Đầu thế kỷ XX, chỉ sau hơn ba thập niên tính từ thời điểm tờ Gia Định báo ra đời (1865), báo chí quốc ngữ đã đạt được một sự tăng trưởng đáng kể. Các nhà báo sáng lập và hoạt động trong các tờ báo tiếng Việt đã không ngừng mày mò tìm kiếm những phương cách nhằm nâng cao chất lượng các tờ báo của họ, với mơ ước đạt tới sự bình đẳng nghề nghiệp với những tờ báo tiếng Pháp do chính người Pháp thực hiện tại Đông Dương. Trong số những nhà báo tên tuổi đó, vào thời điểm 1927, nổi lên một gương mặt đặc biệt Hoàng Tích Chu (1897 1933). Chỉ có 6 năm hoạt động, ông giống như một vệt sao băng để lại những dấu ấn không phai mờ trong lịch sử báo chí Việt Nam. Ông được coi là nhà báo chuyên nghiệp đầu tiên được đào tạo tại Pháp và cũng là người đầu tiên đã táo bạo thực hiện một cuộc cách mạng trong nghề làm báo ở nước ta, bằng cả quan niệm và hoạt động thực tiễn (ông đã làm chủ bút hoặc giữ vai trò yếu nhân 4 tờ báo nổi tiếng: Khai hóa, Hà Thành ngọ báo, Đông Tây, Thời báo). Chính những phát ngôn và hành xử nghề nghiệp của ông đã làm đảo lộn quan niệm về nghề và người làm báo trong đời sống báo chí đương thời, làm thay đổi cách tiếp nhận thông tin từ số đông bạn đọc những người chưa quen với những thông tin bộc lộ một thái độ quyết liệt về những vấn đề xã hội, chính trị... Và ông, như một lẽ đương nhiên của kẻ đi tiên phong, đã hứng chịu rất nhiều búa rìu của dư luận chủ yếu là từ các đồng nghiệp vẫn “theo lối làm báo cổ hủ ở xứ ta” (Tế Xuyên). Dẫu có thể còn có những cách nhìn khác nhau về Hoàng Tích Chu, nhưng khi nhắc đến ông và các tờ báo mà ông đã thực hiện, đặc biệt là tờ Đông Tây, người ta không thể không thừa nhận những tác động tích cực của “hiện tượng Hoàng Tích Chu và Đông Tây” đến đời sống báo chí Việt Nam đương thời và mấy thập niên về sau. Ông xứng đáng với danh hiệu “người đầu tiên cách tân báo chí Việt Nam”. Hôm nay, chúng ta hãy cùng phân tích về cuộc đời, một số tác phẩm tiêu biểu của nhà báo Hoàng Tích Chu để hiểu hơn về con người và “báo” của ông. Nội dung bài tiểu luận được chia ra thành các phần như sau: 1. Tiểu sử tác giả Sơ yếu lý lịch Tiểu sử Một số đánh giá 2. Phân tích một số tác phẩm báo chí nổi bật của nhà báo a. Trích dẫn tác phẩm “Nghe quẻ bói của Thông reo mà Văn Tôi mừng” và “Cần có bọn học giả ấy của ông Phan Khôi” b. Phân tích tác phẩm, rút ra phương pháp làm báo của nhà báo thông qua cuộc đời, sự nghiệp và tác phẩm. 3. Rút ra bài học kinh nghiệm cho bản thân
Trang 1TIỂU LUẬNMÔN: LỊCH SỬ BẢO CHÍ
Đề tài:
HOÀNG TÍCH CHU NGƯỜI NỐI NHỊP BÁO
CHÍ ĐÔNG TÂY
Trang 2MỤC LỤC
Lời nói đầu 3
Nội dung 5
1 Lý lịch, tiểu sử nhà báo Hoàng Tích Chu: 5
2 Phân tích một số tác phẩm báo chí nổi bật của nhà báo 9
a Trích dẫn tác phẩm “Nghe quẻ bói của Thông Reo mà Văn Tôi mừng” và “Cần có bọn học giả ấy của ông Phan Khôi” 9
b Phân tích tác phẩm, rút ra phương pháp làm báo của nhà báo thông qua cuộc đời, sự nghiệp và tác phẩm 14
