tập đầy đủ số giờ của môn học

+ Cẩn thận, tỉ mỉ, chính xác trong công việc

N ội dung của môn học:

Trang 6

6

BÀI 1: V ẬN HÀNH THIẾT BỊ CẮT KIM LOẠI

M ục tiêu:

- Vận hành, sử dụng thành thạo máy cắt kim loại lưỡi thẳng, lưỡi đĩa, máy cắt Plasma

- Lắp rắp thiết bị, dụng cụ cắt khí đảm bảo an toàn, đúng tiêu chuẩn kỹ thuật

- Sử dụng mỏ cắt kim loại Ôxy - khí cháy thành thạo đúng quy trình

- Rèn luyện tính cẩn thận, chính xác, làm việc độc lập, tư duy sáng tạo Đảm bảo an toàn cho người và thiết bị

1.1 Đấu máy với nguồn điện: Đấu máy với nguồn điện 220V hoặc 380V tùy vào

công suất của máy cắt

1.2 M ở máy: Xoay công tắc POWER ON/OFF về vị trí ON

1.3 Ch ọn chế độ cắt: Điều chỉnh chế độ cắt cho phù hợp với chiều dày của phôi cắt 1.4 Nh ấn nút kiểm soát điều khiển

- Nút CONTROL: Điều khiển (khởi động, tắt) mô tơ điện màu xanh sáng làm việc ổn định

- Công tắc thay đổi chế độ cắt (MODE)

- AUTOMATIC: Máy tự động đưa lưỡi cắt đi lên xuống liên tục nếu ta nhấn bàn đạp

và giữ Lưỡi cắt chỉ dừng lại khi nhả bàn đạp

- MANUA (Điều khiển thủ công): Nhấn công tắc bàn đạp lưỡi cắt đi xuống (Cắt) Sau

một hành trình lưỡi cắt sẽ dừng lại ở điểm trên cùng (Về vị trí ban đầu)

* Chú ý: Công tắc bàn đạp không có tác dụng nếu nhấn lại một lần nữa trong thời gian lưỡi cắt đang đi lên hoặc đi xuống Nếu muốn cắt tiếp, sau khi lưỡi cắt dừng ở điểm trên cùng tiến hành nhấc chân ra khỏi bàn đạp sau đó nhấn tiếp

Trang 7

7

1.5 T ắt máy

- Đưa lưỡi cắt về vị trí ban đầu (hành trình cao nhất)

- Ấn nút CONTROL để dừng mô tơ

2 Máy c ắt lưỡi đĩa

2.1 Đóng, mở máy

- Cấp điện cho máy cắt

- Bật công tắc gắn trên động cơ

- Cho máy chạy không tải bằng cách ấn nút điều khiển ngay trên tay cầm và kiểm tra

độ an toàn của máy

- Siết chặt vật cắt cẩn thận tránh bị nghiêng hay di chuyển trong quá trình cắt

Hình.1.2: Máy c ắt lưỡi đĩa

Hình 1.3: Sơ đồ lắp vật cắt trước khi cắt

Trang 8

2.5 An toàn sử dụng máy cắt lưỡi đĩa: Máy cắt lưỡi đĩa là máy cắt tốc độ cao,

đường kính đá lớn nhưng chiều dày đá nhỏ nên khi sử dụng cần tuân thủ đúng các bước vận hành và quy định về an toàn:

- Kiểm tra kĩ máy trước khi cắt, đặc biệt là đá cắt Nếu thấy có dấu hiệu đá nứt cần thay ngay

- Đeo kính bảo hộ và bao tay

- Không đứng hay ngồi đối diện với phương quay của đá

- Vận hành máy trong phạm vi công suất, lực tác dụng cho phép

3 M ỏ cắt khí cháy

Hình 1.4: Sơ đồ kết cấu phần đầu cắt

Trang 9

9

Hình 1.5: Các lo ại mỏ cắt khí

3.1 Ki ểm tra tình trạng thiết bị

- Kiểm tra tình trạng làm việc của ống dẫn

- Kiểm tra các đầu nối dẫn

- Kiểm tra rò khí van đầu bình

3.2 L ắp dây dẫn và van giảm áp

- Dây dẫn khí ôxi màu xanh, khí cháy màu trắng hoặc đỏ Quay cửa xả khí về phía trái người thao tác để thổi sạch bụi bẩn

