Lời mở đầu Chủ tịch Hồ Chí Minh (1890 – 1969) là “Anh hùng giải phóng dân tộc Việt Nam, Danh nhân văn hoá thế giới” (UNESCO – 1987), là “một trong một trăm nhân vật ảnh hưởng nhất thế kỷ XX” (TIME – 2005). Người là người con ưu tú nhất của dân tộc Việt Nam. Điếu văn của BCH TW Đảng Lao động Việt Nam – 1969 viết: “Dân tộc ta, nhân dân ta, non sông đất nước ta đã sinh ra Hồ Chủ tịch, người anh hùng dân tộc vĩ đại, và chính Người đã làm rạng rỡ dân tộc ta, nhân dân ta và non sông đất nước ta”. Hồ Chủ tịch đã để lại cho dân tộc và nhân loại một di sản đồ sộ, vô cùng quý báu. Đó là cuộc đời, sự nghiệp, tư tưởng, và tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh. Trong kho tàng ấy, Tư tưởng Hồ Chí Minh giữ một vị trí đặc biệt. Cùng với Chủ nghĩa Mác – Lênin, Tư tưởng Hồ Chí Minh trở thành “kim chỉ nam cho hành động” của Đảng, Nhà nước và nhân dân ta. Đó là thứ vũ khí lý luận vô cùng sắc bén, là ngọn hải đăng soi đường chỉ lối cho dân tộc Việt Nam tiến về phía trước. Em đã chọn đề tài “Hoạt động tư tưởng của Nguyễn Ái Quốc giai đoạn 1920 – 1930 và đóng góp đối với lịch sử công tác tư tưởng của Đảng” làm đề tài nghiên cứu nhằm hiểu rõ hơn về quá trình hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh cũng như những sự kiện chính xảy ra trong quãng thời gian hoạt động cách mạng của Người. 1. Lý do chọn đề tài Việc lựa chọn đề tài này nhằm mục đích nghiên cứu học tập sâu về Tư tưởng Hồ Chí Minh, nguồn gốc – quá trình hình thành qua thời kỳ lịch sử giai đoạn 1920 – 1930. 2. Mục đích nghiên cứu Tiểu luận làm rõ những sự kiện chính trong quãng thời gian hoạt động 1920 – 1930 của Nguyễn Ái Quốc – Hồ Chí Minh, qua đó chỉ ra những Tư tưởng của Nguyễn Ái Quốc – Hồ Chí Minh xuất hiện trong thời kỳ này, thấy được những thay đổi, phát triển trong những tư tưởng ấy so với những thời kỳ trước.
Trang 1TIỂU LUẬN MÔN: LỊCH SỬ CÔNG TÁC TƯ TƯỞNG
ĐỀ TÀI HOẠT ĐỘNG TƯ TƯỞNG CỦA NGUYỄN ÁI QUỐC GIAI ĐOẠN
1920 – 1930 VÀ ĐÓNG GÓP ĐỐI VỚI LỊCH SỬ CÔNG TÁC TƯ
TƯỞNG CỦA ĐẢNG.
