ViQc xAy dgng quy trinh gi6o dqc KNTBV cho tre 5-6 tudi theo ti6p can tnii nghiQm TCTN d truog mim non ktru vr,rc miEn nti phia nic se giup CV xiic dinh tluo.. c cric budc tiir chrirc ho
Trang 13t&.3r )-6 - j4
LE Thi Thanh Hu6*
AcrEplr,d:281812022
Ptblished:20lll DAZ
Keyrvords
Self-proiection skill,
experiential approach,
preschool, experience,
Truong Dei hqc Su ph4m - Dqi hgc ThAd Nguy6n
Ema i I : hue ln@nue edu.vn
1 Md iIAu
Giai doan 5-6 tuiii ld giai tlo4n tre tlang hinh thanh nhtng 916 tri nhin crich, gidu tri tuong tr.rqng, ham hi6u biii! ttrich kh-im ph6, tim toi Jng cdn rhiiiu hl6u Siilt sau sic vd xi trdi, con ttriiiu kinh nghiQm s6ng, d6 bi.roi yno nhfrng tinh hu6ng nguy hi€m, khdng an toan Vigc girio duc kl nang nr bdo vQ (KNTBV) cho tre d lua tu6i nny gitip $
nhanh nhay rimg ph6 voi nhtng hoan canh brit lqr nguy hiem co khd ning thich img vi ch6ng chgi vti'i mqi bi€n
dQng xa hQi, biCt tu khdng tllnh minh trong cugc s6ng ld rit cin thi€t
iuy nhi6n, d khu qrc mi€n nrii phia Bic, da s5 tre em li nguoi den tOc thiiSu Ei; truong mim non tluo c chia ra thanh nhidu di6m truong nh6 tl6ng d cric th6n ban; thiiiu GV vd co so vit chit; tt em thuong hoc trong cdc lop ghdp
dO tui5i, it duo c hai nghiQm c6c hoat ttQng g6n voi thuc t6 xi hQi dii nhan dien nguy co kh6ng an toin vd phdng tninh
ViQc xAy dgng quy trinh gi6o dqc KNTBV cho tre 5-6 tudi theo ti6p can tnii nghiQm (TCTN) d truog mim non ktru vr,rc miEn nti phia nic se giup CV xiic dinh tluo c cric budc tiir chrirc ho4t tlQng gi6o duc KNTBV cho fie 5-6 tudi
theo TCTN mot c6ch hieu que Thdng thudng, c6c hoat tlOng tlugc t6 chric trong tudng mam non bl chi phdi bdi muc ri6u cta chuong trinh gi6o duc St dung ho4t tlQng trai nghiQm 116 tich hqp muc ti6u girlo dqc rnim non ctng ld y6u cAu bric thi6t ddhuong di:n phAt fi6n neng \rc cua t€ (Hoang Thj Phuong, 2016) Can c6 kil hoach ctng nhu
quy trinh t6 chuc ho4t aQng tnii nehiQm cno nt mAm non mQt cilch hoan chinh voi c6c thdnh phin.c6u truc 16 rang, cp-th,5 moi tl6p tmg duop yOu cau cua thuc ti6n girio dgc mim non hiQn nay (Nguy6n Manh TuAn vi Hodng Thi Phuong, 2017) Khi rhgc hi6.n quy trinh, KNTBV cta tr6 sE iluqc hinh thanh, rdn luyQn, crlng c6 vd ph6t rien trong m6i tnrong trai nghiQm Voi ddc tht cua girio dgc mdm non khu vgc mi6n niri phia Bdc, quy trinh t6 chric ho4t tlQng c6n dugc xiy dmg pht hqp voi hii criLnh cua tlia phuong nghia ld vi€c lua cho n nQi dung, c6ch thi6t k0 ho4t tlQng, phuong phdp, hinh thuc t6 chric grdo dqc KNTBV cho tre phAi gdn voi-tl4c tli6m ph6t tri6n, nhu cdu, khd nang, kinh
;ghiem ;6ng diau kiqn s5ng l,5i song cua trer voi kha nang tham gia hd Fq cta gia dinh vi cQng dting: voi ning lgc cua CV; ptrir trqp voi tlitiu ki€ n co sd vit ch6t ftr,rc tri cia nhd tn rong; voi di6u kiqn nr nhi6n, K T-)G{ cta dia phucmg Bdi b6o nghi€n cuu vd tl6 xutt quy trinh girio duc KNTBV cho tr€ 5-6 tu6i theo TCTN o trudng mam non voi ph4m
vi nghi€n cuu ld khu ruc mi€n nrii phia Bic vd c6 tinh tl6n sq phi hgp voi b6i cdnh tlia phuong, nr d6 xdc tlinh crlc aiAu tlen can tirl6t aii thgc hiQn trlt quy trbh ndy
2 K6t quA nghiOn crim
2.1 Khii qudt vi gitio dyc ki ndng ry b,io ve cho tti 5-6 tu6i theo fiifo cQn trdi nghiQm t trutng mim non . 2.t.1.Kfuiini,m"fi.rbdov€","kindngtlrbdov€","rrdinghiQmvdgidodttckindngtvbdovitheotiapcsn trai nghiim"
Theo Poche yi "0:c y (l?88):
.F.bdo vQ" li.phrinimcrmOl :iich T toan khi bi ti6m 6n nguy co ho6c mdt ke
quay ror m em uep cen I u Dao ve rir dong tluii co ngutin g6c tu bin nturg sinh ton c0a dong vdt trong khong gtan
ABSTRACT
Self-protection skills education for 5-6-year-old children in kindergartens in the Northem mountrinous area of Vietnam has been implemented in many
different forms, including experiential activities, and has initially achieved
certain results, but the eliciency is not high The content development of these educational activities is mainly designed by the teachers themselves without any specific guiding process, causing conftsion in the