3 Rút ra bài học kinh nghiệm cho bản thân 22
Kêt luận 23
Trang 3Lời nói đầu
Đầu thế kỷ XX, chỉ sau hơn ba thập niên tính từ thời điểm tờ Gia Địnhbáo ra đời (1865), báo chí quốc ngữ đã đạt được một sự tăng trưởng đáng kể.Các nhà báo sáng lập và hoạt động trong các tờ báo tiếng Việt đã khôngngừng mày mò tìm kiếm những phương cách nhằm nâng cao chất lượng các
tờ báo của họ, với mơ ước đạt tới sự bình đẳng nghề nghiệp với những tờ báotiếng Pháp do chính người Pháp thực hiện tại Đông Dương
Trong số những nhà báo tên tuổi đó, vào thời điểm 1927, nổi lên mộtgương mặt đặc biệt Hoàng Tích Chu (1897- 1933) Chỉ có 6 năm hoạtđộng, ông giống như một vệt sao băng để lại những dấu ấn không phai mờtrong lịch sử báo chí Việt Nam Ông được coi là nhà báo chuyên nghiệp đầutiên được đào tạo tại Pháp và cũng là người đầu tiên đã táo bạo thực hiện mộtcuộc cách mạng trong nghề làm báo ở nước ta, bằng cả quan niệm và hoạtđộng thực tiễn (ông đã làm chủ bút hoặc giữ vai trò yếu nhân 4 tờ báo nổitiếng: Khai hóa, Hà Thành ngọ báo, Đông Tây, Thời báo) Chính những phátngôn và hành xử nghề nghiệp của ông đã làm đảo lộn quan niệm về nghề vàngười làm báo trong đời sống báo chí đương thời, làm thay đổi cách tiếp nhậnthông tin từ số đông bạn đọc - những người chưa quen với những thông tinbộc lộ một thái độ quyết liệt về những vấn đề xã hội, chính trị Và ông, nhưmột lẽ đương nhiên của kẻ đi tiên phong, đã hứng chịu rất nhiều búa rìu của
dư luận - chủ yếu là từ các đồng nghiệp vẫn “theo lối làm báo cổ hủ ở xứta” (Tế Xuyên) Dẫu có thể còn có những cách nhìn khác nhau về Hoàng TíchChu, nhưng khi nhắc đến ông và các tờ báo mà ông đã thực hiện, đặc biệt là
tờ Đông Tây, người ta không thể không thừa nhận những tác động tích cựccủa “hiện tượng Hoàng Tích Chu và Đông Tây” đến đời sống báo chí ViệtNam đương thời và mấy thập niên về sau Ông xứng đáng với danh
Trang 4Hôm nay, chúng ta hãy cùng phân tích về cuộc đời, một số tác phẩmtiêu biểu của nhà báo Hoàng Tích Chu để hiểu hơn về con người và “báo” củaông
Nội dung bài tiểu luận được chia ra thành các phần như sau:
1 Tiểu sử tác giả
- Sơ yếu lý lịch
- Tiểu sử
- Một số đánh giá
2 Phân tích một số tác phẩm báo chí nổi bật của nhà báo
a Trích dẫn tác phẩm “Nghe quẻ bói của Thông reo mà VănTôi mừng” và “Cần có bọn học giả ấy của ông Phan Khôi”
b Phân tích tác phẩm, rút ra phương pháp làm báo của nhà báothông qua cuộc đời, sự nghiệp và tác phẩm
3 Rút ra bài học kinh nghiệm cho bản thân
Trang 5Nội dung
1 Lý lịch, tiểu sử nhà báo Hoàng Tích Chu:
- Sơ yếu lý lịch:
Nhà báo Hoàng Tích Chu sinh
ngày 1-1-1897 tại làng Phù Lưu, huyện
Từ Sơn, Tỉnh Bắc Ninh, mất ngày 25 – 1
– 1933, hưởng dương 36 tuổi
Cha ông là Hoàng Tích Phụng,
từng làm tri phủ và tham gia Đông Kinh
Nghĩa Thục Những người em của ông
là họa sĩ Hoàng Tích Chù, nhà viết
kịch Hoàng Tích Linh, bác sĩ Hoàng
Nhà báo Hoàng Tích Chu
