Luận văn : Giải pháp nhằm đẩy nhanh việc cấp giấy chứng nhận đối với nhà ở chính sách trên địa bàn Hà Nội
Trang 1Lời nói đầu
1 Tính cấp thiết của đề tài.
Đất đai là sản phẩm của tự nhiên có trớc lao động nhng đồng thời nó còn là sản phẩm của lao động, nó quyết định sự tồn tại và phát triển của con ngời và mọi sinh vật trên mặt đất Đất đai tham gia vào tất cả các hoạt động của đời sống xã hội, nó là một trong ba yếu tố đầu vào của mọi quá trình sản xuất
Nhà ở là nhu cầu bức thiết đối với mọi cá nhân trong xã hội, nó không chỉ là tài sản có giá trị lớn và có vai trò quan trọng đối với mỗi gia đình và nó còn là một trong những thớc đo phản ánh trình độ phát triển kinh tế xã hội của mỗi quốc gia Nhìn vào nhà ở ta có thể thấy đợc phong tục, tập quán, thẩm mỹ, đặc điểm kiến trúc về nhà ở của mỗi cộng đồng dân c Do tầm quan trọng của đất đai và nhà ở trong đời sống kinh tế xã hội đòi hỏi cần có sự quản lý thống nhất tập trung của Nhà nớc đối với đất đai và nhà ở
Thủ đô Hà Nội với bề dày lịch sử rất đáng tự hào với gần 1000 năm Thăng Long, là trung tâm về mọi mặt của cả đất nớc Hiện nay Hà Nội đang trong quá trình thực hiện Công nghiệp hoá- Hiện đại hoá thì đất đai và nhà ở càng trở thành những vấn đề bức thiết hơn bao giờ hết nhằm thúc đẩy sự phát triển kinh tế xã hội, góp phần thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ đề ra
Từ sau ngày giải phóng đến nay công tác quản lý nhà cửa trên địa bàn Thành phố Hà Nội đã đạt đợc những kết quả rất đáng ghi nhận Song do chuyển từ cơ chế cũ sang cơ chế thị trờng với nhiều vấn đề đặt ra trong khi đội ngũ cán bộ quản lý có trình độ chuyên môn lại thiếu nhiều và cha có kinh nghiệm nên công tác quản lý nhà cửa trên địa bàn Thành phố còn gặp nhiều khó khăn Trong đó vấn
đề quản lý và sử dụng nhà ở chính sách là một vấn đề nan giải Nhà ở chính sách gồm nhiều loại và đợc hình thành từ nhiều nguồn khác nhau, do nhiều đầu mối quản lý với đặc điểm là đan xen giữa nhiều hình thức sở hữu theo kiểu “xôi đỗ” nên rất khó khăn trong quản lý và sử dụng, gây nên những tranh chấp, khiếu kiện kéo dài, làm ảnh hởng tới đời sống của ngời dân Thủ đô
Từ đó đặt ra yêu cầu là cần phải đẩy mạnh công tác cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở đối với nhà ở thuộc diện chính sách., tạo điều kiện cho ngời dân ổn định đời sống, yên tâm đầu t phát triển để khai thác tốt nhất tiềm năng của ngôi nhà Việc cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở đối với nhà ở chính sách còn tạo cơ sở pháp lý cho Nhà nớc
Trang 2quản lý tập trung , thống nhất đối với nhà ở và góp phần tạo điều kiện cho thị ờng bất động hình thành và phát triển.
tr-Với những lý do đó nên sau thời gian thực tập tại phong chính sách - nhà
đất thuộc Sở Tài nguyên Môi trờng và Nhà đất (Sở TNMT&NĐ) Hà Nội em đã nghiên cứu, tìm hiểu về vấn đề này và quyết định chọn đề tài: “Thực trạng và
một số giải pháp nhằm đẩy nhanh việc cấp giấy chứng nhận đối với nhà ở chính sách trên địa bàn Thành phố Hà Nội”.
2 Mục đích nghiên cứu
-Tìm hiểu thực trạng và quy trình thực hiện việc cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở đối với nhà ở chính sách trên địa bàn Thành phố
Hà Nội
-Từ thực trạng đi đến phân tích, đánh giá đa ra những giải pháp, kiến nghị nhằm
đẩy nhanh việc cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở
đối với nhà ở chính sách trên địa bàn Thành phố Hà Nội
đẩy nhanh tiến độ cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất
ở đối với nhà ở chính sách trên địa bàn Thành phố Hà Nội trong thời gian tới
4 Kết cấu của chuyên đề
- Lời Nói đầu
- Nội dung chuyên đề gồm các phần:
Chơng I: Cơ sở lý luận của việc cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở đối với nhà chính sách
Chơng II:Thực trạng của công tác cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở
và quyền sử dụng đất ở đối với nhà chính sách trên địa bàn Thành phố Hà nội
Trang 3Chơng III: Một số quan điểm, giải pháp , kiến nghị nhằm đẩy mạnh việc cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở đối với nhà chính sách trên địa bàn Thành phố Hà nội
Mặc dù đã có nhiều cố gắng song đề tài không tránh khỏi thiếu sót, em rất mong đợc sự giúp đỡ của các thầy cô và các bạn
Em xin thanh cảm ơn các cô chú trong phòng chính sách và các thầy cô trong trung tâm đặc biệt là cô giáo -Thạc sĩ Vũ Thị Thảo đã giúp em trong thời gian thực tập và trong quá trình thực hiện chuyên đề này
Trang 4Chơng I: cơ sở lý luận của việc câp giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở đối với nhà
chính sách
I Vai trò của đất đai và nhà ở trong đời sống kinh tế xã hội
1 Vai trò của đất đai
1.1 Đất đai là tài nguyên và là tài sản
Đất đai là sản phẩm của tự nhiên đồng thời đất đai là điều kiện của lao động,
nó quyết định sự tồn tại và phát triển của loài ngời Đất đai là tài sản vô cùng quý giá đối với mỗi quốc gia , đó là điều kiện tồn tại và phát triển của con ngời và các sinh vật trên mặt đất Theo C.Mác thì:”đất đai là tài sản mãi mãi đối với loài ngời,
là điều kiện cần để sinh tồn , là điều kiện không thể thiếu để sản xuất, là t liệu sản xuất cơ bản trong nông lâm nghiệp”
Đất đai trớc hết là tài sản của cả quốc gia, là thớc đo sự giàu có của mỗi quốc gia Đất đai là sản phẩm của tự nhiên, là tặng vật của tự nhiên ban cho con ngời nhng cùng với quá trình khai thác và sử dụng con ngời đã chiếm hữu và biến
đất đai thành tài sản của riêng mình(thành sở hữu t nhân về đất đai) Theo Luật đất
đai quy định thì đất đai thuộc sở hữu toàn dân nhng quyền của ngời sử dụng đất ngày càng đợc mở rộng và đợc pháp luật bảo vệ( các quyền đó bao gồm: quyền chuyển đổi , chuyển nhợng, thừa kế, thế chấp, cho thuê, góp vốn liên doanh, bảo lãnh cho bên thứ ba) do đó quyền sử dụng đất đai đã trở thành tài sản của ngời đợc Nhà nớc giao đất, cho thuê đất
Đất đai tham gia vào tất cả các hoạt động trong đời sống kinh tế xã hội, nó
là địa điểm , là cơ sở để xây dựng các thành phố, các làng mạc, các công trình công nghiệp, giao thông, thuỷ lợi ở n… ớc ta hiện nay cùng với quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá và quá trình đô thị hoá diễn ra mạnh mẽ thì hơn bao giờ hết chúng ta càng thấy rõ đợc vai trò của đất đai đối với sự phát triển kinh tế xã hội đất nớc
Quyền sở hữu về đất đai không chỉ đem lại ích về mặt kinh tế mà quan trọng hơn nó còn thể hiện địa vị xã hội và quyền lực chính trị, thông qua đất đai ngời ta nắm đợc chủ quyền lãnh thổ của mỗi quốc gia Trong chế độ tự hữu về đất
đai kẻ nào nắm giữ nhiều ruộng đất thì kẻ đó không chỉ giàu có mà quan trọng hơn là họ có uy lực về mặt chính trị, có địa vị xã hội, còn kẻ nào không có ruộng
Trang 5đất thì sẽ trở thành kẻ làm thuê phụ thuộc vào chủ đất do đó cuộc sống sẽ bấp bênh, thu nhập thấp , không có tiếng nói trong xã hội.
ở nớc ta thì đất đai thuộc sở hữu toàn dân, điều này đã đợc quy định rõ ràng trong Luật đất đai:”Đất đai thuộc sở hữu toàn dân, do Nhà nớc thống nhất quản lý”, Nhà nớc giao đất cho các tổ chức kinh tế, các đơn vị vũ trang nhân dân, các cơ quan nhà nớc, các tổ chức chính trị xã hội, các hộ gia đình, cá nhân sử dụng lâu dài Nhà nớc còn cho các chức, các hộ gia đình , cá nhân đ… ợc quyền thuê
đất Do vậy để đảm bảo đợc quyền quản lý tập trung thống nhất đất đai, đảm bảo
đợc quyền lợi chính trị của Nhà nớc nhng đồng thời cũng phải tạo ra những điều kiện thuận lợi để ngời sử dụng đất có điều kiện sử dụng ổn định, tiết kiệm và mang lại hiệu quả kinh tế cao thì Nhà nớc cần phải có những biện pháp , chính sách trong quản lý và sử dụng đất đai một cách phù hợp , mềm dẻo và linh hoạt
Tóm lại thì đất đai có vai trò hết sức quan trọng trong việc phát triển kinh tế xã hội, đối với từng ngành , từng lĩnh vực của sản xuất, đối với việc nâng cao điều kiện sống của con ngời và có vai trò đặc biệt quan trọng về mặt chính trị Đặc biệt trong điều kiện hiện nay khi đất nớc ta đang tiến hành công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nớc và thực hiện chiễn lợc phát triển kinh tế với mục tiêu là đến năm 2020
về cơ bản đa nớc ta trở thành một nớc công nghiệp, do đó nhiệm vụ đặt ra đối với chúng ta trong thời gian tới là hết sức nặng nề, chúng ta cần huy động hết các nguồn lực , các thế mạnh của từng ngành , từng lĩnh vực để tạo đà cho sự phát triển và để đạt đợc mục tiêu đã đề ra Nhận thức đợc vai trò và tầm quan trọng của
đất đai trong việc phát triển kinh tế xã hội thì chúng ta cần phải có các biện pháp hữu hiệu trong quản lý và sử dụng đất đai để có thể đa đất đai thực sự trở thành
động lực cho sự phát triển xứng đáng với vai trò và vị trí vốn có của nó
2 Vai trò, vị trí của nhà ở
Nhà ở luôn là vấn đề quan tâm, là vấn nóng bỏng đối với mọi xã hội, trong mọi thời kỳ Nó là mối quan tâm của mỗi cá nhân, mỗi gia đình, mỗi cộng đồng và toàn thể xã hội, nhà ở là vấn đề có ảnh hởng đến mọi lĩnh vực của đời sống tế , văn hoá, xã hội và chính trị
Nhà ở là tài sản có giá trị đặc biệt đối với đời sống của con ngời, nó là tổ ấm hạnh , là nơi bảo vệ con ngời trớc các hiện tợng của tự nhiên nh nắng, ma , gió rét Con ng… ời muốn tồn tại và phát triển thì trớc hết phải đảm bảo đợc các điều kiện cơ bản nh :ăn , mặc, ở và những t liệu sinh hoạt khác trong đó nhà ở là cơ sở
đầu tiên để con ngời thiết lập các mối quan hệ xã hội khác vì ông cha ta đã dạy:”
Trang 6an c lập nghiệp”.Ph.Ăngghen đã nhấn mạnh:”con ngời trớc hết cần phải ăn, uống,
có chỗ ở và mặc đã rồi mới có thể làm trị, khoa học , nghệ thuật , tôn giáo ” Nhà…
ở là nơi mà trong đó mỗi gia đình –tế bào của xã hội tiến hành các sinh hoạt hàng ngày, là nơi mà mỗi thành viên của gia đình trở về đó sau mỗi ngày làm việc, lao động, học tập vất vả để cùng quây quần bên nhau với những bữa cơm gia đình
đầm ấm, với những san sẻ cùng nhau để làm vơi bớt đi những lo toan , những gánh nặng mà các thành viên phải gánh chịu, là nơi diễn ra những sinh hoạt hằng ngày khác, là trờng học đầu tiên cho những đữa trẻ để cha mẹ dạy cho chúng những tiếng nói đầu tiên, những bài học làm ngời và những kinh nghiệm trong lao động, trong học tập của mỗi ngời cũng chịu tác động lớn nơi gia đình Tại đó con ngời thực hiện quá trình tái sản xuất sức lao động Cùng với việc thu nhập ngày càng tăng thì nhu cầu về nhà ở cũng tăng lên Nhà ở dần không chỉ đơn thuần là nơi trú ngụ, nó còn thể hiện cách sống, thẩm mỹ,địa vị xã hội của chủ ngôi nhà
Cùng với sự phát triển của xã hội, cuộc sống của con ngời đã không ngừng thay đổi cả về mặt chất và lợng, khi mà các nhu cầu của con ngời về ăn mặc đã thay đổi , ngời ta không còn mong đợc ăn no mặc ẫm nữa mà ngời ta có nhu cầu
ăn ngon mặc đẹp thì nhà ở đối với mỗi gia đình càng trở nên quan trọng Trớc kia, mỗi gia đình chỉ cần có chỗ ở là đủ thì đến nay nhu cầu về nhà ở đã cao hơn rất nhiều, mỗi ngời cần có phòng riêng, mỗi căn hộ, mỗi ngôi nhà cần có đầy đủ các phòng với các chức năng khác nhau, nhà ở phải có đầy đủ tiện nghi Thậm chí những gia đình giàu có ở các thành phố còn có nhu cầu có thêm những ngôi nhà ở các vùng nông thôn với không khí mát mẻ, trong lành, không gian rộng để làm nơi nghỉ cuối tuần của gia đình
Sự hình thành và phát triển của các cộng đồng làng, xã, thôn, xóm cũng nh
sự phát triển của các khu dân c và các khu đô thị luôn gắn liền với sự phát triển nhà ở Nhìn vào nhà ở chúng ta có thể thấy đợc phong tục tập quán cũng nh đời sống vật chất cũng nh tinh thần của từng gia đình cũng nh của cả cộng đồng Nhà
ở bao giờ cũng gắn liền với đất ở – là phần diện tích đất mà trên đó chúng ta xây dựng nhà ở và phần diện tích hành lang, lối đi , đất vờn, khuôn viên gắn lền với nhà ở
Đối với mỗi quốc gia thì nhà ở không chỉ là nuồn tài sản có giá trị lớn mà
nó còn thể hiện trình độ và tiềm năng trong phát triển kinh tế, nhà ở còn góp phần tạo nên bộ mặt kiến trúc tổng thể Các chủ trơng, nhính sách cũng nh các định h-ớng của nhà nớc liên quan đến nhà ở thì đều tác dụng lớn đến các lĩnh vực khác
nh : phân bố dân c, hệ thống tài chính, tín dụng, ngân hàng, sự phân bố cũng nh
Trang 7quy mô của các loại hình dịch vụ liên quan Vì vậy mà Chính phủ các n… ớc luôn quan tâm đến sự phát triển nhà ở thông qua hệ thống pháp luật và các chơng trình phát triển nhà ở để giải quyết tốt vấn đề về nhà ở cho nhân dân Đặc biệt là ở các nớc đang phát triển thì vấn đề về nhà ở càng trở nên cần thiết hơn bao giờ hết.
