MỞ ĐẦU 1. Lý do lựa chọn đề tài Công nghệ phát triển, Internet ra đời, điều này dường như mở ra một cuộc cách mạng mới, một thế giới hiện đại mới biến cuộc sống con người dễ dàng hơn bao giờ hết. Bằng các thiết bị thông minh, tiện lợi, con người dễ dàng nắm bắt thông tin một cách nhanh chóng và phục vụ cho các nhu cầu của mình. Nói đến thu thập thông tin, ta không thể không kể đến kênh mạng xã hội một hệ thống của những mối quan hệ giữa con người trên nền tảng internet. Các trang mạng nước ngoài được cấp phép xuyên biên giới vào Việt Nam như: Facebook, Youtube, Blog...đã trở thành sân chơi giải trí ảo cho người Việt và xa hơn nữa là những mặt trận truyền tải thông tin đối với triệu người dùng. Ngày nay, internet và mạng xã hội đã trở nên phổ biến, mang lại nhiều giá trị tích cực cho công chúng và xã hội. Mạng xã hội là một trong những cách tốt nhất để giới thiệu bản thân đến tất cả mọi người, bày tỏ cảm xúc của bản thân, chia sẻ quan điểm cá nhân, gặp gỡ và giao lưu với tất cả mọi người trên thế giới. Là kho thông tin phong phú giúp cho cá nhân dần cải thiện kỹ năng sống và trau dồi kiến thức và là kênh giải trí hữu hiệu. Điều đó đồng nghĩa với việc mạng xã hội, trở thành nguồn tin có tác động lớn đến công chúng. Công chúng tự do bình luận, đóng góp ý kiến về vấn đề mình quan tâm, cộng với tốc độ lan truyền nhanh chóng, giúp mạng xã hội trở thành diễn đàn chia sẻ của hàng triệu người, vô hình chung, khiến mạng xã hội trở thành diễn đàn thể hiện chức năng phản biện xã hội, đôi khi còn hiệu quả hơn kênh báo chí chính thống. Tuy nhiên, việc đó cũng khiến chúng ta phải đối mặt với tác hại của những thông tin xấu độc trên internet và mạng xã hội do các thế lực thù địch, chống phá nhà nước tung ra có tác động tiêu cực đến tình hình tư tưởng, dư luận xã hội, gây nghi ngờ, gieo rắc sự hoang mang, dao động, làm giảm sút lòng tin của một bộ phận cán bộ, đảng viên và nhân dân đối với Đảng, Nhà nước và chế độ xã hội chủ nghĩa. Từ đó dẫn tới hệ lụy của thông tin xấu độc ảnh hưởng rất lớn đến đạo đức, lối sống, nhân cách của cá nhân và cộng đồng xã hội. Bởi nếu đạo đức xã hội bị băng hoại, văn hóa dân tộc bị tầm thường hóa, đánh mất bản sắc, an toàn xã hội bị đổ vỡ, thì sẽ tác động mạnh đến chính trị, kinh tế, an ninh, quốc phòng; có nguy cơ dẫn đến mất phương hướng lựa chọn các giá trị, lối sống và niềm tin của một bộ phận không nhỏ trong giới trẻ là đối tượng thường xuyên tiếp cận với mạng xã hội. Trên cương vị là sinh viên chuyên ngành Văn hóa Tư tưởng, nhận thức được tầm quan trọng trong việc ngăn ngừa tin giả, đẩy lùi, thông tin xấu độc trên internet và mạng xã hội, đặc biệt làm Facebook, sinh viên lựa chọn “Cách thức nhận diện và đấu tranh chống thông tin xấu, độc hại trên mạng xã hội facebook ở Việt Nam” để làm vấn đề nghiên cứu.