Trang 6Sau 4 năm du học nghề báo ở Pháp, ông trở về, bán hết ruộng vườn,cho ra đời tờ Đông Tây tuần báo (ngày 15/11/1929, tại nhà 12 phố Nhà Thờ,
Hà Nội) Với cách nhìn nhận tân tiến, tờ Đông Tây tuần báo nhanh chóng trởthành tờ báo bán chạy nhất Bắc kỳ thời đó Uy tín và tên tuổi Hoàng Tích Chunổi như cồn Năm 1930, ông tự ứng cử vào viện Dân biểu và đã đắc cử với sốphiếu cao nhất
Hoàng Tích Chu được coi là người đầu tiên thực hiện cuộc cách mạngtrong nghề báo ở nước ta, bằng cả quan niệm và hoạt động thực tiễn Ông làmđảo lộn quan niệm về nghề và người làm báo trong đời sống báo chí đươngthời, làm thay đổi cách tiếp nhận thông tin từ số đông bạn đọc, những ngườichưa quen với việc thông tin thể hiện thái độ quyết liệt về những vấn đề xãhội, chính trị
Từ thời gian đầu ông tham gia giúp việc cho tờ báo Nam Phong, nhờ tàinăng của mình sau đó ông được mời làm chủ bút nhật báo Khai hoá của Bạch Thái Bưởi, tại đây ông lấy bút danh là Kế Thương Tờ báo của ông được nhiều bạn đọc quan tâm và báo giới chú ý
Tuy nhiên, do tai nạn nghề nghiệp mà ông đã rời khỏi tờ báo sau 1 nămcộng tác
Cũng từ đó ông làm các công việc khác nhau và sang Pháp Tại Phápông có thêm thời gian để học cách viết báo, in ấn và trình bày Và đặc biệtông luôn chú ý tham gia các buổi diễn thuyết về báo chí và các buổi giới thiệucủa những trường đại học để tích lũy thêm kinh nghiệm
Sau đó, vào năm 1929, ông được tờ báo "Hà Thành ngọ báo" mời vềlàm chủ bút, ông lấy bút danh là Hoàng Hồ Ông đã cách tân tờ báo theonhững kinh nghiệm mà ông học hỏi được từ nước bạn Với lối văn ngắn gọn,với tít giật gân nói về những vấn đề nóng hổi của xã hội Nhưng với lối viếtquen thuộc của tờ "Hà Thành ngọ báo", sự cách tân của ông không được khángiả đón nhận mà ông còn bị chỉ trích nặng nề
Trang 7Nhưng thành công thực sự đến với ông khi ông tham gia làm chủ bút tờcho tờ báo Đông Tây Tại tờ báo này ông lấy bút danh là Văn Tôi Ông đã dúcrút kinh nghiệm từ sai lầm của tờ báo "Hà Thành ngọ báo" Ông củng cố lạilối văn, hình thức báo hấp dẫn, tươi đẹp hơn Đặc biệt, về nội dung bài báomang nặng tính chính trị hơn, như thông cảm với những thất bại của cuộckhởi nghĩa Yên Bái, với những lãnh tụ Nguyễn Thái Học, Phó Đức Chính,phê phán chủ thuyết Quân chủ lập hiến của Phạm Quỳnh, tố cáo những viêntham quan như Tổng đốc Thái Bình Vi Văn Định
Tờ báo ngay lập tức được công chúng ủng hộ mạnh mẽ, trở thành tờ báo bán chạy nhất Bắc Kỳ thời đó Năm 1930, nhờ tiếng tăm nổi như cồn, ôngtrúng cử vào Viện Dân biểu Bắc Kỳ
Tuy nhiên, đến năm 1932 vì bài thơ "Cái chày" - ám chỉ Tổng đốc Thái Bình
Vi Văn Định dùng chày đánh vào đầu gối phạm nhân mà Đông Tây bị thu hồigiấy phép với tội danh vu khống người nhà nước Cũng vì lẽ đó mà tờ Đông Tây ra số cuối cùng vào 25/7/1932
Sau tờ báo Đông Tây ông sang cộng tác với tờ "Thời báo", cũng vớitinh thần chiến đấu, đả kích cái xấu, cái sai kể cả những người có chức cóquyền nên tờ Thời báo chỉ ra được 20 số lại bị cấm