II Phân loại và đặc điểm của nhà ở chính sách
điều kiện, hoàn cảnh ra đời thì nhà chính sách đợc chia thành:
1.1 Nhà vắng chủ
Nhà vắng chủ do Nhà nớc đang quản lý theo nghị định số 19/CP ngày 29/6/1960, Nghị định số 24/CP ngày 13/2/1961 , Quyết định 111/CP ngày 14/4/1977 bao gồm nhiều loại khác nhau, vì chúng đợc hình thành vào các thời
điểm khác nhau, trong các hoàn cảnh lịch sử khác nhau
Phần lớn nhà vắng chủ đợc hình thành do sự kiện bỏ nhà đi Nam của hàng nghìn hộ trong 2 năm 1954-1955 và một phần nhà vắng chủ do chủ nhà bỏ đi nớc ngoài, do thực hiện chính sách cải cách ruộng đất
Trong nhiều năm qua, các loại nhà vắng chủ này đã bố trí cho các cơ quan
và nhân dân sử dụng ổn định , nhiều nhà đã bị đổ nát , h hỏng nên đã đợc xây dựng hoặc cải tạo lại thành nhà nhiều tầng, thành trụ sở cơ quan để ổn định hiện…trạng nhà cửa, ổn định đời sống nhân dân, kể từ ngày1/7/1991 các loại nhà vẵng chủ do Nhà nớc đang quản lý đều chuyển thành nhà thuộc sở hữu Nhà nớc Để ổn
định hiện trạng nhà cửa, ổn định đời sống nhân dân, kể từ ngày1/7/1991 các loại nhà vẵng chủ do Nhà nớc đang quản lý đều chuyển thành nhà thuộc sở hữu Nhà n-ớc
Trang 81.2 Nhà công t hợp doanh
Sau khi hòa bình lập lại, miền Bắc bớc vào thời kỳ quá độ tiến lên Chủ nghĩa xã hội (CNXH) Dới sự lãnh đạo của Đảng, Cách dân tộc dân chủ nhân dân chuyển sang cuộc Cách mạng CNXH Nhiệm vụ cơ bản của miền Bắc lúc này là
đẩy nhanh cuộc cách mạng XHCN trọng tâm trớc mắt là đẩy mạnh cuộc cải tạo XHCN đối với thành phần kinh tế cá thể của nông dân, thợ thủ công, cuộc cải tạo XHCN đối với thành phần kinh tế t bản t doanh và cuộc cải tạo đối với những ngời
có nhiều nhà cho thuê, đồng thời phải ra sức phát triển thành phần kinh tế quốc doanh để đa nó trở thành lực lợng lãnh đạo toàn bộ nền kinh tế quốc dân
Chúng ta đi lên xây dựng CNXH với xuất phát điểm rất thấp, cơ sở vật chất hầu nh không có gì do chúng ta trải qua một thời gian chiến tranh quá dài đã tàn phá kiệt quệ nền kinh tế và chúng ta đi lên CNXH khi cha qua giai đoạn phát triển TBCN Do đó để thực hiện đợc mục tiêu tốt đẹp đã đề ra thì chúng ta cần huy động
đợc hết mọi tiềm năng của đất nớc Với chủ trơng nh vậy ngay từ năm 1958 Thành phố Hà Nội đã tiến hành cuộc cải tạo công thơng nghiệp t bản t doanh (CTNTBTD) nhằm kêu gọi các nhà t sản dân tộc, những ngời có vốn , tài sản hãy góp vào để cùng Nhà nớc tiến hành sản xuất kinh doanh(Công t hợp doanh) Các tài sản của nhân dân góp vào gồm một phần lớn là nhà đất, cơ sở sản xuất kinh doanh Từ đó hình thành nên loại nhà công t hợp doanh (CTHD)
Nh vậy nhà cải tạo là loại nhà đợc hình thành trong quá trình thực hiện chính cải tạo XHCN( về nhà ở ) đối với những hộ có nhiều nhà cho thuê
Trang 91.4 Ngoài các loại nhà chính sách ở trên còn có nhà chính sách quản lý
theo thông t 73/TTg và nhà ngời Hoa
Nhà ngời Hoa đợc xuất hiện sau sự kiện “ ngời Hoa bỏ nhà ra nớc ngoài”
Sự kiện này xuất hiện vào quý 4 năm1978 và kéo dài qua năm 1979 ở Hà Nội thì nhà ngời Hoa đợc xếp vào loại nhà vẵng chủ còn ở các thành phố, thị xã khác thì loại nhà này đợc xếp vào loại nhà của những ngời xuất cảnh hợp pháp hoặc không hợp pháp
*Nếu xét theo loại hình sở hữu thì trên cơ sở hồ sơ và thực tiễn đã tổng hợp
đ-ợc 5 dạng nhà tiêu biểu nh sau:
(1).Nhà thuộc sở hữu t nhân nhng có 2 thành phần t nhân sử dụng bao gồm:
- T nhân chủ nhà cũ sử dụng phần diện tích đợc Nhà nớc để lại để ở sau cải tạo XHCN về nhà đất
- T nhân khác có nhà giao Nhà nớc quản lý và đợc Nhà nớc điều chuyển đến
ở vào phần diện tích đợc chủ nhà cũ giao Nhà nớc quản lý
(2)Nhà có 2 thành phần sở hữu: Sở hữu t nhân và sở hữu Nhà nớc gồm:
- T nhân chủ nhà đợc sử dụng phần diện tích đợc Nhà nớc để lại để ở sau cải tạo XHCN về nhà đất hoặc phần diện tích thuộc kỷ phần sở hữu của mình trong nhà cộng đồng sở hữu chủ
- Các hộ ký hợp đồng thuê nhà với Nhà nớc hoặc phần diện tích Nhà nớc đã quản lý của chủ vắng mặt tại miền Bắc trong nhà cộng đông sở hữu chủ
(3) Nhà có 2 thành phần sơ hữu:sở hữu t nhân và sở hữu Nhà nớc gồm
- T nhân chủ nhà sử dụng phần diện tích đợc Nhà nớc để lại để ở sau cải tạo XHCN về nhà đất
- Các đơn vị đợc Nhà nớc giao cho tự quản, sử dụng phần diện tích chủ nhà
đã đa vào công t hợp doanh(CTHD)
(4)Nhà thuộc sở hữu Nhà nớc nhng có 2 phần
- Phần diện tích thuộc ngành nhà đất quản lý đã ký hợp đồng cho các hộ thuê
- Phần diện tích thuộc các ngành khác đợc giao tự quản sử dụng làm trụ sở làm việc, kinh doanh hoặc bố trí cho cán bộ ở
(5)Nhà thuộc sỏ hữu Nhà nớc bao gồm các hộ ký hợp đồng thuê với Nhà nớc
Trang 102 Đặc điểm của nhà chính sách
Dới thời Pháp thuộcvà những năm tạm chiếm(1947-1954), Thành phố Hà Nội là một đô thị lớn, trong thời kỳ đó chính quyền cũ đã xây dựng và tổ chức việc quản lý nhà đất theo những Nghị định đã đợc ban hành của chính quyền Pháp trong toàn cõi Đông Dơng và chính quyền Bảo Đại Từ năm 1927 chế độ quản thủ
điền thổ đợc thi hành ở Thành phố Hà Nội dứa trên cơ sỏ số liệu đo đạc địa chính,
tổ chức điều tra công khai lại trong nhân dân, sau đó lập bằng khoán điền thổ cấp cho các chủ sở hữu
Trớc năm 1940 Hà Nội có diện tích là 12km2 với tổng nhà trong thành phố
là 21.132 nhà trong đó có 14.503 nhà trong nội thành, với tổng diện tích ớc tính là 1.500.000m2 và số dân là 30 vạn dân do đó bình quân là 5m2 /ngời Mỗi thửa đất mỗi ngôi nhà chỉ có một thành phần sở hữu là sở hữu t nhân hoặc sở hữu của Thành phố Hà nội Các chủ sở hữu có nhà cho thuê, cho mợn thì có toàn quyền trong việc định đoạt về các diện tích của ngôi nhà đó
Sau ngày tiếp quản Thủ đô ngày 10/10/1954 tình hình nhà cửa ở Hà Nội nổi lên nhiều vấn đề bề bộn cần đợc giải quyết, mở đầu là việc điều tra nắm lại tình hình nhà ở , đăng ký quản lý các nhà vắng chủ
Để cùng với các tỉnh thành khác trên khắp miền Bắc tiến lên xây dựng CNXH thì bắt đầu từ năm 1958 Thành phố đã tiến hành cải tạo XHCN, trong đó
có việc cải tạo nhà cửa của thành phần CTNTBTD và các hộ t nhân có nhà cho thuê thông qua các chính sách về công t hợp doanh, chính sách cải tạo về nhà ở Cuộc cải tạo XHCN đối với CTNTBTD kéo dài từ 1958-1960 còn cuộc cải tạo về nhà cửa đối với các hộ t nhân có nhà cho thuê đợc bắt đầu từ năm1960 đến 1964
Thông qua các chính sách cải tạo về nhà ở, công t hợp doanh, quản lý nhà vắng chủ đã mở đầu cho việc thống nhất quản lý nhà vắng chủ, nhà cho thuê,…nhà công t hợp doanh, tập trung phần lớn nhà cho thuê vào tay Nhà nớc, hạn chế nhà t nhân cho thuê Qua đó Nhà nớc dần xoá bỏ chế độ ngời bóc lột ngời và thiết lập một quan hệ mới XHCN
Nhng cũng chính thông qua các chính sách này đã làm cho nhà chính sách mang một đặc điểm nổi bật là sự xen kẽ giữa các hình thức sở hữu theo kiểu xôi
đỗ tức là trong một ngôi nhà, một biển số nhà tồn tại nhiều hình thức sở hữu Chính đặc điểm này là mấu chốt gây ra những khó khăn trong quản lý, sử dụng nhà chính sách nói chung cũng nh trong công tác xác lập quyền sở hữu, đăng ký cấp giấy chứng nhận (GCN) quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở
Trang 11(QSHNơ&QSDươ) thuờc dỈng chÝnh sÌch Nọ lẾ nguyàn nhẪn cũa hầu hết cÌc vừ tranh chấp về nhẾ ỡ chÝnh sÌch(tràn 80%).
Do mợi chuyển tử cÈ chế kế hoỈch hoÌ tập trung sang cÈ chế thÞ trởng nàn chụng ta còn gặp nhiều bớ ngớ song Ẽời ngú cÌn bờ cọ trỨnh Ẽờ trong ngẾnh quản
lý nhẾ Ẽất lỈi thiếu rất nhiều nàn cha thấy hết Ẽùc vấn Ẽề phực tỈp, khọ khẨn xung quanh vấn Ẽề về chung Ẽừng sỡ hứu vẾ trong quản lýloỈi nhẾ nẾy gặp rất nhiều khọ khẨn
Trong thởi gian tợi muộn Ẽẩy nhanh Ẽùc cẬng tÌc ẼẨng ký cấp giấy chựng nhận QSHNơ&QSSDươ) thỨ trong quản lý nhẾ Ẽất nọi chung vẾ trong quản lý nhẾ chÝnh sÌch nọi riàng chụng ta cần nhận thực Ẽụng Ẽ¾n về vấn Ẽề nẾy vẾ cọ nhứng chÝnh sÌch , biện phÌp quản lý cho phủ hùp ưẪy lẾ yàu cầu bực thiết Ẽặt ra
Ẽội vợi cÌc cÈ quan quản lý nhẾ Ẽất ỡ Trung Èng cúng nh ThẾnh phộ HẾ Nời
III KhÌi niệm vẾ sỳ cần thiết phải cấp giấy chựng nhận QSHNơ&
QSDươ Ẽội vợi nhẾ chÝnh sÌch
1 KhÌi niệm về giấy chựng nhận QSHNơ& QSDươ
Giấy chựng nhận QSHNơ& QSDươ lẾ chựng th phÌp lý nhÍm xÌc nhận QSHNơ& QSDươ hùp phÌp Ẽùc cấp cho ngởi sÈ hứu nhẾ ỡ vẾ sữ dừng Ẽất ỡ Ẽể
hồ cọ cÈ sỡ phÌp lý thỳc hiện cÌc quyền , nghịa vừ trong quÌ trỨnh sỡ hứu nhẾ ỡ vẾ
sữ dừng Ẽất ỡ cũa hồ theo phÌp luật ,tử Ẽọ hồ yàn tẪm Ẽầu t, cải tỈo nẪng cao hiệu quả sữ dừng cũa ngẬi nhẾ
Do vậy mẾ giấy chựng nhận QSHNơ& QSDươ lẾ chựng th phÌp lý nhÍm xÌc nhận quyền sỡ hứu hùp phÌp Ẽội vợi dỈng nhẾ chÝnh sÌch ,nọ Ẽùc cấp cho ngởi
cọ nhẾ ỡ chÝnh sÌch Ẽể hồ cọ cÈ sỡ phÌp lý thỳc hiện cÌc quyền, nghịa vừ cũa mỨnh Ẽội vợi việc sỡ hứu nhẾ ỡ Ẽọ theo phÌp luật
QuÌ trỨnh tỗ chực thỳc hiện việc cấp giấy chựng nhận QSHNơ& QSDươ cho nhẾ chÝnh sÌch lẾ quÌ trỨnh nhÍm xÌc lập cẨn cự phÌp lý Ẽầy Ẽũ Ẽể giải quyết cÌc quan hệ trong quÌ trỨnh sỡ hứu vẾ sữ dừng nhẾ chÝnh sÌch Ẽể cọ Ẽùc cÌc tẾi liệu cần thiết cho việc cấp giấy chựng nhận QSHNơ& QSDươ cho chũ sỡ hứu
Việc cấp giấy chựng nhận QSHNơ& QSDươ phải Ẽùc dỳa tràn cÈ sỡ lẾ việc ẼẨng ký nhẾ ỡ chÝnh sÌch vẾ phải Ẽùc sỳ quan tẪm cũa ưảng vẾ cÌc cấp chÝnh quyền
Giấy chựng nhận nhận QSHN QSHNơ& QSDươ do cÈ quan quản lý nhẾ
Ẽất ỡ Trung Èng phÌt hẾnh
Trang 12Giấy chựng quyền sỡ hứu nhẾ ỡ vẾ quyền sữ dừng Ẽất ỡ cọ mẫu giộng nh giấy chựng nhận QSHNơ& QSDươ Ẽùc ban hẾnh theo NghÞ ẼÞnh sộ 60/CP ngẾy 5/7/94 Ẽể cấp cho cÌc tỗ chực, hờ gia ẼỨnh, cÌ nhẪn cọ quyền sỡ hứu nhẾ ỡ vẾ quyền sữ dừng Ẽất ỡ tỈi ẼẬ thÞ.
