Nghiên cứu hệ thống điện thân xe mitsubishi outlander 2020 nghiên cứu, thiết kế và chế tạo mô hình hệ thống điện thân xe ô tô

Hình 2.10 Cụm công tắc điều khiển trên xe Mitsubishi Outlander 2020 2.1.2 Nguyên lý hoạt động của hệ thống chiếu sáng - Đèn chiếu sáng gần/ chiếu sáng xa; ▪ Chế độ đèn chiếu sáng gần L

LỜI CAM ĐOAN

Chúng em xin được cam đoan đề tài “Nghiên cứu hệ thống điện thân xe Mitsubishi Outlander 2020 Nghiên cứu, thiết kế và chế tạo mô hình hệ thống điện thân xe ô tô” được tiến hành công khai, dựa trên sự cố gắng, nỗ lực của cả nhóm

nghiên cứu bao gồm sinh viên Phạm Đức Công, sinh viên Trần Trung Kiên, sinh viên Trương Hoàng Tuấn và sự quan tâm từ quý thầy cô Viện Kỹ thuật HUTECH, đặc biệt dưới sự hướng dẫn nhiệt tình từ thầy ThS Nguyễn Văn Bản

Các số liệu, hình ảnh, mô hình và kết quả nghiên cứu được đề cập trong công trình nghiên cứu là trung thực, hoàn toàn không sao chép hoặc sử dụng kết quả nghiên cứu của các công trình nghiên cứu nào tương tự và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác Nếu phát hiện có sự sao chép kết quả nghiên cứu của công trình nghiên cứu nào khác, chúng em xin chịu hoàn toàn trách nhiệm