implementation process Therefore, the author conducted this study with the aim ofproposing a process ofself-protection skills education for 5-6-year-old children using the experiential approach in kindergartens with *re research scope being the mountainous area in the north of Vietnam and taking into
account the suitability to the local contexl thercby determining the necessary
conditions for dre successfirl implementation ofthis
Trang 2Tap chi Gi6o duc (2022), 22(22), 2il31 ISSN:2354-0753
s6ng tl6ng q boi quy lu4t "manh tluoc y6u thua", ld phriLn xa tr; nhi6n khi tlLmg tru6c hi6m hoa doi voi ben than (Nguy6n Ngqc DiQn, 2017) Trong moi hoan c.inh, hr bio vd ld tu che chd tu bdo ve l6y minh, nr minh git liy minh,
ch6ng lai su xdm hai cua ke kh6c (Hoang Phe 2004) - nghr-a ld chu th6 hay ci nhin nio d6 cin c6 nh;ng kidn thuc, nhtng c6ch rlng xt phir hoo nhAt trong nhirng hoan canh nhAt dinh di3 tu bao v€ 6y hen fian v!y, q iao v€ ld g1n
cho ban th6n tninh khoi nhtng miii nguy hitim nhu bi rrin thuong vC ttrii, ctr6t troac tinh *ran
Til tl6, c6 th6 xric itinh rang, *KNTBV' li su thuc hi6n c6 k6t quri mQt hdnh tlQng hay hoat tl6ng tu brio v6 bnng crich vin dung nhrng tri thric, kinh nghiem tld c6 cua cd nhan mot cich hgp li, linh hoar vao cic tinh hudng khric nhau d€ dat dugc muc tieu git cho ben hdn duoc an !o,ur va rhe chdt vd rinh rhan KNTBV cua rre can duoc hieu
mot cech dAy dll, bao g6m 2 m4l Tu b o ve ,in thl (brio v6 sric khoe thi! chitl - nhtng K nang tli.i b6o vd co thd duoc an toan vii tlr€ ch6t 6i rin cong uing vt lq.c, bi ngd b! chdy mdu bi rai nan , 1; nt bdo v4 fiin thin (brio v6 sric khoe t6m li xd.h6i) - nhtng ki ndng cin thi€t d6 rmg ph6 voi nhAng kh6 khen tam I va tinh c6m trong m6i quan h€
voi cha m9 *riy co ban be vd nhring nguoi xung quanh 1UN ICEF Vigt Nam 201 8) Cdc truong hoo crin van dung
ki nbng bdo vf d€ ban thdn duoc an toin co ci cdc tinh hudng nguy hiem khdn cip bit ngo xiy ra vd ca nhing nguy
co ti6m 6n mit an toan ldiu hi6u nhan bi6t co 4,3 bang giac quan, bang suy tlo,ini
KNTBV cua tre duoc hinh thnnh gin li6n voi c6c tinh huiing thuc ti6n vi xu6t ph6t tu ttruc ti6n Chi khi xu6r hicn tinh hu6ng, tse moi c6 phen xa ve hanh dQng brio v6 bd.n thin minh dua tr€n kinh nghi6m sin c6 Song, dii c6 duoc kinh nghiQm te buQc phti nii nghiCm thuong xuy6n voi m6i tnrong xung quanh Con nguoi tnii nghi6m tlii phuc
vu lai cho cuQc srlng cua minh Theo Pham.Minh Hac 12013), chring ta iong trong ttrqrc [], mo d6i th6ng tin voi
tltuc tai nhd do chlng ta thu duoc nhtng ki€n thtc va kinh nghi€m s6ng cho rieng bdn thdn chung ta Nho do con
nguoi sC tu hoan thien minh, cai tao duoc thuc tai vd sdng tiit hcm
D6i voi tre nhd, trai nghi€m c6 th(i h thu tl6ng ho4c chir ddng Tnii nghi€m thu tl6ng ld nhtng hoat tlQng trong cuQc sdng hang ngdy t€ tluoc tham du Trai nghi6m cht tl6ng la tnii nghi6m do ngudi lon tao ra bao g6m tnii nghigm trong tinh hu6ng gid ilinh vi tr6i nghiem trong cu6c s6ng thr;c YQy, tdi nghiqm ld qu6 trinh tre tham gia, tiiip xric truc tigP voi c6c su vdt, hiQn hrong vir cric hoar dong *ruc ti6n khdc nhau cta m6i trudng xung quanh, qua tl6 chi€m linh ki€n tllirc, hinh thanh vd phit tri6n ki n6ng cria bdn Srdn
Girlo dgc KNTBV cho tre 5-6 tudi theo TCTN ld mdt phuong thuc gi6o dqc tlem lai hi€u qu,i cao, girip tre d6 dang gin ti tuen vOl thuc tian, dam beo cho ki nang vua c6 tinh b€n vtng, ura c6 tinh micn nghi cao voi mOi^tn rong
Do do, gkio duc WTBV cho lri 5-6 tuiii theo TCTN d tnnng mimnon ld qud trinh td chuc hoat tlong cho m tluoc
tham gia,.d6p xric tnrc ti6p.voi c6c su vat, hi6n hrorrg vd cric hoat tl6ng thuc ti6n khda nhau cua m6I truorg xung
quanh nhlm thuc hi6n c6 k6t qu.i hanh d6ng hay hoat tl6ng tu brio vQ mQt c6ch hqp li, linh hoat tt6 giir cho ban thdn duoc an oan v€ rhd ctrdt r a rinh thin.