Trang 2
MỤC LỤC
Lời mở đầu 1
Phần nội dung 3
I Sơ lược về thân thế, sự nghiệp của Chủ tịch Hồ Chí Minh 3
1 Giới thiệu về Chủ tịch Hồ Chí Minh 3
2 Giới thiệu về Tư tưởng Hồ Chí Minh 3
II Hoạt động tư tưởng của Hồ Chí Minh giai đoạn 1920 – 1930 4
1 Hồ Chí Minh ở Pháp (1921 – 1923) 4
2 Hồ Chí Minh ở Liên Xô (1923 – 1924) 6
3 Hồ Chí Minh ở Trung Quốc (1924 – 1927) 7
4 Hồ Chí Minh ở Thái Lan (1928) 8
5 Hồ Chí Minh trở về Trung Quốc (1929 – 1930) Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời 8
III Đánh giá những đóng góp của Chủ tịch Hồ Chí Minh đối với lịch sử công tác tư tưởng của Đảng 11
1 Tư tưởng Hồ Chí Minh về cách mạng giải phóng dân tộc (giai đoạn 1921 - 1930): 11
2 Tư tưởng Hồ Chí Minh về mối quan hệ giữa các mạng thuộc địa và cách mạng chính quốc, cách mạng Việt Nam và cách mạng thế giới (giai đoạn 1921 - 1930) 13
3 Tư tưởng Hồ Chí Minh về Đảng cộng sản và cán bộ cách mạng (giai đoạn 1921-1930) 13
Danh mục tài liệu tham khảo 16
Trang 3Lời mở đầu
Chủ tịch Hồ Chí Minh (1890 – 1969) là “Anh hùng giải phóng dân tộc Việt Nam, Danh nhân văn hoá thế giới” (UNESCO – 1987), là “một trong một trăm nhân vật ảnh hưởng nhất thế kỷ XX” (TIME – 2005) Người là người con ưu tú nhất của dân tộc Việt Nam Điếu văn của BCH TW Đảng Lao động Việt Nam – 1969 viết: “Dân tộc ta, nhân dân ta, non sông đất nước
ta đã sinh ra Hồ Chủ tịch, người anh hùng dân tộc vĩ đại, và chính Người đã làm rạng rỡ dân tộc ta, nhân dân ta và non sông đất nước ta”
Hồ Chủ tịch đã để lại cho dân tộc và nhân loại một di sản đồ sộ, vô cùng quý báu Đó là cuộc đời, sự nghiệp, tư tưởng, và tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh Trong kho tàng ấy, Tư tưởng Hồ Chí Minh giữ một vị trí đặc biệt Cùng với Chủ nghĩa Mác – Lênin, Tư tưởng Hồ Chí Minh trở thành “kim chỉ nam cho hành động” của Đảng, Nhà nước và nhân dân ta Đó là thứ vũ khí lý luận vô cùng sắc bén, là ngọn hải đăng soi đường chỉ lối cho dân tộc Việt Nam tiến về phía trước
Em đã chọn đề tài “Hoạt động tư tưởng của Nguyễn Ái Quốc giai đoạn
1920 – 1930 và đóng góp đối với lịch sử công tác tư tưởng của Đảng” làm đề tài nghiên cứu nhằm hiểu rõ hơn về quá trình hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh cũng như những sự kiện chính xảy ra trong quãng thời gian hoạt động cách mạng của Người
1 Lý do chọn đề tài
Việc lựa chọn đề tài này nhằm mục đích nghiên cứu học tập sâu về Tư tưởng Hồ Chí Minh, nguồn gốc – quá trình hình thành qua thời kỳ lịch sử giai đoạn 1920 – 1930
2 Mục đích nghiên cứu
Tiểu luận làm rõ những sự kiện chính trong quãng thời gian hoạt động
1920 – 1930 của Nguyễn Ái Quốc – Hồ Chí Minh, qua đó chỉ ra những Tư tưởng của Nguyễn Ái Quốc – Hồ Chí Minh xuất hiện trong thời kỳ này, thấy
Trang 4được những thay đổi, phát triển trong những tư tưởng ấy so với những thời kỳ trước
3 Phạm vi nghiên cứu
– Về quãng thời gian nghiên cứu: từ năm 1920 đến hết năm 1930, mở đầu bằng mốc 1920 với sự kiện Bác tìm ra con đường cứu nước đúng đắn cho dân tộc Việt Nam, kết thúc là 1930 – Người chủ trì Hội nghị hợp nhất các tổ chức cộng sản, thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam, mở ra kỷ nguyên mới cho lịch sử dân tộc