Tp Hồ Chí Minh, ngày … tháng … năm 2022

Nhóm sinh viên

Phạm Đức Công Trần Trung Kiên

Trương Hoàng Tuấn

MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN i

LỜI CẢM ƠN ii

TÓM TẮT iii

ABSTRACT iv

MỤC LỤC v

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT viii

DANH MỤC CÁC HÌNH ix

DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ xiii

LỜI MỞ ĐẦU 1

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN ĐỀ TÀI 2

1.1 Tính cấp thiết của đề tài 2

1.2 Tình hình nghiên cứu 4

1.3 Mục đích nghiên cứu 4

1.4 Nhiệm vụ nghiên cứu 5

1.5 Đối tượng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu 5

1.6 Phương pháp nghiên cứu 6

1.6.1 Phương pháp thu thập thông tin 6

1.6.2 Nghiên cứu và thiết kế trên các phần mềm 6

1.8 Kết cấu của đề tài 7

CHƯƠNG 2: HỆ THỐNG ĐIỆN THÂN XE TRÊN XE MITSUBISHI OUTLANDER 2020 8

2.1 Hệ thống chiếu sáng - tín hiệu ô tô 8

2.1.1 Đặc điểm, chức năng và cấu tạo của hệ thống chiếu sáng 8

2.1.2 Nguyên lý hoạt động của hệ thống chiếu sáng 14

2.1.3 Đặc điểm, chức năng và cấu tạo của hệ thống tín hiệu 17

2.1.4 Nguyên lý hoạt động của hệ thống tín hiệu 18

2.2 Hệ thống gạt mưa rửa kính trên ô tô 19

2.2.1 Đặc điểm, chức năng cấu tạo hệ thống gạt mưa rửa kính trên ô tô 19

2.2.2 Nguyên lý hoạt động của hệ thống gạt mưa rửa kính trên ô tô 25

2.3 Hệ thống gập gương trên ô tô 27

2.3.1 Đặc điểm, chức năng và cấu tạo của hệ thống gập gương trên ô tô 27

2.3.2 Nguyên lý hoạt động của hệ thống gập gương trên ô tô 29

2.4 Hệ thống khóa cửa trên xe Mitsubishi Outlander 2020 32

2.4.1 Đặc điểm, chức năng và cấu tạo của hệ thống khóa cửa ô tô 32

2.4.2 Nguyên lý hoạt động của hệ thống khóa cửa ô tô 35

2.5 Hệ thống nâng hạ kính trên xe Mitsubishi Outlander 2020 36

2.5.1 Đặc điểm, chức năng và cấu tạo của hệ thống nâng hạ kính ô tô 36

2.5.2 Nguyên lý hoạt động của hệ thống nâng hạ kính ô tô 39

2.6 Hệ thống điều hòa trên xe Mitsubishi Outlander 2020 40

2.6.1 Đặc điểm, chức năng và cấu tạo của hệ thống nâng hạ kính ô tô 40

2.6.2 Nguyên lý hoạt động của hệ thống điều hòa ô tô 44

CHƯƠNG 3: NGHIÊN CỨU – THIẾT KẾ VÀ CHẾ TẠO MÔ HÌNH HỆ THỐNG ĐIỆN THÂN XE Ô TÔ 46

3.1 Ý tưởng thiết kế 46

3.1.1 Phương án thiết kế mô hình 46

3.2 Thiết kế chi tiết trên mô hình hệ thống điện thân xe ô tô 49

CHƯƠNG 4: THI CÔNG VÀ HOÀN THIỆN MÔ HÌNH HỆ THỐNG ĐIỆN THÂN XE Ô TÔ 52

4.1 Các bước thi công hoàn thiện mô hình gồm 52

CHƯƠNG 5: NGHIÊN CỨU LÝ THUYẾT CHẨN ĐOÁN VÀ THIẾT KẾ HỆ THỐNG TẠO LỖI TRÊN MÔ HÌNH HỆ THỐNG ĐIỆN THÂN XE Ô TÔ 60

5.1 Nghiên cứu lý thuyết chẩn đoán hệ thống điện thân xe ô tô 60

5.1.1 Chẩn đoán bảo dưỡng Hệ thống chiếu sáng – tín hiệu ô tô 60

5.1.2 Chẩn đoán hệ thống tín hiệu 61

5.1.3 Chẩn đoán hệ thống gạt mưa rửa kính trên ô tô 62

5.1.4 Chẩn đoán hệ thống gập gương trên ô tô 64

5.1.5 Chẩn đoán hệ thống khóa cửa – nâng hạ kính ô tô 65

5.1.6 Chẩn đoán hệ thống điều hòa ô tô 66

5.2 Ý tưởng thiết kế hệ thống tạo lỗi 66

5.3 Lập trình lỗi trên phần mềm Arduino 70

5.3.1 Arduino là gì? 70

5.3.2 Linh kiện điện tử tạo lỗi 70

5.4 Thiết kế, mô phỏng hệ thống tạo lỗi 73

5.4.1 Sơ đồ mạch điện tạo lỗi 73

5.4.2 Vẽ decal bằng phần mềm Adobe Illustrator CC 2018; 73

5.5 Mô phỏng hệ thống tạo lỗi 74

5.6 Hoàn thiện mô hình hệ thống tạo lỗi 74

CHƯƠNG 6: KẾT LUẬN VÀ HƯỚNG PHÁT TRIỂN ĐỀ TÀI 76

6.1 Kết luận 76

6.2 Đánh giá kết quả 77

6.3 Thuận lợi và khó khăn 78

6.4 Hướng phát triển của đề tài 79

TÀI LIỆU THAM KHẢO 81

PHỤ LỤC 82

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

LH: Trái

RH: Phải

RPM: Round Per Minute

HID: High intensity discharge

DANH MỤC CÁC HÌNH

Hình 2.1 Vị trí đèn cốt và đèn pha trong cụm đèn đầu 9

Hình 2.2 Vị trí đèn kích thước trước trên xe Mitsubishi Outlander 2020 10

Hình 2.3 Vị trí đèn kích thước sau trên xe Mitsubishi Outlander 2020 10

Hình 2.4 Vị trí đèn sương mù phía trước trên xe Mitsubishi Outlander 2020 10

Hình 2.5 Vị trí đèn sương mù phía sau trên xe Mitsubishi Outlander 2020 11

Hình 2.6 Vị trí đèn lùi xe Mitsubishi Outlander 2020 11

Hình 2.7 Đèn phanh trên xe Mitsubishi Outlander 2020 12

Hình 2.8 Đèn trần trước (trái) và sau (phải) xe Mitsubishi Outlander 2020 12

Hình 2.9 Cụm đèn tableau trên xe Mitsubishi Outlander 2020 13

Hình 2.10 Cụm công tắc điều khiển trên xe Mitsubishi Outlander 2020 14

Hình 2.11 Sơ đồ mạch điện hệ thống chiếu sáng xe Mitsubishi Outlander 2020 15

Hình 2.12 Sơ đồ mạch điện đèn sương mù trước xe Mitsubishi Outlander 2020 16

Hình 2.13 Sơ đồ mạch điện đèn sương mù sau trên xe Mitsubishi Outlander 2020 16 Hình 2.14 Cụm công tắc báo rẽ trên xe Mitsubishi Outlander 2020 17

Hình 2.15 Công tắc đèn báo nguy trên xe Mitsubishi Outlander 2020 18

Hình 2.16 Sơ đồ mạch điện hệ thống tín hiệu trên xe Mitsubishi Outlander 2020 19

Hình 2.17 Các chi tiết của hệ thống gạt mưa, rửa kính 20

Hình 2.18 Mô tơ gạt nước trên xe Mitsubishi Outlander 2020 21

Hình 2.19 Mô tơ rửa kính trên xe Mitsubishi Outlander 22

Hình 2.20 Đầu vòi phun nước rửa kính 22

Hình 2.21 Bình chứa nước rửa kính của xe Mitsubishi Outlander 22

Hình 2.22 Các chế độ gạt mưa ở kính trước trên công tắc gạt nước 23

Hình 2.23 Núm vặn điều chỉnh tốc độ ở chế độ AUTO của công tắc 23

Hình 2.24 Các chế độ gạt nước ở kính sau của công tắc 24

Hình 2.25 Relay gạt nước gián đoạn trên xe Mitsubishi Outlander 24

Hình 2.26 Sơ đồ mạch điện hệ thống gạt mưa rửa kính trên xe Mitsubishi Outlander 2020 25

Hình 2.27 Các nút điều khiển hệ thống gương trên xe Mitsubishi Outlander 2020 27

Hình 2.28 Các nút điều khiển hệ thống gương trên xe Mitsubishi Outlander 2020 28

Hình 2.29 Mô tơ chỉnh gương điện của xe Mitsubishi Outlander 2020 29

Hình 2.30 Sơ đồ mạch điện hệ thống chỉnh gương xe Mitsubishi Outlander 2020 30 Hình 2.31 Chìa khóa trên xe Mitsubishi Outlander 2020 32

Hình 2.32 Tay nắm cửa trên xe Mitsubishi Outlander 2020 34

Hình 2.33 Công tắc khóa cốp trên xe Mitsubishi Outlander 2020 34

Hình 2.34 Sơ đồ mạch điện hệ thống khóa cửa xe Mitsubishi Outlander 2020 35

Hình 2.35 Bộ nâng hạ kính dạng hình kéo 37

Hình 2.36 Mô tơ điện điều khiển nâng hạ kính trên xe Mitsubishi Outlander 2020 37 Hình 2.37 Cụm công tắc nâng hạ kính trên xe Mitsubishi Outlander 2020 38

Hình 2.38 Công tắc phụ phía hành khách 39

Hình 2.39 Sơ đồ mạch điện hệ thống nâng hạ kính xe Mitsubishi Outlander 2020 39 Hình 2.40 Máy nén hệ thống điều hoà trên xe Mitsubishi Outlander 2020 41

Hình 2.41 Các thành phần cấu tạo của máy nén Mitsubishi Outlander 2020 41

Hình 2.42 Cấu tạo dàn nóng hệ thống điều hoà trên Mitsubishi Outlander 2020 42

Hình 2.43 Bộ lọc khô trên xe Mitsubishi Outlander 2020 43

Hình 2.44 Dàn lạnh trên xe Mitsubishi Outlander 2020 43

Hình 2.45 Van tiết lưu hệ thống điều hoà trên xe Mitsubishi Outlander 2020 44

Hình 2.46 Sơ đồ mạch điện hệ thống điều hòa trên xe Mitsubishi Outlander 2020 44 Hình 3.1 Mô hình dọc 46

Hình 3.2 Mô hình ngang 47

Hình 3.3 Mô hình kết hợp đứng và ngang 48

Hình 3.4 Mô hình kết hợp đứng và ngang 49

Hình 3.5 Vị trí chi tiết in trên decal 50

Hình 3.6 Vị trí thiết bị mô phỏng trên Solidworks 2018 50

Hình 3.7 Sơ đồ mạch điện hệ thống điện thân xe ô tô 51

Hình 4.1 Mô hình 3D hệ thống điện thân xe ô tô 52

Hình 4.2 Sắt vuông 3 x 3 cm 52

Hình 4.3 Khung mô hình sau khi hoàn thành 53

Hình 4.4 Bố trí vị trí các chi tiết của hệ thống trên tấm alu 53

Hình 4.5 Thiết kế decal trên phần mềm Adobe Illustrator CC 2018 54

Hình 4.6 Dán decal lên tấm alu 54

Hình 4.7 Tiến hành đánh dấu vị trí dây điện 55

Hình 4.8 Tấm alu đã được dán decal sau khi cắt khoét 55

Hình 4.9 Khung mô hình gắn alu sau khi hình hoàn thiện 56

Hình 4.10 Đo kiểm, đấu dây và chạy thử các hệ thống điện 56

Hình 4.11 Lắp từng hệ thống trên mô hình sản phẩm 57

Hình 4.12 Đấu dây các hệ thống 57

Hình 4.13 Chạy thử mô hình hệ thống điện thân xe ô tô 58

Hình 4.14 Hệ thống tạo lỗi trên hệ thống điện thân xe ô tô 58

Hình 4.15 Mô hình hệ thống điện thân trên xe ô tô 59

Hình 4.16 Tạo lỗi bằng công tắc ON/ OFF mô phỏng trên Proteus 66

Hình 4.17 Công tắc 67

Hình 4.18 Relay 4 chân thường mở 67

Hình 4.19 Cầu chì 67

Hình 4.20 Tạo lỗi bằng Arduino mô phỏng bằng Fritzing 68

Hình 4.21 Sơ đồ mạch điện tạo lỗi bằng Arduino 68

Hình 4.22 Nguyên lý hoạt động của module relay thường đóng 69

Hình 4.23 Mô phỏng hệ thống tạo lỗi bằng phần mềm Fritzing 69

Hình 4.24 Bo mạch Arduino UNO R3 70

Hình 4.25 Mạch Bluetooth 71

Hình 4.26 Module relay 2 kênh 71

Hình 4.27 Dây cáp nguồn 72

Hình 4.28 Dây nối mạch 72

Hình 4.29 Sơ đồ mạch điện tạo lỗi bằng Arduino kết hợp công tắc 73

Hình 4.30 Vẽ decal bằng phần mềm Adobe Illustrator CC 2018 73

Hình 4.31 Mô phỏng hoạt động hệ thống tạo lỗi trên Fritzing 74

Hình 4.32 Mô hình hệ thống tạo lỗi 74

Hình 4.33 Bên trong mô hình hệ thống tạo lỗi 75 Hình 4.34 Giao diện App tạo lỗi 75

DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ

Biểu đồ 1.1 Khảo sát thời điểm sinh viên tiếp xúc với hệ thống điện thân xe ô tô 2 Biểu đồ 1.2 Khảo sát thời điểm mong muốn tiếp cận hệ thống điện thân xe ô tô 3

LỜI MỞ ĐẦU

Cùng với sự phát triển của các ngành công nghiệp khác thì ô tô luôn là ngành công nghiệp đóng vai trò quan trọng trong nền công nghiệp thế giới Trong những năm gần đây các hãng ô tô vẫn không ngừng đưa ra các mẫu xe mới, ngày càng tiên tiến, hiện đại hơn Nhóm chúng em tìm hiểu nhận thấy xe càng hiện đại thì hệ thống điện thân xe trên xe càng nhiều và phức tạp hơn Thấy được tầm quan trọng của hệ thống điện thân xe ô tô, sau khi thống nhất ý kiến, nhận được sự đóng góp và chia sẻ của giảng viên hướng dẫn, chúng em đã chọn được đề tài phù hợp với khả năng và

lĩnh vực của mình Nhóm đã đề xuất thực hiện đề tài “Nghiên cứu hệ thống điện thân xe Mitsubishi Outlander 2020 Nghiên cứu, thiết kế và chế tạo mô hình hệ thống điện thân xe ô tô” và nhận được sự đồng ý của quý thầy cô bộ môn Công nghệ

Kỹ thuật Ô tô và ban lãnh đạo Viện cũng đã cho phép đăng ký thực hiện đề tài Đối với cả nhóm, đây là cơ hội cho chúng em hệ thống lại kiến thức tích lũy trong bốn năm qua, là cơ hội nghiên cứu, thực nghiệm và rèn luyện các kỹ năng làm việc trước khi bước vào môi trường làm việc thực sự Thiết nghĩ, việc nghiên cứu, thiết kế và chế tạo mô hình hệ thống điện thân xe ô tô không chỉ trau dồi kiến thức cho cả nhóm mà còn hỗ trợ việc giảng dạy trong nhà trường là điều cần thiết, tạo điều kiện tốt cho sinh viên cọ xát với thực tế Mô hình được thiết kế tương đối đầy đủ các

bộ phận, cơ cấu, chức năng của hệ thống điện thân xe ô tô vì vậy sẽ giúp ích cho sinh viên có thêm mô hình để thực tập và được tiếp cận sớm với hệ thống điện thân xe trên

ô tô Bằng sự cố gắng nỗ lực không ngừng của nhóm và đặc biệt là sự giúp đỡ tận tình của thầy ThS Nguyễn Văn Bản và các thầy cô trong bộ môn Công nghệ Kỹ thuật

Ô tô cùng các thầy cô trong Viện Kỹ thuật HUTECH, đề tài “Nghiên cứu hệ thống điện thân xe Mitsubishi Outlander 2020 Nghiên cứu, thiết kế và chế tạo mô hình

hệ thống điện thân xe ô tô” đã được hoàn thành đúng tiến độ

xe ô tô có thể chia ra hệ thống điện điện tử và hệ thống điện thân xe

Mặt khác, trong bối cảnh với sự phát triển của ngành công nghiệp ô tô điện Động cơ điện ô tô trong tương lai có thể thay thế động cơ đốt trong ô tô trong tương lai để bảo vệ môi trường và giảm hiệu ứng nhà kính Nhưng dù có như thế nào thì

hệ thống điện thân xe vẫn sẽ sử dụng trên xe và với một vai trò rất quan trọng trong việc di chuyển và đảm bảo an toàn cho người lái và người đi đường khi tham gia giao thông

Biểu đồ 1.1 Khảo sát thời điểm sinh viên tiếp xúc với hệ thống điện thân xe ô tô

Theo một cuộc khảo của nhóm nghiên cứu thấy rằng khoảng 200 bạn sinh viên ngành Công nghệ kỹ thuật ô tô tại Trường Đại học Công nghệ Tp HCM thì chỉ khoảng 25% sinh viên được tiếp xúc với điện thân xe ở năm nhất và năm hai Cụ thể, năm nhất chiếm 8,2% và năm hai chiếm 16,4% cho thấy rằng việc sinh viên tiếp xúc đến hệ thống điện thân xe giai đoạn đầu tiên vào đại học còn rất thấp, nhiều lý do các bạn đưa ra như chưa học tới, không biết học từ đâu và còn bị động trong việc tự nghiên cứu và học tập

1.1.2 Tầm quan trọng

Cũng trong cuộc khảo sát đó chúng em thấy rằng gần 70% sinh viên muốn tiếp cận hệ thống điện thân xe ngay từ đầu năm nhất và năm hai Cần có một giải pháp nào đó để khởi dậy niềm đam mê ngành cho các bạn sinh viên ngành ô tô, trong đó

có ô tô nói chung và hệ thống điện thân xe ô tô nói riêng Điều đó không chỉ thúc đẩy

sự nhìn nhận đánh giá tổng quan về ô tô cho sinh viên mà còn thúc đẩy cho các bạn, những kỹ sư tương lai có một khả năng tư duy tốt về ngành mình đang theo học

Biểu đồ 1.2 Khảo sát thời điểm mong muốn tiếp cận hệ thống điện thân xe ô tô

1.1.3 Ý nghĩa của đề tài

Đề tài nhóm nghiên cứu có ý nghĩa khá quan trọng, không chỉ dừng lại ở mức

độ nghiên cứu, hình thành khả năng tư duy, trau dồi kiến thức cho nhóm nghiên cứu mà còn có mục đích phục vụ trong giáo dục và tinh thần tự học của sinh viên trong nhà trường

1.1.4 Lý do chọn đề tài

Chúng em là những sinh viên ngành ô tô nhận thấy rằng, để trở thành một kỹ sư giỏi, ngoài vấn đề trau dồi và học hỏi kiến thức chuyên ngành mình đang theo thì cần trau dồi các ngành khác như ngành cơ khí, cơ điện tử, tự động hóa để hoàn thiện bản thân hơn Không chỉ dừng lại ở đó, chúng em còn có một mục tiêu, hoài bão hơn nữa

là những người đã theo học và đã từng trải qua chương trình đào tạo tại trường muốn đóng góp một phần nhỏ cho chương trình đào tạo và chất lượng sinh viên của trường Giúp các bạn sinh viên có niềm đam mê và hiểu ngành ô tô sớm hơn, giúp cho các bạn chủ động trong việc nghiên cứu và học tập Trên đây là tất cả những lý do quan

trọng để cả nhóm quyết định thực hiện đồ án tốt nghiệp đề tài “Nghiên cứu hệ thống

điện thân xe Mitsubishi Outlander 2020 Nghiên cứu, thiết kế và chế tạo mô hình

hệ thống điện thân xe ô tô”

1.2 Tình hình nghiên cứu

Hiện tại hệ thống điện thân xe ô tô đã được khai thác sâu từ các nhà nghiên cứu nhưng cơ bản thuần về mặt lý thuyết và gần như tương tự nhau, so với việc nghiên

cứu hệ thống điện thân xe trên một chiếc xe cụ thể thì còn hạn chế

Các công trình nghiên cứu liên quan đến đề tài đã có như hệ thống điện thân xe

ô tô, tài liệu điện thân xe… Nhưng để có một đề tài nghiên cứu lý thuyết cụ thể rồi mới qua xây dựng, thiết kế, chế tạo mô hình và ứng dụng vào giáo dục thì chưa có như đề tài mà nhóm xây dựng

1.3 Mục đích nghiên cứu

Đề tài của nhóm hướng tới giải quyết các vấn đề sau:

- Về kiến thức:

▪ Nhận diện và đọc được ký hiệu và đọc chính xác sơ đồ mạch điện;