Giấy chựng nhận QSHNơ& QSDươ lẾ mờt chựng th phÌp lý nàn cúng giộng nh bất kỷ cẨn cự phÌp lý nẾo nọ cúng phải Ẽảm bảo cÌc yàu cầu sau:
- Thể hiện Ẽũ, Ẽụng quy cÌch nời dừng cũa giấy chựng nhận(GCN), nời dung khẬng cọ thẬng tin phải Ẽùc gỈch bõ bÍng mờt nÐt ngang(-)
- CÌc nời dung viết tràn giấy phải chÝnh xÌc , thộng nhất vợi ẼÈn ẼẨng ký Ẽ·
Ẽùc duyệt, vợi quy ẼÞnh cấp GCN vẾ vợi sỗ ẼÞa chÝnh
- Tràn trang 2 cũa GCN chì viết mờt kiểu chứ, mờt loỈi mực theo ngẬn ngứ tiếng việt, chứ viết ró rẾng, khẬng sữa chứa
*GCN cọ thể cấp theo tửng thữa Ẽất(mối thữa mờt giấy) hồẨc cọ thể cấp theo hờ(mối hờ mờt giấy ghi tất cả cÌc thữa Ẽất vẾ cÌc nhẾ mẾ chũ Ẽang sữ dừng vẾ sỡ hứu)
2.Sỳ cần thiết cũa việc cấp GCN QSHNơ& QSDươ Ẽội vợi nhẾ ỡ chÝnh sÌch
Nọi Ẽến nhẾ ỡ thỨ chụng ta khẬng thể tÌch rởi nọ vợi Ẽất Ẽai mẾ cừ thể lẾ Ẽất
ỡ Ta Ẽ· biết rÍng Ẽất Ẽai lẾ sản phẩm cũa tỳ nhiàn nhng Ẽổng thởi nọ cúng lẾ sản phẩm cũa lao Ẽờng ,nọ lẾ nguổn cũa cải vẬ củng quý giÌ vẾ lẾ tẾi sản cũa mối quộc gia ưất Ẽai vẾ nhẾ ỡ khẬng chì lẾ nhứng vấn Ẽề cọ ý nghịa về mặt kinh tế mẾ quan ttồng hÈn nọ còn cọ ý nghịa lợn về mặt chÝnh trÞ do Ẽọ sỳ quản lý NhẾ nợc về
Ẽất Ẽai vẾ nhẾ ỡ lẾ mờt sỳ cần thiết khÌch quan trong Ẽọ cẬng tÌc cấp Giấy chựng nhận QSHNơ& QSDươ lẾ mờt nời dung lợn TẨng cởng nẨng lỳc vẾ hiệu quả quản lý nhẾ nợc Ẽội vợi Ẽất Ẽai vẾ nhẾ ỡ Ẽùc b¾t nguổn tử yàu cầu khÌch quan cũa việc sữ dừng hiệu quả, tiết kiệm nguổn tẾi nguyàn Ẽất nhÍm ẼÌp ựng yàu cầu phÌt triển kinh tế x· hời cũa Ẽất nợc vẾ do tÝnh ẼÞnh hợng XHCN ỡ nợc ta quy ẼÞnh Cấp GCN Giấy chựng nhận QSHNơ& QSDươ sé tỈo Ẽiều kiện Ẽể NhẾ nợc cọ thể tập trung thộng nhất trong quản lý Ẽất Ẽai vẾ nhẾ ỡ
Khi mẾ quyền cũa ngởi sữ dừng Ẽất vẾ sỡ hứu nhẾ ỡ cẾng Ẽùc mỡ rờng thỨ QSHNơ& QSDươ cẾng trỡ nàn nhứng tẾi sản quan trồng Ẽội vợi nhứng ngởi cọ
nọ ưặc biệt lẾ trong Ẽiều kiện kinh tế thÞ trởng phÌt triển thỨ cÌc giao dÞch về Ẽất
Ẽai vẾ nhẾ ỡ ngẾy cẾng trỡ nàn sẬi Ẽờng vẾ cọ vai trò quan trồng trong phÌt triển kinh tế Khi Ẽọ thỨ việc cấp GCN QSHNơ& QSDươ Ẽ· trỡ thẾnh Ẽòi hõi tất yếu cũa nhứng sỡ hứu nhẾ ỡ vẾ sữ dừng Ẽất ỡ
Trang 13ưội vợi nhẾ chÝnh sÌch thỨ do Ẽặc Ẽiểm lẾ Ẽan xen giứa nhiều hỨnh thực sỡ hứu vẾ cÈ sỡ nhÍm xÌc ẼÞnh ẼẪu lẾ phần sỡ hứu cũa t nhẪn ẼẪu lẾ phần sỡ hứu cũa NhẾ nợc lẾ rất khọ khẨn nàn thởng xuyàn xảy ra tranh chấp (Ẽặc biệt lẾ nhứng phần diện tÝch phừ), Ẽiều nẾy ảnh hỡng nhiều Ẽến Ẽởi sộng kinh tế vẨn họa, x· hời,
an ninh, trật tỳ, ẼỈo Ẽực x· hời HÈn nứa việc quản lý nhẾ chÝnh sÌch liàn quan…trỳc tiếp Ẽến cÌc chÝnh sÌch cải tỈo nhẾ cữa, CTHD, quản lý nhẾ v¾ng chũ Do…vậy việc cấp GCN QSHNơ& QSDươ cẾng trỡ thẾnh mờt nhu cầu bực thiết Ẽội vợi cả cẬng tÌc quản lý NhẾ nợc vẾ Ẽội vợi cả nhứng ngởi sỡ hứu, sữ dừng nhẾ ỡ chÝnh sÌch
2.1 ưội vợi NhẾ nợc
Cấp GCN QSHNơ& QSDươ lẾ mờt nời dung trong cẬng tÌc quản lý NhẾ nợc về Ẽất Ẽai vẾ nhẾ ỡ ThẬng qua việc cấp GCN QSHNơ& QSDươ vửa giụp cho NhẾ nợc xÌc lập Ẽùc cÈ sỡ phÌp lý cho việc tiến hẾnh cÌc biện phÌp quản lý vửa giụp NhẾ nợc n½m ch¾c Ẽùc tỨnh hỨnh quản lý, sữ dừng vẾ cÌc giao dÞch diễn
ra Ẽội vợi nhẾ ỡ chÝnh sÌch, tử Ẽọ NhẾ nợc n¾m Ẽùc thỳc trỈng về quý nhẾ chÝnh sÌch
CẬng tÌc ẼẨng ký cấp GCN QSHNơ& QSDươ cho nhẾ chÝnh sÌch lẾ mờt nời dung trong cẬng tÌc ẼẨng ký cấp GCN QSHNơ& QSDươ tỈi Ẽo thÞ do Ẽọ Ẽẩy nhanh tiến Ẽờ trong cẬng tÌc cấp GCN QSHNơ& QSDươ cho nhẾ chÝnh sÌch chÝnh lẾ thục Ẽẩy Ẽể sợm hoẾn thẾnh cẬng tÌc xÌc lập quyền sỡ hứu cho nhẾ ỡ tỈi
ẼẬ thÞ
Trong mờt thởi gian dẾi cẬng tÌc quản lý nhẾ Ẽất bÞ buẬng lõng vẾ do sỳ phÌt triển nhẾ ỡ nhiều nẨm trợc ẼẪy cọ sỳ nhận thực khẬng Ẽầy Ẽũ nàn tỨnh trỈng nhẾ ỡ hiện nay cũa HẾ Nời còn rất lờn xờn , trật tỳ kỹ cÈng khẬng Ẽùc Ẽảm bảo TỨnh trỈng cÈi nợi trÌi phÐp vẾ xẪy dỳng khẬng phÐp diễn ra thởng xuyàn dẫn Ẽến lẾm giảm hiệu lỳc cũa cÌc cẬng cừ phÌp luật,tỨnh trỈng tranh chấp, khiếu kiện th-ởng xuyàn xảy ra
ưội vợi nhẾ chÝnh sÌch thỨ do Ẽặc Ẽiểm xen ké giứa sỡ hứu t nhẪn vẾ sỡ hứu NhẾ nợc theo kiểu xẬi Ẽố, mặt khÌc lỈi do cÌc chÝnh sÌch cải tỈo nhẾ ỡ, CTHD, quản lý nhẾ v½ng chũ Ẽ· Ẽể lỈi nhứng lố hỗng lợn trong quản lý nhẾ chÝnh sÌch…nàn vấn Ẽề về nhẾ ỡ chÝnh sÌch còn lờn xờn vẾ phực tỈp hÈn nhiều
Do vậy mẾ ccẬng tÌc ẼẨng ký cấp GCN QSHNơ& QSDươ nọi chung vẾ cẬng tÌc ẼẨng ký cấp giấy chựng nhận quyền sỡ hứu nhẾ ỡ vẾ quyền sữ dừng Ẽất ỡ
Ẽội vợi nhẾ chÝnh sÌch nọi riàng ngẾy cẾng trỡ thẾnh mờt Ẽòi hõi cấp thiết trong
Trang 14cẬng tÌc quản lý nhẾ nợc về Ẽất Ẽai vẾ nhẾ ỡ Nọ nhÍm thiết lập Ẽầy Ẽũ hổ sÈ ẼÞa chÝnh, giụp chÝnh quyền cÌc cấp cọ cÈ sỡ quản lý chặt ché, Ẽầy Ẽũ Ẽội vợi nhẾ Ẽất Cúng tử Ẽọ NhẾ nợc cọ cÌc biện phÌp quản lý, sữ dừng tột nhất Ẽội vợi nhẾ chÝnh sÌch gọp phần vẾo việc phÌt triển nhẾ ỡ, phÌt triển kinh tế x· hời cũa HẾ Nời, gọp phần lẾm thay Ẽỗi bờ mặt cũa HẾ Nời xựng ẼÌng vợi vai trò lẾ thũ ẼẬ cũa Ẽất nợc
vẾ sÌnh kÞp vợi sỳ phÌt triển cũa cÌc ẼẬ thÞ trong khu vỳc vẾ tràn thế giợi
2.2 ưội vợi ngởi sỡ hứu , sữ dừng nhẾ chÝnh sÌch
Khi Ẽùc cấp GCN QSHNơ& QSDươ thỨ ngởi sỡ hứu nhẾ ỡ vẾ sữ dừng Ẽất
ỡ cọ thể yàn tẪm, chũ Ẽờng khai thÌc tột nhất mồi tiềm nẨng cũa ngẬi nhẾ
Trợc hết cúng xuất phÌt tử Ẽặc Ẽiểm cũa nhẾ chÝnh sÌch lẾ cọ sỳ Ẽan xen, lổng ghÐp giứa nhiều hỨnh thực sỡ hứu do Ẽọ sỳ tranh chấp liàn quan Ẽến nhẾ chÝnh sÌch thởng xuyàn xảy ra gẪy ảnh hỡng Ẽến trật tỳ, an toẾn x· hời, vi phỈm
Ẽến cÌc quan hệ tỨnh cảm cũa con ngởi , cọ khi còn dẫn Ẽến cẩ tỨnh trỈng anh em,
hồ hẾng chÐm giết lẫn nhau, kiện từng Ẽa nhau ra toẾ ưẪy lẾ Ẽiều mẾ chỊng ai…muộn
Ậng cha ta Ẽ· nọi “an c lập nghiệp”, do Ẽọ muộn lẾm Ẩn kinh tế, phÌt triển cÌc mặt khÌc cũa con ngởi thỨ trợc hết mối ngởi cần cọ nÈi Ẩn chộn ỡ an toẾn, ỗn
ẼÞnh VỨ vậy quyền cọ chố ỡ an toẾn, ỗn ẼÞnh lẾ quyền chÝnh ẼÌng cũa con ngởi vẾ
Ẽ· Ẽùc phÌp luật quy ẼÞnh, bảo vệ ưiều 62 cũa Hiến phÌp nẨm 1992 cũa nợc Việt Nam cọ quy ẼÞnh “CẬng dẪn cọ quyền cọ nhẾ ỡ NhẾ nợc mỡ rờng việc xẪy dỳng nhẾ ỡ Ẽổng thởi khuyến khÝch, giụp Ẽớ tập thể vẾ cẬng dẪn xẪy dỳng nhẾ ỡ theo quy hoỈch chung, nhÍm tửng bợc thỳc hiện quyền Ẽọ Việc phẪn phội diện tÝch nhẾ ỡ do NhẾ nợc phẪn phội phải cẬng bÍngvẾ hùp lý”
HÈn nứa khi chuyển sang cÈ chế thÞ trởng thỨ mồi thự Ẽều trỡ thẾnh hẾng hoÌ, chÝnh Ẽiều nẾy lẾm cho nền kinh tế thÞ trởng ngẾy cẾng phÌt triển vẾ phÌt triển mỈnh mé Cúng nÍm trong xu thế tất yếu Ẽọ mẾ nhẾ ỡ nọi chung vẾ nhẾ ỡ chÝnh sÌch nọi riàng cúng Ẽặt ra yàu cầu lẾ lẾm sao Ẽể cọ thể thỳc hiện Ẽùc cÌc giao dÞch cọ kiàn quan Ẽến nhẾ ỡ chÝnh sÌch vẾ cÌc giao dÞch nẾy phải Ẽùc phÌp luật bảo vệ Ẽể tử Ẽọ gọp phần thục Ẽẩy sỳ hỨnh thẾnhvẾ phÌt triển thÞ trởng bất
Ẽờng sản ỡ nợc ta nọi chung vẾ ỡ ThẾnh phộ HẾ Nời nọi riàng
Quyền sỡ hứu nhẾ ỡ vẾ quyền sữ dừng Ẽất ỡ lẾ mờt quyền tẾi sản, nọ lẾ mờt
bờ phận cấu thẾnh cũa tẾi sản Quyền sỡ hứu nhẾ ỡ bao gổm cÌc quyền: quyền chiếm hứu, quyền sữ dừng vẾ quyền ẼÞnh ẼoỈt Quyền sỡ hứu tẾi sản phải Ẽùc quy
ẼÞnh trong phÌp luật vẾ Ẽùc phÌp luật bảo vệ Khi tham gia vẾo thÞ trởng bất Ẽờng
Trang 15sản thỨ nọ trỡ thẾnh cÌc hẾng hoÌ bất Ẽờng sản Chì khi nẾo Ẽảm bảo Ẽùc cÌc quyền về tẾi sản thỨ cÌc giao dÞch Ẽọ tràn thÞ trởng mợi Ẽụng phÌp luật , nếu cÌc quyền về tẾi sản khẬng Ẽùc Ẽảm bảo thỨ cÌc giao dÞch cúng khẬng Ẽùc Ẽảm bảo
Ẽặc biệt Ẽội vÈi nhẾ nợc phÌp quyền thỨ quyền tẾi sản phải Ẽùc ghi trong phÌp luật
Do Ẽọ muộn cho cÌc giao dÞch Ẽội vợi nhẾ ỡ nọi chung vẾ Ẽội vợi nhẾ ỡ chÝnh sÌch nọi riàng Ẽùc diễn ra theo Ẽụng phÌp luật vẾ Ẽùc phÌp luật bảo vệ thỨ QSHNơ& QSDươ phải Ẽùc phÌp luậ bảo vệ tực lẾ nhẾ ỡ phải Ẽùc cấp GCN về QSHNơ& QSDươ
NhẾ ỡ lẾ mờt tẾi sản cọ giÌ trÞ lợn nàn mồi ngởi rất quan tẪm tợi tÝnh hùp phÌp cũa tẾi sản nẾy vẾ s½n sẾng bõ ra mờt khoản tiền ẼÌn kể Ẽể Ẽùc thửa nhận tÝnh hùp phÌp cũa tẾi sản Ẽọ, Ẽội vợi mờt ngẬi nhẾ Ẽùc thửa nhận tÝnh hùp phÌp vẾ khẬng xảy ra tranh chấp sé bÌn Ẽùc giÌ cao hÈn rất nhiều so vợi nhứng ngẬi nhẾ t-
Èng tỳ mẾ cha Ẽùc thửa nhận tÝnh hùp phÌp CÌc quyền : Mua bÌn, chuyển nhùng, thửa kế, thế chấp,cho thuà Ẽ… ùc thửa nhận vẾ bảo vệ lẾ cÈ sÈ Ẽể thÞ trởng bất
Ẽờng sản hỨnh thẾnh, phÌt triển vẾ hoỈt Ẽờng mờt cÌch hùp phÌp, tử Ẽọ gọp phần hỨnh thẾnh Ẽổng bờ cÌc loỈi thÞ trởng, gọp phần thục Ẽẩy sỳ phÌt triển kinh tế x· hời vẾ lẾm thay Ẽỗi bờ mặt cũa HẾ Nời
Nh vậy, Ẽựng tràn cả giÌc Ẽờ quản lý nhẾ nợc vẾ xÐt tràn cả gọc Ẽờ ngởi sỡ hứu thỨ việc cấp GCN về QSHNơ& QSDươ Ẽội vợi nhẾ chÝnh sÌch Ẽều lẾ Ẽòi hõi khÌch quan vẾ lẾ mờt nhu cầu bực thiết nhÍm quản lý tập trung thộng nhất Ẽội vợi nhẾ ỡ , tử Ẽọ tỈo Ẽiều kiện cho ngởi sỡ hứuvẾ sữ dừng nhẾ chÝnh sÌch cọ Ẽiều kiện chũ Ẽờng trong việc khai thÌc, sữ dừng tột nhất ngẬi nhẾ cũa mỨnh ưổng thởi nọ còn gọp phần thục Ẽẩy sỳ hỨnh thẾnh vẾ phÌt triển thÞ trởng bất Ẽờng sản ỡ nợc ta
IV CÈ sỡ phÌp lý cũa việc ẼẨng ký cấp GCN QSHNơ& QSDươ Ẽội vợi nhẾ chÝnh sÌch
CẬng tÌc ẼẨng ký cấp GCN QSHNơ& QSDươ Ẽội vợi nhẾ chÝnh sÌch lẾ nÍm trong cẬng tÌc ẼẨng ký cấp GCN QSHNơ& QSDươ Ẽội vợi nhẾ ỡ ẼẬ thÞ
ưể thỳc hiện cẬng tÌc kà khai Ẽ¾ng ký cấp cấp GCN QSHNơ& QSDươ Ẽội vợi nhẾ ỡ ẼẬ thÞ ChÝnh phũ Ẽ· ra NghÞ ẼÞnh sộ 60/CP ngẾy 5/7/1994 vẾ NghÞ ẼÞnh
sộ 45/CP ngẾy 3/8/1996 cũa ChÝnh phũ về xÌc lập quyền sỡ hứu nhẾ ỡ vẾ quyền sữ dừng Ẽất ỡ tỈi ẼẬ thÞ nhÍm Ẽảm bảo thỳc hiện cÌc chÝnh sÌch cũa NhẾ nợc về nhẾ ỡ , Ẽất ỡ ẼẬ thÞ mờt cÌch chặt ché , chÝnh xÌc vẾ cọ hiệu quả , Ẽổng thởi ẼÌp ựng nguyện vồng chÝnh ẼÌng cũa cÌc tỗ chực, cÌ nhẪn , hờ gia ẼỨnh trong việc sỡ hứu nhẾ ỡ vẾ sữ dừng Ẽất ỡ
Trang 16ưể nẪng cao hiệu quả trong quÌ trỨnh triển khai thỳc hiện cẬng tÌc kà khai
ẼẨng ký cấp giấy chựng nhận QSHNơ& QSDươ tràn ẼÞa bẾn ThẾnh phộ HẾ Nời thỨ ThẾnh phộ Ẽ· ra Quyết ẼÞnh sộ 3564/Qư-UB ngẾy 16/9/1997 về việc ban hẾnh
“ quy ẼÞnh kà khai ẼẨng ký nhẾ ỡ, Ẽất ỡ , cấp GCN QSHNơ& QSDươ tỈi ẼẬ thÞ ThẾnh phộ HẾ Nời” vẾ gần ẼẪy nhất UBND ThẾnh phộ lỈi ra Quyết ẼÞnh sộ 69/1999/Qư-UB ngẾy 18/8/1999 về việc ban hẾnh sữa Ẽỗi “quy ẼÞnh kà khai ẼẨng
