Một số nét chính về văn hóa • Khái niệm văn hóa và tiểu văn hóa • Một số nét chính về lý thuyết văn hóa Hofstede • Một số nét chính lý thuyết văn hóa Trompenaars • So sánh hai lý thuyết
Trang 1CHUYÊN ĐỀ VĂN HÓA
TS VŨ THẾ DŨNG NCS NGUYỄN ĐÌNH TRỌNG
Trang 2ĐIỂM CHÍNH TRÌNH BÀY
1 Giới thiệu sơ lược về môi trường MKT toàn cầu
2 Một số nét chính về văn hóa
• Khái niệm văn hóa và tiểu văn hóa
• Một số nét chính về lý thuyết văn hóa Hofstede
• Một số nét chính lý thuyết văn hóa Trompenaars
• So sánh hai lý thuyết văn hóa Hofstede và Trompenaar
• Mối liên hệ văn hóa ảnh hưởng lên hành vi
3 Một số định hướng đề tài cho luận văn thạc sĩ nghiên cứu về văn hóa.
Trang 3I MÔI TRƯỜNG MKT TOÀN CẦU
Global Marketing
Environment
Economic Environment
Financial Environment
Political/
legal environmentCultural EnvironmentAnd Buyer Behavior
Trang 4II MỘT SỐ NÉT CHÍNH
VỀ VĂN HÓA
Trang 51 KHÁI NIỆM VĂN HÓA VÀ TIỂU VĂN HÓA
(1998)
Theo tổngkết của Krober và Kluckhohn (1952)
Trang 6NHẬN XÉT CHO MỘT SỐ ĐỊNH NGHĨA VĂN HÓA
Tâm lý học Văn hóa là sự thích nghi với môi trường
và sự tương tác của con người với môi trường
Quan tâm đến hai khía cạnh văn hóa vật chất và văn hóa tinh thần
6 Sapir
(1993)
Lịch sử học Văn hóa chính là con người, ông nâng
cao vai trò của con người trong văn hóa
7 Trần Ngọc
Thêm
(1999)
Văn hóa học Quan tâm đến mối liên hệ văn hóa vật
chất và tinh thần hướng đến văn hóa xã hội hơn
Văn hóa cá nhân và văn hóa quốc gia và
sự khác biệt văn hóa giữa các xã hội
Quan tâm đến văn hóa cá nhân và hành
vi cá nhân của một xã hội
Trang 7KHÁI NIỆM VỀ TIỂU VĂN HÓA
(subculture)
Đặc điểm văn hóa người mỹ lai hóa ở Tây Ban Nha,
Bồ đào nha
Đặc điểm văn hóa người Mỹ
ở Châu Á
Đặc điểm văn hóa bản sứ người
Mỹ gốc
(Leon G Schiffman, Leslie Lazar Kanuk in collaboration with Joseph Wisenblit (2010),
Consumer behavior, P 374, 375, tenth edition, Prentice Hall)
Trang 8Individualism
Uncertainty avoidance
Long tern/ Short term orientation
Trang 92 MỘT SỐ NÉT CHÍNH LÝ THUYẾT HOFSTEDE
Lý thuyết Hofstede thể hiện trong thực tế:
• Khoảng cách quyền lực trong gia đình, trường học, nơi làm việc, tổ chức, hệ thống chính trị, trong tôn giáo, hệ tư tưởng, tư tưởng
• Chủ nghĩa cá nhân và chủ nghĩa tập thể thể hiện
trong: Gia đình, tính cách cá nhân con người và hành
vi con người, ngôn ngữ, trường học, tình huống làm việc, việc áp dụng phương pháp quản lý, hành vi
người tiêu dùng, vấn đề sức khỏe và khuyết tật, hệthống chính trị, tôn giáo và lý tưởng (Hofstede,
2000)
Trang 102 MỘT SỐ NÉT CHÍNH LÝ THUYẾT HOFSTEDE