Trang 1TIỂU LUẬN
MÔN: LỊCH SỬ CÔNG TÁC TƯ TƯỞNG CỦA ĐẢNG CỘNG SẢN
VIỆT NAM
Đề tàiCÁCH THỨC NHẬN DIỆN VÀ ĐẤU TRANH CHỐNG THÔNG TIN XẤU, ĐỘC HẠI TRÊN MẠNG XÃ HỘI FACEBOOK Ở VIỆT NAM
HIỆN NAY
Trang 2MỤC LỤC
MỞ ĐẦU 2
NỘI DUNG 5
CHƯƠNG1: MỘT SỐ KHÁI NIỆM CÔNG CỤ VỀ ĐẤU TRANH THÔNG TIN XẤU TRÊN FACEBOOK 5
1.1 Khái niệm thông tin, tin xấu, tin độc hại 5
1.2 Khái quát mạng xã hội, Facebook 6
1.3 Khái niệm về nhận dạng tin xấu và đấu tranh tin xấu 9
CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG VÀ NHÂN DẠNG TIN XẤU TRÊN MẠNG XÃ HỘI FACEBOOK HIỆN NAY 10
2.1 Tình hình sử dụng mạng xã hội ngày nay của người Việt Nam 10
2.2 Nhận dạng tin xấu, tin độc và cách thức vận hành của nó trên mạng xã hội Facebook 11
2.3 Thực trạng đấu tranh tin xấu trên Facebook ở Việt Nam hiện nay 16
CHƯƠNG 3:CÁCH THỨC ĐẤU TRANH CHỐNG TIN XẤU TRÊN FACEBOOK CHO NGƯỜI VIỆT NAM 18
3.1 Cách thức đấu tranh dành cho đối tượng quản lý 18
3.2 Cách thức đấu tranh dành cho đối tượng sử dụng Facebook 21
KẾT LUẬN 24
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 26
Trang 3MỞ ĐẦU
1 Lý do lựa chọn đề tài
Công nghệ phát triển, Internet ra đời, điều này dường như mở ra mộtcuộc cách mạng mới, một thế giới hiện đại mới biến cuộc sống con người dễdàng hơn bao giờ hết Bằng các thiết bị thông minh, tiện lợi, con người dễdàng nắm bắt thông tin một cách nhanh chóng và phục vụ cho các nhu cầucủa mình
Nói đến thu thập thông tin, ta không thể không kể đến kênh mạng xãhội một hệ thống của những mối quan hệ giữa con người trên nền tảnginternet Các trang mạng nước ngoài được cấp phép xuyên biên giới vào ViệtNam như: Facebook, Youtube, Blog đã trở thành sân chơi giải trí ảo chongười Việt và xa hơn nữa là những mặt trận truyền tải thông tin đối với triệungười dùng
Ngày nay, internet và mạng xã hội đã trở nên phổ biến, mang lại nhiềugiá trị tích cực cho công chúng và xã hội Mạng xã hội là một trong nhữngcách tốt nhất để giới thiệu bản thân đến tất cả mọi người, bày tỏ cảm xúc củabản thân, chia sẻ quan điểm cá nhân, gặp gỡ và giao lưu với tất cả mọi ngườitrên thế giới Là kho thông tin phong phú giúp cho cá nhân dần cải thiện kỹnăng sống và trau dồi kiến thức và là kênh giải trí hữu hiệu Điều đó đồngnghĩa với việc mạng xã hội, trở thành nguồn tin có tác động lớn đến côngchúng Công chúng tự do bình luận, đóng góp ý kiến về vấn đề mình quantâm, cộng với tốc độ lan truyền nhanh chóng, giúp mạng xã hội trở thành diễnđàn chia sẻ của hàng triệu người, vô hình chung, khiến mạng xã hội trở thànhdiễn đàn thể hiện chức năng phản biện xã hội, đôi khi còn hiệu quả hơn kênhbáo chí chính thống
Tuy nhiên, việc đó cũng khiến chúng ta phải đối mặt với tác hại củanhững thông tin xấu độc trên internet và mạng xã hội do các thế lực thù
Trang 4địch, chống phá nhà nước tung ra có tác động tiêu cực đến tình hình tưtưởng, dư luận xã hội, gây nghi ngờ, gieo rắc sự hoang mang, dao động,làm giảm sút lòng tin của một bộ phận cán bộ, đảng viên và nhân dân đốivới Đảng, Nhà nước và chế độ xã hội chủ nghĩa Từ đó dẫn tới hệ lụy củathông tin xấu độc ảnh hưởng rất lớn đến đạo đức, lối sống, nhân cách của