- Vặn nút điều chỉnh áp suất trên van giảm áp ngược chiều kim đồng hồ cho đến khi

lỏng tay mới thôi

- Van ôxi không có ren nên phải dùng gông, có miếng đệm bằng da để đảm bảo độ kín

- Kiểm tra các van trên mỏ cắt đảm bảo đã đóng

- Dùng mỏ lết hoặc clê vặn từ từ mở van khóa đầu bình(ngược chiều đồng hồ) nếu không thấy có tiếng xì do rò khí và kim đồng hồ áp suất cao dịch chuyển là được Khi

thấy tiếng xì xì phải khóa van đầu bình, tháo đai ốc và làm biện pháp đảm bảo độ kín

của chỗ ghép

- Mở dần dần van áp suất theo chiều kim đồng hồ, theo dõi đồng hồ đến khi đạt trị số

áp suất yêu cầu thì dừng lại

- Xả thử van trên mỏ cắt

3.3 V ận hành mỏ cắt

- Mở nhỏ van dẫn ôxi vào buồng hỗn hợp

- Mở van khí cháy rồi mồi lửa

- Điều chỉnh van ôxi hỗn hợp để điều chỉnh chiều dài và công suất ngọn lửa

Trang 10

10

- Nung nóng vật cắt đến trạng thái chảy mở van ôxi cắt để tạo thành mạch cắt

3.4 An toàn, phòng ch ống cháy nổ khi sử dụng mỏ cắt

3.4.1 An toàn v ới bình khí

- Bình khí ôxi để cách xa ngọn lửa trần ít nhất 5m

- Trước khi lắp van giảm áp, khẽ mở van đầu bình để thổi hết bụi bẩn trên đường ống

dẫn khí, việc mở van phải nhẹ nhàng trước và sau khi lắp van giảm áp vì có thể làm

hỏng màng của van giảm áp

- Tránh xa nơi để dầu mỡ, chất cháy, các chai dễ bắt lửa với bình ôxi

- Vận chuyển nhẹ nhàng, tránh va chạm mạnh

3.4.2 An toàn v ới van giảm áp

- Không dùng lẫn lộn van giảm áp của ôxi với khí cháy

- Tránh lẫn bụi bẩn, dầu mỡ trên ống dẫn, đầu nối

- Khi ngừng làm việc trong thời gian ngắn phải đóng van khóa trên nguồn cấp khí

4 Máy c ắt Plasma

4.1 Đấu máy với nguồn điện: Đấu máy với nguồn điện 220V, 380V tùy yêu cầu

nguồn vào của máy

4.2 Kh ởi động máy nén khí: Đảm bảo có đầy khí nén trong bình chứa

Hình 1.6: Máy nén khí

4.3 N ối dây dẫn khí vào hộp nguồn và dây điện từ hộp nguồn vào mỏ cắt

- Nối ống dẫn khí từ máy nén khí đến hộp nguồn

- Nối dây dẫn từ hộp nguồn đến mỏ cắt và vật cắt

Trang 11

11

Hình 1.7: Sơ đồ máy plasma

4.4 Ki ểm tra điện vào máy và tình trạng thông khí: Kiểm tra nguồn điện tạo dòng

điện một chiều mà điện áp không tải khoảng 300 ÷ 400V

Trang 12

- Máy cắt lưỡi đĩa

- Đảm bảo an toàn cho người và thiết bị

3 V ệ sinh công nghiệp

- Thiết bị cắt

- Dụng cụ cắt

- Ngăn lắp, gọn gàng

- Thiết bị cắt

- Dụng cụ cắt

Thiết bị an toàn và vệ sinh xưởng

CÂU H ỎI ÔN TẬP BÀI 1 Bài 1: Th ực hiện vận hành máy cắt lưỡi thẳng?

Bài 2: Thực hiện vận hành máy cắt lưỡi đĩa?

Bài 3: Thực hiện vận hành mỏ cắt khí?

