Nghiên cứu định danh tác nhân bệnh đốm lá vi khuẩn cây cải ngọt docx

Tác nhân gây bệnh đốm lá trên cải bắp, cải rổ ở Mỹ được xác định là do các dòng vi khuẩn Xanthomonas campestris pv.. Cụ thể: nhuộm Gram, đặc tính khuẩn lạc trên môi trường YDC agar, môi

Trang 1

Nghiên cứu định danh tác nhân bệnh đốm lá vi khuẩn cây cải ngọt IDENTIFICATION PATHOGEN CAUSED BACTERIAL LEAF SPOT DISEASE

ON CHINENSISE CABBAGE (Brassica sinensis)

Hoàng Xuân Quang 1 , Trần Văn Kỳ (1) , Nguyễn Văn Lẫm 2 , Lê Đình Đôn 2

Abstract

Bacterial leaf spot was one the most important disease which caused severely

loss to yield of chinensise cabbage (Brassica sinensis) in Hồ Chí Minh city The

disease symptom is often water-soaked spot on lesion margin of abaxial leaf surface The identification of bacterial strains was followed by Schaad (1988) including experiments of Gram stain, color colonies on YDC medium and MS medium, growth at 35oC, gelatin hydrolysis, protein digestation on skimmed-milk, acid production from arabinose, mannose, and glucose The result indicated that bacteria were belong to negative Gram group Colonies were convex, entire margin and yellow on YDC medium and The bacteria were fast growth between 25-35oC but not growth above 35oC and slow growth below 200C The bacteria were able to growth on MS medium with blue colonies, gelatin hydrolysis, protein digestation with clear zone around the colonies Yellow color around colonies on medium C of dye was a consequence of acidification activities of bacteria on arabinonse, manose and glucose The causal agent of leaf spot disease on chinensise cabbage caused by

Xanthomonas campestris

I ĐặT VấN đề

Cải ngọt (Brassica sinensis L.)

được coi là cây rau ăn lá chủ lực ở

Tp.HCM và một số tỉnh phụ cận

Bệnh đốm lá vi khuẩn là nguyên nhân

chính gây tổn thất đến năng suất rau

của những năm gần đây Triệu chứng

của bệnh là các đốm bệnh xuất hiện

trên rải rác trên lá (hình bìa 2-1) Tác

nhân gây bệnh đốm lá trên cải bắp, cải

rổ ở Mỹ được xác định là do các dòng

vi khuẩn Xanthomonas campestris pv

armoraciae (Lowell, 2001; Gaetan và

Lopez, 2005) Youfu và ctv (2002) cho rằng bệnh đốm lá cây súp lơ ở Mỹ

maculicola Theo Vicente và ctv

(2006), bệnh đốm lá vi khuẩn họ hoa thập tự là do các vi khuẩn

Xanthomonas campestris pv raphani

armoraciae, Xanthomonas campestris

2 . Đại học Nông Lâm Tp HCM

Trang 2

pv campestris gây nên Phạm Văn

Biên và Mai Thị Vinh (1985) đã xác

định bệnh đốm lá súp lơ ở Bình

Chánh (Tp.HCM) là do vi khuẩn

Pseudomonas sp gây nên Nghiên

cứu này là xác định tên loài của tác

nhân gây bệnh đốm lá trên cây cải

ngọt ở Tp HCM

II VẬT LIỆU

VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

Mẫu bệnh đốm lá được thu thập từ

Củ Chi, Hoóc Môn và quận 12

Tp.HCM Vi khuẩn từ các mẫu bệnh

mới được phân lập trên môi trường

PDA Xác định vi khuẩn gây bệnh

theo quy tắc Koch Việc định danh đến

giống và loài vi khuẩn gây bệnh bằng

các phản ứng sinh lý, sinh hóa được

thực hiện theo phương pháp của

Schaad (1988) Cụ thể: nhuộm Gram,

đặc tính khuẩn lạc trên môi trường

YDC agar, môi trường MS, sự hóa

lỏng Gelatin, sự phân giải sữa mất chất

béo trên môi trường YNA, phản ứng

tạo axít từ nguồn hyđrat carbon trên

môi trường Dye’s C và khoảng nhiệt

độ sinh trưởng, nhiệt độ tối cao, tối

thấp của vi khuẩn gây bệnh

III KếT QUả Và THảO LUậN

Phân lập vi khuẩn gây bệnh

Trên môi trường PDA, khuẩn lạc

của vi khuẩn từ mẫu lá bệnh có mầu

vàng tròn, hơi lồi, bề mặt nhẵn bóng

và rìa nhẵn (hình bìa 2-2)