2.1 .2 Muc tiia vd n6i dung giao duc ki ndng tu bdo vi cho tri 5-6 tuiii theo tdp cdn trdi nghi€.m
Muc ti6u gi6o duc KNTBV cho trd 5{ nr6i theo TCTN o c6c truong mAm non nhim: irang bi cho tre kien thtc
co brtur d6 nhen di€n duo c cric yiiu t6 vi nguy co giy m6t an toan cho bim thAn trong m6i truong qr nhi€n vd x6 h6i
$ dan8; hinh ttrar*r cho trd c6c KNTBV can tfrliit a6 phOng fttnh vd xt tri nltng tinh huong nguy hi6m trong cu6c s6ng xriy ra voi bin thin; tao m6i tnrong phong ph[, moi m6 nhwrg gan gui uoi thuc ti6n, girip tre hung thu, rinh tich
cuc tham gia hoat d6ng tldng thoi tao cho tre co h6i tluoc trao dOi, ct''
'a r niot ngttigm voi nhau Tir <16, cri€ KNTBV
cda tre duoc hinh thinh mdt cdch n-r nhi6n va bin vtng.
Cin cu vdo muc tidu vd Chuong trinh gido duc mim non: Bo chudr phrit ri6n cua m 5 tudi; nhrmg yeu ciu vri cam k€t thuc hi6n Cong uoc vd quy6n tre em; tl6c tlidm 6m li xd hoi cua tre 5{ ruoi cLia tre khu vtc miin nrii nghlen
crim xic tlinh n6i dung girio duc KNTBV cho tre 5-6 tu6i theo TCTN d truorg mam non nhu sau:
- Phrit tridn nhdn thuc cria n'e rd KN.I'BV rleo TCTN: Co nhirng hidu bi& co ban va Gn henh dQng gdy mir an
toan vi tdn hd,nh tl6ng t.u b,io vQ crin phii thuc hi€n; C6 nhtng triiiu biilt co Uan ed nh6n dien cdc rinh-h-udng nguy
hien:" cdc nguy co tiim nn gdy nrit an rodn cho hin thrin: Co nhing hidu bi6t co ban vi phuong thtc hanh tl"ong qu
bAo v6.(c6ch thric thlrc hiQn cic hanh <l6ng pht hoo voi brin then, vdi diii trrong tic tl6ng vir tinh hu6ng cu th61 vri tri
ttric vd tl6i tuong hanh <t6ng c0ng nhu ciC phucmg tiQn phr: hqp dii ttruc hiQn qic hnnh tlqng tu bnolp; xr,an ui6t
tluo c muc dich vi nhi6m vu hinh tl6ng h.r bio v0 phrii thuc hi€n trong timg tinh huiing tnii nghi€m cq th6
- Hinh thinh va phrit trien c6c I(NTBV cu thd theo TCTN:
Ci6o dqc KNTBV cho tre ld gi6o duc lung ki nnng cu thii trong h€ thilng cric ki n6ng thinh phin cua nhom ndy, bao gdm: Ki ning phong t{nh nhtng hilrh ddng nguy hi6r1 nhtng noi khong an toin nhing v6t dung nguy hiem ddn tinh mang; Ki neng 5n udng an toe,n; Ki ning phdng lriLnh xam hai; Ki ntng an todn khi tham gia giao th6ng; Ki
VJE
Trang 3E Tap chi Giao duc (2022),22i.22]l26'31 ISSN: 2354-0753
thrict5 chuc cta ho4t tlQ.ng, GV c6 thi: lua chan m0t K nang ho?c rn6j nh6m ki neng gi6o dgc KNTBV cho aB trong
SOc6c ki ndng thinh phdn nhu n€n
I Danh cdc d€ tat ducKNTBV cho trd 5-6 tudi theo TCTN o mam non
ndng phong fi1nh tac duong vi bit coc; Ki neng nhdn diftr mOt gi ruong hqp khAn c6p vn gqi nguoi giup it6; Ki
,arE if,u [ie" m6isO nann'vi vd quy rirc tmg xu xa hqi ddm bdo an toiini t(i nang v€ sinh t]uin $d vi bdo v€ sLic
khoe; KNTBV an toan trCn khdng gian n .lang.