cá nhân và cộng đồng xã hội Bởi nếu đạo đức xã hội bị băng hoại, văn hóadân tộc bị tầm thường hóa, đánh mất bản sắc, an toàn xã hội bị đổ vỡ, thì sẽtác động mạnh đến chính trị, kinh tế, an ninh, quốc phòng; có nguy cơ dẫnđến mất phương hướng lựa chọn các giá trị, lối sống và niềm tin của một
bộ phận không nhỏ trong giới trẻ là đối tượng thường xuyên tiếp cận vớimạng xã hội
Trên cương vị là sinh viên chuyên ngành Văn hóa Tư tưởng, nhận thứcđược tầm quan trọng trong việc ngăn ngừa tin giả, đẩy lùi, thông tin xấu độctrên internet và mạng xã hội, đặc biệt làm Facebook, sinh viên lựa chọn “Cáchthức nhận diện và đấu tranh chống thông tin xấu, độc hại trên mạng xã hộifacebook ở Việt Nam” để làm vấn đề nghiên cứu
2 Mục đích nhiệm vụ nghiên cứu
Tiểu luận “Cách thức nhận diện và đấu tranh chống thông tin xấu, độchại trên mạng xã hội facebook ở Việt Nam” được sinh viên nghiên cứu để từ
đó rút ra tầm quan trọng của việc đấu tranh chống tin xấu, tin độc trên mạng
xã hội Facebook hiện nay Tiểu luận đi vào khái quát một số khái niệm trongvấn đề tin giả trên Facebook, từ đó chỉ ra cách thức nhận diện, cách thức đấutranh Qua đó, trang bị kiến thức cần thiết để mỗi người có thể tự sàng lọc,tiếp nhận thông tin hữu ích, chính thống, đồng thời “miễn dịch” với nhữngthông tin xấu độc làm nhiễu loạn trên mạng xã hội
3 Đối tượng phạm vi nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu của tiểu luận là các cách thức nhận diện và đấutranh chống tin độc, tin xấu trên Facebook, phạm vi nghiên cứu là trên địa bài
cả nước trong thời gian gần đây
Trang 64 Phương pháp nghiên cứu
Để nghiên cứu tiểu luận này, sinh viên đã sử dụng các phương phápphân tích tài liệu bằng văn bản, phương pháp phân tích và tổng kết kinhnghiệm, phương pháp lịch sử và các phương pháp nghiên cứu xã hội học khácnhư quan sát
5 Kết cấu tiểu luận
Tiểu luận có kết cấu 3 chương 8 tiết
Trang 7NỘI DUNG CHƯƠNG1: MỘT SỐ KHÁI NIỆM CÔNG CỤ VỀ ĐẤU TRANH
THÔNG TIN XẤU TRÊN FACEBOOK
1.1 Khái niệm thông tin, tin xấu, tin độc hại
Có rất nhiều cách hiểu về thông tin, thậm chí ngay các từ điển cũngkhông thể có một định nghĩa thống nhất Ví dụ: Từ điển Oxford EnglishDictionary thì cho rằng thông tin là "điều mà người ta đánh giá hoặc nói đến;
là tri thức, tin tức" Từ điển khác thì đơn giản đồng nhất thông tin với kiếnthức: "Thông tin là điều mà người ta biết" hoặc "thông tin là sự chuyển giaotri thức làm tăng thêm sự hiểu biết của con người" v,v Nguyên nhân của sựkhác nhau trong việc sử dụng thuật ngữ này chính là do thông tin không thể
sờ mó được Người ta bắt gặp thông tin chỉ trong quá trình hoạt động, thôngqua tác động trừu tượng của nó Từ Latin “Informatio” , gốc của từ hiện đại
“ìnformation” (thông tin) có hai nghĩa Một, nó chỉ một hành động rất cụ thể