ký nhẾ ỡ, Ẽất ỡ , cấp GCN QSHNơ& QSDươ tỈi ẼẬ thÞ ThẾnh phộ HẾ Nời”
VỨ nhẾ ỡ chÝnh sÌch bao gổm rất nhiều loỈi, Ẽùc hỨnh thẾnh tử nhiều nguổn khÌc nhau, do nhiều Ẽầu mội quản lý vẾ nọ liàn quan Ẽến cÌc chÝnh sÌch cải tỈo nhẾ ỡ,CTHD, quản lý nhẾ v¾ng chũ nàn Ẽể cừ thể hoÌ việc kà khai ẼẨng ký nhẾ…
ỡ, Ẽất ỡ ,cấp quy ẼÞnh kà khai ẼẨng ký nhẾ ỡ, Ẽất ỡ , cấp GCN QSHNơ& QSDươ
Ẽội vợi nhẾ ỡ chÝnh sÌch thỨ ỡ cấp Trung Èng cúng nh ThẾnh phộ Ẽ· ban hẾnh mờt
sộ vẨn bản hợng dẫn cừ thể Ẽội vợi tửng loỈi nhẾ nh: NghÞ quyết sộ UBTVQH10 ngẾy20/8/1998 cũa Uỹ ban Thởng vừ Quộc hời về giao dÞch dẪn sỳ
58/1998/NQ-về nhẾ ỡ Ẽùc xÌc lập trợc ngẾy 1/7/1991(gồi t¾t lẾ NghÞ quyết sộ 58) trong Ẽọ cọ quy ẼÞnh Ẽội vợi nhẾ v¾ng chũ; NghÞ ẼÞnh sộ 25/Nư-CP cũa chÝnh phũ về phÈng thực trả nhẾ , giÌ cho thuà nhẾ ỡ khi cha trả lỈi nhẾ vẾ thũ từc xÌc lập quyền sỡ hứu nhẾ ỡ Ẽùc quy ẼÞnh tỈi NghÞ quyết sộ58 ;Ẽể triển khai NghÞ ẼÞnh sộ 25/Nư-CP
ỡ tràn thỨ UBND ThẾnh phộ lỈi ban hẾnh Quyết ẼÞnh sộ41/2001/Qư-UB ngẾy 15/6/2001
1 ưội tùng Ẽùc cấp GCN QSHNơ& QSDươ chÝnh sÌch
CÌc Ẽội tùng Ẽùc cấp GCN QSHNơ& QSDươ chÝnh sÌch bao gổm nhứng ngởi
cọ Ẽũ Ẽiều kiện ẼẨng ký nhẾ ỡ vẾ Ẽất ỡ thuờc diện chÝnh sÌch
Trong quÌ trỨnh kế khai ẼẨng ký nhẾ ỡ chÝnh sÌch , cÌc Ẽội tùng ẼẨng ký cọ thể
Ẽùc cấp GCN mợi hoặc Ẽùc chựng nhận tràn GCN Ẽ· Ẽùc cấp nh sau:
Trang 171.1 CÌc trởng hùp Ẽùc cấp GCN QSHNơ& QSDươ chÝnh sÌch
- CÌc Ẽội tùng sỡ hứu nhẾ ỡ chÝnh sÌch Ẽũ Ẽiều kiện Ẽùc ẼẨng ký trong lần
ẼẨng ký ban Ẽầu
- Diện tÝch nhẾ ỡ chÝnh sÌch mợi Ẽùc NhẾ nợc giao, cho thuà hoặc mợi chuyển
Ẽỗi, chuyển nhùng, thửa kế quyền sỡ hứu nhẾ ỡ vẾ quyền sữ dừng Ẽất ỡ thuờc dỈng chÝnh sÌch tử cÌc Ẽội tùng khÌc trong quÌ trỨnh ẼẨng ký biến Ẽờng nhẾ ỡ
- Thay GCN mợi theo quy ẼÞnh cũa Tỗng cừc ưÞa chÝnh
1.2.Việc chựng nhận biến Ẽờng tràn GCN quyền sỡ hứu nhẾ ỡ chÝnh sÌch Ẽ· cấp Ẽùc thỳc hiện khi Ẽội tùng cọ GCN Ẽùc ẼẨng ký biến Ẽờng khi cọ thay Ẽỗi
về cÌc mặt:
- Thay Ẽỗi mừc ẼÝch sữ dừng nhẾ ỡ
- Thay Ẽỗi hỨnh thể khi xẪy dỳng lỈi, xẪy dỳng thàm, sữa chứa nhẾ ỡ
- Thay Ẽỗi giảm bợt diện tÝch Ẽ· Ẽùc cấp khi NhẾ nợc thu hổi, chuyển Ẽỗi, chuyển nhùng, thửa kế quyền sỡ hứu nhẾ ỡ vẾ quyền sữ dừng Ẽất ỡ dỈng chÝnh sÌch cho cÌc Ẽội tùng khÌc
1.3 Chựng nhận tỨnh trỈng Ẽang thế chấp hoặc thẬi thế chấp quyền sỡ hứu nhẾ ỡ vẾ quyền sữ dừng Ẽất ỡ thuờc dỈng chÝnh sÌch; chựng nhận tỨnh trỈng
Ẽang cho ngởi khÌc thuà hoặc thẬi cho thuà QSHNơ& QSDươ chÝnh sÌch
2 ưiều kiện cấp
*Khi ngởi sữ dừng nhẾ ỡ , Ẽất ỡ cọ mờt trong cÌc giấy tở sau ẼẪy thỨ Ẽùc xÐt cấp GCN:
- Quyết ẼÞnh giao Ẽất , cho thuà Ẽất Ẽể lẾm nhẾ ỡ cũa cÈ quan NhẾ nợc cọ thẩm quyền quy ẼÞnh trong phÌp luật về Ẽất Ẽai
- Nhứng giấy tở Ẽùc cÈ quan NhẾ nợc cọ thẩm quyền giao Ẽất, cho thuà Ẽất
Ẽể lẾm nhẾ ỡ cấp trong quÌ trỨnh thỳc hiện cÌc chÝnh sÌch về Ẽất Ẽai qua cÌc thởi
kỷ cũa NhẾ nợc VNDCCH, NhẾ nợc CHXHCNVN mẾ ngởi Ẽùc giao Ẽất, thuà Ẽất vẫn sữ dừng liàn từc tử Ẽọ Ẽến nay
2.1 Nhứng giấy tở về Ẽất ỡ do cÈ quan cọ thẩm quyền cũa NhẾ nợc
VNDCCH, NhẾ nợc CHXHCNVN cấp bao gổm:
- GCN quyền sỡ hứu, sữ dừng Ẽất ỡ cũa Chũ tÞch Uỹ ban hẾnh chÝnh ThẾnh phộ cấp trong thởi kỷ cải cÌch ruờng Ẽất
- Quyết ẼÞnh giao, cấp Ẽất ỡ cũa UBND ThẾnh phộ hoặc quyết ẼÞnh giao, cấp
Ẽất ỡ cũa UBND quận, huyện, cÈ quan nhẾ Ẽất, xẪy dỳng cấp theo uỹ quyền cũa UBND ThẾnh phộ tử trợc khi cọ Luật Ẽất Ẽai nẨm 1993
Trang 18- Giấy chựng nhận quyền sỡ hứu hoặc sữ dừng Ẽất Ẽai chÝnh thực hoặc tỈm thởi do cÈ quan NhẾ nợc cọ thẩm quyền cấp hoặc cọ tàn trong sỗ ẼÞa chÝnh hùp lệ; khẬng cọ tranh chấp
- Giấy tở về quyền sỡ hứu nhẾ theo quy ẼÞnh cũa thẬng t 47/BXD ngẾy 5/9/1989 vẾ thẬng t 02/BXD-ưT ngẾy29/4/1992 cũa Bờ xẪy dỳng Ẽến trợc ngẾy 5/7/1994 mẾ trong giÌ nhẾ Ẽ· tÝnh Ẽến giÌ Ẽất ỡ cũa nhẾ Ẽọ
- Giấy tở về thửa kế, cho tặng nhẾ Ẽất Ẽ· Ẽùc UBND cấp cọ thẩm quyền xÌc nhận vẾ khẬng cọ tranh chấp
- Giấy tở mua bÌn, chuyển nhùng nhẾ ỡ Ẽ· Ẽùc ẼẨng ký trợc bỈ sang tàn Ẽỗi chũ hoặc Ẽùc cÌc cÈ quan cọ thẩm quyền xÌc nhận lẾ nhẾ Ẽất cọ nguổn gộc hùp phÌp
- Bản Ìn cọ hiệu lỳc thi hẾnh cũa ToẾ Ìn về việc giải quyết tranh chấp nhẾ ỡ g¾n liền vợi quyền sữ dừng Ẽất hoặc quyết ẼÞnh cũa cÈ quan NhẾ nợc cọ thẩm quyền giải quyết tranh chấp Ẽất Ẽai khẬng thuờc diện Ẽ· giao cho ngởi khÌc sữ dừng do thỳc hiện cÌc chÝnh sÌch cũa NhẾ nợcVNDCCH, NhẾ nợc CHXHCNVN
về nhẾ ỡ
2.2 Chũ sữ dừng Ẽất, sỡ hứu nhẾ cọ nhứng giấy tở sau về Ẽất ỡ do cÈ quan cọ
thẩm quyền cũa chế Ẽờ cú cấp, hiện Ẽang sữ dừng nhẾ Ẽất Ẽọ, nhẾ Ẽất Ẽọ khẬng cọ tranh chấp, khẬng thuờc diện Ẽ· giao cho ngởi khÌc sữ dừng
do thỳc hiện cÌc chÝnh sÌch cũa NhẾ nợcVNDCCH, NhẾ nợc CHXHCNVN về nhẾ ỡ:
- BÍng khoÌn Ẽiền thỗ
- TrÝch lừc, trÝch sao bản Ẽổ Ẽiền thỗ, bản Ẽổ phẪn chiết thữa, chựng thỳc
ẼoỈn mỈi Ẽ· thÞ thỳc, ẼẨng Ẽiền sang tàn tỈi vẨn phòng trỡng khế, ty Ẽiền ẼÞa,nhẾ trợc bỈ
- Giấy tở mua bÌn sang nhùng Ẽất ỡ cọ nguổn gộc hùp phÌp Ẽùc cÈ quan
ẼÈng thởi cÌc cấp xÌc nhận
- ưÈn xin thuà Ẽất ỡ cũa NhẾ nợc Ẽùc cÈ quan ẼÈng thởi xÌc nhận
- Giấy cũa Ty Ẽiền ẼÞa chựng nhận Ẽất ỡ do chÝnh quyền cú cấp
*Ngởi sỡ hứu nhẾ , sữ dừng Ẽất cọ giấy tở hùp lệ vợi tàn chÝnh chũ , khi
Ẽ-ùc cấp GCN QSHNơ& QSDươ phải nờp lệ phÝ cấp GCN vẾ thuế nhẾ Ẽất
3 Thẩm quyền vẾ trÌch nhiệm cũa cÌc cấp trong việc kà khai ẼẨng ký cấp GCN QSHNơ& QSDươ Ẽội vợi nhẾ chÝnh sÌch
Trang 19- Uỹ ban nhẪn dẪn cấp phởng tiếp nhận hổ sÈ Sau khi nhận Ẽùc ẼÈn xin xÌc nhận lập quyền sỡ hứu nhẾ ỡ vẾ cấp giấy chựng nhận quyền sỡ hứu nhẾ ỡ chÝnh sÌch do cÌc hờ, cÌc cÌ nhẪn, tỗ chực, cÈ quan yàu cầu thỨ UBND phởng phải
cọ trÌch nhiệm:
*+ XÌc nhận cÌc giao dÞch về nhẾ ỡ chÝnh sÌch
+ Chựng nhận cÌc diện tÝch lẾm thàm, nhẾ ỡ xẪy mợi(nếu cọ)
+ Chựng nhận nhứng ngởi cọ quyền thửa kế nhẾ ỡ (nếu lẾ thửa kế nhẾ ỡ)+ XÌc nhận ngởi quản lý, sữ dừng nhẾ v¾ng chũliàn từc tử 30 nẨm trỡ nàn
kể tử ngẾy b¾t Ẽầu quản lý Ẽến trợc ngẾy 1/1/1999(ngẾy NghÞ quyết 58/1998 cọ hiệu lỳc)
+XÌc nhận tỨnh trỈng cọ tranh chấp hay khẬng cọ tranh chấp QSHNơ& QSDươ
*XÌc nhận hờ khẩu thởng trụ cũa chũ xin xÌc lập quyền sỡ hứu nhẾ ỡ vẾ cấp giấy chựng nhận
*lẾm thũ từc trÝch sao bản Ẽổ ẼÞa chÝnh(nếu cọ bản Ẽổ ẼÞa chÝnh) hoặc xÌc nhận vẾo hổ sÈ ký thuật thữa Ẽất do ẼÈn vÞ cọ t cÌch phÌp nhẪn lập(Ẽội vợi nÈi cha
cọ bản Ẽổ ẼÞa chÝnh) nÈi cọ nhẾ ỡ xin xÌc lập quyền sỡ hứu vẾ cấp Giấy chựng nhận
- Do tÝnh phực tỈp cũa loỈi nhẾ chÝnh sÌch mẾ UBND cấp quận khẬng cọ thẩm quyền cấp giấy chựng nhận Ẽội vợi nhẾ chÝnh sÌch
- Sỡ TẾi nguyàn MẬi trởng vẾ NhẾ Ẽất lẾ cÈ quan tiếp nhận vẾ thừ lý hổ sÈ Sau khi thẩm ẼÞnh vẾ hoẾn thẾnh hổ sÈ Sỡ TẾi nguyàn MẬi trởng vẾ NhẾ Ẽất trỨnh UBND ThẾnh phộ quyết ẼÞnh cấp GCN
- Việc thừ lý hổ sÈ Ẽội vợi nhẾ chÝnh sÌch Ẽùc giao cho phòng chÝnh sÌch
- Việc giải quyết hổ sÈ trong phòng chÝnh sÌch Ẽùc giao cho mờt cÌn bờ
cừ thể trong phòng chÞu trÌch nhiệm Khi giải quyết xong thỨ cÌn bờ thừ lý trỨnh ỡng phòng Ẽể trỡng phòng bÌo cÌo giÌm Ẽộc
tr Sau khi nhận Ẽùc tở trỨnh cũa Sỡ TẾi nguyàn MẬi trởng vẾ NhẾ
Ẽất,UBND ThẾnh phộ xem xÐt ra quyết ẼÞnh xÌc lập quyền sỡ hứu nhẾ ỡ vẾ cấp giấy chựng nhận
4 Hổ sÈ xin cấp
4.1 ưội vợi nhẾ ỡ v¾ng chũ thỳc hiện quy ẼÞnh tỈi NghÞ quyết sộ 58/1998 cũa
Uỹ ban Thởng vừ Quộc hời
Trang 20a Trởng hùp xÌc lập quyền sỡ hứu cho nhứng ngởi cọ quyền thửa kế nhẾ v¾ng chũ thỨ hổ sÈ gổm cọ:
- ưÈn xin cấp GCN QSHNơ& QSDươ cọ xÌc nhận cũa UBND phởng về diện tÝch xin cấp GCN cọ hay khẬng cọ tranh chấp, khiếu kiện(theo mẫu)
- Tở khai nhẾ ỡ , Ẽất ỡ
- Hổ sÈ ký thuật thữa Ẽất do CẬng ty ẼÞa chÝnh thỳc hiện
- Hổ sÈ hiện trỈng nhẾ do ẼÈn vÞ cọ t cÌch phÌp nhẪn thỳc hiện
- XÌc nhận cũa UBND phòng về hờ khẩu thởng trụ cũa nhứng ngởi thửa kế
- Chựng nhận cũa UBND phởng về việc ngởi lẾm ẼÈn lẾ ngởi thửa kế hùp phÌp cũa ngởi cọ quyền sỡ hứu Ẽội vợi nhẾ ỡ v¾ng chũ Ẽọ sau khi Ẽ· niàm yết cẬng khai
07 ngẾy tỈi trừ sỡ UBND phởng nÈi cọ nhẾ ỡ Ẽọ Nếu cọ tranh chấp phải cọ trÝch lừc bản Ìn hoặc quyết ẼÞnh cũa ToẾ Ìn Ẽ· cọ hiệu lỳc phÌp luật
- CÌc giấy tở cọ liàn quan(bản chÝnh)
- Tở khai nhẾ ỡ , Ẽất ỡ
- Hổ sÈ ký thuật thữa Ẽất do CẬng ty ẼÞa chÝnh thỳc hiện
- Hổ sÈ diện trỈng nhẾ do ẼÈn vÞ cọ t cÌch phÌp nhẪn thỳc hiện
- XÌc nhận cũa UBND phòng về hờ khẩu thởng trụ cũa nhứng ngởi lẾ bộ, mẹ,
vù, chổng, con cũa chũ sỡ hứu nhẾ v¾ng chũ Ẽọ
- CÌc giấy tở cọ liàn quan(bản chÝnh)
c Trởng hùp xÌc lập quyền sỡ hứu cho nhứng ngởi Ẽang quản lý,sữ dừng nhẾ ỡ v¾ng chũ, hổ sÈ gổm cọ:
- ưÈn xin cấp GCN QSHNơ& QSDươ cọ xÌc nhận cũa UBND phởng về diện tÝch xin cấp GCN cọ hay khẬng cọ tranh chấp, khiếu kiện(theo mẫu)
- Tở khai nhẾ ỡ , Ẽất ỡ
- Hổ sÈ ký thuật thữa Ẽất do CẬng ty ẼÞa chÝnh thỳc hiện
- Hổ sÈ diện trỈng nhẾ do ẼÈn vÞ cọ t cÌch phÌp nhẪn thỳc hiện
Trang 21- XÌc nhận cũa UBND phòng về hờ khẩu thởng trụ cũa nhứng ngởi Ẽang quản
lý, sữ dừng nhẾ v¾ng chũ Ẽọ
- XÌc nhận cũa UBND phởng về việc ngởi lẾm ẼÈn Ẽ· quản lý,sữ dừng nhẾ v¾ng chũ liàn từc 30 nẨm trỡ làn kể tử ngẾy b¾t Ẽầu quản lý, sữ dừng Ẽến ngẾy 1/1/1999 sau khi Ẽ· niàm yết cẬng khai 07 ngẾy tỈi trừ sỡUBND phởng nÈi cọ nhẾ
ỡ Ẽọ vẾ tỈi nhẾ ỡ Ẽọ
- CÌc giấy tở liàn quan(bản chÝnh)
4.2 ưội vợi dỈng nhẾ NhẾ nợc Ẽ· thỳc hiện chÝnh sÌch về quản lý nhẾ Ẽất vẾ
chÝnh sÌch cải tỈo XHCN liàn quan Ẽến nhẾ Ẽất thỨ hổ sÈ gổm :
- ưÈn xin cấp GCN QSHNơ& QSDươ cọ xÌc nhận cũa UBND phởng về diện tÝch xin cấp GCN cọ hay khẬng cọ tranh chấp, khiếu kiện(theo mẫu)
- Tở khai nhẾ ỡ , Ẽất ỡ
- Hổ sÈ ký thuật thữa Ẽất do CẬng ty ẼÞa chÝnh thỳc hiện
- Hổ sÈ diện trỈng nhẾ do ẼÈn vÞ cọ t cÌch phÌp nhẪn thỳc hiện
- CÌc giấy tở liàn quan(bản chÝnh)
- Giấy uỹ quyền (do phòng cẬng chựng NhẾ nợc lập) trong trởng hùp Ẽổng sỡ hứu chũ hoặc thửa kế cha chia
- Giấy khai nhận di sản thửa kế cọ xÌc nhận cũa UBND phởng Ẽội vợi trởng hùp Ẽùc thửa kế nhẾ ỡ
5 TrỨnh tỳ kà khai ẼẨng ký cấp GCN quyền sỡ hứu nhẾ ỡ vẾ quyền sữ dừng
Ẽất ỡ Ẽội vợi nhẾ chÝnh sÌch
5.1.Tỗ chực thỳc hiện kà khai ẼẨng ký.