2.2 Quy fiiah gitio tlltc ki ning 4t bao vC cho ttd 54 tubi theo tiap cQn tdi nghiQm & tudng nim non
Quy Einh girlo duc KNTBV cho tre 56 tu6i theo TCTN d truong mAm non bao g6m:
Bvoc t ; Lqp ki hoach td chttr: hoqt ilqng giao duc KNTBV cho td
- Xac ilinh rruc fiAa cho hoqt d|ng
X6c dinh mgc ti€u hoat rl6ng gi6o duc KNTBV can b6rn sit vio mgc ti€u chung girlo duc mim non, mlrc ti6u
cta chir dA, muc ti€u cua bdi d4y, m\tc ti€u cua gi6o duc trai nghi6m.
Muc ti6u gi6o duc KNTBV theo TCTN cincu th6 vE kiiin tlllic, ki nans vi tha1
fQ cin d?t duqc tren tr6 vA dam
bio khai th6c dugc tr5i da v6n kinh nghidm hiQn c6 cua tr6, tldm briLo tinh vira stc vd khi thi il6i voi tr6 trong qu.i trinh trai nghiCm tlruc G
- Lqa chon n6i dtmg gtuio duc IA'{TBY cho ni 5-6 tu6t d trudng mdm non theo TCTN
Trdn co so dac tli6m cta tre lkinh ngtri6m sin c6); y€u ciu vd chuin ph6t niih cta tre 5-6 tu6i; d6c di6m, hinh
chn d6 tei ei6o duc tO{tBV theo TCTN
Noi dunq qiro duc K\TBV
STT
Nhtng hanh dong ktdnC a4lqC! be !9I tri'r!
t th4n bi-t nhtng noi nguy hi6rq kh6ng an to6n
vqi be
Ban then/
Gia dinh/
Trudng mim non/
Nurrc vd cic hiAI ulgng qr nhien/
Th€ gioi dQng vit/ Thd gidi
rhuc vat
NhAn bi& c6c vat dung kh6ng an tod,n vr!'i bd vA
mtli nguy hiiim khiaSn gen
I
Ki ndng phdng t{nh nhtng
hanh tlQng nguy hi€m, nhnng
noi kt6ng an toaq nhing vat
dqng nguy hi,:m diin tinh
mang
Nhtng hdnh dQng kh6ng an toe,n kti en
cer biCt
bd be
harnh an todn khi En
Briur th6r/ Tnrong mim non/
Gia dinh
bd.
Nhnng th&c an kh6ng an todn voi
2 Ki nang An u6ng an loan
Bd bdo v€ '\ung nhay cirm" tren colq
Tt," ht6G;du"e
"h4,ri' - toan vd kh6ng an
Ai co th€ ginp dd tlu c be?
3 Ki ndng phdng ninh x6m h4i
Bd nhdn bi6t biin bdo giao th6ng
86 tham gia phuong tiQn giao th6ng c6ng cQng
mir l an
toim-An toin khi ng6i tr€n xe
4
khi bi m0t tinh hu6ng dlodt
co bat c6c dau hi co
Bd tim h
bit coc
B€ nhan biiit diu hi€u bi lac duqng
lirm gi khi bi lac dunng?
lirm
Bd
Bd
tninh
Giao th6ng/
Ban then
5 Ki nnng phdng tninh lac
duong vd bat coc
se nh6n Uii:t mQt sO t uorg hqp kldn c6p can gqi nguoi giup dd
Trudng m6m nor/
Gia dinh.r
I he alo! oQng vat
ge can hm ei khi eap cric tnrqng hqp khdn c6p?
dd
Ki nlng nhan dien mot s6
huong hqp kh6n c6p vA gqi
6
Bd
"ha, blEt .OtS q"yttt"h d huong, gia dinh
vi noi c6ng cgng dd ddm bdo an
toql-Bd cen hm gi dC an toan?
Gia dinU Trusng tiCu hAc/
Ki nEng tluc hiCn m6t s6 hiuh
vi vi quy tic ung xt xa hQi
dam bao an toan
1
Be
Bi
se
thc
sinh thdn
ld,rn gi bdo vQ sric kho6? Ban th6n/ Ga dinh
8 Ki ntug ve sinh th6n th€ vd
bao vQ suc khoe
Bd tim hieu vC m4ng Intemet
Bd duq c xem gi ffil Intemet? Ban th6r/ Gia dinh Khi nio H duo c xem lntemet?
gian m4ng
Ki ning an tod,n khi tham gia
giao th6ng
Nh6n dien
Bd hm ei d€ phone tiinh bibit coc?