là tạo ra một hình dạng (forme) Hai, tuỳ theo tình huống, nó có nghĩa là sựtruyền đạt một ý tưởng, một khái niệm hay một biểu tượng
Tuy nhiên ta có thể hiểu một cách đơn giản nhất: Thông tin là tất cả
các sự việc, sự kiện, ý tưởng, phán đoán làm tăng thêm sự hiểu biết của con người Thông tin hình thành trong quá trình giao tiếp: một nguời có thể nhận thông tin trực tiếp từ người khác thông qua các phương tiên thông tin đại chúng, từ các ngân hàng dữ liệu, hoặc từ tất cả các hiện tượng quan sát được trong môi trường xung quanh
Trong đời sống con người, nhu cầu thông tin là một nhu cầu rất cơ bản.Nhu cầu đó không ngừng tăng lên cùng với sự gia tăng các mối quan hệ trong
xã hội Mỗi người sử dụng thông tin lại tạo ra thông tin mới Các thông tin đólại được truyền cho người khác trong quá trình thảo luận, truyền đạt mệnhlệnh, trong thư từ và tài liệu, hoặc qua các phương tiện truyền thông khác.Thông tin được tổ chức tuân theo một số quan hệ logic nhất định, trở thành
Trang 8một bộ phận của tri thức, đòi hỏi phải được khai thác và nghiên cứu một cách
hệ thống
Còn thông tin xấu, tin độc hại là: Những thông tin bịa đặt, bóp méo sự
thật, xuyên tạc vấn đề, “đổi trắng, thay đen”, làm lẫn lộn đúng sai, thật giả hoặc có một phần sự thật nhưng được đưa tin với dụng ý xấu, phân tích và định hướng dư luận bằng luận điệu thù địch Đó là các dạng thông tin có nội dung không phù hợp về chuẩn mực đạo đức, văn hóa, thuần phong mỹ tục như: kích động bạo lực, bôi nhọ đời tư, vu khống…; thông tin sai trái, độc hại
có tính chất tội phạm tin học như: lừa đảo trên mạng, đánh cắp thông tin, mật khẩu, tán phát vi rút…
1.2 Khái quát mạng xã hội, Facebook
“Mạng xã hội” là khái niệm mà rất nhiều nhà nghiên cứu ở nhiều lĩnhvực đã định nghĩa với nhiều góc nhìn và cách diễn giải khác nhau nhưng chưa
có một định nghĩa chung chính thức Theo định nghĩa của Fitcher (1957),mạng lưới xã hội bao gồm nhiều mối quan hệ đôi Mỗi người trong mạng lưới
có liên hệ với ít nhất 2 người khác nhưng không ai có liên hệ với tất cả cácthành viên khác” Dựa trên định nghĩa đó, Barry Wellman đã định nghĩa:
“Khi mạng máy tính kết nối con người, nó là một mạng xã hội”
Trên cơ sở đó ta có thể đơn giản định nghĩa như sau: Mạng xã hội(social network) là một website mở trong đó người dùng có thể tự xây dựngnội dung nhằm kết nối và tương tác với mọi người thông qua các tính năngriêng biệt của mạng xã hội Mạng xã hội có những tính năng như gọi nghetrực tiếp, gọi qua video, email, phim ảnh, chia sẻ blog và xã luận Nó ra đờigiúp mọi người liên kết với nhau thuận tiện hơn, trở thành một phần tất yếucủa mỗi người cho hàng trăm triệu thành viên khắp thế giới Các dịch vụ này
có nhiều cách để tìm kiếm bạn bè, đối tác dựa theo group như tên trường hoặctên thành phố hoặc dựa trên thông tin cá nhân như địa chỉ e-mail để tìm kiếmbạn bè
Ngày nay các mạng xã hội đặc biển nổi trội ta có thể kể đến:
Trang 9Instagram: mạng xã hội với tính năng đặc trưng là chia sẻ và chỉnh sửa