- UBND phởng phÌt hẾnh mẫu ẼÈn ẼẨng ký, hợng dẫn vẾ tỗ chực cho chũ sỡ hứu kà khai ẼẨng ký nhẾ ỡ, Ẽất ỡ
- Chũ sỡ hứu nhẾ ỡ vẾ sữ dừng Ẽất ỡ dỈng chÝnh sÌch thỳc hiện việc kà khai
Ẽầy Ẽũ , ró rẾng nời dung theo mẫu quy ẼÞnh, sao chừp cÌc giấy tở cọ liàn quan về nhẾ Ẽất vẾ nờp hổ sÈ tỈi UBND phởng, thÞ trấn
- UBND phởng tiếp nhận hổ sÈ kà khai ẼẨng ký cũa cÌc chũ sỡ hứu nhẾ ỡ vẾ
sữ dừng Ẽất ỡ , kiểm tra nời dung kà khai vẾ vẾo sỗ kà khai ẼẨng ký Ẽể thỳ`c hiện cẬng tÌc quản lý
5.2.Lập hổ sÈ xin xÌc lập quyền sỡ hứu nhẾ ỡ vẾ quyền sữ dừng Ẽất ỡ.
Nhứng cÌ nhẪn, cÈ quan, tỗ chực cọ Ẽũ Ẽiều kiện theo quy ẼÞnh muộn lẾm thũ từc xin xÌc lập quyền sỡ hứu nhẾ ỡ vẾ cấp GCN phải nờp ẼÈn theo quy ẼÞnh tỈi UBND phởng
Trang 22Sau khi tiếp nhận hồ sơ UBND phờng thành lập hội đồng đăng ký nhà ở, đất
ở theo quy định để kiểm tra và phân loại hồ sơ kê khai đăng ký Việc phân loại hồ sơ đợc tiến hành nh sau:
- Hội đồng đăng ký nhà ở cấp phờng có trách nhiệm xác nhận cho từng hồ sơ về diện tích nhà ở, đất ở, nguồn gốc và thời điểm sử dụng đất, ranh giới, mốc giới sử dụng, tình trạng tranh chấp hoặc khiếu nại về nhà đất
- Hội đồng lập biên bản phân loại hồ sơ: UBND phờng lập danh sách các hồ sơ đăng ký của nhà chính sách kèm theo hồ sơ kê khai đăng ký và chuyển lên Sở Tài nguyên Môi trờng và Nhà đất hoặc đề nghị chủ trực tiếp nộp hồ sơ tại Sở Tài nguyên Môi trờng và Nhà đất để Sở thẩm định và trình UBND Thành phố xét cấp GCN
- Trớc khi các hồ sơ đợc chuyển lên Sở Tài nguyên Môi trờng và Nhà đất thì tron g thời hạn 10 ngày kể từ ngày nhận đợc đơn xin xác lập quyền sở hữu nhà ở
và cấp giấy chứng nhận UBND phờng phải niêm yết công khai kết quả phân loại
hồ sơ tại trụ sở và thông báo cho nhân dân trong địa phơng biết Các trờng hợp có khiếu nại thì Hội đồng kê khai đăng ký nhà ở phải tổ chức thẩm tra, xác minh và lập biên bản chuyển lên cơ quan Nhà nớc có thẩm để xử lý theo quy định
5.3.Tiếp nhận, xác minh và thẩm định hồ sơ xin xác lập quyền sở hữu nhà ở và cấp giấy chứng nhận.
Sở Tài nguyên Môi trờng và Nhà đất là cơ quan tiếp nhận và thụ lý hồ sơ:
- Hồ sơ đợc nộp tại bộ phận tiếp nhận hồ sơ và trả kết quả giải quyết thủ tục hành chính(gọi tắt là bộ phận tiếp nhận hồ sơ hành chính)
- Sau khi tiếp nhận hồ sơ Sở Tài nguyên Môi trờng và Nhà đất tiến hánh các công việc sau:
+ Thẩm tra hồ sơ, xác định thửa đất theo số thửa, tờ bản đồ mới với số thửa ,
tờ bản đồ cũ để xác định biển số nhà, vị trí , diện tích xin cấp GCN
+ Đối chiếu vị trí, diện tích xin cấp GCN với hồ sơ gốc hiện đang lu giữ tại
Sở Tài nguyên Môi trờng và Nhà đất, kiểm tra thực địa để xác định diện tích xin cấp GCN đủ điều kiện đợc cấp GCN Nếu không đủ điều kiện thì trả lại hồ sơ và thông báo bằng văn bản cho đơng sự biết rõ lý do, hoặc yêu cầu bổ sung hồ sơ (nếu thiếu)
+ Trờng hợp đợc thừa kế nhà ở nếu ngời có đơn xin cấp GCN có giấy khai nhận di sản thừa kế hoặc khớc từ quyền thừa kế thì Sở Tài nguyên Môi trờng và Nhà đất có văn bản gửi báo Hà Nội mới đề nghị cho đăng 3 số báo liên tiếp và gửi
Trang 23UBND phờng nơi có nhà ở đề nghị niêm yết tại trụ sở UBND phờng trong thời hạn
30 ngày(thời gian đăng báo không tính vào thời gian giải quyết của Sở)
+ Trờng hợp diện tích xin cấp giấy chứng nhận là diện tích xây dựng trái phép, không phép thì Sở Tài nguyên Môi trờng và Nhà đất có văn bản gửi UBND quận(huyện) xử lý việc xây dựng trái phép, không phép
+ Hoàn chỉnh hồ sơ , lập tờ trình báo cáo UBND Thành phố về việc xác lập quyền sở hữu nhà ở và cấp GCN cho ngời đợc công nhận có quyền sở hữu nhà ở
5.4 Quyết định xác lập quyền sở hữu nhà ở và cấp GCN.
Trong thời hạn 07 ngày kể từ ngày nhận đợc tờ trình của Sơ Tài Nguyên Môi trờng và Nhà đất, UBND Thành phố xem xét ra quyết định xác lập quyền sở hữu nhà ở và cấp GCN cho ngời đợc công nhận có quyền sở hữu nhà ở
5.5 Thực hiện nghĩa vụ tài chính.
+ Trong thời hạn 05 ngày kể từ ngày UBND Thành phố ra quyết định xác lập quyền sở hữu nhà ở và cấp GCN, Sở Tài nguyên Môi trờng và Nhà đất phải có thông báo cho đơng sự đến nhận quyết định và thực hiện các khoản nghĩa vụ với Nhà nớc trớc khi nhận GCN
+ Kể từ ngày nhận đợc thông báo ngời đợc cấp GCN phải đến cơ quan thuế
để xác định số tiền phải nộp Sau 03 ngày kể từ ngày nhận đợc hồ sơ cơ quan thuế phải có trách nhiệm thông báo cho ngời nộp biết trong tổng số tiền phải nộp và tổ chức thu nộp ngân sách
+ Trờng hợp ngời đợc cấp GCN có đơn xin chậm nộp các khoản nghĩa vụ tài chính đối với Nhà nớc thì Sở Tài nguyên Môi trờng và Nhà đất xác nhận các khoản chậm nộp vào GCN , thực hiện theo Thông t liên tịch số 1442/1999/ TTLT-TCĐC-BTC ngày 21/9/1999 của Tổng cục Địa chính và Bộ Tài chính
*Các trờng hợp có đơn xin chậm nộp các khoản nghĩa vụ tài chính mà muốn thực hiện các giao dịch về nhà ở đó thì trớc hết phải thanh toán hết các khoản chậm nộp đó
- Sở Tài nguyên Môi trờng và Nhà đất hớng dẫn UBND phờng hoàn thành
hồ sơ địa chính sau khi cấp GCN theo quy định của pháp luật
Trang 24*Các trờng hợp có các giấy tờ gốc về nhà đất theo quy định đợc cấp đổi GCN thay cho giấy chứng nhận cũ Khi đó chủ nhà có thể nộp trực tiếp hồ sơ tại tại Sở Tài nguyên Môi trờng và Nhà đất, trong thời gian 30 ngày kể từ ngày nhận
đủ hồ sơ hợp lệ Sở có trách nhiệm thẩm định hồ sơ trình UBND Thành phố cấp GCN
V.Các nhân tố ảnh hởng đến việc cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở thuộc diện chính sách
1 Nhân tố khách quan
1.1 Nguồn gốc của đất đai và sự hình thành của nhà ở chính sách.
- Đất đai của chúng ta có nguồn gốc phức tạp: đất đai ở nớc ta đợc chuyển
từ hình thức đa sở hữu sang chế độ sở hữu duy nhất là sở hữu toàn dân đã gây ra nhiều khó khăn trong quản lý và sử dụng nhà đất đặc biệt là trong việc xử lý các vấn đề tồn đọng từ trong quá khứ về đất đai
- Thông qua việc thực hiện các chính sách cải tạo nhà cửa, Công t hợp doanh, quản lý nhà vắng chủ đã để lại một lỗ hổng lớn đối với việc quản lý nhà…chính sách
- Cơ cấu quỹ nhà chính sách rất đa dạng, phức tạp Nó đợc hình thành từ nhiều nguồn với nhiều đầu mối quản lý khác nhau
- Do bối cảnh lịch sử hình thành đã quy định đặc điểm nổi bật của nhà chính sách là sự xen kẽ giữa nhiều hình thức sở hữu
*Chính do các yếu tố trên đặc biệt là do có sự chung đụng giữa nhiều hình thức sở hữu nên thờng xảy ra tranh chấp trong việc sở hữu, sử dụng nhà chính sách, mà các tranh chấp khiếu kiện này rất khó giải quyết do không có đủ căn cứ pháp lý nên đã gây ra những khó khăn trong việc xác lập quyền sở hữu nhà ở và cấp GCN đối với nhà chính sách Do vậy có thể nói đây là yếu tố tác động mạnh nhất đến việc cấp GCN quyền sở hữu cho nhà ở chính sách