▪ Nhận dạng các chi tiết trong hệ thống chiếu sáng tín hiệu Nguyên lý hoạt động của hệ thống chiếu sáng tín hiệu;

▪ Nhận dạng các chi tiết trong hệ thống gạt nước và rửa kính Nguyên lý hoạt động của hệ thống gạt nước và rửa kính;

▪ Nhận dạng các chi tiết trong hệ thống khóa cửa và nâng hạ kính Nguyên lý hoạt động của hệ thống khóa cửa và nâng hạ kính;

▪ Nhận dạng các chi tiết trong hệ thống điều khiển gập gương và chỉnh gương Nguyên lý hoạt động của hệ thống điều khiển gập gương và chỉnh gương;

▪ Nhận dạng các chi tiết trong hệ thống điều hòa Nguyên lý hoạt động của hệ thống điều hòa

- Về kỹ năng:

▪ Sử dụng được các dụng cụ và thiết bị điện đúng yêu cầu kỹ thuật;

▪ Chẩn đoán và bảo dưỡng các chi tiết trong hệ thống chiếu sáng tín hiệu;

▪ Chẩn đoán và bảo dưỡng các chi tiết trong hệ thống gạt nước và rửa kính;

▪ Chẩn đoán và bảo dưỡng các chi tiết trong hệ thống khóa cửa và hệ thống

▪ Phục vụ trong giáo dục trường học

1.4 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Đề tài sẽ thực hiện;

▪ Nghiên cứu hệ thống điện thân xe trên xe Mitsubishi Outlander 2020;

▪ Nghiên cứu, thiết kế và chế tạo mô hình hệ thống điện thân xe ô tô

▪ Nghiên cứu, thiết kế và chế tạo mô hình hệ thống điện thân xe;

▪ Nghiên cứu, thiết kế hệ thống tạo lỗi;

▪ Vẽ lại sơ đồ mạch điện theo TCVN bằng phần mềm AutoCad

1.5 Đối tượng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu

- Đối tượng nghiên cứu:

▪ Về phần lý thuyết: Nghiên cứu trực tiếp trên xe Mitsubishi Outlander 2020;

▪ Về phần mô hình: Hầu hết các chi tiết, thiết bị là của xe Mitsubishi Outlander

2020, tuy nhiên do giới hạn về thời gian, kinh phí nên một số bộ phận, chi

tiết sử dụng trên mô hình được thay thế bằng các bộ phận, chi tiết dễ tìm kiếm trên thị trường nhưng vẫn giữ nguyên đặc điểm hình thái và không làm thay đổi tính chất, chức năng của bộ phận và chi tiết ban đầu

- Phạm vi nghiên cứu: Hệ thống điện thân xe ô tô nói chung và hệ thống điện

thân xe Mitsubishi Outlander 2020 nói riêng

1.6 Phương pháp nghiên cứu

1.6.1 Phương pháp thu thập thông tin

- Phương pháp khảo sát bằng câu hỏi;

- Phương pháp thực nghiệm;

- Phương pháp phân tích thống kê;

- Tài liệu hãng Mitsubishi;

- Giáo trình liên quan đến hệ thống điện thân xe;

- Tài liệu trên internet

1.6.2 Nghiên cứu và thiết kế trên các phần mềm

- Proteus 8 Professional và Fritzing: Mô phỏng hệ thống điện;

- AutoCad 2007 và Solidworks 2018: Vẽ mạch điện các hệ thống, phương án thiết

kế mô hình và mô phỏng từng chi tiết;

- Adobe Illustrator CC 2018: Thiết kế bản vẽ in decal;

- Word/ Excel 2019: Viết bài báo cáo;

- Arduino: Lập trình viết code tạo pan

1.6.3 Phương pháp nghiên cứu đề tài

Nghiên cứu hiểu rõ kiến thức nền tảng từ cấu tạo, nguyên lý làm việc hệ thống điện thân xe Mitsubishi Outlander 2020 Sau đó, mới ứng dụng kiến thức nền tảng đó

để làm cơ sở thiết kế (sản phẩm làm bản vẽ, sơ đồ mạch điện, thuật toán ) dùng bản

vẽ, sơ đồ mạch điện, thuật toán để chế tạo, lắp đặt thành mô hình Sau khi có mô hình thì tiến hành chạy thử, hiệu chỉnh, kiểm chứng lại lý thuyết và nghiên cứu, chẩn đoán các vấn đề hư hỏng thường gặp để hoàn thiện mô hình và hệ thống tạo lỗi

1.7 Các kết quả hướng đến của đề tài

- Hoàn thành cuốn báo cáo đồ án tốt nghiệp;

- Hoàn thành powerpoint thuyết trình;

- Mô phỏng các chi tiết và hoạt động trên phần mềm;

- Hệ thống điện thân xe hoạt động tốt như trên xe thực tế;

- Mô hình có khả năng ứng dụng tốt cho hoạt động học tập và giảng dạy

1.8 Kết cấu của đề tài

Đề tài gồm 6 chương:

Chương 1: Tổng quan đề tài;

Chương 2: Hệ thống điện thân xe trên xe Mitsubishi Outlander 2020;

Chương 3: Nghiên cứu, thiết kế và chế tạo mô hình hệ thống điện thân xe ô tô; Chương 4: Thi công và hoàn thiện mô hình hệ thống điện thân xe ô tô;

Chương 5: Nghiên cứu lý thuyết chẩn đoán và thiết kế hệ thống tạo lỗi trên mô hình hệ thống điện thân xe trên ô tô;

Chương 6: Kết luận và hướng phát triển đề tài

CHƯƠNG 2

HỆ THỐNG ĐIỆN THÂN XE TRÊN XE

MITSUBISHI OUTLANDER 2020

2.1 Hệ thống chiếu sáng - tín hiệu ô tô

2.1.1 Đặc điểm, chức năng và cấu tạo của hệ thống chiếu sáng

Hệ thống chiếu sáng trên ô tô giúp tài xế có thể nhìn thấy chướng ngại vật trên đường trong điều kiện ánh sáng hạn chế, dùng để báo các tình huống dịch chuyển để mọi người xung quanh nhận biết Ngoài ra, hệ thống chiếu sáng còn hiển thị tình trạng hoạt động của các hệ thống trên ô tô đến tài xế thông qua bảng tableau và soi sáng không gian trong xe

Nhiệm vụ: Hệ thống chiếu sáng nhằm đảm bảo đủ ánh sáng, an toàn di chuyển

cho người lái và hành khách trong điều kiện vận hành không đủ ánh sáng

Yêu cầu: Hệ thống chiếu sáng phải đáp ứng 3 yêu cầu:

- Có cường độ sáng đủ lớn;

- Không làm lóa mắt tài xế chạy ngược chiều;

- Nhận diện xe di chuyển trong điều kiện không đủ ánh sáng

Đặc điểm, cấu tạo và chức năng: Hệ thống chiếu sáng bao gồm các loại đèn sau:

- Đèn chiếu xa, đèn chiếu gần (HI/LO);

Đèn gồm 2 phần:

▪ Bóng đèn xenon;

Hai bản cực điện được đặt trong khí trơ xenon, được bao bọc bằng bình thuỷ tinh thạch anh Quá trình phóng điện diễn ra do có hiệu điện thế cao vượt ngưỡng đánh thủng (vào khoảng 25.000 V) Tia lửa điện sinh ra kích thích các phân tử khí trơ xenon lên mức năng lượng cao, sau khi bị kích thích các phân tử khí xenon sẽ giải phóng năng lượng để trở về trạng thái bình thường, bức xạ ra ánh sáng theo định luật bức xạ điện từ

Công nghệ HID tăng tính an toàn khi lái xe trong ban đêm vì nó phát ra ánh sáng trắng xanh rất gần phổ với ánh sáng mặt trời, giúp người lái xe dễ dàng quan sát với hình ảnh rõ nét, sâu và thật hơn