– Về không gian nghiên cứu: theo phạm vi hoạt động của Nguyễn Ái Quốc Trong đó: từ 1920 đến 1930 – Người sống và hoạt động tại Pháp, tại Liên Xô (1923 – 1924), Trung Quốc (1924 – 1927), Thái Lan (1928 – 1929),
và thống nhất các tổ chức cộng sản ở Trung Quốc (1930)
– Về tài liệu nghiên cứu: Tiểu luận dựa trên các loại tài liệu dưới đây: + Các công trình nghiên cứu về tiểu sử, tư tưởng, cuộc đời hoạt động của Hồ Chí Minh
+ Văn kiện Đảng, Lịch sử Đảng quãng thời gian 1920 – 1930 về việc ra đời của Đảng, Cương lĩnh chính trị đầu tiên
+ Các tác phẩm của Hồ Chí Minh: bài nói, phát biểu, kết luận, bài báo, đặc biệt các tác phẩm tập hợp thành cương lĩnh chính trị đầu tiên (tập hợp trong Hồ Chí Minh toàn tập)
+ Tài liệu về lịch sử Việt Nam, lịch sử thế giới có liên quan để hiểu bối cảnh ra đời và phát triển của Tư tưởng Hồ Chí Minh
Trang 5Phần nội dung
I Sơ lược về thân thế, sự nghiệp của Chủ tịch Hồ Chí Minh
1 Giới thiệu về Chủ tịch Hồ Chí Minh
Chủ tịch Hồ Chí Minh (1890 – 1969) – Người con ưu tú nhất của dân tộc và là một vĩ nhân của thời đại Người là tượng trưng cao đẹp của chủ nghĩa yêu nước và chân chính kết hợp nhuần nhuyễn với chủ nghĩa quốc tế vô sản
Chủ tịch Hồ Chí Minh sinh ngày 19/5/1890 trong một gia đình nhà nho, nguồn gốc nông dân, ở làng Hoàng Trù, xã Kim Liên, huyện Nam Đàn, tỉnh Nghệ An, nơi có truyền thống đấu tranh kiên cường chống ách thống trị của thực dân phong kiến Hoàn cảnh xã hội và sự giáo dục của gia đình đã ảnh hưởng sâu sắc đến Người ngay từ thời niên thiếu
Với tinh thần yêu nước nồng nàn, thương dân sâu sắc, sự nhạy bén về chính trị, Người đã bắt đầu suy nghĩ về những nguyên nhân thành bại của các phong trào yêu nước lúc bấy giờ và quyết tâm ra đi tìm con đường để cứu dân, cứu nước
2 Giới thiệu về Tư tưởng Hồ Chí Minh
Hồ Chủ tịch đã dành cả cuộc đời mình cho cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc Người đã để lại cho dân tộc và nhân loại một di sản đồ sộ, vô cùng quý báu Đó là cuộc đời, sự nghiệp, tư tưởng, và tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh.Trong kho tàng ấy, Tư tưởng Hồ Chí Minh giữ một vị trí đặc biệt
“Tư tưởng Hồ Chí Minh là một hệ thống quan điểm toàn diện và sâu sắc về những vấn đề cơ bản của cách mạng Việt Nam”của chủ tịch Hồ Chí Minh được Đảng Cộng sản Việt Nam đúc kết lại Đảng ta xác định lấy Chủ nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh là kim chỉ nam cho mọi hành động và thắng lợi của cách mạng Việt Nam Hệ thống tư tưởng này bao gồm những quan điểm về những vấn đề cơ bản của cách mạng Việt Nam, từ cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân đến cách mạng xã hội chủ nghĩa; vận dụng và phát triển Chủ nghĩa Mác-Lênin vào điều kiện cụ thể của Việt Nam Ngày nay,
Trang 6phong trào “học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh”
do Đảng và Nhà nước phát động vẫn luôn được quần chúng nhiệt tình hưởng ứng Phương pháp nghiên cứu: Trong quá trình nghiên cứu, một mặt làm rõ khái niệm, các nội dung cụ thể của Tư tưởng Hồ Chí Minh, mặt khác còn chia
sự hình thành và phát triển của Tư tưởng Hồ Chí Minh thành những giai đoạn khác nhau Việc phân chia đó không phải sự phân chia đứt đoạn bởi Tư tưởng