Trang 13

BÀI 1: S Ử DỤNG THIẾT BỊ CẮT KIM LOẠI

TT N ội dung đánh giá Tiêu chí đánh giá chu Điểm ẩn Điểm đạt được Ghi chú

1 Chuẩn bị Chuẩn bị đầy đủ thiết bị,

2,5đ

3 Kỹ thuật Vận hành thành thạo các

loại thiết bị cắt kim loại

6đ

4 Thời gian Vận hành các loại thiết bị

cắt kim loại trong thời

gian 30'

1đ

Chú ý: N ếu để xảy ra mất an toàn, tai nạn cho người và làm hư hỏng thiết bị thì

không tính điểm, không đánh giá quá trình luyện tập

Ngày …… tháng …… năm ……

GIÁO VIÊN HD

………

Trang 14

14

BÀI 2: C ẮT PHÔI BẰNG MÁY CẮT LƯỠI THẲNG

M ục tiêu:

- Nêu được quy trình cắt kim loại bằng máy cắt lưỡi thẳng

- Cắt kim loại bằng máy cắt lưỡi thẳng đúng kích thước bản vẽ, ít pa via

- Rèn luyện tính cẩn thận, tỉ mỉ, chính xác làm việc độc lập, tư duy, sáng tạo, tiết kiệm nguyên vật liệu đảm bảo an toàn cho người và thiết bị

- Dùng thước đo, dùng mũi vạch để vạch dấu trên phôi, vạch dấu phải nhỏ và rõ nét

đúng với hình dạng và kích thước trong bản vẽ, tiết kiệm được phôi

2.2 Đặt vị trí cữ chặn: Khoảng cách chiều rộng của phôi cần cắt

2.3 Đưa vật liệu lên bàn đỡ phôi: Đưa phôi cần cắt lên bàn đỡ của máy

2.4 Đẩy phôi vào lưỡi cắt chạm cữ chặn: Điều chỉnh đường vạch dấu trùng với lưỡi

cắt

2.5 C ắt: Nhấn công tắc cắt phôi

2.6 T ắt máy: Ấn nút CONTROL để dừng mô tơ

+ Xoay công tắc POWER ON/OFF tới vị trí 0 (OFF) để tắt nguồn điện của máy

+ Ngắt áp tô mát trong hộp điện

Trình t ự cắt phôi bằng máy cắt lưỡi thẳng

Trang 15

Đưa vật liệu lên bàn đỡ phôi

Đẩy phôi vào luỡi cắt chạm cữ chặn

Đưa vật liệu lờn bàn đỡ phụi

Đẩy phụi vào lưỡi cắt chạm cữ chặn

Cắt

Tắt mỏy

AUTOMATIC

0

Trang 16

16

Trình t ự cắt phôi bằng máy cắt đột liên hợp

3 Sai h ỏng thường gặp nguyên nhân và cách khắc phục

- Cắt phôi không đúng kích thước

Đưa phôi vào giữa 2 lưỡi cắt

Điều chỉnh đường cắt trùng vớimép lưỡi cắt

Cố định phôi (Gá kẹp)

Ấn tay gạt (Cắt)

Tắt máy

Trang 17

- Máy cắt hoạt động tốt

An toàn và

vệ sinh lao động

- Thực hiện đúng trình tự

- Máy cắt lưỡi

thẳng

- Thước lá, thước vuông, vạch dấu, búa

An toàn cho người và thiết bị

- Máy cắt lưỡi

thẳng, dụng cụ

Thiết bị,

dụng cụ an toàn và vệ sinh xưởng

Câu h ỏi ôn tập lý thuyết Câu 1: Nêu quy trình cắt phôi bằng máy cắt lưỡi thẳng?

Bài t ập thực hành Bài 1: Thực hiện cắt phôi bằng máy cắt lưỡi thẳng kích thước (500 x 200 x 2)

Bài 2: Thực hiện cắt phôi bằng máy cắt đột liên hợp kích thước (200 x 100 x 3).