Trang 4Tap chi Gieo duc (2022),22(22\,2G31
- Xi,c dlnh cdc hinh thtu giao foc KNIBV cho fi 5-6 tuiji d nimg mdn non
chuong trinh girin duc mam non th6 hi6n tinh tich hgp cao trong iQi dung gino duc tr€ cac hia tu6i Trong chi!
d6 sinh ho4t hang nBaYl re
luqc rham gia nhiiu dang hoal dong kh6c.nhau va m6i troat tlqng lai co nhimg ri the ri€ng d6i voi vi6c gido duc KNTBV cho m N6u khai thric.duqc uu th6 cua nmg.hoat d6ngd6 sc girip tre i nhidu
co h$i tlugc mii nghicm dc hinh thanh, ren luyQn vi ph6t tri6n KNTBV GV c6 thii tuu ctrqn ot tr;ng'oia t ioh *,t"
<la d4ng sau d6 gi6o dqc KNTBV cho fte 5-6 tu6i th;o TCTN: hoat tl6ng rti choi; hoat d6ng iroc c6"chri ilich; hoat tlgng.ngdy hQi, ngay 16; ho4t ttQng ttram quan, d6 ngoai; hoat d6 ng chirn'soc - vQ sffi'(en'trira ngu trua, v€ sinh c6 nhAn); hoat tl6ng lao tlQng
- Xac.dinh thoi gion dlo diim; cac di kiin vi co so vtit chtit; moi tnmng tdm li xd hpi.- h.rc lwng ph,ii nqp, no
*o l:hi d chrc hoat d6ng
.-Yj S:i gian: ruy_fung.hinh thtc vi pham vi t6 chric hoat tl6ng vi mi GV xrlc dinh ttroi gian t6 chric cho phu
hgp N6u li cric hogt d6ng to chfc trong pham vi lop hoc (hoat al6ng hoc; trd choi; hoat tl6ng iham soc, vQ sinh, )
thi thoi gian c6 thi: tuong.rmg voi d?ng hoat tlQng d6ttuqc quy diort [ong 'cr,u*g
tior, gia" iu" ln" ,." i"a" re" dii th€m cho pht hqp; n6u ld crtc hoat tlQng td chuc ngoii top trg", ngoe'i t
"*g-1hoat tling ngny hQi, ,giy 16; hoat
{O.is lum,suar' a4 ngoail hoat d6ng lao tl6ng) thi thoi gian co thd keo dai cn buti srlne hoac ca ngay vi€c xric dinh thoi gian cin cdn d6i voi ciic hoat d6ng khdc cua tre vd drim bdo sao cho tri kh6ng cam tliv met mOi ourl s*c
+ Dia di€m: cin chqn dia diim co khoring khong_gian dt rpng thodng ad dt ca-tre aA, c6 co i,oi auo u.,ii ngie;n
quc dep voi dp dung, dd choi, nguydn vit ri[u ,4 i6"a*g tuonir.lc vrii'hn choi c6c hoat tlQng giio duc KNTBV
cho tre 5-6 tuoi theo TCTN cdn uu ti&r c:lcdia diiim gin li6n voithi€nnhi6n ho[c thgc ti6n cuQc-s6ng d6't
" * duo
"
nhidu kinh nghiQm phong phir, hr tt6.bi6t cich linh hJat vin dung vdo cufo s5ng hang ngny
- : Chua-J' bj vl TOimrong vat char tam li cho tre: mdi truorg vit chdt ddm bdo tluoc an roan, trang bi diy rlt criLc
tlo dung d6 choi aan thiit pht hqp voi ndi dung hoat dQng: mdi truong ram li thrin rhifn, thodi rnii va mai re aeu
cim thdy h6o htc, ph6n khoi rham gia hoat tlong
* Lya chon c6c luc lugng hd nq, phdl hqp tham gia hoat d6ng: tftiy li m6t kh6u quan trong gop phdn to chuc ho4t tlgng th?l:h cong vi m6i hoat dQng t6 chric theo tctN cin phai c6 su chuan u; clu aao vE io'aring, do choi,
nguydn viit liQu Ndu ld cilc hoat tldng to chtc rrong trutmg luc luqng phdi hqp chu y6u h phu huynh hqc-ainh trong
lop-: ndu li cric ho.at dQng to chuc ngoai truong, luc lucmg phtii hqp c6 th0m c6c co qu*to- ttri.i
"* dia phutmg
holc ciic don vi ddng to chirc tuy nmg nQi dung hoat tl6ng
- Thi4r ki chi fiAt hoat dong
V4n dung quy trinh hoc tip qua tniLi nghiQm cua David Kolb ( I 9S4), k6 thta nghi€n cr?u v6 t6 chric c6c hoat ttQng gi6o duc theo hudng trii nghi€m cua Hodng Thi Phuong va cdc cqng su (20 I 8), nghi6n cuu x6c ttinh hoat tlQng gi6o duc KNTBV cho trd 5-6 tu6i theo TCTN o tnrong rnim- non tluqc ti-6n-hnnh theo 4 giai doan sau:
-)
Tri chft cho tre p.han dcb, !-ao d6i chia sa kinh
ncLC-sxr di t Cdc brhc tian hanh g io dyc KNTBV cho ti 5-6 h16i theo TCI\I d matng mim non
a) Cho tre trai nghiQm thuc tii
* Gioi thiQu ho4t tlong: Ddy Ii giai tloan quan trong cin thi6t, girip tre nim duqc r5 nh&ng y€u cdu crin thuc hi€-n,
nr d6 chuan bi t6m thri sin sang tham gia hoar tlQng
.- GV gdy hung thri cho tre, t4o m6i truong tdm li lua gan gui, than m6t vta vui v6, himg khoi blng c6ch sri dmg