1.2 Chuyển từ cơ chế cũ sang cơ chế thị trờng.
Khi chuyển từ cơ chế Kế hoạch hoá sang cơ chế thị trờng có sự quản lý của Nhà nớc theo định hớng XHCN thì có rất nhiều vấn đề đặt ra và cần giải quyết, trong khi chúng ta lại thiếu kiến thức, thiếu kinh nghiệm trong việc giải quyết các vấn đề mà cơ chế thị trờng đặt ra, đặc biệt là vấn đề làm sao để vừa quản lý đợc nền kính tế thị trờng song lại có thể tạo điều kiện cho các đơn vị có thể chủ động trong vấn đề sản xuất kinh doanh
Trang 25Trong một thời gian dài bao cấp do có sự nhận thức không đúng đắn trong việc phát triển nhà ở nên đơn thuần chỉ dựa vào khả năng của Nhà nớc, cha phát huy đợc khả năng của nhân dân Khi chuyển sang cơ chế thị trờng thì không còn
có sự bao cấp trong vấn đề nhà ở nữa nhng do vẫn cha thích ứng với điều kiện mới nên trong quá trình phát triển nhà ở vẫn còn có sự trông chờ vào sự bao cấp của Nhà nớc
Trong cơ chế thị trờng thì mọi thứ đều trở thành hàng hoá, điều này cũng tác động ngợc trở lại làm cho nền kinh tế thị trờng ngày càng phát triển Đất đai và nhà ở cũng không nằm ngoài quy luật này Cùng với sự phát triển của nền kinh tế thì các giao dịch trên thị trờng nhà đất ngày càng trở nên sôi động với diễn biến rất phức tạp Đặc biệt là khi các quyền của ngời sở hữu nhà ở và sử dụng đất ngày càng đợc mở rộng và đợc pháp luật bảo vệ đã tạo điều kiện thúc đẩy sự hình thành
và phát triển của thị trờng bất động sản ở nớc ta nói chung và ở Hà Nội nói riêng
2 Nhân tố chủ quan
2.1 Từ phía quản lý nhà nớc
a) Quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất đai và nhà ở
- Quy hoạch sử dụng đất đai và nhà ở là việc các cơ quan Nhà nớc có thẩm quyền bố trí, sắp xếp các loại đất đai và nhà ở cho các đối tợng sử dụng theo phạm vi thời gian và không gian nhất định với mục đích phục vụ tốt nhất cho mục tiêu phát triển kinh tế xã hội của đất nớc hay một địa phơng
từ đó cho phép sử dụng hợp lý, tiết kiệm và hiệu quả nhất các yếu tố đất
đai và nhà ở xứng đáng với vai trò, vị trí và tiềm năng của chúng
- Thông qua quy hoạch Nhà nớc có thể kiểm soát và theo dõi tình hình sử dụng đất đai, nhà ở từ đó Nhà nớc kịp thời ngăn chặn tình trạng sử dụng lãng phí, không đúng mục đích, phạm vi quy hoạch đồng thời đa ra đợc các biện pháp, giải pháp hữu hiệu nhằm xử lý các trờng hợp vi phạm
- Quy hoạch và kế hoạch sử dụng đất đai và nhà ở là căn cứ quan trọng trong việc sử dụng đất đai và xây dựng nhà ở Nó là công cụ quản lý Nhà nớc có tính pháp lý cao, nhằm cỡng chế các đối tợng phải tuân theo và chỉ
đợc sử dụng trong phạm vi cho phép Đây cũng là căn cứ, là cơ sở để Nhà nớc quản lý đất đai, nhà ở đồng thời giải quyết các tranh chấp, vớng mắc diễn ra trong quá trình quản lý và sử dụng nhà đất
Trang 26- Quy hoỈch lẾ cẬng cừ Ẽặc biệt Ẽùc dủng Ẽể hợng việc sữ dừng Ẽất Ẽai vẾ nhẾ ỡ nhÍm phÌt triển lẪu dẾi, bền vứng
- NhỨn vẾo quy hoỈch, kế hoỈch sữ dừng nhẾ Ẽất cũa mờt ẼÞa phÈng ta cọ thể thấy Ẽùc bờ mặt cũa nọ trong tÈng lai
- ưội vợi HẾ Nời- thũ ẼẬ cũa Ẽất nợc cọ vai trò Ẽặc biệt quan trồng cả về chÝnh trÞ, kinh tế, vẨn hoÌ x· hời, khoa hồc ký thuật, y tế giÌo dừc, giao lu quộc tế Do Ẽọ sỳ phÌt triển cũa HẾ Nời sé ảnh h… ỡng Ẽến cả Ẽất nợc vẾ
ảnh hỡng Ẽến sỳ nhỨn nhận cũa bỈn bè quộc tế Ẽội vợi Việt Nam ChÝnh vỨ thế mẾ quy hoỈch sữ dừng Ẽất Ẽai vẾ xẪy dỳng nhẾ ỡ cũa HẾ Nời cọ tầm quan trồng Ẽặc biệt
- CẬng tÌc sữ dừng Ẽất Ẽai cọ vai trò quan trồng trong quản lý NhẾ nợc về
Ẽất Ẽai vẾ nhẾ ỡ, Ẽặc biệt nọ ảnh hỡng rất lợn Ẽến việc kà khai ẼẨng ký, cấp giấy chựng nhận QSHNơ &QSDươ VỨ trong việc xÌc lập QSHNơ
&QSDươ vẾ cấp giấy chựng nhận phải Ẽặc biệt quan tẪm tợi yếu tộ phủ hùp vợi quy hoỈch Nọ lẾ Ẽiều kiện quan trồng cần xem xÐt trong trởng hùp cấp giấy chựng nhận, hùp thực hoÌ nhẾ Ẽất khi thiếu Ẽiều kiện Ẽể cấp giấy chựng nhận
Vậy quy hoỈch, kế hoỈch sữ dừng Ẽất Ẽai vẾ nhẾ ỡ Ẽọng vai trò quan trồng trong việc quản lý NhẾ nợc về nhẾ Ẽất nọi chung vẾ trong việc cấp giấy chựng nhận QSHNơ &QSDươ nọi riàng
b) CẬng tÌc Ẽiều tra, Ẽo ẼỈc, khảo sÌt lập bản Ẽổ ẼÞa chÝnh
Mờt vấn Ẽề quan trồng trong kà khai ẼẨng ký cấp giấy chựng nhận QSHNơ &QSDươ lẾ phải cọ vẨn bản xÌc ẼÞnh mộc giợi, ranh giợi, hỨnh thể, kÝch thợc, diện tÝch cũa thữa Ẽất, ngẬi nhẾ Kết quả cũa việc Ẽiều tra, Ẽo ẼỈc, khảo sÌt
sé lập nàn bản Ẽổ ẼÞa chÝnh ưẪy lẾ cÈ sỡ khoa hồc, lẾ cẨn cự cho việc cấp giấy chựng nhận QSHNơ &QSDươ theo Ẽụng hiện trỈng vẾ chũ sỡ hứu, sữ dừng Nếu cẬng tÌc Ẽiều tra, Ẽo ẼỈc, khảo sÌt, lập bản Ẽổ ẼÞa chÝnh khẬng chÝnh xÌc sé dẫn
Ẽến việc cấp giấy chựng nhận sai hiện trỈng sữ dừng, tử Ẽọ kÐo theo hẾng loỈt cÌc vấn Ẽề về
tranh chấp khiếu kiện QSHNơ &QSDươ ảnh hỡng Ẽến trật tỳ, an ninh x· hời, ẼỈo
Ẽực, gia phong…
c) ChÝnh sÌch thuế vẾ phÝ liàn quan Ẽến Ẽất Ẽai vẾ nhẾ ỡ
Trang 27TẾi chÝnh lẾ cẬng cừ Ẽể cÌc Ẽội tùng sữ dừng Ẽất Ẽai vẾ nhẾ ỡ thỳc hiện nghịa vừ vẾ trÌch nhiệm cũa hồ Ẽội vợi NhẾ nợc Nọ lẾ cẨn cự quan trồng giụp NhẾ nợc thỳc hiện quyền bỨnh ẼỊng giứa cÌc Ẽội tùng sữ dừng Ẽất Ẽai vẾ nhẾ ỡ, thẬng qua cẬng cừ tẾi chÝnh NhẾ nợc thục Ẽẩy cÌc tỗ chực, cÌ nhẪn sữ dừng nhẾ
Ẽất mờt cÌch hùp lý, tiết kiệm vẾ cọ hiệu quả TẾi chÝnh còn lẾ cẬng cừ cÈ bản Ẽể NhẾ nợc tẨng nguổn thu cho ngẪn sÌch
Mặc dủ vợi vai trò quan trồng nh vậy nhng hiện nay chụng ta vẫn cha thỳc
sỳ sữ dừng vẾ phÌt huy hết hiệu quả cũa nọ Ẽặc biệt lẾ cÌc khoản thu tẾi chÝnh xung quanh việc cấp giấy chựng nhận QSHNơ &QSDươ ưội vợi Ẽất ỡ vẾ nhẾ ỡ
ẼẬ thÞ lẾ nhứng tẾi sản cọ giÌ trÞ rất lợn thỨ cÌc khoản thu nẾy tÌc Ẽờng mỈnh Ẽến cẬng tÌc xÌc lập QSHNơ &QSDươ, cấp giấy chựng nhận Hiện nay cÌc khoản thu chÝnh Ẽội vợi việc cấp giấy chựng nhận lẾ: Thuế chuyển quyền sữ dừng Ẽất = 4% giÌ trÞ quyền sữ dừng Ẽất; phÝ trợc bỈ lẾ 1%giÌ trÞ nhẾ vẾ Ẽất Vợi giÌ trÞ nhẾ vẾ
Ẽất nh hiện nay ỡ cÌc thẾnh phộ vẾ thÞ x· nọi chung vẾ thẾnh phộ HẾ Nời nọi riàng thỨ sộ tiền nẾy làn tợi hẾng trẨm triệu Ẽổng Do Ẽọ cọ thể nọi ẼẪy cúng lẾ mờt trong nhứng nhẪn tộ cọ tÝnh chất quyết ẼÞnh tợi việc kà khai ẼẨng ký cấp giấy chựng nhận QSHNơ &QSDươ Ẽặc biệt lẾ ỡ nhứng ẼẬ thÞ lợn nh HẾ nời, ThẾnh phộ HCM lẾ nhứng nÈi mẾ giÌ trÞ cũa nhẾ vẾ Ẽất lẾ rất lợn.…
d) TrỨnh Ẽờ cũa cÌn bờ quản lý NhẾ nợc về Ẽất Ẽai vẾ nhẾ ỡ
Do chuyển tử cÈ chế cú sang cÈ chế thÞ trởng nàn cọ rất nhiều vấn Ẽề cần giải quyết trong khi Ẽời ngú cÌn bờ quản lý lỈi thiếu vẾ yếu về trỨnh Ẽờ chuyàn mẬn do thiếu kinh nghiệm vẾ cha Ẽùc ẼẾo tỈo mờt cÌch hệ thộng ưiều nẾy Ẽ· gẪy
ra nhứng trỡ ngỈi khẬng nhõ cho chụng ta trong cẬng tÌc quản lý NhẾ nợc nọi chung vẾ Ẽặc biệt trong ngẾnh quản lý nhẾ Ẽất nọi riàng Mờt bờ phận lợn cÌn bờ quản lý vẫn quen vợi nề lội lẾm việc trong cÈ chế cú- chế Ẽờ kế hoỈch hoÌ quan liàu, bao cấp, Ìp Ẽặt Do vậy mẾ mờt sộ chũ trÈng cũa chụng ta cha Ẽùc cừ thể hoÌ nh: vấn Ẽề sỡ hứu toẾn dẪn lẾ gỨ? Thế nẾo lẾ chũ Ẽờng tỗ chực tràn thÞ trởng bất
Ẽờng sản? CÌc vẨn bản quản lý NhẾ n… ợc về Ẽất Ẽai vẾ nhẾ ỡ ban hẾnh tuy nhiều song nhiều nời dung lỈi chổng chÐo, nhiều nời dung còn bÞ buẬng lõng trong quản
lý gẪy ra nhứng khọ khẨn, vợng m¾c trong quÌ trỨnh triển khai thỳc hiện ưội vợi việc cấp giấy chựng nhận QSHNơ &QSDươ do khẬng n¾m ró Ẽùc quyền hỈn vẾ trÌch nhiệm cũa mỨnh trong việc cấp giấy chựng nhận nàn cọ rất nhiều giấy chựng nhận QSHNơ &QSDươ Ẽ· Ẽùc cấp ra sai thẩm quyền gẪy ra nhứng khọ khẨn, phực tỈp trong việc giải quyết cÌc tranh chấp, khiếu nỈi liàn quan Ẽến nhẾ vẾ Ẽất
Trang 282.2 Nhận thực cũa chũ sỡ hứu nhẾ ỡ vẾ quyền sữ dừng Ẽất ỡ Ẽội vợi việc cấp GCN QSHNơ &QSDươ
ưội vợi việc cấp giấy chựng nhận QSHNơ &QSDươ thỨ nhận thực cũa cÌc chũ sỡ hứu nhẾ ỡ vẾ sữ dừng Ẽất ỡ Ẽội vợi việc cấp giấy chựng nhận nẾy lẾ rất quan trồng Khi nhận thực Ẽùc vai trò, ý nghịa cũa việc cấp giấy chựng nhận Ẽội vợi nhẾ ỡ vẾ Ẽất ỡ cũa hồ thỨ hồ sé tỳ giÌc vẾ chũ Ẽờng trong việc kà khai ẼẨng ký nhÍm xÌc lập quyền sỡ hứu cũa hồ Ẽội vợi nhẾ ỡ Do vậy việc kà khai ẼẨng ký
ẼẨng ký cấp giấy chựng nhận QSHNơ &QSDươ cần cọ sỳ quan tẪm chì ẼỈo cũa cÌc cấp, cÌc ngẾnh Ẽổng thởi phải biết phội hùp vợi cÌc cÈ quan truyền thẬng nhÍm nẪng cao việc tuyàn truyền, giÌo dừc, phỗ biến việc kà khai ẼẨng ký cấp giấy chựng nhận Ẽến tửng tỗ dẪn phộ, tửng hờ gia ẼỨnh Qua Ẽọ hồ sé thấy rÍng nhở việc kà khai ẼẨng ký cấp giấy chựng nhận mẾ cÌc quyền cũa hồ về nhẾ vẾ Ẽất
sé Ẽùc phÌp luật bảo vệ, cÌc giao dÞch cũa hồ về nhẾ Ẽất cũa hồ tràn thÞ trởng sé
Ẽ-ùc Ẽảm bảo vẾ giÌ trÞ nhẾ Ẽất cũa hồ tràn thÞ trởng sé ẼẼ-ùc tẨng làn rất nhiều ưổng thởi hồ cúng thấy rÍng qua việc kà khai ẼẨng ký cấp giấy chựng nhận sé giụp cho NhẾ nợc trong việc quản lý tập trung thộng nhất nhẾ ỡ vẾ Ẽất ỡ, ỗn ẼÞnh x· hời
ưội vợi nhẾ chÝnh sÌch thỨ do bội cảnh lÞch sữ ra Ẽởi, do cÌc chÝnh sÌch về cải tỈo về nhẾ ỡ, cải tỈo CTHD, chÝnh sÌch quản lý nhẾ v½ng chũ Ẽ· Ẽể lỈi nhứng…vấn Ẽề tổn Ẽồng rất khọ giải quyết trong quản lý, sữ dừng nhẾ ỡ chÝnh sÌch nàn việc giÌo dừc, tuyàn truyền Ẽể chũ sỡ hứu, sữ dừng nhẾ ỡ chÝnh sÌch thay Ẽỗi nhận thực cũa hồ Ẽội vợi việc kà khai ẼẨng ký cấp giấy chựng nhận lẾ vẬ củng quan trồng Ẽể hồ tham gia tÝch cỳc vẾo cẬng tÌc nẾy, tử Ẽọ hồ sé gọp phần cờng tÌc vợi nhẾ nợc trong việc thÌo gớ, giải quyết dần nhứng dần nhứng vợng m¾c trong quản
lý, sữ dừng nhẾ ỡ chÝnh sÌch Ẽặc biệt lẾ trong cẬng tÌc kà khai ẼẨng ký cấp giấy chựng nhận QSHNơ &QSDươ Ẽội vợi nhẾ ỡ chÝnh sÌch
Vậy nhứng nhẪn tộ ảnh hỡng Ẽến việc cấp giấy chựng nhận QSHNơ
&QSDươ xuất phÌt tử cả nhứng nhẪn tộ chũ quan vẾ nhứng nhẪn tộ khÌch quan Tràn ẼẪy lẾ nhứng nhẪn tộ chÝnh ảnh hỡng Ẽến cẬng tÌc kà khai ẼẨng ký cấp giấy chựng nhận Ẽội vợi nhẾ ỡ vẾ Ẽất ỡ ưể nẪng cao hiệu quả cũa cẬng tÌc cấp giấy chựng nhận Ẽội vợi nhẾ ỡ nọi chung vẾ Ẽội vợi nhẾ ỡ chÝnh sÌch nọi riàng chụng ta cần Ẽi sẪu phẪn tÝch, ẼÌnh giÌ tửng nhẪn tộ Ẽể thấy ró Ẽùc sỳ tÌc Ẽờng cũa tửng nhẪn tộ vẾ tử Ẽọ cọ chụng ta cọ Ẽùc cÌc biện phÌp, chÝnh sÌch cho phủ hùp vợi tửng giai ẼoỈn, tửng hoẾn cảnh, tửng trởng hùp cừ thể Ẽể cẬng tÌc cấp giấy chựng
Trang 29nhận đối với nhà ở nói chung và đối với nhà ở chính sách nói riêng ngày càng có
đợc những chuyển biến tích cực
Trang 30Chơng II Thực trạng công tác cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyến sử dụng đất ở thuộc diện chiính
sách trên địa bàn thành phố hà nội
I Bối cảnh lịch sử và điều kiện tự nhiên của Thành phố Hà Nội
liên quan đến sự hình thành của nhà ỏ chính sách
1.Bối cảnh lịch sử dẫn đến sự hình thành của nhà ở chính sách
Nhận thấy rõ vị thế của, tầm quan trọng của Thành phố Hà Nội trong hệ thống bóc lột của mình nên ngay dới thời Pháp thuộc Thành phố Hà Nội đã đợc thực dân Pháp và chính quyền cũ quan tâm xây dựng, phát triển để trở thành một
đô thị trung tâm Trong thời gian này việc quản lý nhà đất đợc tổ chức, quản lý thực hiện theo các văn bản đã đợc chính quyền Pháp ban hành thống nhất trên toàn cõi Đông Dơng và theo các chính sách về nhà đất của chính quyền Bảo Đại Ngay
từ năm 1927 chế độ quản thủ điền thổ đã đợc ban hành và thực hiện tại Hà Nội dựa trên các số liệu thu thập đợc thông qua việc đo đạc địa chính, tổ chức điều tra, khảo sát trên thực và các tài liệu thu thập đợc trong nhân dân Dựa trên các số liệu thu thập đợc các cơ quan quản lý về đất đai đã thiết lập lên hệ thống Bằng khoán
điền thổ để cấp cho các chủ sở hữu Đây là một trong những căn cứ pháp lý đầu tiên nhằm chứng minh tính hợp pháp đối với nhà đất của các chủ sở hữu, sử dụng nhà ỏ, sử dụng đất ở nhằm phục vụ công tác kê khai đăng ký, xác lập quyền sở hữu nhà ở, cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở
Hà Nội trớc năm 1940 có tổn diện tích là 12 km2, khi đó toàn Thành phố
có 21.132 ngôi nhà trong đó số nhà nằm trong nội thành là 14.530 với diện tích ớc tính là 1.500.000 m2 và số dân vào khoảng 300.000 ngời do đó nhà ở bình quân thời kỳ này của Hà Nội vào khoảng 5 m2/ngời Khi đó mỗi thửa đất, mỗi ngôi nhà trên địa bàn Thành phố hà Nội chỉ có duy nhất một thành phần sở hữu là sở hữu t nhân hoặc sở hữu của Thành phố Hà Nội Quyền sử dụng và số phận pháp lý của từng mảnh đất, từng ngôi nhà đều nằm trong tay của ngời sở hữu nó tức là các chủ
sở hữu nhà có toàn quyền quyết định về các phần diện tích của ngôi nhà trong các quan hệ cho thuê, cho ở nhờ, mua bán, cho tặng …
Trang 31Từ sau ngày giải phóng Thủ đô, các cơ quan quản lý Nhà nớc về nhà đất ở Trung ơng cũng nh chính quyền Thành phố đã có nhiều chính sách về quản lý và cải tạo nhà cửa nhằm kịp thời giải quyết các vấn đề đặt ra đối với nhà ở lúc bấy giờ Cũng chính trên co sở các chính sách đó đã tạo nên các diện nhà chính sách khác nhau Nhà chính sách bao gồm nhiều loại nh nhà vắng chủ, nhà công t hợp doanh, nhà cải tạo, nhà ngời Hoa, nhà quản lý theo Thông t 73/TTg Mỗi loại này
đợc hình thành tại những thời điểm khác nhau và gắn với những hoàn cảnh lịch sử
cụ thể liên quan đến các chính sách của Nhà nớc về quản lý, cải tạo nhà cửa
a Nhà vắng chủ.