Hình 2.1 Vị trí đèn cốt và đèn pha trong cụm đèn đầu

1- Đèn chiếu gần; 2- Đèn chiếu xa

▪ Gương phản chiếu (chóa đèn)

Chức năng của gương phản chiếu là định hướng lại các tia sáng, tạo ra sự phản

xạ, đưa tia sáng đi rất xa từ phía đầu xe

Gương phản chiếu có hình dạng parabol, bề mặt được được đánh bóng và sơn lên một lớp vật liệu phản xạ như bạc hay nhôm

Cách bố trí tim đèn được chia làm ba loại: loại tim đèn đặt trước tiêu cự, loại tim đèn đặt ngay tiêu cự và tim đèn đặt sau tiêu cự

Đèn chiếu gần/ đèn chiếu xa là một trong những hệ thống chiếu sáng quan trọng nhất trên ô tô Có chức năng đảm bảo tầm nhìn của người lái Đèn cốt đảm bảo tầm nhìn của người lái ở cự ly (50 ÷ 70 m), đèn pha đảm bảo tầm nhìn của người lái ở cự

ly (180 ÷ 250 m)

- Đèn kích thước (position lamp);

Đèn kích thước là một dãy đèn LED lắp ở đầu xe, nằm trong cụm đèn đầu ô tô trên đèn sương mù Mục đích của loại đèn này là để người đi bộ, phương tiện đi ngược chiều nhận biết xe từ xa

Hình 2.2 Vị trí đèn kích thước trước trên xe Mitsubishi Outlander 2020

Hình 2.3 Vị trí đèn kích thước sau trên xe Mitsubishi Outlander 2020

- Đèn sương mù (fog lamp);

Hình 2.4 Vị trí đèn sương mù phía trước trên xe Mitsubishi Outlander 2020

Hình 2.5 Vị trí đèn sương mù phía sau trên xe Mitsubishi Outlander 2020

- Đèn hậu (tail lamp);

Cụm đèn hậu ô tô bao gồm:

▪ Đèn lùi: Đây là hệ thống có màu trắng, đèn được sử dụng để cảnh báo các phương tiện và người đi bộ xung quanh rằng xe đang chuẩn bị lùi lại Theo tiêu chuẩn quốc

tế, đèn lùi xe ô tô thường có màu trắng

Hình 2.6 Vị trí đèn lùi xe Mitsubishi Outlander 2020

▪ Đèn sương mù sau

▪ Đèn phanh: Là loại đèn chiếu sáng phía sau với ánh sáng đỏ được kích hoạt khi tài xế phanh xe để cảnh báo các phương tiện phía sau chuẩn bị dừng lại Theo quy định của Liên Hợp Quốc, cường độ sáng của đèn phanh ô tô sẽ dao động từ

60 ÷ 185 cd

Hình 2.7 Đèn phanh trên xe Mitsubishi Outlander 2020

- Đèn trần (room lamp);

Đèn trần xe với ba chế độ On (Bật), Off (Tắt) và Door (Tự động bật khi cửa xe mở) giúp tài xế và hành khách quan sát rõ khoang hành khách khi trời tối Đèn trần gồm đèn trần trước và đèn trần sau Nằm giữa hai ghế trước hoặc hai ghế sau, ngay trên đầu hành khách

Hình 2.8 Đèn trần trước (trái) và sau (phải) xe Mitsubishi Outlander 2020

- Đèn báo trên táp lô (tableau lamp);

Đèn chiếu sáng trên mặt bảng tableau cho phép người lái dễ dàng theo dõi và quan sát các thông số khi xe đang vận hành Đèn tableau sẽ mở lên khi mở chìa khóa

Hình 2.9 Cụm đèn tableau trên xe Mitsubishi Outlander 2020

1- Đồng hồ tốc độ động cơ (vòng/phút); 2- Đèn báo vị trí tay số;

3- Đồng hồ báo mức nhiên liệu; 4- Đồng hồ tốc độ xe (km/h); 5- Đồng hồ báo

nhiệt độ nước làm mát động cơ

Cụm đồng hồ tableau bao gồm:

▪ Đồng hồ đo tốc độ (công tơ mét): Thường có hình tròn, có kim chỉ trên mặt chia vạch và đánh số Đây là phần dễ nhận thấy trên bảng điều khiển xe vì nó thường

có kích thước lớn nhất so với những chỉ dẫn khác nhằm mục đích để thông báo tốc

độ hiện tại của xe cho người lái biết

▪ Trên công tơ mét của một số xe hiện nay còn có thông tin về quãng đường mà xe

đã chạy, thường chia làm 2 dạng:

+ ODO (toàn bộ quãng đường xe chạy từ lúc xuất xưởng);

+ TRIP (quãng đường đo được trên một hành trình để người lái tính được mức tiêu thụ nhiên liệu của xe)

▪ Đồng hồ đo vòng tua máy: Thường có hình tròn, nhỏ hơn một chút và nằm cạnh đồng hồ đo tốc độ Công cụ này cho biết số vòng tua hiện tại của trục khuỷu động

cơ trong 1 phút (RPM) và khi máy hoạt động ở trạng thái chờ thì số vòng tua thường dưới 1000 vòng/ phút

▪ Đồng hồ đo nhiên liệu:Hiển thị mức nhiên liệu còn lại trong bình Chữ F (Full) thể hiện mức đầy còn E (Empty) là mức hết sạch nhiên liệu và bên cạnh sẽ có kí hiệu hình cây bơm xăng Đồng thời trên đó có chia thành các vạch để người lái có thể ước lượng còn bao nhiêu nhiên liệu

▪ Đồng hồ đo nhiệt độ nước làm mát: Đây là thiết bị rất cần thiết có thể cho biết nhiệt độ hiện tại của nước làm mát động cơ và nhiệt độ hiện tại so với mức nóng (H- hot) và lạnh (C- cold) của xe

- Cụm công tắc điều khiển (switch)

Tùy thuộc vào mong muốn yêu cầu của tài xế điều khiển xe cụm công tắc điều khiển có chức năng đóng mở các hệ thống trên xe Ở hệ thống chiếu sáng ô tô, cụm công tắc nằm phía bên trái và bên dưới vô lăng Hoạt động dựa trên những thao tác

mà nhà sản xuất đưa ra

Hình 2.10 Cụm công tắc điều khiển trên xe Mitsubishi Outlander 2020

2.1.2 Nguyên lý hoạt động của hệ thống chiếu sáng

- Đèn chiếu sáng gần/ chiếu sáng xa;

▪ Chế độ đèn chiếu sáng gần (LO):

Khi công tắc đèn ở vị trí LO chuyển từ OFF sang ON, tín hiệu LO từ công tắc đèn được gửi đến hộp ECU điều khiển hệ thống đèn Hộp ECU điều khiển hệ thống đèn gửi tín hiệu LO từ công tắc đèn đến hệ thống chuyên biệt của Mitsubishi điều

khiển các thiết bị điện trên xe (ETACS ECU) điều khiển tiếp điểm tại relay LO đèn chiếu sáng gần đóng lại Lúc này dòng điện chạy từ nguồn điện dương đi đến relay

LO của đèn đi qua hai bóng đèn LO về mass và làm đèn chiếu sáng gần sáng

Hình 2.11 Sơ đồ mạch điện hệ thống chiếu sáng trên xe Mitsubishi Outlander 2020

▪ Chế độ đèn chiếu sáng xa (HI):