• Nam quyền hay nữ quyền thể hiện trong gia đình, trường học, giới tính, hành vi người tiêu dùng, nơi làm việc, hệ thống chính trị, thói quen, phong tục, hành vi giới tính và trong tôn giáo (Hofstede, 2000)
• Sự né tránh rủi ro thể hiện ở trong các tổ chức,
trường học, hệ thống giáo dục, tình huống làm việc, động cơ thúc đẩy, hành vi tiêu dùng của con người,
hệ thống chính trị, pháp luật, trong chủ nghĩa dân tộc và tính hướng nội, tôn giáo, và trong lý thuyết trò chơi (Hofstede, 2000)
Trang 112 MỘT SỐ NÉT CHÍNH LÝ THUYẾT HOFSTEDE
thể hiện trong gia đình, mối quan hệ xã hội, trong công việc, trong suy nghĩ, chuẩn mực xã hội (Hofstede, 2000)
Trang 123 MỘT SỐ NÉT CHÍNH LÝ THUYẾT
TROMPENAARS
chức
Mối quan hệ con người với con
người: Chủ nghĩa phổ biến/ Chủ
nghĩa đặc thù; Chủ nghĩa cá nhân/
Chủ nghĩa cộng đồng; Trung lập và
cảm xúc; Đặc thù và phổ biến;
Quy gán và thành tích.
Thái độ đối với thời gian
Thái độ đối với môi trường sống
Trang 134 SO SÁNH HAI LÝ THUYẾT VĂN HÓA
Văn hóa là cách một nhóm người giải quyết các vấn đề và nhất trí trong tình huống khó
xử Không thể đưa ra một định nghĩa chắc chắn cho văn hóa
Trang 14Mục so
sánh
Hofstede Trompenaars, Hampden và
Turner Các khía
cạnh văn
hóa nghiên
cứu
Có năm khía cạnh trong nghiên cứu:
● Khoảng cách quyền lực
● Chủ nghĩa tập thể/
chủ nghĩa cá nhân
● Nam quyền/ nữ quyền
● Tránh né rủi ro
● Định hướng dài hạn
và định hướng ngắn hạn
Có bảy khía cạnh văn hóa trong nghiên cứu:
● Chủ nghĩa phổ biến và chủ nghĩa đặc thù
● Chủ nghĩa cá nhân và chủ nghĩa cộng đồng
● Trung lập và cảm xúc
● Đặc thù và phổ biến
● Thành tích và quy gán
● Thái độ đối với thời gian
● Thái độ đối với môi trường
4 SO SÁNH HAI LÝ THUYẾT VĂN HÓA
Trang 15Cho là bảy khía cạnh văn hóa Ông xem xét chính là nền tảng của sự khác biệt văn hóa
4 SO SÁNH HAI LÝ THUYẾT VĂN HÓA
Trang 164 SO SÁNH HAI LÝ THUYẾT VĂN HÓA
Vài nhận xét về hai tác giả này:
giá mạnh về lý thuyết, xem nhẹ thức tế, nếu
áp dụng sai người đó chưa hiểu lý thuyết.
sàng điều chỉnh lý thuyết nếu lý thuyết không phù hợp thực tế
Trang 175 MỘT SỐ NÉT CHÍNH VỀ VĂN HÓA VIỆT NAM
Nền tảng hình thành văn hóa Việt Nam, Trần Ngọc Thêm (1999)
Việt Nam Tính Nam / Tính Nữ
Môi trường sống thuận tiện với khí
hậu nóng ẩm và địa hình sông nước
Tính nam / Tính nữ
Chủ thể là cư dân Nam Á, sống định
cư và trọng nữ quyền
Tính nữ Hình thái kinh tế chủ yếu là lúa nước Tính nữ
Trang 185 MỘT SỐ NÉT CHÍNH VỀ VĂN HÓA VIỆT NAM
Ba lớp văn hóa Việt Nam
Lớp văn hóa bản địa
Lớp văn hóa giao lưu với Trung hoa và các nước trong khu vực
Lớp văn hóa giao lưu với phương Tây.