hình ảnh Có các tường tác như Facebook nhưng chế độ bảo mật riêng tư caohơn và ít quảng cáo hơn
Youtube: mạng xã hội chuyên biệt các tính năng xoay quanh mục đích
chia sẻ phim ảnh
Google+: Sau Facebook thì Google+ được mọi người sử dụng tương
đối nhiều đặc biệt là các bạn sinh viên, đây được xem như công cụ hỗ trợ đắclực cho việc học của sinh viên Với các dịch vụ khác của Google+, bao gồmGmail, Youtube Google+ mang các đặc điểm phổ biến của phương tiệntruyền thống xã hội như nhận xét, chia sẻ phim ảnh, video với vòng kết nối
xã hội của bạn Google+ là mạng xã hội mà bất kì người dùng mạng nào cũngchọn lựa hỗ trợ trong công việc cũng như học tập
Facebook: là trang mạng xã hội phát triển nhất hiện nay, người dùng
có thể truy cập miễn phí do công ty Facebook, Inc điều hành Qua đó ngườidùng có thể tham gia các trang mạng theo khu vực, nơi làm việc, trường học
và khu vực để liên kết và giao tiếp với người khác Mọi người thể kết bạn vàgửi tin nhắn cho nhau, cập nhật trang hồ sơ cá nhân của mình để thông báocho bạn bè biết về chúng Đây là kênh thông tin giúp mọi người gần nhau hơnthông qua tương tác Đối với Facebook thì nó là một công ty phương tiệntruyền thông xã hội và dịch vụ mạng xã hội trực tuyến thành lập vào năm
2004 của Mỹ có trụ sở tại Menlo Park, California Facebook có thể xem làmạng xã hội hàng đầu trên thế giới hiện nay và đứng số 1 tại Việt Nam Mạng
xã hội Facebook là nơi kết nối mọi người ở mọi nơi lại với nhau Nơi cácthành viên tương tác với nhau như chat, tải hình ảnh lên, bình luận…Facebook xoá tan mọi khoảng cách địa lý thông qua mạng Internet
Dịch vụ Facebook có thể được truy cập từ các thiết bị có kết nốiInternet, như máy tính cá nhân, máy tính bảng và điện thoại thông minh Saukhi đăng ký, người dùng có thể tạo một hồ sơ tùy chỉnh tiết lộ thông tin về bảnthân Họ có thể đăng văn bản, ảnh và đa phương tiện được chia sẻ với bất kỳ
Trang 10người dùng nào khác đã đồng ý làm "bạn bè" của họ Người dùng cũng có thể
sử dụng các ứng dụng nhúng khác nhau, tham gia các nhóm sở thích chung vànhận thông báo về các hoạt động của bạn bè Facebook tuyên bố rằng có hơn2,3 tỷ người dùng hoạt động hàng tháng tính đến tháng 12 năm 2018
Hiện nay ở Việt Nam, hầu như ai cũng có cho mình 1 tài khoảnfacebook Thậm chí có người còn vô số tài khoản Kéo là sự phát triển muabán online qua facebook Các fanpage, group được lập ra với nhiều mục đíchkhác nhau như bán hàng, quảng bá bản thân thương hiệu,… Tuy nhiên cũngkhông ít những người lợi dụng để chiếm đoạt tài khoản của người khác nhầmlàm lợi cho bản thân
Theo số liệu của ComScore - một trong những công ty dẫn đầu thế giới
về đo lường và đánh giá hiệu quả các giải pháp marketing trực tuyến đã từngcông bố báo cáo về thị trường trực tuyến tại Việt Nam và châu Á, trong hơn
30 triệu người sử dụng internet tại Việt Nam, có khoảng 87,5% đã và đang sửdụng các mạng xã hội, đa số là những người trẻ tuổi, nằm trong độ tuổi 15-34(khoảng 71%) Hiện nay, giới trẻ Việt Nam đang sử dụng các mạng xã hội có