Hồ Chí Minh là một quá trình phát triển liên tục, nhất quán, có kế thừa, phát triển, loại bỏ những quan điểm không phù hợp, có những luận điểm tư tưởng của Người được hình thành, bổ sung suốt đời Đặc biệt em tập trung nghiên cứu sâu hơn vào giai đoạn hoạt động tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh thời
kỳ 1920 – 1930 bởi nó giữ một vai trò đặc biệt quan trọng với 10 năm hoạt động sôi nổi nhất, quyết liệt nhất của Người Bởi nếu nội dung chính của Tư tưởng Hồ Chí Minh “là một hệ thống quan điểm toàn diện và sâu sắc về những vấn đề cơ bản của cách mạng Việt Nam” thì giai đoạn này chính là giai đoạn hình thành những tư tưởng cơ bản đó
Trên cơ sở phân tích trên, chúng ta có thể phân chia sự hình thành và phát triển tư tưởng Hồ Chí Minh giai đoạn 1920 - 1930 thành năm thời kỳ như sau:
1 Giai đoạn Hồ Chí Minh ở Pháp (1921 – 1923)
2 Giai đoạn Hồ Chí Minh ở Liên Xô (1923 – 1924)
3 Giai đoạn Hồ Chí Minh ở Trung Quốc (1924 – 1927)
4 Giai đoạn Hồ Chí Minh ở Thái Lan (1928)
5 Giai đoạn Hồ Chí Minh trở về Trung Quốc (1929 – 1930) Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời
II Hoạt động tư tưởng của Hồ Chí Minh giai đoạn 1920 – 1930
1 Hồ Chí Minh ở Pháp (1921 – 1923)
Vào khoảng thời gian cuối năm 1917 – đầu năm 1918, Nguyễn Tất Thành trở lại Pháp để gặp gỡ lãnh đạo của Hội những người Việt Nam yêu nước đã được thành lập tại đây từ mấy năm trước để thảo luận, bàn bạc về
Trang 7phương hướng hoạt động của hội Không lâu sau thời gian hoạt động, Nguyễn Tất Thành đã trở thành người có uy tín trong giới đồng bào Việt Nam tại đất Pháp
Năm 1919, các nước đế quốc thắng trận trong chiến tranh thế giới lần thứ nhất đã tổ chức họp Hội nghị tại Véc-xây để chia lại thị trường thế giới Thay mặt những người Việt Nam yêu nước tại Pháp, Nguyễn Tất Thành, lấy tên là Nguyễn Ái Quốc, đã gửi Bản yêu sách của nhân dân Việt Nam tới Hội nghị Bản Yêu sách đề cập đến hai nội dung cơ bản: một là những vấn đề sơ đẳng nhất về quyền tự do, dân chủ, quyền tự quyết của dân tộc Việt Nam; hai
là vạch trần tội ác của đế quốc Pháp ở thuộc địa, để cho toàn thế giới biết tới tình hình Việt Nam dưới ách thống trị của đế quốc Pháp Tuy “Yêu sách của nhân dân An Nam” không được Hội nghị Véc-xây xem xét đến bởi Hội nghị này là nơi các nước đế quốc chia phần nhưng đã có tiếng vang lớn trong nhân dân Pháp và các nước thuộc địa của Pháp Yêu sách đã nói lên rằng phong trào cách mạng giải phóng của nhân dân Việt Nam đã có ngọn cờ lãnh đạo, đó
là ngọn cờ yêu nước với người đứng đầu là Nguyễn Ái Quốc
Trong không khí sôi động của nước Pháp dước ảnh hưởng của Cách mạng Tháng Mười, sự ra đời của Quốc tế Cộng sản tháng 3 – 1919; Đại hội lần thứ II Quốc tế Cộng sản tháng 7 – 1920 Nguyễn Ái Quốc đã gia nhập Đảng Xã hội Pháp, hoạt động rất tích cực để thể hiện hoài bão đã chọn
Ngày 16 và 17 tháng 7 – 1920, báo Nhân đạo của Đảng Xã hội Pháp đã đăng Luận cương của Lênin về vấn đề dân tộc thuộc địa Sau này, nhớ lại niềm sung sướng khi đọc bản Luận cương của Lênin, Người đã viết: “Luận cương của Lênin làm cho tôi rất cảm động, phấn khởi, sáng tỏ, tin tưởng biết bao! Tôi vui mừng đến phát khóc lên Ngồi một mình trong buồng mà tôi nói
to lên như đang nói trước quần chúng đông đảo “Hỡi đồng bào bị đọa đày đau khổ! Đây là cái cần thiết cho chúng ta, đây là con đường giải phóng chúng ta.”