Trang 195 MỘT SỐ NÉT CHÍNH VỀ VĂN HÓA VIỆT NAM
Hoàn cảnh lịch sử văn hóa Việt Nam
Với vị trí địa lý giao điểm của các luồng văn hóa, quá trình phát triển lịch sử-xã hội của Việt Nam bị chi phối mạnh mẽ bởi các quan hệ giao lưu văn hóa
rộng rãi với Đông Nam Á, Trung Hoa, Ấn Độ và
phương Tây, trong đó quan hệ với văn hóa Trung
Hoa để lại dấu ấn sâu đậm hơn cả, nó khiến cho trong nhận thức của nhiều người có định kiến cho rằng văn hóa Việt Nam chỉ là sản phẩm của văn hóa Trung Hoa, là bộ phận của nó Trong khi đó vấn đềkhông phải như vậy (Trần Ngọc Thêm, 1999)
Trang 205 MỘT SỐ NÉT CHÍNH VỀ VĂN HÓA VIỆT NAM
Sáu giai đoạn văn hóa Việt Nam hình thành nên
3 lớp văn hóa
Trang 215 MỘT SỐ NÉT CHÍNH VỀ VĂN HÓA VIỆT NAM
Năm đặc trưng của văn hóa Việt Nam
Trang 225 MỘT SỐ NÉT CHÍNH VỀ VĂN HÓA VIỆT NAM
Đặc trưng Hệ quả (tính tốt) Hậu quả (tính xấu)
5 Hay thanh minh
II Ưa hài
2 Sáng tạo, giỏi biến tấu
3 Sức mạnh quân sự, chiến tranh
du kích
1 Tùy tiện
2 Thiếu truyền thống pháp luật
3 Bệnh “trên bảo dưới không nghe”
Trang 236 MỐI LIÊN HỆ VĂN HÓA VÀ HÀNH VI
hóa ảnh hưởng lên hành vi
2001)
Trang 246 MỐI LIÊN HỆ GIỮA VĂN HÓA VÀ HÀNH VI TIÊU DÙNG
ra 17 nghiên cứu (Bảng 20, P.94)
Microsoft Word Document
Trang 256 MỐI LIÊN HỆ GIỮA VĂN HÓA VÀ HÀNH VI TIÊU DÙNG
Bảng 19: Tổng kết 3 quan điểm văn hóa ảnh hưởng lên hành vi STT Quan điểm về
văn hóa
Nhóm tác giả ủng hộ
1 Văn hóa ít ảnh
hưởng lên hành vi người tiêu dùng
Tan và Dolich (1983), Berry và cộng sự (1992), Alden và cộng sự (1993), LeBlanc và Herndon (2001)
2 Văn hóa ảnh
hưởng vừa vừa lên hành vi người tiêu dùng
Fields (1884), Briley và cộng sự (2000), Briley và Aaker (2006)
3 Văn hóa ảnh
hưởng mạnh lên hành vi người tiêu dùng
Sheth và Sethi (1977), Orth và cộng sự (2007), Herrmann (2006), Laroche và cộng sự (2002), Usunier (1996), Ford và cộng sự (1997), Steenkamp và cộng sự (1999), Luna
và Gupta (2001), Ogden và cộng sự (2004), Anderson và Venkatsen (1994), Samli (1995), Manrai và Manrai (1996), McCracken (1990), Sjolander (1992), Cote và Tansuhaj (1989), Xiao (2005), Tse và cộng sự (1988), Everdingen và cộng sự (2003), Cao và cộng
sự (2007), Waal (2006), Singhapakdi và cộng
sự (1999), Huang và cộng sự (2010), Hofstede (1988), Chen (2007)
Nguồn: Soares (2004), có bổ sung thêm
Trang 266 MỐI LIÊN HỆ GIỮA VĂN HÓA VÀ HÀNH VI TIÊU DÙNG
Các giao tiếp trong marketing (Marketing communications)
Hệ thống giá trị văn hóa
Biểu tượng (Symbols)
Trang 27III MỘT SỐ ĐỊNH HƯỚNG LUẬN VĂN CHO BẬC THẠC SĨ-NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN VĂN