Khi công tắc đèn ở vị trí HI chuyển từ OFF sang ON, tín hiệu HI từ công tắc đèn được gửi đến hộp ECU điều khiển hệ thống đèn Hộp ECU điều khiển hệ thống đèn gửi tín hiệu HI từ công tắc đèn đến hệ thống chuyên biệt của Mitsubishi điều khiển các thiết bị điện trên xe (ETACS ECU) điều khiển tiếp điểm tại relay HI đèn chiếu sáng xa sẽ đóng lại Lúc này dòng điện chạy từ nguồn điện dương đi đến relay

HI của đèn đi qua hai bóng đèn HI về mass và làm đèn chiếu sáng xa sáng

- Đèn sương mù trước/sau:

▪ Đèn sương mù phía trước:

Khi công tắc đèn sương mù phía trước bật, tín hiệu công tắc đèn sương mù phía trước được gửi đến hộp ECU điều khiển hệ thống đèn Hộp ECU điều khiển hệ thống đèn gửi tín hiệu chuyển đổi đèn sương mù phía trước đến hệ thống chuyên biệt của Mitsubishi điều khiển các thiết bị điện trên xe (ETACS ECU) điều khiển tiếp điểm tại relay đèn sương mù đóng lại Lúc này dòng điện chạy từ nguồn điện dương đi đến

relay đèn sương mù trước đi qua hai bóng đèn LH và RH về mass và làm đèn sương

mù trước sáng

Hình 2.12 Sơ đồ mạch điện đèn sương mù trước trên xe Mitsubishi Outlander 2020

▪ Đèn sương mù phía sau:

Hình 2.13 Sơ đồ mạch điện đèn sương mù sau trên xe Mitsubishi Outlander 2020

Khi công tắc đèn sương mù phía sau bật, tín hiệu công tắc đèn sương mù phía sau được gửi đến hộp ECU điều khiển hệ thống đèn Hộp ECU điều khiển hệ thống đèn gửi tín hiệu chuyển đổi đèn sương mù phía sau đến hệ thống chuyên biệt của

Mitsubishi điều khiển các thiết bị điện trên xe (ETACS ECU) điều khiển tiếp điểm tại relay đèn sương mù sau đóng lại Lúc này dòng điện chạy từ nguồn điện dương đi đến relay đèn sương mù sau đi qua bóng đèn về mass và làm đèn sương

mù sau sáng

2.1.3 Đặc điểm, chức năng và cấu tạo của hệ thống tín hiệu

Báo hiệu với các phương tiện giao thông khác đang lưu thông trên đường nhận biết được sự nguy hiểm và hướng rẽ của xe Đồng thời, đèn hazard còn để báo hiệu

cho những phương tiện xung quanh phòng chống va chạm và nguy hiểm

Nhiệm vụ:

- Báo hiệu xe chuyển làn, chuyển hướng;

- Cảnh báo khi xe đang gặp sự cố dừng đỗ trên đường;

- Cảnh báo khi xe gặp sự cố nào đó phải di chuyển chậm và đang làm tắc nghẽn

giao thông của các phương tiện khác;

- Cảnh báo khi xe dừng đỗ trên đường thiếu ánh sáng, trong đêm tối;

- Báo hiệu giúp xe khác giữ khoảng cách với phương tiện cá nhân;

- Sử dụng cho các phương tiện chuyên dụng như xe cấp cứu, xe cứu hỏa,…

Yêu cầu: Phải hoạt động ổn định trong mọi điều kiện khắc nghiệt, hoạt động cường độ cao

Cấu tạo:

- Cụm công tắc báo rẽ;

Hình 2.14 Cụm công tắc báo rẽ trên xe Mitsubishi Outlander 2020

Công tắc đèn báo rẽ được bố trí trong công tắc tổ hợp nằm dưới tay lái Gạt công tắc lên hoặc xuống sẽ làm cho đèn báo rẽ phải hay trái hoạt động

- Công tắc đèn báo nguy (Hazard);

Khi bật công tắc báo nguy sẽ làm cho tất cả đèn báo rẽ đều nháy

Hình 2.15 Công tắc đèn báo nguy trên xe Mitsubishi Outlander 2020

2.1.4 Nguyên lý hoạt động của hệ thống tín hiệu

Dòng điện từ nguồn dương ắc quy qua cuộn dây IG về mass, hút tiếp điểm relay

IG đóng lại Dòng điện từ nguồn dương ắc quy qua cầu chì 20A, qua tiếp điểm relay

IG Nguồn dương chờ tại công tắc tín hiệu Khi điều khiển tín hiệu xi nhan bên trái, dòng điện dương đi qua ECU trong bộ điều khiển tín hiệu về mass Lúc này, ECU trong bộ điều khiển tín hiệu gửi dữ liệu về hệ thống chuyên biệt của Mitsubishi điều khiển các thiết bị điện trên xe (ETACS ECU) thông qua dây data Cung cấp nguồn dương đến các bóng bên trái (LH) là tín hiệu hông xe, đèn xi nhan trái đầu xe,

đèn xi nhan trái đuôi xe và đèn bên gương trái về mass, tất cả đèn tín hiệu xi nhan bên trái sáng

Hình 2.16 Sơ đồ mạch điện hệ thống tín hiệu trên xe Mitsubishi Outlander 2020

Khi điều khiển tín hiệu xi nhan bên phải, dòng điện dương đi qua ECU trong bộ điều khiển tín hiệu về mass Lúc này, ECU trong bộ điều khiển tín hiệu gửi dữ liệu

về hệ thống chuyên biệt của Mitsubishi điều khiển các thiết bị điện trên xe (ETACS ECU) thông qua dây data Cung cấp nguồn dương đến các bóng bên phải (RH) là tín hiệu hông xe, đèn xi nhan phải đầu xe, đèn xi nhan phải đuôi xe và đèn bên gương phải về mass, tất cả đèn tín hiệu xi nhan bên phải sáng

Nguồn dương thường trực luôn cung cấp nguồn cho công tắc hazard Khi bật công tắc hazard, gửi tín hiệu điều khiển hazard về hệ thống chuyên biệt của Mitsubishi điều khiển các thiết bị điện trên xe (ETACS ECU) Cung cấp nguồn dương đến tất cả bóng đèn tín hiệu về mass, hazard hoạt động tất cả đèn tín hiệu sáng

2.2 Hệ thống gạt mưa rửa kính trên ô tô

2.2.1 Đặc điểm, chức năng và cấu tạo của hệ thống gạt mưa rửa kính trên ô tô

Trên xe Mitsubishi Outlander 2020 trang bị hệ thống gạt mưa trước và sau Ngoài

ra, xe còn trang bị thêm rửa kính đèn pha

Nhiệm vụ: Giúp người lái xe đảm bảo an toàn tầm nhìn khi trời mưa

Yêu cầu: Hệ thống gạt mưa rửa kính phải hoạt động nhẹ nhàng, linh hoạt, ổn định

và phù hợp với từng điều kiện trời mưa (mưa to hoặc mưa nhỏ)

Đặc điểm, cấu tạo và chức năng: Thành phần cấu tạo của hệ thống gạt mưa rửa

kính bao gồm:

Hình 2.17 Các chi tiết của hệ thống gạt mưa, rửa kính

1- Lưỡi gạt nước; 2- Cảm biến mưa; 3- Thanh gạt nước; 4- Cụm cơ cấu gạt nước;

5- Bình chứa nước rửa kính; 6- Ống dẫn nước rửa kính

- Cần gạt nước/thanh gạt nước;

Cấu trúc của cần gạt nước là một lưỡi cao su gạt nước được lắp vào thanh kim loại gọi là thanh gạt nước Gạt nước di chuyển tuần hoàn nhờ cần gạt