nhi6u hinh thfc t6 chric tla d4ng nhu trd ctrol, Uai naq cau-ai,'xem Uang ilinn,
- Gioi thiQu cho tre vd t6n ho4t tlQng (GV tl6t €n cho hoat ddng sal cho thit thf vi voi tre md vi.n ttrii hi€n tluoc ndi dung gi6o dqc), muc ti€r1 n6i dung, hinh tllic hoat tl6ng, oich d6nh gi6 kiit qu,i ho4t dQng
t I
T.e lan dutrg
[IiDh dnnn kirh
ISSN: 2354-0753
n8hiem thu c tl:
VJE
Trang 5Tap chi Gi6o duc (2022),22(22),26'31
* phii biiin nhi6m ru ho4t dong cho trd: D6y ld buot r'it quan tpng d6 ne vta ttugc tnii nghiQm trong ho4t d6ng mdl cich hr nhren vta dgr dugc muc ti6u gidoivc KNTBV da dd ra cua CV Khi tien hinh grao nhiern 4r cho tre
GV cin truyAn dAr mQt crich rirnh mach, rd rirng diy dt, bao gdm cd noi dunB nhiem w lin thoi gian, d1a diem hoAc v€u ciu; nzu r0 nhiEm w tlugc thuc hi€n theo hinh thic qi nh6n hay nh6m NhiQm vU tr6i nghi€m tluo c giao [€n co
"so
khai rLic v6n kinh nghrQm di co cua rrd Cda nhicm vu co thd duo c giao duoi hinh thuc nhi€m 4r choi hodc thi
dua d6 tre hao hrmg hofc khOng cam thtiy bi 6p lUc CU thd: - GV ph6 bi6n nhiqm vU chrmg cho ci l6p, vi dq: "Hdm
nay, lop minh sE th-Uc hanh moatro chor rit thri vi lir biiin worr rau tl6y co ndy thhnh mot n6ng tr+r ti h:r-r xanh muot,
son Eens vi sach co nhe!"; - GV chia nh6m ho4t dQng cho tr€ vd ph6 biiln nhi€m vrr cho lung nh6m: C6 th6 li nh6m
.o-.,i."td da duq .hia sEn hodc cd giao nhiem \,u riii dinh hudng cho trd tr,r tqa chqn nh6m hoat tlOng; - Tre v€ ho4t a6ng tneo nlOm i6eo khu vUc tte dinh sin CV Adn tung nhom dd giup nh6ry U !r,io luin vd lung c6 nhin trong nnOi, f, nnan miq111 ru; - GV l,ing nghe i ki6n phrin hdinr t_e Nriu tre co.thic m6c, GV cin giei tl6p 16 mng hoac c6 th6 gqi j, de xrit mdt sii phuong dLn hoat tlQng n€u cdm thdy tre chua hi6u 16'
* Ctro t e tnel nghig-,
"in du bao t
" phai dugc ttram gia trii nghiQm theo c6 nhdn ho4c theo nh6m mOt cich
chir dQng, s.lng t4o tuy nQi dung girio duc IO{TBV'
- Cra nhon/ cli d$n te di liy t16 dung, nguycn v{t liQu (n'5u m vd chua duqc bay sen)vA nh6m hoac vi tri cua minh'
- Tre ti4rc hiQn trai nghiQrn Tmng qu,i-tintr nay, GV qLran si! it4t cau hdi hoac tinh hu6ng gqi ), n6u ft g?p kh6 khIrl
- Kiit thirc trai nghiqrn, cho tre tnmg bdy san pirim (niiu c6) vi ctng cd dgn dgp khu *rc wa hopt tlQng
b; T6 chric cho tre phen tich trao d6i chia se kinh nghiqm
Buoc nay giup te hditrong lai nhtng hoat ilQng rna [e vna trai nglnQnl chia se voi clc bqn vi GJ vf cic kinh nghiQm
mn x6 m &fr,, tu d6 hnfr oehiqm a,- .-khic s,eu troac du.oc AiCu chinh tld chinh xic hoo, tlo ng l4i d6u 6n cam xirc
- Cho c6 nh6n/ nh6m trinl bny vi ftit qrui trai nghi6.m du a tr6n cic san phAm cua ho4t tl6ng (n6u co)
- Cho tr6 xem l4i m6t s6 hinh anh ho4c video tom tit da ghi lai tluqc trong ho4t d6ng t'ai nghiQm thuc t6 dE tre
dA dang hinh dung di6n ti6n cua hoat tlQng mi tt tham gia
- GV ttam thoai voi tre b6ng h! rhi5ng c6c cdu hdi: + Ciu hdi khai th6c cam xric cua tre khi tham gia hqt dQng, vor cdc d4ng ciu hoi: Con cim th6y nhuih6 nio? Con c6 $ich khdng? Con th6y d6 hay kho? : - Cdu hoi khai thac ti6n trinh ct"a hoAt tlQng: cric tinh huring di xdy ra: nhtng ki6n fitc ki neng, thdi dO tre linh hQi dugc: vd nhring sg v6t, hiQn tuqng trfu;6.ng menh toi cdri xric mAnh cua re; vd cdc mdi quan hC xUit hiQn trong ho4t tlQng; tu d6
drrveti mriJr, it *"'d&, cina s6 kinh nghiem vi tu bdo v€ cung cd girio vd c6c ban GV c6 th6 sri dung cic d4ng
cduioi nhu: Con da lirm gi? Con lim nhu th6 niro? Con tla nhin thiy gi? Nhnng gi dn xny ra? Ai ldm cung con? T4i sao lai nhu th6? ; + Cau i6i khai thAa nhu du vd mong mu5n cfra tre khi tham gia hoat dQng ti€p thm nhu: Con c6 mu6n ldm ti6p khdng? n6u tlu c choi ni4 con sc lim lii nhu th6 nio?