HÓA
Trang 281 MỘT SỐ ĐỊNH HƯỚNG NGHIÊN CỨU
Nghiên cứu văn hóa cấp quốc gia
Nghiên cứu cấp tiểu văn hóa
Nghiên cứu văn hóa cấp
cá nhân
Trang 292 MỘT SỐ ĐỀ TÀI CÓ THỂ ÁP DỤNG CHO LUẬN
VĂN THẠC SĨ
1 Các yếu tố văn hóa ảnh hưởng lên ý định chia xẻ
kiến thức trong tổ chức
• Có thể áp dụng chỉ đơn thuần các yếu tố văn hóa
ảnh hưởng lên ý định chia sẻ kiến thức
• Có thể áp dụng cho yếu tố cá nhân và yếu tố văn
hóa ảnh hưởng lên ý định chia sẻ kiến thức, kết
hợp lý thuyết TRA cho trường hợp này và văn hóaảnh hưởng trực tiếp
• Tham khảo: Huang và cộng sự (2008) Impact of
personal and cultural factors on sharing in China Asia Pacific Journal Management, 25, 451-471
Trang 30MỘT SỐ ĐỀ TÀI CÓ THỂ ÁP DỤNG CHO LUẬN
VĂN THẠC SĨ
2 Các yếu tố văn hóa ảnh hưởng lên hành vi
tiêu dùng
Trang 31MỘT SỐ ĐỀ TÀI CÓ THỂ ÁP DỤNG CHO LUẬN
VĂN THẠC SĨ
3 Văn hóa ảnh hưởng lên sự thích ứng với sự thay đổi trong làm việc đội nhóm
Tham khảo: Harrison và cộng sự (2000) Cultural
influences on adaption to fluid workgroups and
team Journal of international business studies 31(3),
489-505
4 Văn hóa ảnh hưởng lên sự lựa chọn quản lý
Tham khảo: Olive và cộng sự (1999) Cultural
infliences on managerial choice: An emprical study of
employee enefit plans in the United States Journal
of international business studies 30(4) 745-762
Trang 32MỘT SỐ ĐỀ TÀI CÓ THỂ ÁP DỤNG CHO LUẬN
VĂN THẠC SĨ
5 Văn hóa ảnh hưởng lên kết quả kinh doanh Văn hóa tập thể
Văn hóa hành chính
Văn hóa cạnh tranh
Văn hóa doanh nhân
Kết quả kinh doanh
Trang 33MỘT SỐ ĐỀ TÀI CÓ THỂ ÁP DỤNG CHO LUẬN
Biến phụ thuộc: Sự cam kết gắn bó tự nguyện, bắt buộc và đạo đức.
Trang 34MỘT SỐ MÔ HÌNH ĐIỂN HÌNH
Attutude towards
knowledge sharing
Face-saving Face-gaining Guanxi orientation
Subject norm
Intention to share knowledge
Huang và cộng sự (2008) Impact of personal and cultural factors on
nowledge sharing in China Asia Pacific Journal of Management, 25, 451-471
Trang 35MỘT SỐ MÔ HÌNH ĐIỂN HÌNHPower distance
Individualism
Uncertain avoidance
Masculinity
Product diffusion (Truyền bá sản phẩm)
Yeyurt, S Townsend, J.D (2003) Does culture explain acceptance of new
products in a country? International marketing review, 20(4), 377-396.
Trang 36Truong T Lan Anh-Cultures 36
Cultural impact in Technology acceptance
A Factors Influencing the Adoption of E-Learning at UOB” (Jaflah
Al-ammari and Sharifa Hamad, 2006)
MỘT SỐ MÔ HÌNH ĐIỂN HÌNH
Trang 37THANK YOU FOR YOUR ATTENTION