Trang 18

BÀI 2: C ẮT KIM LOẠI BẰNG MÁY CẮT LƯỠI THẲNG

TT N ội dung đánh giá Tiêu chí đánh giá Điểm

chu ẩn Điểm đạt được

Ghi chú

1 Chuẩn bị - Chuẩn bị đầy đủ thiết bị,

1đ

GIÁO VIÊN HD

………

Trang 19

19

BÀI 3: C ẮT PHÔI BẰNG MÁY CẮT LƯỠI ĐĨA

M ục tiêu:

- Nêu được quy trình cắt phôi bằng máy cắt lưỡi đĩa

- Cắt được phôi bằng máy cắt lưỡi đĩa đảm bảo yêu cầu kỹ thuật và định mức thời gian

- Rèn luyện tính cẩn thận, chính xác làm việc độc lập, tư duy, sáng tạo, tiết kiệm

nguyên vật liệu đảm bảo an toàn cho người và thiết bị

Máy cắt lưỡi đĩa chủ yếu cắt các chi tiết dạng thanh, dạng ống, dạng hộp nên khi cắt

vạch dấu theo đường thẳng Đường vạch thẳng, rõ ràng chính xác

2 K ỹ thuật cắt phôi

2.1 B ắt đầu cắt

Khi cắt, phoi vụn bay ra nhiều nên trước khi cắt phải đeo kính bảo vệ mắt, găng tay

bảo hộ Ngồi hoặc đứng ở vị trí bên trái tránh hướng đá quay là tốt nhất Muốn cắt liên

tục thì ấn nút cố định công tắc

2.2 Ti ến hành cắt

Hạ thấp tay cầm, bắt đầu cắt một cách từ từ và quan sát, không tác dụng lực quá nhanh

và mạnh để tránh vỡ đá Khi thấy mạch cắt gần đứt cần nới lỏng tay để giảm tốc độ

cắt

Hình 3.1: V ị trí người thợ khi cắt

Trang 20

20

2.3 An toàn s ử dụng máy cắt lưỡi đĩa

Máy cắt lưỡi đĩa là máy cắt tốc độ cao, đường kính đá lớn nhưng chiều dày đá nhỏ nên khi sử dụng cần tuân thủ đúng các bước vận hành và quy định về an toàn:

- Kiểm tra kĩ máy trước khi cắt, đặc biệt là đá cắt Nếu thấy có dấu hiệu đá nứt cần thay ngay

- Đeo kính bảo hộ và găng tay

- Không đứng hay ngồi đối diện với phương quay của đá

- Vận hành máy trong phạm vi công suất, lực tác dụng cho phép

Hình 3.2: Máy c ắt lưỡi đĩa

Trang 21

- Máy cắt hoạt động tốt

An toàn và

CÂU H ỎI ÔN TẬP BÀI 3 Câu h ỏi ôn tập lý thuyết Câu 1: Nêu an toàn khi sử dụng máy cắt lưỡi đĩa?

Bài t ập thực hành Bài 1: Thực hiện cắt phôi dạng hộp vuông trên máy cắt lưỡi đĩa có kích thước như sau: (20 x 40 x 1,4 x 500)

Bài 2: Thực hiện cắt phôi dạng hộp vuông trên máy cắt lưỡi đĩa có kích thước như sau: (50 x 1,4 x 1000)

Bài 3: Thực hiện cắt phôi dạng ống trên máy cắt lưỡi đĩa có kích thước như sau: (90 x 3 x 100)

Trang 22

giá Tiêu chí đánh giá Điểm

Ghi chú

4 Thời gian Cắt kim loại bằng máy cắt

lưỡi đĩa trong thời gian 15'

1đ

GIÁO VIÊN HD

………

Trang 23

23

BÀI 4: C ẮT PHÔI BẰNG NGỌN LỬA KHÍ CHÁY

M ục tiêu

- Nêu được quy trình cắt phôi bằng ngọn lửa khí cháy

- Chọn chế độ cắt (chiều dài ngọn lửa , công suất ngọn lửa, tốc độ cắt, góc nghiêng mỏ

- Làm sạch chất bẩn, dầu mỡ, gỉ sắt, …bằng cách dùng giẻ lau để làm sạch

- Với thép cacbon thấp không cần nung nóng sơ bộ

- Thép đã tôi thì nhiệt luyện trước khi cắt, nếu không ứng suất khi tôi cộng ứng suất khi cắt sẽ làm cho kim loại bị nứt

