Tần suất các gien D3S1358, vWA và FGA của người Việt ứng dụng trong giám định gien pot

Tần suất các gien D3S1358, vWA và FGA của người Việt ứng dụng trong giám định gien Bùi Thị Diệu Hồng, Hà Quốc Khanh, Đinh Thị Nga và các cộng sự Viện Khoa học hình sự – Bộ Công an Gi

Tần suất các gien D3S1358, vWA và FGA của người Việt

ứng dụng trong giám định gien

Bùi Thị Diệu Hồng, Hà Quốc Khanh,

Đinh Thị Nga và các cộng sự

Viện Khoa học hình sự – Bộ Công an

Giám định gien giúp cho các nhà điều tra hình sự giải quyết được những vụ án mà trước đây không thể giải quyết được bằng các phương pháp của huyết thanh học Xuất phát từ yêu cầu thực

tế Viện khoa học hình sự đã tiến hành đề tài nghiên cứu: "Điều tra và xây dựng cơ sở dữ liệu tần suất các gien hệ Nineplexll người Việt ứng dụng trong giám định gien ở VKHHS " Qua khảo sát, cho thấy :

+ Gen D3S1358 có 6 alen; vWA: 9 alen; FGA: 19 alen

+ ở người Việt tính đa hình ở gen vWA, và đặc biệt ở gien FAGA cao hơn so với một số quần thể người nước ngoài Ví dụ: số alen ở gien vWA của người Việt là 9, còn của người Nhật [5] và người Mỹ da trắng là 8 [6]; số alen ở gien FGA của người Việt là 19, còn của người Nhật là 15 [5] và của người Mỹ da trắng là 12 [6]

+ Đã phát hiện thấy 2 alen số 14 và 32 của gien FGA

Việt Nam là một quốc gia có nhiều tộc người khác nhau cùng sinh sống, vì vậy nhóm nghiên cứu đề xuất mở rộng phạm vi khảo sát ở một số tộc người khác có số dân đông

I Đặt vấn đề:

Giám định tư pháp về gien được ra đời từ

năm 1985 Giám định gien giúp cho các nhà

điều tra hình sự giải quyết được những vụ án

mà trước đây không thể giải quyết được bằng

các phương pháp của huyết thanh học Tính ưu

việt của giám định gien đã được các nhà khoa

học trên thế giới công nhận: truy nguyên cá thể

người, xác định quan hệ huyết thống, xác định

hài cốt …

Trên thế giới ở các nước có phòng giám

định gien đều đã khảo sát, nghiên cứu và công

bố kết quả của họ về tần suất các alen của các

gien sử dụng cho mục đích tư pháp (gọi tắt là

gien hình sự) Hiện nay ở Việt Nam mới chỉ có

Trung tâm công nghệ sinh học (Đại học Quốc

gia Hà Nội) công bố kết quả nghiên cứu tần

suất alen của hai gien D1S80 và D17S5 (theo

tạp chí Di truyền học và ứng dụng số 1-1999)

và Bộ môn Miễn dịch Sinh lý bệnh Trường Đại

học Y Hà Nội đã công bố kết quả nghiên cứu

về các alen của locus HLA lớp II ĐRB1 và

QB1 ở người Kinh và người Mường (J.Immunogen 1998 và tạp chí Nghiên cứu y học Trường Đại học Y Hà Nội 2002) Xuất phát từ yêu cầu thực tế Viện khoa học hình sự

đã tiến hành đề tài nghiên cứu: "Điều tra và xây dựng cơ sở dữ liệu tần suất các gien hệ Nineplexll người Việt ứng dụng trong giám

định gien ở VKHHS " Đề tài này hoàn thành

sẽ đáp ứng yêu cầu của giám định gien trong nước và đóng góp một phần tư liệu vào hệ thống gien hình sự quốc tế

Các gien trong hệ Nineplex II cũng như các gien được sử dụng cho mục đích tư pháp là những gien có tính đa hình cao ít đột biến, tương đối bền vững và cho phép thực hiện được phản ứng nhân gien của nhiều gien khác nhau bằng một bộ Kit và phân tích tự động trên máy giải trình tự