Bề mặt tiếp xúc giữa lưỡi gạt với kính được phủ một lớp cao su mỏng, giúp tạo

độ bám nhất định, loại bỏ nước và bụi bẩn

Với lưỡi gạt mới, lớp cao su sạch sẽ loại bỏ nước và bụi bẩn sạch sẽ hơn mà không để lại các vệt bẩn trên kính Nhưng khi lớp cao su đã cũ, lưỡi gạt không còn

ôm sát vào kính và tạo ra các vệt bẩn trên kính

Với dòng xe Mitsubishi Outlander hiện tại được trang bị 2 lưỡi gạt, chúng cùng

di chuyển và làm sạch bề mặt kính tốt hơn

Vì lưỡi gạt nước được ép vào kính trước bằng lò xo nên gạt nước có thể gạt được nước mưa nhờ dịch chuyển thanh gạt nước

Chuyển động tuần hoàn của gạt nước được tạo ra bởi mô tơ và cơ cấu dẫn động

- Motor và cơ cấu dẫn động gạt nước phía trước;

▪ Motor gạt nước kính trước/ kính sau

Mô tơ dạng lõi sắt từ là nam châm vĩnh cửu được sử dụng làm mô tơ gạt nước

Mô tơ gạt nước bao gồm có mô tơ và bộ truyền bánh răng để làm giảm tốc độ ra của mô tơ

Mô tơ lõi sắt từ gạt nước có 3 chổi than tiếp điện: Chổi tốc độ thấp, chổi tốc độ cao và một chổi dùng chung (để tiếp mát)

Một công tắc dạng cam được bố trí trong bánh răng để gạt nước dừng ở vị trí cố định trong mọi thời điểm

Hình 2.18 Mô tơ gạt nước trên xe Mitsubishi Outlander 2020 [12]

▪ Công tắc dạng cam

Công tắc này có đĩa cam sẻ rãnh chữ V và ba điểm tiếp xúc có tác dụng làm cho motor gạt mưa luôn dừng lại ở một vị trí cố định để đảm bảo phải dừng đúng điểm dưới cùng của cửa kính chắn gió khi bấm tắt công tắc gạt nước

- Mô tơ rửa kính;

Bình chứa nước rửa kính được làm từ bình nhựa mờ và nước rửa kính được phun nhờ áp lực bơm từ mô tơ rửa kính đặt trong bình chứa

Mô tơ bộ rửa kính có dạng cánh quạt như được sử dụng trong bơm nhiên liệu Vận hành kết hợp với bộ phận rửa kính

Hình 2.19 Mô tơ rửa kính trên xe Mitsubishi Outlander [12]

Tự động điều khiển cơ cấu gạt nước khi phun nước rửa kính sau khi bật công tắc rửa kính một thời gian nhất định đó là sự vận hành kết hợp với bộ phận rửa kính

Đó là sự vận hành để gạt nước rửa kính được phun trên bề mặt kính trước và sau

- Vòi phun;

Hình 2.20 Đầu vòi phun nước rửa kính [12]

Vòi phun được cấu tạo từ nhựa và có hai đầu phun, chiều dài là 1,18 inch

- Bình chứa nước rửa kính (có motor rửa kính);

Hình 2.21 Bình chứa nước rửa kính của xe Mitsubishi Outlander 2020 [12]

- Công tắc gạt nước và rửa kính;

▪ Công tắc gạt nước:

Được bố trí trên trục lái, đó là vị trí mà người lái có thể điều khiển bất kỳ lúc nào khi cần

Hình 2.22 Các chế độ gạt mưa ở kính trước trên công tắc gạt nước

1- Vị trí MIST; 2- Vị trí OFF; 3- Vị trí AUTO; 4- Vị trí LOW;

5- Vị trí HIGH

Công tắc gạt nước ở kính trước có các vị trí MIST (chế độ gạt một lần), OFF (dừng), INT (gạt gián đoạn), AUTO (tự động gạt liên tục khi trời mưa), LO (tốc độ thấp) và HI (tốc độ cao) Ngoài ra, ở chế độ AUTO trên công tắc gạt mưa Mitsubishi Outlander còn điều chỉnh được tốc độ gạt mưa thông qua núm vặn tăng, giảm tương ứng với kí hiệu (+), (-) trên công tắc

Hình 2.23 Núm vặn điều chỉnh tốc độ ở chế độ AUTO của công tắc

1- Tăng tốc độ; 2- Giảm tốc độ

Công tắc gạt nước kính sau cũng nằm ở công tắc gạt nước và được bật về giữa các vị trí OFF (dừng) và INT (chế độ gạt gián đoạn trong một khoảng thời gian nhất định)

Công tắc rửa kính cũng được kết hợp với công tắc gạt nước Mô tơ rửa kính hoạt động và phun nước rửa kính khi bật công tắc này

Hình 2.24 Các chế độ gạt nước ở kính sau của công tắc

1- Chế độ gạt một lần; 2- Rửa kính sau; 3- OFF: Dừng

▪ Relay điều khiển gạt nước gián đoạn

Hình 2.25 Relay gạt nước gián đoạn trên xe Mitsubishi Outlander [12]

Relay này kích hoạt mô tơ gạt nước hoạt động một cách gián đoạn Một relay nhỏ và mạch transistor gồm có tụ điện và điện trở cấu tạo thành relay điều khiển gạt nước gián đoạn Dòng điện tới mô tơ gạt nước được điều khiển bằng relay theo tín hiệu được truyền từ công tắc gạt nước làm mô tơ gạt nước chạy gián đoạn

Khi gạt nước ở vị trí AUTO, chức năng này dùng một cảm biến nước mưa, nó được lắp ở kính trước để phát hiện lượng mưa và điều khiển thời gian gạt nước tối ưu tương ứng theo lượng mưa

Cảm biến nước mưa gồm có một điốt phát tia hồng ngoại (LED) và một điốt quang để nhận các tia này Phương pháp phát hiện lượng nước mưa dựa trên lượng tia hồng ngoại được phản xạ bởi kính trước của xe Ví dụ, nếu không có nước mưa trên khu vực phát hiện, các tia hồng ngoại được phát ra từ LED đều được kính trước phản xạ và điốt quang sẽ nhận các tia phản xạ này

Một dải của cảm biến nước mưa sẽ điền vào khe hở giữa thấu kính và kính trước Nếu có mưa ở khu vực phát hiện, thì một phần tia hồng ngoại phát ra sẽ bị xuyên thấu

ra ngoài do sự thay đổi hệ số phản xạ của kính xe do mưa Do đó lượng tia hồng ngoại

do điốt quang nhận được giảm xuống Đây là tín hiệu để xác định lượng mưa Vì vậy đây là chức năng điều khiển chế độ hoạt động của gạt nước ở tốc độ thấp, tốc độ cao

và gián đoạn cũng như thời gian gạt nước tối ưu

2.2.2 Nguyên lý hoạt động của hệ thống gạt mưa rửa kính trên ô tô

Hình 2.26 Sơ đồ mạch điện hệ thống gạt mưa rửa kính trên xe Mitsubishi Outlander 2020

Khi bật chìa khóa, nguồn dương từ bình ắc quy đến cuộn dây relay IG về mass Tiếp điểm relay IG đóng lại Nguồn dương từ bình ắc quy đến công tắc gạt mưa rửa kính chờ sẵn

*Chế độ rửa kính (washer):

Khi bật công tắc ở chế độ rửa kính Tín hiệu ECU của gạt mưa rửa kính đến hệ thống chuyên biệt của Mitsubishi điều khiển các thiết bị điện trên xe (ETACS ECU) Khi bật chìa khóa, nguồn dương từ bình ắc quy đến cuộn dây relay 2 về mass Tiếp điểm relay đóng lại Nguồn dương từ bình ắc quy qua tiếp điểm relay rửa kính trước đến mô tơ rửa kính về mass Lúc này mô tơ rửa kính quay và làm việc ở chế độ rửa kính trước