Trang 24

1.3 Gá phôi c ắt: Do không có tác dụng lực trong quá trình cắt nên phôi thường được

đặt ở các vị trí ngay trên phân xưởng nhưng phải đảm bảo

- Tránh xa nơi có các vật dễ cháy nổ

- Mặt dưới của phôi phải được che chắn tránh xỉ bắn ra khi thổi ôxi

- Nếu cắt trên mặt bê tông phải dùng tấm kê tránh nổ

1.4 K ỹ thuật cắt

- Bắt đầu cắt: Ngọn lửa hướng vào vùng cắt để đốt nóng kim loại đến nhiệt độ cháy

Với vật tương đối dày, mỏ cắt nghiêng góc 5÷100 so với vật cắt nhằm nung nóng toàn

bộ chiều dày để quá trình cắt dễ dàng Với tấm có S < 50mm, mỏ cắt gần như đặt

thẳng góc với vật hàn

- Quá trình cắt: Trong khi cắt mỏ cắt nghiêng góc 20÷300 về phía ngược hướng cắt,

bằng cách này cho phép nâng cao năng suất cắt khi tấm dày 20÷30mm

Trang 26

26

B ảng 4.4: Khoảng cách từ đầu mỏ cắt đến bề mặt vật cắt

kim lo ại (mm) 3 ÷ 10 10 ÷ 25 25 ÷ 50 50 ÷ 100 100 ÷ 200 200 ÷ 300 Kho ảng cách

- Mặt dưới của phôi phải được che chắn tránh xỉ bắn ra khi thổi ôxy

- Nếu cắt trên mặt bê tông phải dùng tấm kê tránh nổ

2.4 K ỹ thuật cắt

- Bắt đầu cắt:

Khi bắt đầu cắt người ta mở các van để có ngọn lửa Hướng ngọn lửa vào vật cắt, nung

vật cắt đến trạng thái nóng chảy rồi mở van ôxy cắt để thổi đi phần kim loại đã nóng

chảy

Góc nghiêng mỏ cắt khi bắt đầu cắt 5 ÷ 100, còn trong quá tình cắt để góc 20 ÷ 300 Đối với tấm mỏng (S < 50mm) mỏ cắt được đặt gần như vuông góc với chi tiết

Hình 4.3: Góc độ mỏ cắt khi bắt đầu cắt Hình 4.4: Góc độ mỏ cắt khi cắt

- Vị trí và sự di chuyển mỏ cắt: Khi cắt thép tấm theo đường thẳng góc nghiêng hợp lý

của mỏ cắt như hình 4.3

Trang 27

cầu kỹ thuật

Có sẵn các mô hình để thực hiện Đảm bảo an toàn

- Góc độ mỏ cắt chính xác

4 V ệ sinh công nghiệp

- Dụng cụ nghề, khí

cháy

- Mặt bằng xưởng

- Ngăn lắp, gọn gàng

- Sạch sẽ

- Các dụng cụ nghề hàn

- Dụng

cụ an toàn và

CÂU H ỎI ÔN TẬP Câu h ỏi ôn tập lý thuyết Câu 1: Nên quy trình cắt phôi bằng ngọn lửa khí?

Bài t ập thực hành Bài 1: Thực hiện cắt phôi bằng ngọn lửa khí có kích thước: (200 x 100 x 2)

Bài 2: Thực hiện cắt phôi bằng ngọn lửa khí có kích thước: (200 x 80 x 3)

Trang 28

BÀI 4: C ẮT KIM LOẠI BẰNG NGỌN LỬA KHÍ

TT N ội dung đánh giá Tiêu chí đánh giá Điểm

Ghi chú

GIÁO VIÊN HD

………

Trang 29

29

Bài 5: C ẮT PHÔI BẰNG MÁY CẮT PLASMA

M ục tiêu

- Nêu được quy trình cắt phôi bằng máy cắt Plasma

- Chọn chế độ cắt phù hợp với chiều dày và tính chất của vật liệu

- Cắt được phôi đúng kích thước bản vẽ, mạch cắt phẳng, thẳng, ít pa via, định mức

- Dùng thước đo, dùng mũi vạch để vạch dấu trên phôi, vạch dấu phải nhỏ và rõ nét