Các gien của hệ Nineplex II đều nằm ở vùng intron (vùng không mã hoá) của ADN và đều là

đoạn lặp ngắn (Short Tandem Repeat) hay còn gọi là Microsettelite

TCNCYH 23 (3) 2003

Bảng tổng quát các locus gien hệ Nineplex II :

Tên locus

gien

Vị trí trên NST

Trình tự đoạn lặp kích thước

(bp)

Số lượng alen

D21S11 21 (TCTA)n (TCTG)n [(TCTA)3 TA (TCTA)3

TCA (TCTA)2 TCCATA] (TCTA)n

189-243 35

Khái quát về gien D3S1358, vWA và FGA:

+ D3S1358 định vị trên nhánh ngắn của

nhiễm sắc thể số 3, dài 114-142bp, có 12 alen

(Li và cộng sự, 1993)

+ vWA định vị trên nhánh ngắn của nhiễm

sắc thể số 12, dài 157-197 bp , có 13 alen

(Kimpton và cộng sự 1992) [1]

+ FGA định vị trên nhánh dài của nhiễm sắc

thể số 4, dài 219-267 bp, có 32 alen (Mill và

cộng sự 1992) [1]

Mục tiêu nghiên cứu: xác định tần suất các

gien D3S1358, vWA và FGA của người Việt

II Vật liệu và phương pháp

nghiên cứu:

1 Thu và bảo quản mẫu:

Thu mẫu tóc, máu, tế bào niêm mạc miệng

trực tiếp của những người cho mẫu tự nguyện

và thu thông qua các vụ án mà đã biết chính

xác nhân thân của nạn nhân hay đối tượng nghi

vấn Tất cả những người này đều là người Việt

không có quan hệ họ hàng huyết thống, bao

gồm cả giới nam và giới nữ ở các lứa tuổi và

các vụng địa lý khác nhau

Mẫu thu đảm bảo chất lượng, không bị

nhiễm chéo và được bảo quản trong tủ lạnh sâu

(- 800C)

2 Phương pháp tách chiết ADN :

Tách chiết bằng Chelex 5% [2]

3 Phương pháp định lượng ADN

Sử dụng bộ Kit định lượng "Quantiblot Human DNA Quantitation Kit" của Perkin Elmer (Mỹ) [3]

4 Phương pháp khuếch đại chuỗi ADN [3]

Sử dụng bộ Kit Profiler plus (Perkin Elmer) thực hiện trên máy Geneamp PCR system 9700 (Mỹ) với chu trình nhiệt như sau:

950C - 11 phút x 1 chu kỳ

940C - 1 phút

590C - 1phút x 28 chu kỳ

720C - 1 phút

600C - 45 phút x 1 chu kỳ

5 Điện di và phân tích kết quả:

Điện di trên máy ABI Prism DNA Sequencer 377 (Perkin Elmer )

Phân tích kết quả dựa vào hệ thống alen chuẩn của hệ thống Nineplex [4]

6 Xử lý số liệu thống kê:

Chúng tôi đã sử dụng tiêu chuẩn ChiSquare (χ2) của Peason để thẩm định số liệu

iii Kết quả

- Tổng số mẫu (cá thể) đã phân tích là 212:

+ Gồm 146 nam và 66 nữ

+ Độ tuổi : từ 1 đến 70 tuổi, trong đó độ

tuổi từ 17 đến 40 là 115 cá thể

+ Phân bố ở 41 tỉnh, thành của cả ba miền

Bắc - Trung - Nam

Gen D3S 1358

Số allele: 6 Số genotype: 21

Chisquare 0.06057541

Df 11, p = 0.9992 35.5605625

Đồng hợp tử: 73, Dị hợp tử: 139, Tổng số: 212

Alen Số l−ợng

quan sát

Tần suất

TS: 6 2N = 424 1

Gen vWA:

Số allele: 9 Số genotype: 45

Chisquare 0.174929226

Df 45, p = 0.9992 80.9886894

Đồng hợp tử: 73, Dị hợp tử: 139, Tổng số: 212

Alen Số l−ợng

quan sát

Tần suất

TS : 9 24N = 424 1

Gen FGA

Số allele: 19 Số gennotype: 190 Chisquare 0.716908

df 6, p = 0,9992 100.6118

Đồng hợp tử: 34, Dị hợp tử: 178, Tổng số: 212 Alen Số l−ợng

quan sát

Tần suất

TCNCYH 23 (3) 2003

TS : 19 2N = 424 1

iv Bàn luận

Qua khảo sát, cho thấy :

+ Gen D3S1358 có 6 alen; vWA: 9 alen;

FGA: 19 alen

+ ở người Việt tính đa hình ở gen vWA, và

đặc biệt ở gien FAGA là cao hơn so với một số quần thể người nước ngoài Ví dụ: số alen ở gien vWA của người Việt là 9, còn của người Nhật [5] và người Mỹ da trắng là 8 [6]; số alen

ở gien FGA của người Việt là 19, còn của người Nhật là 15 [5] và của người Mỹ da trắng

là 12 [6]

+ Đã phát hiện thấy 2 alen số 14 và 32 của gien FGA

Theo PE Applied Biosystems Hunman Identification Group thì FGa có các alen trong thang chuẩn và các alen khác như sau [7]:

Str Alen thang chuẩn Các alen khác Alen kiểm tra

9947A Fga 18,19,20,21,22,23,24,

25,26,27,28,29,30

15,16,16.2,17,18.2,19.2,20.2,21.2,22.2,23.2, 24.2,25.2,27.2,28.2,30.2,34.2,46.2 23,24

v Kết luận

+ Gen D3S1358 có 6 alen; vWA: 9 alen;

FGA: 19 alen

+ Đã phát hiện thấy 2 alen số 14 và 32 của

gien FGA

vi Đề xuất

+ Việt Nam là một quốc gia có nhiều tộc

người khác nhau cùng sinh sống, vì vậy nhóm

nghiên cứu đề xuất mở rộng phạm vi khảo sát ở

một số tộc người khác có số dân đông

Tài liệu tham khảo

1 DNA Technology in Forensic Science,

Nation Academty Press, Washinton, 1992

2 Chelex DNA extraction, method No:

6A, Victoria Forensis Science Centre (VFSC),

1998

3 Quantification of Human DNA using the Quantiblot Human DNA Quantiblot Kit, Method No: 14A, VFSC, 1998

4 Amplification and Typing of the STR loci in Human DNA using the ABI 377 Sequencer Method No: 12, VFSC, 1998

5 Department of Legal Medicine, Okayama University- Graduate School, Japan,

2001

6 Forensic Science Services, South Australia, 199

7 AmpFISTR Profiler PlusTM

Aplification Kit user’s Manual, The Perkin Elmer, 1998

Abstract

Viet (Kinh) population’s D3S1358, vWA and FGA

frequencies for forensic medicine

DNA determination for Forensic purposes was inaugurated in 1985 DNA technology offers to crime investigators and to the courts and opportunity in dealing with caseworks that have not been resolved by serlogy’s mmethods DNA profiling is a mujor advance in individual idetification, paternity testing, bone DNA identification typing

At the preesent, in Vietnam, there is only database of D1S80 and D1S5 frequencies public by Biothenology Centre - Ha Noi University of Natural Sciences (Jornal Genetics and Applications

No1 - 1999) So the Institute of forensis science - Ministry of public Security has made a rrsearch on the theme: “Database of Nineplexll allelic frequency of Viet population applied for forensic purposes in Viet Nam”

The results can be summarized as follows:

+ There are 6 alleles in D3S1358, 9 alleles in vWA and 19 allenles in FGA

+ Polymorphism of vWA, especially of FGA in Viet (Kinh) population are higher than in some other foreign popualtion For examples, nuber of vWWA alleles in Viet population are 0, but in Japanese popotaliton and in Caucasian are 8 (6); nuber of FGA alleles in Viet are 19, but in Japanese are 15 (5) and in Caucasian are 12 (6)

+ We find out two rate alleles of FGA; they are 14 and 32

There are many ethenics living in Vietnam So we would like to survey allelic frequency of other ethenics