Vào năm 1933, ông qua đời trong một cơn bạo bệnh khi tuổi đời cònkhá trẻ (36 tuổi)
Với khoảng thời gian làm báo của ông khá ngắn nhưng những gì ông đểlại cho nền báo chí Việt Nam lúc bấy giờ là rất lớn Ông đã đi đầu trong việccách tân báo chí cả về nội dung và hình thức trình bày
Mặc dù chỉ mới nổi danh trong làng báo có 3 năm (1929-1932), nhưngHoàng Tích Chu đã để lại dấu ấn đậm nét trong lịch sử báo chí Việt Nam Lốivăn và cách làm báo của ông đã để lại không ít tranh cãi, tuy nhiên đã đánhdấu một bước cách tân cho báo chí về hình thức và trình bày
- Một số đánh giá về Hoàng Tích Chu:
Trang 8Thiếu Sơn (Lê Sĩ Quý), trong phê bình và cảo luận nhận định: “Cáicảm tình của quốc dân đối với ông Chu tưởng cũng là một sự thưởng côngxứng đáng cho ông đã ra tờ Đông Tây để gây nên sự cải cách lớn trong làngbáo Bắc Kỳ”
Phan Khôi nhận xét về văn ông : “Trong văn Quốc ngữ ta, cái lối viếtcủa ông Hoàng Tích Chu thật nó biệt hẳn ra một lối, đủ mà kêu được là "lốivăn Hoàng Tích Chu", sự ấy trong làng văn ta hình như đã công nhận mộtcách vô tâm rồi Chẳng luận lối văn ấy ông Chu sáng tạo ra hay bắt chước củaai; nội một cái biệt lập ra một nhà được như thế, cũng khá gọi là tay hào kiệttrong làng văn vậy ( ) Lối văn Hoàng Tích Chu ấy mà muốn vĩnh viễn thànhlập trên văn đàn, bề nào cũng phải cải lương Mà sự cải lương nầy không cốt
ở sửa đổi đẽo gọt bề ngoài, phải nhờ ở công học vấn bên trong mới được”
Trần Hoà Bình viết: “Ông được coi là nhà báo chuyên nghiệp đầu tiênđược đào tạo tại Pháp và cũng là người đầu tiên đã táo bạo thực hiện một cuộccách mạng trong nghề làm báo ở nước ta, bằng cả quan niệm và hoạt độngthực tiễn (ông đã làm chủ bút hoặc giữ vai trò yếu nhân 4 tờ báo nổi
tiếng: Khai hóa, Hà Thành ngọ báo, Đông Tây, Thời báo) Chính những phát
ngôn và hành xử nghề nghiệp của ông đã làm đảo lộn quan niệm về nghề vàngười làm báo trong đời sống báo chí đương thời, làm thay đổi cách tiếp nhậnthông tin từ số đông bạn đọc - những người chưa quen với những thông tinbộc lộ một thái độ quyết liệt về những vấn đề xã hội, chính trị Và ông, nhưmột lẽ đương nhiên của kẻ đi tiên phong, đã hứng chịu rất nhiều búa rìu của
dư luận - chủ yếu là từ các đồng nghiệp vẫn "theo lối làm báo cổ hủ ở xứ ta"
(Tế Xuyên) Dẫu có thể còn có những cách nhìn khác nhau về Hoàng TíchChu, nhưng khi nhắc đến ông và các tờ báo mà ông đã thực hiện, đặc biệt là
tờ Đông Tây, người ta không thể không thừa nhận những tác động tích cực
của "hiện tượng Hoàng Tích Chu và Đông Tây" đến đời sống báo chí Việt
Nam đương thời và mấy thập niên về sau Ông xứng đáng với danh hiệu
"người đầu tiên cách tân báo chí Việt Nam"”
Trang 92 Phân tích một số tác phẩm báo chí nổi bật của nhà báo
Trong hơn 10 năm làm báo của mình, Hoàng Tích Chu đã làm chủ bútcủa 4 tờ báo lớn: hà Thành Ngọ Báo, Khai Hóa, Đông tây tuần báo và Thờibáo Trong đó, Đông Tây tuần báo là nơi thể hiện rõ ràng nhất “bản sắc” củaông Ông đã mang đến một cái nhìn, một khái niệm mới cho ngành báo đươngthời