đúng với hình dạng và kích thước trong bản vẽ, tiết kiệm được phôi

- Với những tấm tròn dùng compa để vạch đảm bảo độ tròn, rõ nét

2 Ch ọn chế độ cắt: Trong lý lịch máy có ghi đầy đủ các thông tin kỹ thuật của máy

nên khi cắt phải căn cứ theo chiều dày vật cắt và hướng dẫn của nhà sản xuất để chọn

chế độ cắt cho phù hợp Hai thông số quan trọng nhất là cường độ dòng điện và áp lực khí nén

B ảng 5.1 Chế độ cắt máy cắt Plasma của hãng SAF (Pháp)

Ki ểu Đặc tính NERTAZIP 207 NERTAZIP 215 NERTAZIP 225

Trang 30

30

B ảng 5.2 Khả năng cắt của máy cắt plasma

3 K ỹ thuật cắt Plasma

- Do công suất lớn và tốc độ nung chảy cao, vận tốc cắt lớn nên khi cắt phải có compa

và thước làm dưỡng tránh lệch đường vạch dấu

- Năng lượng cột plasma lớn nến khi cắt từ trong ra không cần khoan lỗ như cắt khí

3.1 C ắt tiếp xúc

Khi cắt vật liệu tấm mỏng có chiều dày nhỏ hơn 9 ÷ 12mm, tốt nhất là sử dụng bép

cắt loại “S” Góc độ thích hợp của mỏ cắt với tấm cắt là 900 ± 50

- Bấm công tắc trên mỏ sẽ phát sinh hồ quang dẫn sau 1,5s

- Đưa đầu bép cắt cách điểm bắt đầu cắt khoảng 1 ÷ 3mm, khi đó hồ quang plasma sẽ phát sinh

- Để bép cắt tiếp xúc với bề mặt cắt theo đường vạch dấu một cách nhẹ nhàng và tiến hành di chuyển mỏ cắt

- Khi cắt gần đến điểm cuối đường cắt, nhấc đầu bép cắt lên cách tấm cắt khoảng từ

Trang 31

31

Nếu bấm công tắc mỏ cắt khi mỏ cắt tiếp xúc vuông góc với tấm cắt thì khí nén sẽ không thổi ra ngoài được và hồ quang sinh ra đốt cháy bên trong bép cắt Vì lý do đó nên phải bấm công tắc trước khi cho bép cắt tiếp xúc với vật cắt và cho đầu bép cắt

tiếp xúc nhẹ nhàng với bề mặt tấm cắt

Tốc độ cắt chính xác thì hồ quang plasma thổi nhẹ nhàng Nếu tốc độ cắt lớn sẽ xảy

ra hiện tượng thổi ngược lại, còn khi tốc độ cắt chậm thì sẽ làm kim loại trên bề mặt

tấm cắt bị chảy nhiều

3.2 C ắt không tiếp xúc

Khi cắt các tấm có chiều dày lớn hoặc trung bình (lớn hơn 9mm) cần điều chỉnh mỏ

cắt sao cho khoảng cách giữa đầu bép cắt với bề mặt tấm cắt từ 2 ÷ 4mm Sử dụng bép

cắt loại “H”, các bước thực hiện như cắt tiếp xúc

Hình 3.7: Sơ đồ cắt không tiếp xúc

Điều chỉnh áp lực khí quá cao hoặc

Công tắc air đặt ở nút check Gạt công tắc sang vị trí cut Không

Lỗ bép cắt bị méo Thay bép mới

Khí nén lẫn nước hoặc dầu Tháo hết khí và rửa sạch bộ lọc Bép cắt tiếp xúc với bề mặt cắt Cần tránh điều này vì hồ quang

mạnh sẽ làm lỗ bép cắt biến dạng Góc nghiêng mỏ cắt lớn Chỉnh góc nghiêng ±50

Trang 32

cầu kỹ thuật

Có sẵn các mô hình để thực

hiện

Đảm bảo an toàn

- Góc độ mỏ cắt chính xác

Đảm bảo an toàn

Trang 33

- Sạch sẽ

- Các dụng cụ nghề hàn - Dan toàn và ụng cụ

CÂU H ỎI ÔN TẬP Câu h ỏi ôn tập lý thuyết Câu 1: Nêu các sự cố xảy ra khi cắt kim loại bằng máy cắt Plasma?