độ phủ sóng toàn cầu như Facebook, Instagram, Youtube, Twitter, Myspace
và một số mạng nội địa như Zingme, Go.vn, Yume.vn… với nhiều tiện íchđáp ứng được các nhu cầu hết sức đa dạng: kết nối - giao tiếp, tìm kiếm thôngtin, học tập, giải trí, kinh doanh của thanh, thiếu niên Trong danh sách cácmạng xã hội kể trên có lẽ nổi bật nhất vẫn là Facebook Có thể nói, kể từ saukhi Yahoo cho ngừng sử dụng dịch vụ Blog 360, Facebook được đánh giádường như đã thống lĩnh thị trường mạng xã hội ở Việt Nam Và hiện nay,theo số liệu thống kê mới nhất của Facebook, Việt Nam là nước có số lượngngười sử dụng dịch vụ mạng xã hội này tăng nhanh nhất trên thế giới vớikhoảng 35 triệu người dùng, đồng nghĩa với việc hơn 1/3 dân số của nước tađang sở hữu một tài khoản Facebook
Thực tế, Facebook đã trở nên phổ biến khi đồng hành cùng giới trẻ Việtmọi lúc mọi nơi, kể cả khi họ sinh hoạt ăn uống, ngủ nghỉ, học tập, làm việc,
Trang 11giải trí… Nó dường như trở thành một phần không thể thiếu trong cuộc sốnghàng ngày giúp mọi người kết nối, theo dõi thông tin và chia sẻ mọi thứ theocách đơn giản nhất Bên cạnh đó, những tính năng tỏ ra khá gần gũi với vănhóa Việt Nam cũng là một trong những nguyên nhân quan trọng giúpFacebook chinh phục được giới trẻ và phát triển ngày càng mạnh mẽ.
1.3 Khái niệm về nhận dạng tin xấu và đấu tranh tin xấu
Nhận dạng tin xấu là quá trình phân tích những dữ kiện có được từ nộidung thông tin và nguồn thông tin để đưa ra kết luận về tính xác thực củathông tin đó Nhận dạng còn thể là nhận biết, phân loại các loại tin xấu vớinhững nội dung và mục đích khác nhau Một số loại tin xấu, tin độc hại mà ta
có thể kể đến trong thời gian gần đây đó là:
Thứ nhất, tin tức có nội dung phản động, xuyên tạc các chủ trươngđường lối của Đảng nhằm bôi nhọ danh dự chính quyền, làm mất niềm tin củanhân dân vào Đảng và nhà nước
Thứ hai, tin có nội dụng bịa đặt, không đúng với thực tế làm hoangmang người dân và xây dựng những lớp thông tin không xác thực, không cócăn cứ về các vấn đề trong cuộc sống
Thứ ba, thông tin có nội dung phản cảm, dung tục, người đăng tải cómục đích tăng lượng xem, lượng tương tác để mưu cầu lợi ích cá nhân
Thứ tư, thông tin có nội dung bình phẩm chủ quan chuyện đời tư củangười khác, xúc phạm danh dự, nhân phẩm của nhiều cá nhân, gây bức xúctrong dư luận xã hội; vi phạm chuẩn mực đạo đức, văn hóa, thuần phong mỹtục; kích động đồi trụy, bạo lực, bôi nhọ đời tư, vu khống…
Còn đấu tranh tin xấu ta có thể hiểu đơn giản là quá trình ngăn chặnnhững ảnh hưởng tiêu cực của các thông tin xấu lên con người, xã hội, quốcgia thông qua những biện pháp trực tiếp xử lý và gián tiếp ngăn chặn Bằngnhiều cách thức, hạn chế tin xấu phát tán, lan truyền và tồn tại trên nhiều lĩnhvực
Trang 12CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG VÀ NHÂN DẠNG TIN XẤU TRÊN
MẠNG XÃ HỘI FACEBOOK HIỆN NAY
2.1 Tình hình sử dụng mạng xã hội ngày nay của người Việt Nam
