Chuong 3.Pdf

KỸ NĂNG KIỂM TRA 1 Chương 3 PHÂN TỔ THỐNG KÊ Trườn g Đ ại họ c K inh tế H uế 2 3 1 1 Khái niệm  “Phân tổ thống kê là căn cứ vào một (hay một số) tiêu thức nào đó, tiến hành phân chia các đơn vị của h[.]

Chương 3

PHÂN TỔ THỐNG KÊ

Trường Đại học Kinh tế Huế

3.1.1 Khái niệm

 “Phân tổ thống kê là căn cứ vào một (hay một số) tiêu thức nào đó, tiến hành phân chia các đơn vị của hiện tượng nghiên cứu thành các tổ (và các tiểu tổ) có tính chất khác nhau”

 Ví dụ:

 Phân tổ các sinh viên trong một lớp học thành 2 tổ nam và nữ

 Phân tổ các công nhân trong một xí nghiệp theo các mức lương khác nhau

3.1 Khái niệm, nhiệm vụ, ý nghĩa

Trường Đại học Kinh tế Huế

3.1.2 Nhiệm vụ

 Phân chia các loại hình kinh tế xã hội của hiện tượng nghiên cứu.

 Biểu hiện kết cấu của hiện tượng nghiên cứu.

 Biểu hiện mối liên hệ giữa các tiêu thức.

3.1 Khái niệm, nhiệm vụ, ý nghĩa

Trường Đại học Kinh tế Huế

3.1.3 Ý nghĩa

 Được sử dụng trong nhiều trường hợp khi tiến hành điều tra

thống kê.

 Là cơ sở để vận dụng các phương pháp khác

3.1 Khái niệm, nhiệm vụ, ý nghĩa

Trường Đại học Kinh tế Huế

3.2.1 Tiêu thức phân tổ và ý nghĩa của việc lựa chọn TTPT

 “ Tiêu thức phân tổ là tiêu thức được lựa chọn làm căn cứ để tiếnhành phân tổ thống kê”

 Ý nghĩa của sự lựa chọn tiêu thức phân tổ:

 Các đơn vị tổng thể có thể phân tổ theo nhiều tiêu thức khácnhau

 Có tiêu thức khi được lựa chọn phản ánh đúng bản chất, có tiêuthức khi được lựa chọn gây hiểu sai lệch về hiện tượng

 Lựa chọn tiêu thức phân tổ là vấn đề đầu tiên, quan trọng nhất cầnđược giải quyết khi tiến hành PTTK

3.2 Tiêu thức phân tổ (TTPT)

Trường Đại học Kinh tế Huế

3.2.2 Những yêu cầu của việc lựa chọn TTPT

 Dựa trên cơ sở phân tích lý luận một cách sâu sắc để chọn ra tiêu thức bản chất nhất phù hợp với mục đích nghiên cứu.

 Căn cứ vào điều kiện lịch sử cụ thể của hiện tượng nghiên cứu

để chọn ra tiêu thức phân tổ thích hợp.

3.2 Tiêu thức phân tổ (TTPT)

Trường Đại học Kinh tế Huế

3.3.1 Phân tổ theo tiêu thức thuộc tính

 Trường hợp có ít loại hình:

 Mỗi loại hình phân thành một tổ

 Ví dụ: Phân tổ sản phẩm theo tiêu thức chất lượng: Đạt chấtlượng và Không đạt chất lượng

Trường hợp có nhiều loại hình:

 Thực hiện nguyên tắc ghép tổ (ghép loại hình): những loại hìnhnào có tính chất giống nhau hoặc gần giống nhau xếp vào một tổ

 Ví dụ: Phân tổ nhân khẩu theo nghề nghiệp

3.3 Xác định số tổ

Trường Đại học Kinh tế Huế

3.3.2 Phân tổ theo tiêu thức số lượng

 Trường hợp sự biến thiên về lượng giữa các đơn vị không chênh lệchnhau nhiều

 Phân tổ không có khoảng cách tổ

 Có thể cứ mỗi lượng biến là cơ sở để hình thành một tổ, hoặcghép một số lượng biến vào một tổ tuỳ theo đặc tính của hiện tượng

3.3 Xác định số tổ

Trường Đại học Kinh tế Huế

 Khi thực hiện phân tổ có khoảng cách bằng nhau

 Công thức tính trị số khoảng cách tổ

Trong đó: h: Trị số khoảng cách tổ

Xmax: Lượng biến lớn nhất của tiêu thức phân tổ

Xmin: Lượng biến nhỏ nhất của tiêu thức phân tổ

3.3.2 Phân tổ theo tiêu thức số lượng

Trường Đại học Kinh tế Huế

 Mỗi chỉ tiêu giải thích có ý nghĩa riêng

 Giúp thấy được đặc trưng số lượng của từng tổ và của toàn bộtổng thể

 Làm căn cứ so sánh các tổ với nhau và tính các chỉ tiêu phân tíchkhác

 Căn cứ để xác định chỉ tiêu giải thích:

 Căn cứ vào mục đích nghiên cứu

 Phải chọn các chỉ tiêu có liên hệ với nhau

 Chú ý tới mối quan hệ giữa tiêu thức phân tổ với chỉ tiêu giải thích

 Các chỉ tiêu có ý nghĩa so sánh cần được bố trí gần nhau

3.4 Chỉ tiêu giải thích

Trường Đại học Kinh tế Huế

3.4 Chỉ tiêu giải thích

Phân tổ các XN CN theo

thành phần kinh tế Số XN (người)Số CN

Giá trị TSCĐ (Tr.đ)

Giá trị tổng SL (Tr.đ)

NSLĐ bq/CN (1.000đ/người) Nhà nước

Tư bản nhà nước

Tập thể

Tư nhân (TB tư nhân và cá

thể tiểu chủ)

Vốn đầu tư nước ngoài

Trường Đại học Kinh tế Huế

 Là dùng phương pháp phân tổ để biểu hiện mối liên hệ giữa các tiêuthức.

 Khi tiến hành phân tổ liên hệ, các tiêu thức có liên hệ với nhau đượcphân biệt thành hai loại:

 Tiêu thức nguyên nhân

3.5.1 Phân tổ để nghiên cứu mối liên hệ giữa hai tiêu thức

 Tổng thể nghiên cứu được phân bổ theo một tiêu thức nguyên nhân,gọi là phân tổ giản đơn

 Ví dụ:

 Mối liên hệ giữa NSLĐ và giá thành sản phẩm

 Mối liên hệ giữa bậc thợ và NSLĐ

 Mối liên hệ giữa mức độ cơ giới hóa và NSLĐ

3.5 Phân tổ liên hệ

Trường Đại học Kinh tế Huế

3.5.1 Phân tổ để nghiên cứu mối liên hệ giữa hai tiêu thức

Bậc thợ bình quân

(Bậc)

NSLĐ bình quân mỗi công nhân

2,83,03,3

4,04,96,2

 Mối liên hệ giữa mức độ cơ giới hóa và NSLĐ

Trường Đại học Kinh tế Huế

3.5.1 Phân tổ để nghiên cứu mối liên hệ giữa nhiều tiêu thức

a/ Phân tổ kết hợp

 Là tiến hành phân tổ lần lượt theo từng tiêu thức một

 Các tiêu thức được sắp xếp theo thứ tự phù hợp với mục đích nghiêncứu và đặc điểm của hiện tượng

 Số tiêu thức phân tổ không nên quá nhiều

 Ví dụ: Dân số trước hết được phân tổ theo tiêu thức giới tính, sau đó

là độ tuổi…

3.5 Phân tổ liên hệ

Trường Đại học Kinh tế Huế

3.5.1 Phân tổ để nghiên cứu mối liên hệ giữa nhiều tiêu thức

Chia theo bậc thợ

Các nhóm Công nhân

5 5 3

7 14 3

2 4 7

4,0 4,9 6,2

3,2 3,6 4,8

4,2 5,3 5,9

5,4 5,4 6,9

Trường Đại học Kinh tế Huế

3.5.1 Phân tổ để nghiên cứu mối liên hệ giữa nhiều tiêu thức

b/ Phân tổ nhiều chiều

 Là cùng một lúc phân tổ theo nhiều tiêu thức khác nhau nhưng có vaitrò như nhau trong việc đánh giá hiện tượng

 Phân tổ để nghiên cứu quy mô của một doanh nghiệp qua các tiêuthức: doanh thu, số lượng lao động, tổng vốn…

3.5 Phân tổ liên hệ

Trường Đại học Kinh tế Huế

3.6.1 Khái niệm và các loại dãy số phân phối

 ”Sau khi phân tổ thống kê theo một tiêu thức nào đó, các đơn vị tổngthể được phân phối vào trong các tổ và ta sẽ có một dãy số phân phối”

 Các loại dãy số phân phối:

 Dãy số phân phối theo tiêu thức thuộc tính (dãy số thuộc tính)

3.6 Dãy số phân phối

Trường Đại học Kinh tế Huế

3.6 Dãy số phân phối

Trường Đại học Kinh tế Huế

3.6.2 Dãy số lượng biến

 Ngoài hai thành phần trên người ta còn tính tần số tích lũy

 Các thành phần của dãy số lượng biến được biễu diễn như sau:

3.6 Dãy số phân phối

Lượng biến

(xi)

Tần số(fi)

3.6 Dãy số phân phối

Trường Đại học Kinh tế Huế

3.6.2 Dãy số lượng biến

3.6 Dãy số phân phối

Mức lưu chuyển hàng hóa