Bài t ập thực hành Bài 1: Thực hiện cắt kim loại theo đường thẳng bằng máy cắt Plasma có kích thước

như sau: (200 x 100 x 3)

Bài 2: Thực hiện cắt kim loại theo đường tròn bằng máy cắt Plasma có kích thước

đường kính như sau: (200 x 3)

PHI ẾU ĐÁNH GIÁ QUÁ TRÌNH LUYỆN TẬP

Tên bài thực hành:

BÀI 5: C ẮT KIM LOẠI BẰNG MÁY CẮT PLASMA

TT N ội dung đánh giá Tiêu chí đánh giá chu Điểm ẩn Điểm đạt được Ghi chú

GIÁO VIÊN HD

Trang 34

- Mài được phôi, các sản phẩm nghề hàn đảm bảo yêu cầu kỹ thuật

- Rèn luyện tính cẩn thận, nghiêm túc, làm việc độc lập, tư duy sáng tạo, đảm bảo an toàn cho người và thiết bị

N ội dung chính

1 S ử dụng máy mài cầm tay, máy mài hai đá

1.1 S ử dụng máy mài cầm tay

1.1.1 Ki ểm tra an toàn: Máy mài có tốc độ quay của đá rất cao nên trước khi sử dụng

việc kiểm tra an toàn là hết sức quan trọng

- Kiểm tra đá trước khi lắp vào máy

- Kiểm tra các chất dễ cháy nổ ở gần khu vực làm việc

- Kiểm tra tình trạng lắp chặt của đá đảm bảo đai ốc giữ đá được xiết chặt

Hình 6.1: Ki ểm tra máy mài

- Kiểm tra tình trạng chung của máy: Độ chặt của tay nắm, chổi than, dây điện, công

tắc điện

- Cho máy chạy không tải: Nếu máy có tiếng kêu bất thường phải kiểm tra, sử lý

1.1.2 Tháo l ắp máy mài

- Tháo lắp chắn phoi: Đưa chắn phoi (1) vào vị trí , vặn vít (3) rồi xoay theo hai chiều

mà không bị xê dịch là được, cuối cùng vặn chặt đai ốc hãm

- Lắp tay cầm: Tùy thuộc người sử dụng thuận tay nào mà lắp tay cầm đúng vị trí phù

hợp

Trang 35

35

Hình 6.2: Tháo ch ắn phoi Hình 6.3: Tháo lắp tay cầm

- Lắp đá, kẹp chặt đá mài: Đưa định tâm (6) vào trục (7), lắp đá (5) qua trục (7) vào định tâm (6) vặn đai ốc (4) Xiết chặt đai ốc (4) bằng cách tay trái hãm chốt (9) tay

phải vặn Clê chuyên dùng (8) vừa đủ lực tránh làm vỡ đá

Hình 6.4: Tháo, l ắp đá mài

- Thay chổi than: Sau một thời gian làm việc chổi than bị mòn, cần phải thay thế ngay trước khi phần còn lại của chổi than cuốn vào trong làm hỏng cổ góp Dùng tuốc nơ vít hai cạnh vặn vít cạnh sườn máy, tháo chổi than cũ và lắp chổi than mới vào

Hình 6.5: Ch ổi than Hình 6.6: Tháo ch ổi than

1.1.3 B ật công tắc máy mài: Công tắc máy có thể được bố trí phía trên, bên dưới thân

hay bên sườn

- Giữ máy bằng tay trái, tác dụng lực vào nút trượt (10) thông qua ngón tay cái của bàn tay phải theo hướng máy hoạt động Nếu muốn tắt máy ta đưa (10) về vị trí (0)

Tiêu đề	Giáo trình gia công cơ khí (tham khảo)
Người hướng dẫn	P.T.S. Nguyễn Văn A
Trường học	Trường Cao Đẳng Nghề Xây Dựng
Chuyên ngành	Gia công cơ khí
Thể loại	Giáo trình môn học
Năm xuất bản	Năm
Thành phố	Quảng Ninh

Định dạng
Số trang	70
Dung lượng	1,84 MB