Sau ngày tiếp quản Thủ đô 10/10/1954 bên cạnh nhiều mặt khó khăn, bề bộn khác về kinh tế xã hội, an ninh trầt tự, thì tình hình nhà cửa ở Hà Nội cũng nổi lên nhiều vấn đề bề bộn, khó khăn cần giải quyết Một mặt hàng trăm cơ quan, hàng nghìn cán bộ, hàng vạn gia đình nờm nợp trở về yêu cầu nơi làm việc, tìm kiếm chỗ ở, đòi lại nhà cửa bị ngời khác chiếm dụng trong khi đi vắng, nhiều cuộc trao đổi thoả thuận tự phát giữa các cơ quan, cá nhân, hộ gia đình với các chủ có nhà cho thuê, cho mợn cho ở nhờ mà thành phố không hớng dẫn, kiểm soát nổi thì mặt khác lại diễn ra sự ra đi hấp tấp vội vàng của hàng vạn ngời hoặc có quan hệ thân nhân với những ngời làm việc cho chính quyền cũ, chính quyền Pháp hoặc là những ngời kinh doanh lớn có máu mặt của thành phố trong đó có cả các thành phần lao động, công chức cũ bị sự dụ dỗ, đe doạ lung lạc của các phần tử xấu bỏ…lại nhà cửa hoặc chuyển dịch vội vã nhà cho những ngời thân thích để xuống Hải Phòng hoặc đi vào Nam hoặc ra nớc ngoài
Đợc sự giúp đỡ của nhân dân chính quyền đã thu xếp đợc cho nhiều hộ dân cha có nhà ở, mới ở vùng kháng chiến về vào các diện tích nhà vắng chủ bị bỏ trống, vận động nhân dân nhờng nhà cho cán bộ, cơ quan sử dụng, hàng trăm tr-ờng hợp có diện tích lớn, trong đó có những nhà cho mợn không lấy tiền thuê Tr-
ớc tình hình nhà vắng chủ nh vậy thành phố đã nhanh chóng có chỉ thị và triển khai việc kiểm kê nhà vắng chủ Lúc đầu phát hiện có 4355 nhà trong đó có 779 nhà ngoại kiều, sau đó tăng lên 4866 nhà trong đó có 1481 nhà ngoại kiều Nhiều nhà còn để nguyên đồ đạc, giờng tủ và các phơng tiện sinh hoạt khác, thành phố tiến hành quản lý ngay 1491 nhà ngời Việt, 1037 nhà ngoại kiều trong đó đa phần
đã có cơ quan hoặc nhân dân vào sử dụng Nhà nớc đã tiến hành thu xếp, hợp thức hoá chỗ ở cho khoảng 2 vạn hộ với gần 8 vạn ngời Số nhà còn lại thành phố đã
Trang 32cấp giấy chứng nhận quản lý nhà vắng chủ cho các thân nhân của các chủ sở hữu
đi vắng từ đó xuất hiện dạng nhà vắng chủ tự quản
Nh vậy trong 2 năm 1954-1955 số nhà vắng chủ của Hà Nội đã tăng lên rất nhanh Cuối 1955 đã thống kê đợc 4866 nhà vắng chủ trong đó cho nhân dân thuê 2629 nhà với khoảng 20 vạn hộ( gần 80vạn ngời) và giao cho t nhân(trực hệ với chủ sở hữu) quản lý 2237 nhà Sự hình thành của loại nhà vắng chủ đã khởi
đầu cho một mảng chính sách lớn về nhà cửa- dạng nhà vắng chủ(đi nam là chủ yếu) và nó vẫn còn kéo dài cho đến bây giờ Cũng chính từ đây đã khởi đầu về việc Nhà nớc đứng ra quản lý nhà cho thuê trực tiếp với nhân dân với ngời sử dụng-một công việc đầy mới mẻ cha có kinh nghiệm của chính quyền dân chủ nhân dân Từ bối cảnh ra đời này đã để lại bao nhiêu vấn đề khó khăn cần giải quyết và hậu quả của nó còn kéo dài đến ngày nay đối với nhà chính sách
b Nhà cải tạo và nhà công t hợp doanh
Ngay sau ngày hoà bình lập lại trên Miền Bắc nớc ta, dới sự lãnh đạo của Đảng và Nhà nớc cuộc Cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân chuyển sang cuộc Cách mạng Xã hội chủ nghĩa Đây là một sự phát triển tất yếu, vớ sự lựa chọn này đã mở ra cho miền Bắc một trang sử mới đó là thời kỳ quá độ đi lên CNXH Dới sự lãnh đạo của Đảng, Cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân chuyển sang cuộc Cách mạng XHCN Nhiệm vụ cơ bản của Miền Bắc lúc này là phải đẩy mạnh cuộc Cách mạng XHCN để làm hậu phơng vững chắc phục vụ cho nhiệm vụ giải phóng Miền Nam thống nhất nớc nhà Do xuất phát điểm của chúng ta trong thời kỳ quá độ đi lên CNXH là rất thấp với sự què quặt về kinh tế, không có sự cân
đối giữa các ngành, cơ sở vật chất bị tàn phá nặng nề, tiền đề vật chất cho xã hội mới là hầu nh cha có.Trớc tình hình đó thì nhiệm vụ trọng tâm trớc mắt của Miền Bắc đợc xác định là đẩy mạnh cuộc cải tạo XHCN đối với các thành phần kinh tế cá thể của nông dân, thợ thủ công, cuộc cải tạo XHCN đối với thành phần kinh tế
t nhân trong đó đặc biệt chú trọng tới việc cải tạo đối với thành phần kinh tế T bản
t nhân và cuộc cải tạo đối với những ngời có nhiều nhà cho thuê Cùng với các cuộc cải tạo đó thì chúng ta phaỉ ra sức xây dựng, phát triển thành phần kinh tế quốc doanh để nó xứng đáng trở thành lực lợng lãnh đạo đối với toàn bộ nền kinh
tế quốc dân
*Ngay từ năm 1958 thành phố Hà Nội đã bắt đầu tiến hành cuộc cải tạo XHCN đối với CTNTBTD, chuộc lại và trả dần t liệu sản xuất của giai cấp t sản
Trang 33dân tộc Cuộc cải tạo này nhằm dần xoá bỏ quan hệ sản xuất TBCN trong các…lĩnh vực công nghiệp, thơng nghiệp, vận tải các cuộc cải tạo CTNTBTD hầu hết…
đều có đụng chạm đến nhà đất gây nên những xáo trộn lớn trong quản lý và sử dụng nhà đất Tại cuộc cải tạo này có 1586 chủ tham gia học tập trong đó có 344 chủ đã đa 59882m2 với 55.438 m2 chính và 4.444 m2 phụ của 373 ngôi nhà thuộc
sở hữu của họ vào CTHD với Nhà nớc
Vậy sau khi Miền Bắc dành đợc hoà bình thì Đảng và Nhà nớc ta đã lựa chọn con đờng đa Miền Bắc tiến lên CNXH Đây là sự lựa chọn của lịch sử là kết quả tất yếu của cuộc Cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân và phù hợp với xu thế của thời đại Song chúng ta đi lên CNXH trong điều kiện hết sức khó khăn: Trải qua hàng nghìn năm đô hộ của phơng Bắc và gần 100 năm dới ách thống trị của thực dân Pháp đã làm cho cơ sở vật chất kỹ thuật, cơ sở hạ tầng bị tàn phá nặng nề, kinh tế què quặt Do vậy để xây dựng đợc phơng thức sản xuất mới XHCN thì chúng ta phải huy động đợc mọi nguồn lực hiện có trong nhân dân với tinh thần
đó thành phố Hà Nội đã thực hiện cuộc cải tạo công thơng nghiệp, kêu gọi ngời dân đa tài sản của mình để cùng với Nhà nớc tiến hành sản xuất kinh doanh trong
đó nhà cửa là phần tài sản có giá trị lớn, từ đó hình thành nên dạng nhà công t hợp doanh
*ở miền Bắc nớc ta, dới chế độ cũ thì nhà cửa làm một phơng tiện, một công cụ bóc lột của giai cấp bóc lột đối với nhân dân lao động Chủ có nhà cho thuê phần đông là những nhà T sản công thơng nghiệp, địa chủ, quan lại, sĩ quan Nguỵ cũ, những viên chức cũ đợc bọn thống trị u đãi Trong đó cũng có một số chủ có nhiều nhà cho thuê không thuộc thành phần bóc lột, nhng hầu hết những nhà họ có đều có nguồn gốc bóc lột của ông cha để lại hoặc do mua đợc rẻ trong tình hình rối ren Những chủ nhà có nhà cho thuê ở địa vị kinh tế của mình thì ngoài việc họ chiếm hữu diện tích ở rộng rãi, đầy đủ tiện nghi, họ còn lợi dụng tình trạng khan hiếm nhà thờng xuyên và nghiêm trọng nên họ đã tìm đủ mọi thủ
đoạn bóc lột ngời lao động thông qua đầu cơ, tăng giá thuê nhà liên tục, đuổi nhà, cấu kết với bọn trung gian, mối lái hòng bắt ngời thuê đặt cọc trớc, bắt lễ lạt, biếu xén, giỗ tết, làm không công hoặc cho thuê cả những gầm cầu thang, buồng để đồ
đạc, và những chỗ ẩm thấp, thiếu ánh sáng, thiếu không khí tình trạng nhiều nhà…cho thuê đã quá cũ kỹ nhng chủ nhà cho thuê đã lấy tiền mà không sửa chữa là một hiện tợng phổ biến làm cho nhà càng xuống cấp và luôn luôn đe doạ đến sự an toàn của những ngời sống dới các ngôi nhà đó
Trang 34Bằng việc cho thuê nhà, chủ nhà đã bòn rút và tớc đoạt một phần thu nhập quan trọng của ngời lao động Từ sau ngày hoà bình lập lại, chính quyền ta
đã có một số biện pháp nhằm quản lý nhà tại các thành phố, thị xã và đã thu đợc một số kết quả Tuy chủ nhà không còn công khai đối xử tàn tệ với ngời đi thuê
nh trớc nữa song họ vẫn tiếp tục đầu cơ, tăng giá thuê, lấy tiền đặt cọc, cấu kết với bọn trung gian nhất là tìm đủ mọi cách trốn tránh thi hành chính sách của Nhà…nớc nh bán chạy nhà, chia gia tài, kéo họ hàng đến ở để thu tiền thuê ngầm để trốn thuế Những chính sách của các cơ quan Nhà nớc đã áp dụng trong thời gian trớc
đó còn thiếu sót và đến lúc này không còn phù hợp nữa Từ đó đặt ra yêu cầu là phải tích cực cải tạo quan hệ giữa chủ nhà cho thuê nhà vơí ngời đi thuê
Trớc tình hình chung đó thì đến năm 1960 Thành phố Hà Nội tiến hành cuộc cải tạo đối với những ngời có nhiều nhà cho thuê Cuộc cải tạo này nhằm xoá
bỏ chế độ ngời bóc lột ngời trong quan hệ cho thuê nhà, góp phần xoá bỏ quan hệ sản xuất cũ, xây dựng quan hệ sản xuất mới XHCN Những nhủ nhà có nhiều nhà cho thuê thuộc diện phải cải tạo sau khi đã giao những nhà cho thuê theo quy định cho Nhà nớc quản lý thì dựa theo tinh thần của chính sách khi đó mà Nhà nớc để lại cho chủ nhà một phần diện tích hợp lý để ở và phần diện tích để lại đó hoàn toàn thuộc sở hữu của họ
Cuộc cải tạo XHCN đối với những ngời có nhiều nhà cho thuê kéo dài từ năm 1960-1964 và theo số liệu thống kê trên hồ sơ đang lu trữ thì toàn Thành phố
có 1897 chủ có nhà cho thuê, cho thuê nhà đã kê khai giao qua Nhà nớc quản lý
4562 ngôi nhà với diện tích là 624.550 m2
c Nhà quản lý theo Thông t 73/TTg
Loại nhà này xuất hiện sau khi ra đời Thông t số 73/TTg ngày 7/7/1962 của Thủ tớng chính phủ quy định về việc quản lý đất t nhân cho thuê, đất vắng chủ, đất bỏ hoang ở nội thành, nội thị
Đất ở đô thị chủ yếu là dùng để phục vụ nhu cầu về xây dựng cơ bản, mở mang đô thị, phát triển kinh tế nhng lúc đó một số t nhân vẫn còn chiếm hữu đất
để cho thuê, bóc lột, một số khác lại chiếm hữu bất hợp pháp một số đất công, đất vắng chủ để cho thuê, tự sử dụng và mua đi bán lại Việc cho thuê và quản lý đất…không hợp pháp của t nhân nh vậy đã gây trở ngại đến đời sống của ngời dân, ngời lao động đi thuê đất, ảnh hởng đến việc xây dựng, mở mang thành phố Hình…
Trang 35thức bóc lột về cho thuê đất nh vậy là không phù hợp trong giai đoạn Cách mạng XHCN ở Miền Bắc nớc ta.