Phản ứng nhuộm Gram của

khuẩn lạc phân lập từ đốm lá cải

ngọt

Kết quả nhuộm Gram cho thấy khuẩn lạc có màu đỏ tươi (hình bìa 2 - 3A), khác biệt rõ so với mầu tím của vi

khuẩn Gram dương Bacillus subtilis

(Hình bìa 3 - 3B) Theo Schaad (1988),

vi khuẩn nhuộm Gram âm thường có màu hồng hoặc đỏ tươi và vi khuẩn nhuộm Gram dương có mầu tím hoặc xanh đen, kết luận này cũng tương tự Jame và ctv (1992) Như vậy vi khuẩn khuẩn gây bệnh đốm lá cải ngọt thuộc nhóm Gram âm

Phản ứng của vi khuẩn gây bệnh đốm lá cải ngọt trên các môi trường nuôi cấy khác nhau

Nhóm vi khuẩn Gram (-) gây bệnh cho cây trồng gồm các giống

Pseudomonas, Xanthomonas, Erwinia,

(1988), sử dụng môi trường YDC để phân biệt các giống trên là phù hợp Sau cấy 48 giờ ở nhiệt độ 28oC thấy rằng khuẩn lạc của các dạng vi khuẩn

có màu vàng trên môi trường này (hình bìa 2-4) Như vậy, vi khuẩn gây bệnh đốm lá cải ngọt có thể là

Xanthomonas hoặc Erwinia Kết quả

này phù hợp với Vauterin và ctv (1995) khi nghiên cứu bệnh đốm lá sắn

do vi khuẩn Xanthomonas gây nên

Để phân biệt hai giống Xanthomonas

và Erwinia, vi khuẩn được cấy trên môi

trường MS Đây là môi trường có tính chọn lọc cao để phân biệt vi khuẩn

thuộc họ Enterobacteriaceae (Schaad,

1988) Trong điều kiện pH của môi

Trang 3

trường là 7,4 và nhiệt độ 28oC, sau cấy

48 giờ thì khuẩn lạc của vi khuẩn gây

bệnh đốm lá cải ngọt và vi khuẩn

Xanthomonas campestris pv citri đều

có màu hơi xanh Trong khi đó, vi

khuẩn Erwinia spp gây bệnh thối nhũn

cây cải ngọt có mầu vàng da cam (hình

bìa 2-5)

Như vậy, có thể khẳng định rằng

bệnh đốm lá cải ngọt do vi khuẩn

giống Xanthomonas gây nên

ảnh hưởng của nhiệt độ đến sinh

trưởng phát triển của vi khuẩn gây

bệnh đốm lá cải ngọt

Trên môi trường PDA, sau 48 giờ có

sự khác nhau về sinh trưởng của các

dòng vi khuẩn gây bệnh đốm lá cải

ngọt Hầu hết các dòng đều sinh trưởng

phát triển mạnh ở nhiệt độ 30oC; ở 20oC

vi khuẩn mọc chậm hơn và ngừng sinh

trưởng phát triển hoàn toàn ở nhiệt độ

40oC trở lên Trong thí nghiệm này, nếu

kích thước đốm khuẩn lạc lớn hơn được

xem là có sự sinh trưởng phát triển

(hình bìa 2-6b); nếu đốm khuẩn lạc

không thay đổi so với ban đầu hoặc lớn

hơn chút ít được xem là sinh trưởng

chậm (hình bìa 2-6a) và nếu đốm khuẩn

lạc không mọc thì được coi là ngừng

sinh trưởng phát triển (hình bìa 2-6c)

Theo Lê Lương Tề và Vũ Triệu

Mân (1999), đại bộ phận vi khuẩn có

nhiệt độ thích hợp từ 20 - 30oC, tối đa

khoảng 35 - 37oC Như vậy, vi khuẩn

gây bệnh đốm lá cải ngọt thuộc nhóm

ưa nhiệt trung bình Theo Schaad

(1988), vi khuẩn gây bệnh cây thuộc

giống Xanthomonas có 3 loài

campestris, albilineans và axonopodis

có khả năng sinh trưởng phát triển ở nhiệt độ 35oC Do đó, loài vi khuẩn gây bệnh đốm lá cải ngọt có thể là một trong ba loài trên

Sự hoá lỏng Gelatin của vi khuẩn

Sau 48 giờ nuôi cấy ở điều kiện 25oC

và khi nhuộm môi trường bằng dung dịch HgCl2 thì vòng phân giải trong suốt xuất hiện xung quanh khuẩn lạc của vi khuẩn gây bệnh đốm lá cải ngọt và dòng