mừng” và “Cần có bọn học giả ấy của ông Phan Khôi”
“Nghe quẻ bói của Thông Reo mà Văn Tôi mừng
Người ta lắm lúc cũng hay tin nhảm Vì lắm cái nhảm ở đời nghiệm ra
đã thành vô lủng cái thực đáng tin
Sang năm mới, vẫn định đi xem một quẻ bói, mà có ai mách cho mìnhthày bà nào là hay đâu
Vừa đọc tờ Trung lập trong Nam, thấy "Thông Reo cũng bói" Cái bácnày thường có chứng lập dị, chắc lại bịa láo để riễu đời chơi
Bà thày Simone bói một quẻ về việc nước Pháp trong năm 1931 này, cónói: "Năm nay nước Pháp sẽ có thay đổi một vị quan rất quan trọng và tolớn"
Khổ lắm! Ai chẳng biết cái hạn ông Doumergue làm Tổng thống sắp hết rồi.Thông Reo bởi vậy chê lối bói của bà Simone chỉ là cái kiểu bói "chuồng heo
ở dưới chuồng gà ở trên"
Thế là cô Logique gân cổ cãi, nhất định không phục bà Simone.Chê người ta, Thông Reo đã chắc rằng mình hơn không? Này nghe bác ta nói:
"Năm Tân Vị này, xứ ta sẽ nguy hết sức, chẳng cứ người nào cũng sẽ bị cayđắng đủ điều, khốn cùng hết mực, có lẽ một phần đông sẽ phải ra thân đi xáchbị"
Rồi bác ta còn lên giọng ca ỏn ẻn như mấy cô đồng: "Ông Trời, ôngquyết hại ta mà, "làm cho cho mệt cho mê, làm cho mê mẩn ê chề cho coi"
Trang 10Ca xong, Thông Reo rung đùi cắt nghĩa ngay cái khoa bói của thày là khoa
"bói chữ"
"Tân" là "cay", "Vị" là "mùi" Tân Vị tức là mùi cay à! năm Tân Vị lànăm chúng ta phải nếm mùi cay đắng!
Nghe thông lắm Nhưng có điều nhà thày cũng "dóc tổ" Ai chẳng biết
xứ ta từ năm ngoái xẩy ra bao nhiêu việc: việc biến động, việc biểu tình, việcnhà nông thu tiền vào kho sắt, việc thóc gạo đem bán chẳng ma nào mua, rồiđây còn việc sắp tăng thuế thóc gạo lên 45% bao nhiêu việc ấy đã làm chonền kinh tế lung lay Lại ai chẳng biết nạn thất nghiệp đương làm khổ khắpdân Âu-Mỹ, lửa chiến tranh hiện đã dấm trên biển Địa Trung Ai chẳng biếtnhững ảnh hưởng ấy sẽ tràn vào cõi Đông Dương rồi cũng làm cho ta thấtđiên bát đảo
Nếu đã để ý trông xa nghĩ kỹ, ta chẳng cần bói với toán mà cũng biếttrước được cuộc vị lai
Lối bói của ông thầy Thông Reo tóm lại cũng như cái kiểu bói của bàthầy Simone Chỉ khác có một đằng thì bói cho nước Pháp với một đằng thìbói cho nước Nam
Hai ông bà đều chẳng thể bưng mắt tôi mà lấy tiền
Nhưng vì có nhiều người không nghĩ tới, nghe Thông Reo nói, phỏng
có cảm tưởng gì?
Như riêng tôi thì mừng
Nếu quả năm nay có số đông người phải ra thân xách bị thì, năm Tân
Vị, năm "mùi cay" này chính là năm bắt các ông dân Việt Nam bỏ bớt cái thói
mơ màng, vênh mặt tưởng mình là ông dân văn hiến, sống riêng một bầukhông khí lười, ngông, trong, sạch
Nhưng năm "mùi cay" không là năm thất vọng Có nếm đủ mùi cayđắng, các ông dân mới chịu cố khôn lên Đại khái các nhà giàu lớn trong Nam
có hết tiền thì ta mới biết xứ Nam kỳ chẳng phải là xứ giàu, mà rồi phải tậpđức phòng xa để trừ lúc đói
Trang 11Cái mừng của Văn Tôi chính ở cái lo của Thông Reo Tạ thầy.