Năm 2019 Việt Nam có 64 triệu người sử dụng Internet, tăng đến 28%
so với năm 2017 Theo số liệu thống kê, có tới 58 triệu người dùng mạng xãhội trên thiết bị di động tính đến đầu năm 2019, con số này tăng đến 8 triệungười dùng so với cùng kỳ năm trước Người dùng Việt Nam dành trung bìnhtới 6 giờ 42 phút mỗi ngày để tham gia các hoạt động liên quan tới mạngInternet Báo cáo cũng đề cập thêm, người dùng Việt Nam dùng trung bình 2giờ 32 phút để dùng mạng xã hội, 2 giờ 31 phút để xem các stream hoặc cácvideo trực tuyến và dùng 1 giờ 11 phút để nghe nhạc
Với sự phát triển bùng nổ của công nghệ thông tin và dịch vụ điện thoại
di động thì việc kết nối Facebook qua internet trên điện thoại không còn xa lạvới nhiều người tại Việt Nam Facebook ước tính 36% trên tổng dân số ViệtNam đang lướt Facebook trên điện thoại Facebook thống kê người việt dànhmỗi ngày ít nhất 2,5 tiếng để truy cập mạng xã hội này cao hơn nhiều so vớithời gian dành cho truyền hình Độ tuổi trung bình của người dùng vàokhoảng 18 - 34 tuổi, theo đó dịch vụ mua sắm trên Facebook cũng tăng cao
Facebook là một trang mạng xã hội đem lại rất nhiều tiện ích, nhất là sựkết nối, chia sẻ thông tin và những ứng dụng giải trí thú Vì thế ngày nay thay
vì đọc báo hay xem truyền hình, nhiều người lại lựa chọn Facebook là nới đểnắm bắt các nguồn thông tin một cách nhanh nhất Nếu sử dụng đúng mụcđích và ở chừng mực phù hợp, mạng xã hội Facebook sẽ là công cụ hữu hiệu
để tuyên truyền, giáo dục mọi chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng,Nhà nước sâu rộng trong mọi tầng lớp quần chúng nhân dân Tuy nhiên, lợidụng đặc tính truyền tải nhanh, diện tham chiếu rộng, thông tin gần như tứcthì, tính “tự do” tương đối của những chủ thể thông tin, khả năng “gây nhiễu”lại khá rộng và rất khó kiểm soát của nguồn thông tin trên mạng xã hội
Trang 13Facebook Vì nhiều đối tượng bất đồng và các phần tử phản động, chống đốichính quyền đã lợi dụng Facebook để tuyên truyền xuyên tạc đường lối chínhsách của Đảng và Nhà nước, đồng thời tuyên truyền những luận điệu diễnbiến hòa bình gây hoang mang cho cán bộ, đảng viên và trong quần chúngnhân dân Cụ thể như trước đây, giai đoạn 2016-2017 các trang fanpage củaThanh niên công giáo trên Facebook lợi dụng việc gây ô nhiễm của công tyFormosa đã kích động, mua chuộc kêu gọi và tổ chức cho giáo dân các tỉnhNghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình… biểu tình với quy mô lớn ảnh hưởng đến anninh chính trị, trật tự an toàn xã hội
Facebook được biết đến là công cụ thuận lợi để giải trí cũng như cungcấp thông tin tuy nhiên vì sự đa dạng của nó mà cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ
về an ninh mạng Facebook thay vì là sân chơi giải trí trước đây, ngày nay nóđược nâng tầm lên cao hơn như là bậc thềm của ngôi nhà thông tin, thông tinnhanh chóng, giật tít luôn là yếu tố thu hút con người Cũng chính bởi vậy, tinxấu, tin độc đang lợi dụng để phát tán nhanh hơn trên nền tảng công nghệ sốnày và dễ dàng đánh lừa người sử dụng Những thông tin sai trái, bịa đặt, bópméo, xuyên tạc sự thật, lẫn lộn đúng sai, thật giả, hoặc có một phần sự thậtnhưng được đưa tin với dụng ý xấu, thông tin chưa được kiểm chứng gây ảnhhưởng đến cá nhân, tổ chức; thông tin có những ngôn từ thô tục, nội dungphản cảm, soi mói, xúc phạm danh dự, nhân phẩm cá nhân, vi phạm chuẩnmực đạo đức, văn hóa, thuần phong mỹ tục; kích động đồi trụy, bạo lực được coi là thông tin xấu, độc
2.2 Nhận dạng tin xấu, tin độc và cách thức vận hành của nó trên mạng xã hội Facebook
Về thủ đoạn tán phát thông tin xấu, độc, ta có thể thấy các thế lực thùđịch, phản động, cơ hội chính trị đang sử dụng các phương thức, thủ đoạnmới, tinh vi, xảo quyệt Chúng lợi dụng các trang mạng lớn trên thế giới nhưFacebook, làm công cụ, sử dụng và nhân rộng mạng lưới cộng tác viên rộngkhắp để xuyên tạc, chống phá Đảng và nhà nước ta Đồng thời tận dụng tối đa
Trang 14những ý kiến, đánh giá, nhận xét của các cá nhân, tổ chức có uy tín, có tầmảnh hưởng trong và ngoài nước, tạo dựng các trang web, các tài khoản cánhân trên mạng nói chung, trên Facebook nói riêng để “chia sẻ”, phát tánthông tin xuyên tạc, bịa đặt chống phá Những thủ đoạn tán phát thông tinxấu, độc bao gồm: Mỗi đối tượng sử dụng một điện thoại smartphone, máytính bảng… để quay phim, chụp ảnh, truyền tải video, hình ảnh livestreamtrực tiếp từ thực địa, tác động nhanh chóng và trực tiếp tới những người thamgia mạng xã hội, tạo hiệu ứng lan truyền rộng khắp.
Bên cạnh đó tin độc được xây dựng từ việc giả mạo các hình ảnh, videohoặc sử dụng các thông tin cũ có hiệu ứng kích động cao đối với cộng đồngmạng để xuyên tạc, lôi kéo người dân Giả mạo lực lượng chức năng trà trộnvào lực lượng tham gia biểu tình hoặc có những hành vi phản cảm để quayphim, chụp ảnh phát tán lên mạng internet, mạng xã hội Tạo hiệu ứng đámđông trên không gian mạng bằng cách huy động một số lượng lớn các tàikhoản mạng xã hội đa số là các tài khoản ảo gắn các biểu ngữ phản đối Đảng,Nhà nước để tạo ra hiệu ứng đám đông, từ đó người dùng mạng xã hội thườngxuyên nhìn thấy các biểu ngữ phản đối hoặc những người không có lậptrường tư tưởng vững vàng sẽ bị tác động thay đổi tư tưởng theo chiều hướngtiêu cực
Một số tin xấu được phát tán bằng cách giả mạo tài khoản, xây dựnghàng loạt các mạng lưới tài khoản, trong đó có một số tài khoản chính thườngxuyên đăng tải bài viết, thông tin xuyên tạc về một số nội dung, lĩnh vực nhấtđịnh và sử dụng hàng trăm tài khoản vệ tinh thực chất là tài khoản ảo, cóchung một chủ tài khoản thực hiện nhiệm vụ chia sẻ trong các nhóm diễn đànphản động hoặc các trang mạng xã hội có lượng thành viên lớn
Đặc biệt, có nhiều tài khoản được thế lực thù địch mạo danh các nhânvật nổi tiếng, có ảnh hưởng đến cộng đồng để phát huy tối đa khả năng lantruyền thông tin gây hoang mang dư luận trong quần chúng nhân dân, kíchđộng người dân tụ tập biểu tình ngoài thực địa và có hành vi vi phạm pháp luật