đối chứng Xanthomonas campestris pv

citri Như vậy, đã xảy ra phản ứng hoá

lỏng Gelatin của vi khuẩn gây bệnh đốm

lá cải ngọt (Hình bìa 2-7)

Theo Schaad (1988), trong các loài

vi khuẩn gây bệnh cây giống

Xanthomonas fragariae gây hoá lỏng

Gelatin Như vậy, vi khuẩn gây bệnh đốm lá cải ngọt là một trong hai loài trên

Sự phân giải sữa mất chất béo

Với phương pháp cấy vi khuẩn thành điểm trên môi trường đặc chứa sữa mất chất béo, ở nhiệt độ 28oC sau

48 giờ thì vòng phân giải hình thành xung quanh khuẩn lạc của vi khuẩn gây bệnh đốm lá cải ngọt và dòng đối

chứng Xanthomonas campestris pv

citri Điều này chứng tỏ có sự hoạt

động của enzyme protease của vi khuẩn gây bệnh đốm lá cải ngọt (hình bìa 2-8) Theo Ahaad (1988) và Goszczynska (2000), chỉ có vi khuẩn

Trang 4

loài X campestris có khả năng thuỷ

phân protein, các loài khác thuộc

giống Xanthomonas gây bệnh cây

không thuỷ phân protein

Như vậy, vi khuẩn gây bệnh đốm lá

cải ngọt thuộc loài Xanthomonas

campestris Phản ứng của vi khuẩn tạo

axít từ các hyđrat carbon

Phản ứng tạo axít từ các hyđrat

carbon là quá trình lên men dưới sự

xúc tác của nhóm enzyme nội bào để

tạo ra năng lượng cho hoạt động sống

của vi khuẩn Trong quá trình này đã

hình thành một số sản phẩm trao đổi

chất và chúng được tế bào tiết ra ngoài

môi trường Dựa vào các chất tiết ra

môi trường để xác định được các

enzyme đặc trưng và từ đó định danh

được vi khuẩn gây bệnh (Jame, 1992)

Vi khuẩn gây bệnh đốm lá cải ngọt

được thực hiện các thí nghiệm tạo axít

từ các đường đơn như glucose,

arabinose, manose Dưới tác dụng của

men catalase ở vi khuẩn, đường bị lên

men tạo ra axít acetic, axít lactic

khuyếch tán vào môi trường tạo thành

mầu vàng Thí nghiệm cho thấy vi

khuẩn gây bệnh đốm lá ở cải ngọt và vi

khuẩn đối chứng X campestris pv citri

đều xuất hiện vòng phân giải mầu vàng

xung quanh khuẩn lạc trên môi trường:

có phản ứng dương tính tạo axít từ

đường glucose (hình bìa 2-9a),

arabinose (hình bìa 2-9b) và manose

(hình bìa 2-9c) Trong khi đó, dòng đối

chứng với Pseudomonas spp không

hình thành vòng phân giải mầu vàng,

tức là không sinh axít từ các đường này

Theo Schaad (1988), trong các loài

vi khuẩn thuộc giống Xanthomonas

gây bệnh cây chỉ có loài vi khuẩn

Xanthomonas campestris tạo axít trên

từ cả ba loại đường arabinose, glucose

và manose Các loài Xanthomonas

axonopodis không tạo axít từ đường

arabinose, loài X ampelina tạo axít từ

đường arabinose, nhưng không tạo axít

từ đường glucose và manose

Kết quả của các phản ứng sinh lý và sinh hóa khẳng định vi khuẩn gây bệnh đốm lá cải ngọt có triệu chứng

như mô tả phần (1) là do Xanthomonas

campestris gây nên

IV KẾT LUẬN Bệnh đốm lá cải ngọt là do vi khuẩn

Xanthomonas campestris gây nên,

thuộc nhóm Gram âm, khuẩn lạc tròn, lồi, rìa nhẵn, màu vàng trên môi trường PDA và YDC Hóa lỏng Gelatin, phân huỷ protein, tạo axít từ các đường glucose, arabinose và manose Vi khuẩn thuộc nhóm ưa nhiệt trung bình, nhiệt độ thích hợp từ 25-35oC, sinh trưởng chậm dưới 20oC, ngừng sinh trưởng từ 40oC trở lên

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Gaetan, S and Lopez N., 2005 First outbreak of bacterial leaf spot

caused by Xanthomonas campestris on Canola in Argentina Plant Disease

89: 683

Trang 5

2 Goszczynska, T., Serfontein J J.,

and Serfontein, S., 2000 Introduction

to practical phytobacterology A

safrinet manual for phytobacteriology,

Định dạng
Số trang	5
Dung lượng	244,06 KB