Văn Tôi
Đông tây tuần báo, Hà Nội, s.56 (14.3.1931)”
_
“Cần có bọn học giả ấy của ông Phan Khôi
Ông bạn Nguyễn Pho sang Pháp, nghiên cứu về Hán học Học tiếngnước Tề sao chẳng đến nơi Trang Nhạc, cái chỗ ấy khiến người ta khó hiểu:chẳng sang Tàu mà lại sang Tây!
Quả nhiên, đọc bức thư gởi về, ông Phan Khôi có cảm, viết nên bàiHán học ở bên Pháp đã đăng ở Đông tây từ số 74 đến số 77 mới hạ được chữhết
Đại ý bài ấy thế nào? ông Phan Khôi đã nói trong đoạn kết luận
Trước hết, tác giả muốn chia sự học ra làm hai: học nghĩa lý với học từchương khoa cử ở nước ta chuyên trọng về học tầm chương trích cú, cho nênđến lúc khoa cử hết, Hán học chỉ trình bày cái cảnh điêu tàn như ngày này ởnước ta
Nói cái cảm tưởng ấy đối với chữ Hán, tác giả muốn lo cái học cho chữPháp:
"Hiện ngày nay, Tây học cũng chia làm hai, một cũng là cái học nghĩa
lý, một nữa lại là cái học "kiếm cơm" Nếu ngày nay ta chỉ chuyên theo cáihọc kiếm cơm thì nó cũng sẽ di họa cho ta như cái học từ chương khoa cửngày xưa vậy"
Mấy câu đó, thật đã tỏ rõ cái đời đi học chữ Pháp ngày nay của ngườimình Một số đông học nó chỉ để làm kế "kiếm cơm" Những câu nói học để
"béo mình béo nhà", những câu nói "học cái bã giả mà không học được tinh
Trang 12thần", những câu chỉ trích bọn cựu nho đã có thể đem dùng để chê bọn tânhọc nay được rồi.
Sợ cái học "kiếm cơm" ấy sẽ di hoạ cho ta như cái học từ chương khoa
cử, ông Phan Khôi gõ mạnh một tiếng chuông cảnh tỉnh:
"Rầy về sau thể nào trong nước ta cũng phải có một bọn người cả đờichỉ chuyên lo một việc học mà không biết đến việc chi hết, thế thì họa maynước mới khá ra Không nên bắt phải kể bọn ấy sẽ dùng ra việc gì Chỉ biếtrằng phàm nước nào lập quốc vững vàng được đều phải nhờ có bọn ấy thì tađây cũng phải có"
Câu nói trên này, tác giả muốn phá tan cái án: vật chất với tinh thần
Từ ngày Tây học tràn sang cõi đất cổ này, người ta theo làn sóng mới, thường
có một cái quan niệm sai lầm kỳ quặc Cái quan niệm ấy thật bởi từ bọn "gọi
là học giả" gây nên Họ bảo rằng Âu hóa chỉ chuyên về phần vật chất, vì họthấy trong vòng 50 năm nay, thốt nhiên bị tiếp xúc với cảnh đời máy móc Họlại thấy mấy ông triết học Pháp thường phàn nàn cái khuynh hướng ngườiThái Tây chỉ thích ở bề ngoài mà quên tư bồi đến bề trong, thì họ đổ giệt chovật chất là cái luật duy nhất của đời nay
Chịu ảnh hưởng của bọn này, từ gia đình đến xã hội như cùng một ýnghĩ: Cái học để thành người không hợp với cái buổi phải học để kiếm cơm.Nhồi vào óc những trang sách chết, để cầu lấy những mảnh bằng chết Hai cáichết ấy tức là thây độn đường cho miếng cơm manh áo Lột cái sống ở trongcái chết, tư tưởng của phần nhiều người chỉ có thế thôi!
Biết đâu văn hóa một nước, một xã hội phải lấy tinh thần làm nền tảng
Ta đừng tưởng tầu bay, tầu ngầm, xe hơi, giây nói, những cục sắt quay cuồngphút biến ra trăm hình ngàn trạng là tự mấy nhà kỹ nghệ chế ra được đâu ấy
là kết quả của trăm ngàn điều luật tìm thấy bởi những khối óc thanh caonghiên cứu trong phòng thí nghiệm
Tôi còn nhớ, lần đầu bước chân lên đất Pháp, một buổi đi dự lễ kỷ niệmRenan ở trường Sorbonne, trông lên mấy hàng ghế trên diễn đài, thấy toàn