- Gv cing c6 tfr6"dat ra cic rinh hur5ng co v6n dA, c6c tinh huiing tlno ngu .oc tlrp Iim d6 ft phtln hdi ve dua ra quan di6m cta minl hoac GV cho te chia se kinh nghiQm duoi dang mQt tro choi thi tlua gita cic nhom Vi dq: tro choi 'Ai
nhanh nhdt" khi c6 gido dar c6u hoi cric nh6m ling nghe bAn b.ac vd rung chudng/ phdt co dd giirnh quy€n n'a loi Khi t5 chuc budc nay, GV can luu j:
- Voi cic hoar dQng girlo duc KNTBV cho te ltreo TCTN t6 chric d lop bay ngodi san_trudng, vuon miong rong tlt<ri
e'- nCj, d.'i Uo; ndiJ *6 ti* t-h nguy sau buoc I (cho Ee trai nghiem thu-c G) thi diEn tii:n va k6t qua cua hoat dOng
it ui, nt O rO ad * tt d chia se kinh nghiQm cua minh Tuy nhi6q co nhirng hoat-dQng girlo duc KNTBV cho te duqc ti6n hanh neoai lop hac, ngoai m-rong trm hinh drLrc nhu lao dQng ngay hoi ngay le: ham quan, dn ngoqi: thi buac niry m
thd d6n"hanh rong git=sintr troat ihiiu toac ngAy hdm sau Khi 6y GV qan lm grt sic vin pluim cua hoat tlQng ho?c t'ang
bi phuong ti€n ghI [inh aC nrulai c,lo t intr ,lrt video cho te xern tn:6c khi t6 chrrc chia se kinh nghiQm'
' '
- t-uO-n tao L Uiu kh6ng khi tr; nhi6n, ttroii mrii, uri v6 cho tre vi khuyrin khich sy qr nguyQn, tich cgc cua t€ khi
ue nzo doi.'chia se thdng iin Ngodi nhnng m nhanh nhq1
111h dA| GV cin chu ! khich l€ vd tao di6u kiEn cho nh&ng ffe cdn nhtt nhAt thi: hien quan diem c6 nhdn cta minh bang crlc gqi y pht hqp
- ia"
"a, hoi di- tt oai kh6ng ndn tlqt n cho tre lien ti6p ao rasu nhim chin cho tr6 D{c bi0t, di5i tuqng huong toi ld tre em vrmg miBn nrii nen cic c6u hoi c6 th6 kCm minh hoa bing hinh anh ho[c st dgng bi6u tugng il6 tre lga
chgn il6p an
c) Hinh rhenh kinh nghicm moi cho trE Ddy ld budc girip he hoc ttuo,'c ki6n thric vi kinh nghiQm mdi, t4o ra
"h;s;G, u"t ,"i
"ei?"'* Jtng gi tre di duo,,c mii nghiinl sau d6 fao aoi, ciria se voi ca girlo vd c6c ban d
budc ndy, GV ci'n:
- Khich l€ tre tu n6i m kinh nghi6m vC KNTBV md ut tl6 thu tluo c tong ho4t dQng
Trang 6Tap chi Gi6o duc (20221,22122), 26-31 ISSN: 2354.0753
(2017) Thuc rpg 16 chtc ho4ttldng trdi nghi€m cho tre o trutmg rnam
- Sri dung so dd hoSc tranh anh minh hqa trq vd, dii gqi g niSu tre chua n6i rluoc trit holc d6 k6t lu6n va kinh
nghiQm moi rut ra duqc cho tre, giip te htmg thu hon vd ghi nh6 nhanh hon.