Trớc tình hình đó đòi hỏi Nhà nớc phải tiến hành việc quản lý toàn bộ đất
đai ở đô thị Trớc mắt là phải quản lý đất cho thuê của t nhân, đất vắng chủ, đất bỏ hoang để xoá bỏ tàn d bóc lột lạc hậu về đất đai, chấm dứt tình trạng chiếm hữu không hợp pháp về các loại đất công, đất vắng chủ, góp phần thuận lợi cho sự nghiệp xây dựng XHCN ở thành thị Sự ra đời của Thông t 73/TTg ngày 7/7/1962 của Thủ tớng Chính phủ nhằm vào các yêu cầu đó Cùng với sự ra đời của thông t này đã khởi đầu cho việc quản lý một loại nhà chính sách mới ở các thành phố, thị xã nói chung và ở Hà nội nói riêng đó là loại nhà chính sách quản lý theo thông t 73/TTg
Đùng một cái lại có sự chỉ đạo từ trên thay đổi chủ trơng không cho ngời Hoa bán nhà gây nên tình trạng dở dang về mặt chính sách quản lý, giải quyết rất phức tạp kéo dài đến tận ngày nay Theo số liệu thu thập lúc đó có 1237 hộ Hoa có nhà t nhân bỏ lại với diện tích bằng 260099 m2 từ đây lại xuất hiện thêm một dạng nhà vắng chủ mới của ngời Hoa trong đó không ít trờng hợp đã bán sang tay cho ngời Việt nhng không đợc sang tên
ở thành phố Hà nội thì nhà ngời Hoa đợc xếp vào một trong các loại nhà vắng chủ còn ở các thành phố khác thì loaị nhà này đợc liệt kê vào loại nhà của những ngời xuất cảnh hợp pháp hoặc không hợp pháp
Theo số liệu thống kê đã rà soát năm 1995 hiện có 215 ngôi nhà quản lý theo các văn bản về quản lý nhà của ngời Hoa ra nớc ngoài trong giai đoạn từ
1978 đến 1979
Tóm lại thì nhà chính sách bao gồm nhiều loại : nhà vắng chủ, nhà CTHD, nhà cải tạo, nhà ngời Hoa Mỗi loại nhà lại đợc phân ra thành nhiều loại nhỏ khác
Trang 36nhau Sự hình thành của từng loại nhà chính sách thờng gắn với các chính sách của Nhà nớc về quản lý và cải tạo nhà cửa, nó gắn cùng với cả lịch sử vào các thời
điểm nhất định
2.Điều kiện tự nhiên
Thành phố Hà nội là thủ đô của nớc cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam,
Hà nội nằm ở trung tâm đồng bằng Bắc Bộ, giới hạn trong khoảng toạ độ địa lý là
200 54' đến 21022' vĩ độ Bắc 105042' đến 106002' kinh độ Đông
- Phía bắc giáp Bắc Ninh, Thái Nguyên
- Phía đông giáp Hng Yên
- Phía nam giáp Hà Tây
- Phía tây giáp Hà TâyThành phố Hà nội có bề dày lịch sử rất đáng tự hào với gần 1000 năm Thăng Long Ngay từ xa xa nơi đây đã là nơi đóng đô của nhiều thời đại phong kiến, là trung tâm văn hoá, kinh tế, chính trị của cả nớc
Trớc đây Hà nội gồm có 4 quận nội thành: Hoàn Kiếm, Hai Bà Trng, Đống
Đa, Ba Đình với diện tích là 40 km2, 83 phờng, 109 xã cùng với sự phát triển kinh
tế xã hội của Hà nội, với tốc độ đô thị hoá diễn ra rất nhanh thì số quận nội thành của Hà nội cũng đợc tăng lên và cho đến nay gồm có 9 quận nội thành : Hoàn Kiếm, Hai Bà Trng, Đống Đa, Ba Đình, Tây Hồ, Thanh Xuân, Cầu Giấy, Hoàng mai, Long Biên
Hà nội nằm trong vùng châu thổ sông Hồng với điạ hình đẹp, bằng phẳng ít phức tạp rất thuận lợi cho việc phát triển đa dạng nền kinh tế với các ngành nông nghiệp, công nghiệp, thơng mại, dịch vụ du lịch, xây dựng Đây cũng là một…trong những điều kiện thuận lợi tạo ra những u thế cho Hà nội trong việc thúc đẩy
sự hình thành và phát triển của thị trờng nhà đất
Hà nội có rất nhiều đầm, hồ tự nhiên hệ thống kênh rạch và sông ngòi khá dày đặc dùng để tới tiêu trong nông nghiệp và sử dụng trong sinh hoạt cũng nhtrong các ngành khác Do yêu cầu của quá trình đô thị hoá diễn ra mạnh mẽ mà nhiều ao hồ đã bị san lấp để lấy đất cho xây dựng Hiện nay một số đầm lầy và vùng trũng ở Thanh Trì và Đông Anh đã đợc cải tạo để kết hợp giữa thả cá với trồng lúa, trồng hoa Khu vực nội thành tập trung khá nhiều hồ nh… hồ Hoàn
Trang 37Kiếm, hồ Bảy Mẫu, Ba Mẫu, Thiền Quang, Văn Chơng, Thủ lệ, Giảng Võ Cùng…với hệ thống sông ngòi tạo nên hệ thống thuỷ văn rất đa dạng của Hà nội với ý nghĩa rất quan trọng trong việc phát triển kinh tế xã hội, đảm bảo đời sống sinh hoạt cho nhân dân thủ đô đặc biệt trong giao thông, sinh hoạt,sản xuất, đảm bảo cảnh quan môi trờng, điều hoà không khí, giảm tác hại của ô nhiễm môi trờng do sản xuất, sinh hoạt của thành phố gây nên
Khí hậu của Hà nội khá tiêu biểu cho khí hậu của Miền Bắc với đặc điểm là khí hậu nhiệt đới gió mùa ẩm, mùa hè nóng lắm ma nhiều và mùa đông lạnh khô
và hanh
Nằm trong vùng nhiệt đới Hà nội quanh năm nhận đợc lợng bức xạ rất dồi dào, số giờ nắng trung bình lớn với năng lợng bức xạ trung bình cao và nhiệt độ trung bình cũng cao( 23,50C) Do ảnh hởng của biển mà Hà nội có độ ẩm và lợng
ma khá lớn với lợng ma trung bình hàng năm khoảng 1680 kế toán Đặc điểm khí hậu rõ nét của Hà nội là sự thay đổi khác biệt rõ ràng của hai mùa trong năm là mùa đông và mùa hè Mùa hè thờng kéo dài từ tháng 5 đến tháng 9, mùa đông th-ờng kéo dài từ tháng 11 đến tháng3 năm sau
Với điều kiện thời tiết khí hậu nh vậy tạo điều kiện cho Hà nội có thể phát triển một nền nông nghiệp sinh thái đa dạng đặc biệt trong điều kiện hiện nay khi
đòi hỏi của cuộc sống tăng lên, nhu cầu của con ngời không chỉ dừng lại ở "ăn no, mặc ấm" mà nhu cầu của họ đã trở thành "ăn ngon, mặc đẹp"và hởng thụ các thành quả lao động với thu nhập ngày càng cao thì đây cũng chính là điều kiện để phát triển một thị trờng rau quả sạch với giá trị kinh tế rất cao đồng thời tạo điều kiện để phát triển các cây trồng hoa, trồng cây cảnh và các khu du lịch sinh thái
Bên cạnh những lợi thế do điều kiện tự nhiên mang lại thì nó cũng gây ra những khó khăn cho sản xuất và đời sống nh tạo điều kiện cho các loại vi khuẩn,
vi rút gây bệnh sinh trởng phát triển nhanh gây ảnh hởng đến sức khoẻ con ngời và làm cho các thiết bị sản xuất, các vật liệu xây dựng nhanh bị h hỏng, xuống cấp
Do đó trong sinh hoạt, ta cần có những biện pháp để phòng chống sự gây bệnh của các vi khuẩn có hại còn trong sản xuất và xây dựng ta cần lựa chọn các thiết bị và các vật liệu phù hợp với điều kiện của Hà nội
Cùng với sự phát triển kinh tế xã hội của Hà nội thì quá trình đô thị hoá diễn ra rất mạnh mẽ làm cho quy mô của thành phố cũng đợc mở rộng và có nhiều thay đổi Trớc đây Hà nội chỉ có 4 quận nội thành nhng nay quy mô thành phố mở
Trang 38rộng và số quận nội thành đã tăng lên đến 9 quận Song do bối cảnh lịch sử hình thành của loại nhà chính sách và sự ra đời của nó gắn liền với các chính sách về quản lý, cải tạo nhà cửa từ hơn 40 năm trớc nên các loại nhà chính sách chỉ tập trung ở 4 quận cũ của Hà nội là : Hoàn Kiếm, Hai Bà Trng, Ba Đình, Đống Đa và hai phờng của quận Tây Hồ là phờng Yên Phụ và phờng Thuỵ Khuê (do tách từ quận Ba Đình sang) Trong đó Hoàn Kiếm là quận tập trung số lợng nhà chính sách lớn nhất sau đó đến Hai Bà Trng rồi đến Ba Đình Còn ở quận Đống Đa thì chỉ có một số lợng nhỏ nhà chính sách, vì thế mà đến nay các loại nhà này tập trung một phần lớn trong các khu phố cổ của Hà nội nên việc quản lý và sử dụng
nó còn đợc thực hiện theo một cơ chế riêng nhằm bảo tồn các giá trị văn hoá riêng của Hà nội với những nét kiến trúc độc đáo, cổ xa
Nh vậy với thời gian tồn tại lâu dài kết hợp với điều kiện thời tiết khí hậu của Hà nội đã làm cho chất lợng nhà ở các khu phố cổ, khu phố cũ nói chung và các loại nhà chính sách nói riêng đã xuống cấp rất nhiều, không đảm bảo cho đời sống của nhân dân Vì thế mà tình trạng cơi nới, sả chữa, nâng cấp trái phép đối với các loại nhà này diễn ra thờng xuyên và ở mọi nơi với tỷ lệ cao Điều này đặt
ra cho ngành quản lý đất đai, nhà đất cũng nh các cơ quan hữu quan cần có những biện pháp phù hợp trong tổ chức quản lý, sử dụng các loại nhà này đặc biệt là đối với việc sửa chữa, nâng cấp để vừa đảm bảo cho ngời dân có đợc chỗ ở an toàn, thuận tiện nhng đồng thời cũng gìn giữ, bảo tồn và phát huy đợc các giá trị văn hoá đặc trng của Hà nội nơi các phố cổ
3.Điều kiện kinh tế xã hội
Hà nội là trung tâm kinh tế, chính trị, văn hoá, khoa học kỹ thuật, giáo dục
đào tạo, du lịch, dịch vụ, thơng mại của cả nớc và là đầu mối giao thông quan trọng trong nớc và quốc tế Hà nội thuộc loại đô thị đông dân với dân số tính đến ngày1 tháng4 năm 99 là 2.655.493 ngời trong đó dân nội thành là 1.409.255 ng-ời(50,07%) Mật độ dân số của Hà nội 2883,3 ngời / km2, mật độ này cao gấp 12 lần mật độ trung bình của cả nớc Tuy nhiên sự phân bố dân c không đồng đều với
sự tập trung chủ yếu ở các quận nội thành
Cùng với sự phát triển kinh tế xã hội ngày càng mạnh tạo ra sức hút về lao
động và việc làm càng lớn làm cho dân nông thôn đổ ra Hà nội ngày càng đông và tăng lên một cách nhanh chóng gây ảnh hởng đến đới sống kinh tế xã hội cũng
nh an ninh trật tự của Hà nội
Trang 39Kinh tế của Hà nội ngày càng phát triển với cơ cấu phức tạp điều này phụ thuộc vào sự đa dạng phong phú trong các nguồn lực về tự nhiên, kinh tế, xã hội Gần đây cùng với sự phát triển của thủ đô Hà nội thì cơ cấu kinh tế nông nghiệp
và nông thôn ngoại thành cũng có những chuyển biến tích cực
Do sự thay đổi của điều kiện kinh tế xã hội làm cho nhu cầu về nhà ở cũng thay đổi nhiều Trớc đây mỗi gia đình bao gồm nhiều thế hệ cùng sống chung trong một ngôi nhà và yêu cầu về nhà ở phần lớn chỉ đơn giản là có đợc một nơi ở
an toàn, ổn định Nhng đến nay thì mô hình gia đình truyền thống không còn chiếm u thế mà thay vào đó là những mô hình gia đình hạt nhân (gồm 2 thế hệ) với yêu cầu tách hộ ngày càng nhiều và các yêu cầu về nhà ở cũng thay đổi nhiều Trong mỗi ngôi nhà cần có nhiều phòng với những chức năng riêng với đầy đủ tiện nghi và mỗi thành viên trong gia đình cũng cần có những phòng riêng để thuận lợi cho sinh hoạt, học tập, làm việc Qua đó ta thấy khi điều kiện kinh tế xã hội thay
đổi thì nhu cầu về nhà ở cũng thay đổi rất lớn, nó kéo theo sự thay đổi về công năng, kết cấu của ngôi nhà theo hớng hiện đại, phù hợp với sự phát triển kinh tế xã hội
Hà nội là đầu mối tập trung hầu hết các trờng đại học lớn và có điều kiện phát triển nên rất thuận lợi trong việc thu hút lao động và có điều kiện đợc sử dụng những lao động với trình độ cao và tay nghề thành thạo Đây là điều kiện rất quan trọng để thúc đẩy và khơi dậy những tiềm năng vốn có của mình làm cho kinh tế
Hà nội phát triển xứng đáng với vai trò, vị trí của thành phố
Bên cạnh những thuận lợi tạo ra do điều kiện kinh tế xã hội của Hà nội thì
nó cũng gây ra những khó khăn và áp lực cần giải quyết trong quá trình phát triển Cùng với dòng lao động đổ tới Hà nội từ các vùng nông thôn phụ cận thì nó cũng làm đảo lộn đời sống, sinh hoạt của nhân dân thủ đô; gây ra nhiều vấn đề về trật tự
an ninh, tệ nạn xã hội mà các cơ quan Nhà nớc và chính quyền thành phố cũng nh các tổ chức xã hội có liên quan cần phải có biện pháp quản lý cho phù hợp
Trang 40II Tổng quan về tình hình quản lý và sử dụng.
1 Thực trạng về tình hình quản lý và sử dụng nhà ở trên địa bàn Hà nội
Trớc ngày 1/11/1992, do nhận thức không đầy đủ về vấn đề phát triển nhà ở
đô thị nói chung và nhà ở tại Hà nội nói riêng nên chỉ đơn thuần dựa vào khả năng của Nhà nớc là chủ yếu Do yêu cầu của tình hình mới đặt ra nên từ ngày 1/1/1992
Đảng và Nhà nớc thực hiện việc xoá bỏ chế độ bao cấp về nhà ở và có chủ trơng t nhân hóa đối với nhà ở vì vậy để thấy rõ đợc thực trạng trong quản lý và sử dụng nhà ở trên địa bàn thành phố Hà nội ta chia quá trình phát triển nhà ở tại Hà nội thành hai thời kỳ:
- Nhà ở Hà nội dới thời bao cấp ( từ năm 1954 đến ngày 30/10/1992)
- Nhà ở Hà nội trong thời kỳ đổi mới( từ 1/11/1992 đến nay)
1.1 Trong thời kỳ bao cấp (từ 1954 đến 30 tháng 10 năm 1992)
Hà nội là một thành phố đông dân và có tổng quỹ nhà ở lớn thứ hai của cả nớc trong đó vấn đề nhà ở tại các khu phố cổ và các khu phố cũ là một vấn đề quan trọng:
- Nhà ở trong các khu phố cổ: Phần lớn nằm trong36 phố phờng cũ với đặc thù
là nhà hìnhống, xây dựng đã quá lâu( khoảng đầu thế kỷ 20 ) đến nay đã hết niên hạn sử dụng, vệ sinh môi trờng rất kém với khoảng 4.000 hố xí hai ngăn và hố xí thùng, cống rãnh xuống cấp, nhiều đoạn bị h hỏng nặng đó là những ngôi nhà hình ống chỉ dựa vào nhau mà tồn tại với điều kiện ở không đảm bảo, tình trạng nhà ở bị dột, thấm, thiếu ánh sáng là tình trạng phổ biến
Theo số liệu điều tra năm 1980 của Sở nhà đất ở phờng Hàng Buồm có :
+ 10% nhà thuộc diện h hỏng nặngnguy hiểm đến tính mạng và có nguy cơ sụp đổ,phỉphá bỏ và xây dựng lại
+ 50% nhà bị h hỏng nặng phải sửa chữa lớn
+ 30% nhà h hỏng vừa phải cần đợc trùng tu
+10% nhà còn tốt, h hỏngnhẹ, cần sửa chữa và duy trì thờng xuyên
-Nhà ở tại các khu phố cũ:các nhà này nẳmtong các quận Hoàn Kiếm,Hai Bà Trng,Ba Đình; đa số lànhữngnhà biệt thự theo kiểu Pháp với kiến trúc rất đẹp cần