Tương tự với chế độ rửa kính sau Điểm chú ý ở đây là sử dụng hai relay 5 chân

để đảo chiều mô tơ phun nước trước và sau

*Chế độ gạt mưa ở tốc độ cao (HI):

Khi bật công tắc ở chế độ gạt mưa tốc độ cao Tín hiệu ECU của gạt mưa rửa kính đến hệ thống chuyên biệt của Mitsubishi điều khiển các thiết bị điện trên xe (ETACS ECU) Khi bật chìa khóa, nguồn dương từ bình ắc quy qua cuộn dây relay 1

về mass Tiếp điểm relay 1 đóng lại Nguồn dương từ bình ắc quy qua tiếp điểm relay

1 đến chân HI của mô tơ qua chổi than tốc độ cao về mass Lúc này mô tơ quay nhanh

và làm việc ở tốc độ cao

*Chế độ gạt mưa ở tốc độ thấp (LO):

Khi bật công tắc ở chế độ gạt mưa tốc độ thấp Tín hiệu ECU của gạt mưa rửa kính đến hệ thống chuyên biệt của Mitsubishi điều khiển các thiết bị điện trên xe (ETACS ECU) Khi bật chìa khóa, nguồn dương từ bình ắc quy đến cuộn dây relay 1

về mass Tiếp điểm relay 1 đóng lại Dòng điện dương từ bình ắc quy qua tiếp điểm relay đến chân LO của mô tơ và đi qua chổi than tốc độ thấp rồi về mass Lúc này mô

tơ quay chậm và làm việc ở tốc độ thấp

*Chế độ off:

Mô tơ vẫn cứ tiếp tục hoạt động đến điểm dừng, Sm bỏ mass nối dương mô tơ ngừng hoạt động Dựa trên hoạt động của công tắc dạng cam có trong cụm mô tơ

*Chế độ gạt mưa gián đoạn (int):

Khi bật công tắc gạt mưa ở chế độ gạt gián đoạn Tín hiệu ECU của gạt mưa rửa kính đến hệ thống chuyên biệt của Mitsubishi điều khiển các thiết bị điện trên xe (ETACS ECU) Chân C được nối mass qua công tắc, do đó có dòng dương đến IG đến điểm B đến điện trở nạp tụ về mass Khi tụ nạp no, có dòng qua điện trở một và hai, phân cực thuận của transitor trong cụm công tắc, làm cho transitor dẫn Có dòng

từ nguồn dương từ bình ắc quy đến cuộn dây relay 1 về mass Tiếp điểm relay 1 đóng lại Dòng điện dương từ bình ắc quy qua tiếp điểm relay đến chân LO của mô tơ và

đi qua chổi than tốc độ thấp rồi về mass Lúc này mô tơ quay chậm và lúc này tụ phóng Khi mô tơ quay đến điểm dừng, Sm nối mass, tụ nạp lại, transitor khóa, mô

tơ ngừng hoạt động Khi tụ nạp no, mô tơ quay lại và quá trình lặp lại

2.3 Hệ thống gập gương trên ô tô

2.3.1 Đặc điểm, chức năng và cấu tạo của hệ thống gập gương trên ô tô

Gương chiếu hậu là loại gương được gắn trên xe hơi nói chung và trên một số phương tiện giao thông khác Thông thường, gương chiếu hậu được lắp ở hai bên thân xe và phần trên cùng của kính chắn gió

Hình 2.27 Các nút điều khiển hệ thống gương trên xe Mitsubishi Outlander 2020

Nhiệm vụ: Gương chiếu hậu là một thiết bị an toàn thiết yếu của ô tô, giúp người

lái xe quan sát phía sau đảm bảo an toàn khi điều khiển phương tiện giao thông

Yêu cầu: Hệ thống điều khiển gương điện có những yêu cầu sau:

- Có kết cấu nhỏ gọn điều khiển dễ dàng ít phải chăm sóc bảo dưỡng sửa chữa;

- Có tầm nhìn rộng hạn chế những điểm mù;

- Điều khiển tự động;

- Có khả năng tự gập hoặc gập bằng tay

Đặc điểm, cấu tạo và chức năng: Gương chiếu hậu trên ô tô bao gồm:

- Gương chiếu hậu;

Gương chiếu hậu hai bên thân xe được lắp đặt ở bên ngoài nên có thể trợ giúp cho người lái có được cái nhìn tốt hơn ở phía sau xe Bên cạnh đó, gương chiếu hậu thân xe còn cho phép điều chỉnh linh hoạt để có được tầm nhìn tốt nhất, phù hợp với chiều cao và vị trí của người lái

- Rơle điều khiển 10 chân;

Rơle điều khiển dùng để điều khiển gương chiếu hậu mở ra, gập vào

- Mô tơ điện

Mô tơ dạng lõi sắt là nam châm vĩnh cửu và có cấu tạo giống như mô tơ của bộ nâng hạ kính

Hình 2.29 Mô tơ chỉnh gương điện của xe Mitsubishi Outlander 2020 [12]

Trên mạch điện gập gương ô tô, mô tơ điện sẽ được điều khiển bởi các phím điều khiển Khi các phím điều khiển nối nguồn với mô tơ thì mô tơ sẽ chuyển động qua trái hoặc phải hay lên hoặc xuống bằng hai mô tơ điện trong gương chiếu hậu

2.3.2 Nguyên lý hoạt động của hệ thống gập gương trên ô tô

Nguồn dương chạy qua cuộn dây relay 2 về mass, hút tiếp điểm relay 2 đóng lại Chờ dương tại chân 1 công tắc điều khiển gương

Khi muốn điều khiển gập gương nhấn vào nút gập gương trên công tắc điều khiển gương Lúc này, tín hiệu từ công tắc điều khiển gương đến hệ thống chuyên biệt của Mitsubishi điều khiển các thiết bị điện trên xe (ETACS ECU) Nguồn dương chạy qua cuộn dây relay gập gương về mass, hút tiếp điểm relay gập gương đóng lại Nguồn dương chạy song song hai mô tơ gập gương, qua tiếp điểm đang mở của relay

mở gương và về mass Lúc này gương gập

Tương tự như gập gương Khi muốn điều khiển mở gương nhấn vào nút mở gương trên công tắc điều khiển gương Lúc này, tín hiệu từ công tắc điều khiển gương đến hệ thống chuyên biệt của Mitsubishi điều khiển các thiết bị điện trên xe (ETACS ECU) Nguồn dương chạy qua cuộn dây relay mở gương về mass, hút tiếp điểm relay

mở gương đóng lại Nguồn dương chạy song song hai mô tơ mở gương, qua tiếp điểm đang mở của relay gập gương và về mass Lúc này gương mở

Hình 2.30 Sơ đồ mạch điện hệ thống chỉnh gương trên xe Mitsubishi Outlander 2020

Để điều khiển chỉnh gương trái và phải Hệ thống điều khiển gương đã

sử dụng hai mô tơ mỗi bên với vai trò lần lượt là lên, xuống hoặc trái, phải

để chỉnh gương

Xét điều chỉnh gương trái Sau khi nhấn công tắc điều khiển gương trái trên công tắc điều khiển gương Lúc này, tiếp điểm chuyển sang vị trí LH và nguồn dương chờ tại chân 1 công tắc điều khiển gương Khi muốn điều khiển gương hướng lên, công tắc điều khiển gương hướng lên đóng lại, dòng điện dương từ chân 1 công tắc điều khiển gương qua công tắc điều khiển gương hướng lên qua vị trí LH đến mô tơ chạy về công tắc điều khiển gương hướng lên và về mass Lúc này mô tơ quay, gương hướng lên Khi muốn điều khiển gương hướng xuống, công tắc điều khiển gương