d) Vin dqng kinh nghiQm vio cuft s6ng
Buoc niy, GV girip tre st dung kinh nghi$m vC ki nang ur bio vQ <li hinh $anh ttuor vio ciic hoin cinh hodc su
vigc rnoi
- Tii chrh cho te v€ tranh, k6 chuygn theo manh vi cric su vrit, hign nrorg, cric tl6i tuqng, oic sy vigc mi te ilugc tnii nghiQm hoec cho nt xem th€m mOt s6 hinh rinh, vidm khric v6 cric hoat ttQng tuong q.r nhu cric hoar tlQng tr€
tlugc trai nghiQm
- Voi c6c hoat tl$ng khric tong ch6 dQ sinh hoat hang ngiy cua re d uuong mim non: GV tich cgc cho tre thqc Mt' tl $g SFg kinh nghi$m vd KNTBV da hinh thramh duqc b.ing c6ch t4o tinh huting m vin itii cho tre gidi
quy6t, choi td choi hoec giao nhi6m qr cho t6 thgc hiQn
- Trao tl6i, ph6i hgp voi gia dinh d€ ho m6i ruong, tao co hQi cho tre <hrgc vfn dqng c6c kinh nghiem va KNTBV
vdo thuc ti6n
Bnic 2 : Tii chrc cdc hoqt d6 ng gitio duc KNTBV cho tri
Sau khi.hoan thiQn k6 hoach girio duc KNTBV cbo te 5{ tu6i $eo TCTN can th6ng b6o tlen cic lqc tuong co
li:n.qyl d9 gunC.nam rd hoqt dgng vi ph6i bqp cho t6tl chu.in bi 6m hC sin sang tham gla host ilQng cho re:
"tir,en
bi c.ia di6u kign cen thi6t va 16 chuc hoat tlqng hm k6 hoach da di ra
hrtc 3: Ddnh gid kAt qua hoqt dQng
Dey la mOt buoc quan rqng ati gv thiy d,qc mr?c da KNTBV cua ue: c.ic yiiu ta ,m hudng: su pht hqp cua n6i dung, phuong ph6p, hinh thrrc ti chuc tld lua chqn, tu d6 c6 qr di6u chinh, b6 sung cho cic kI hoach ti6p theo
GV tiinh gin k6r qua ho6 <lQng b,ing cich quan sit, ghi chep, quay video tiiin trinh hoat 6Qng vn dga tren ti€u chi
tl6nh.giri, thang do 116 nhan xet
3 K6r luin
N6r1 yc Syq rnlam non tri chrirc dtrqc cic hoqt dQng theo TCTN dii fie nhen dien vd &inh gi6 dugc rui ro; ting
cudng kien thric va ren luyen cic ki ning drirn brio an toin thirit y€u trong nhgng di6u kien vi [odn canh cu rh6 thf
* :,6e,.Sl.l ryg 6t hon voi tli€u kiQn thuc G, dd,rn bdo an todn.nrygt Aiiittri re <liin truorg hac qp vui choi M6i
9Y y 6
:.hy:.hfr dsng theo quy trinh pht hqp u x6y dung k6 h'oach a6n ui chric hoat <[ng vn &inh sia k6 qua
plt}qp voi b6i crinh t'ung dia phtrong D! druc hifn 6t c6c bu6c thm quy trinh tren, .i" i c,ic aiAitien *u: ( I ) GV can d:inh er6 tluqc mtc dQ KNTBV cua tre hifn t4i d6 lua chqn nQi dung, phuong pkip, hinh rhtrc t6 chuc
nf1 tqn $n cg ry rinh nghi6m di co: (2)Gv.hi6u
't d+c di6m tam li cua re d6 c6 su trlc-iong pht hqp fiong qu.i trinh ld chtici (3) Tre cdn nunh d4n giao ti6p bing 66ng ViQt nt-iu v6n tu cua m chua ptrong ptri, cv cj *,e oay tre
mat sd thuat ngt lien quan d6n nQi dung hoaj d0ng d(i Ee co rhd diEn a <lugc cho nguoi khlc hitiu khi chia se kinh nghi€m; (4) C6 s .u phtii trqp chat che giira GV va php huynh
Hoang Ph6 (chn bi611,29) Tt tlin riing li:gr N{B Da Neng
Hoing Thi Phuong (2016) vc vifu tich hqp mgc ti6u gi6o d[c mng troat d6ng tnii nghiQm ctia trd mim non 7.ap chi Giio duc, 12,85-87.
H*:q.Ti llyr,.Le Thj Bic Il,, Biri Thi Lanr Nguyen N,rqnh T*in,.NguyEn rhi M! Dung, vi Thanh Vdn (2018) T6 chtk hoat tl6ng giao duc theo huong trai nghi€m cho tri mdm r?or NXB Dii hac au pham
Kolb,D A (1984) Experiential leoming: Experience is the source of leaming and DevebpmenL Enllewood Cliffs,
New Jersey: Prentice-Hall
E
rlrlir Tqp chl Gido d4c, s6 fic biQt ttuimg t 2,20-23.
Nguy6n Ngoc DiQn (2017) Quyen tu bdo vQ - Di6m moi
pkip, t+2,329-333.
Pfum Minh Hqc (chri bi€n,2013) Tri tliin &ich khu rim li hpc gtuio foc viet Nam.NXB Gi oduc viet Nam
Poche, C., Yoder, P., & Raymond M (1988) Teaching self - protection io children using television techniques.
Journal ofApplied Behavtur Analysis, 2l ,253-261.
UNICEF Viet Nam (20181 Bdo qio t6n dt inh hinh srk t.hoe rdm rhin vd tdm ti xd h6i rao te em va thanh niin
tqi ngt sd tinh vd thinh pho cua Vigt Nan.
trong BQ luit D6n sg nem 2015 Tqp chi Nghien clru ldp