Trang 8Cuối năm 1920 lịch sử đó, Đại hội lần thứ XVIII của Đảng Xã hội Pháp họp tại thành phố Tua Nguyễn Ái Quốc là đại biểu chính thức của Đảng và là đại biểu duy nhất của các nước thuộc địa Đông Dương, Người đã cùng một số đồng chí của mình ủng hộ việc gia nhập Quốc tế III
Tháng 7 – 1921 tại Paris, Nguyễn Ái Quốc đã gặp nhiều người cách mạng châu Phi, châu Mỹ Latinh và cùng họ thành lập Hội Liên hiệp thuộc địa Ngày 19-1-1922, Ban Thường vụ Hội Liên hiệp thuộc địa đã họp và quyết định lập ra Hội Hợp tác người cùng khổ và ra tờ báo cùng tên do Nguyễn Ái Quốc phụ trách chính trong việc xuất bản, sửa chữa, đi in và gửi báo đi các thuộc địa
⇨ Những hoạt động của Nguyễn Ái Quốc ở Pháp (1917-1923) đã đánh dấu bước ngoặt trong hoạt động của Người: từ một người yêu nước trở thành một người Cộng sản, tù chủ nghĩa yêu nước đến với chủ nghĩa Mác Lênin và đi theo con đường cách mạng vô sản
2 Hồ Chí Minh ở Liên Xô (1923 – 1924)
Tháng 10 năm 1923 Nguyễn Ái Quốc sang Liên Xô tham dự đại hội lần thứ nhất của nông dân Quốc tế Mácxcơva và được bầu vào Ban Chấp hành Quốc tế nông dân Tại Đại hội, Nguyễn Ái Quốc đã nhiều lần tham luận nhằm nhấn mạnh vai trò của vấn đề dân tộc và thuộc địa Cũng thời gian này, Người tham dự các đại hội của Quốc tế Công hội Đỏ, Quốc tế Phụ nữ, Quốc tế Thanh niên và được cử làm Ủy viên Bộ phương Đông
Là Đảng viên Đảng Cộng sản Pháp, Nguyễn Ái Quốc say mê nghiên cứu lý luận của Lênin, đường lối của Quốc tế Cộng sản trên tất cả các vấn đề đấu tranh cách mạng, đặc biệt là vấn đề dân tộc thuộc địa, đồng thời tham gia tích cực mọi hoạt động thực tiễn nhằm thực hiện lý luận và các nghị quyết của Quốc tế Cộng sản Những hoạt động xuất sắc của Nguyễn Ái Quốc được Trung ương Đảng Cộng sản Pháp đánh giá cao và cử đi tham dự Đại hội V Quốc tế Cộng sản ở Mácxcơva
Trang 9Ngày 30-6-1923 Nguyễn Ái Quốc bí mật rời Paris đi Liên Xô, trở thành người Việt Nam đầu tiên có mặt trên đất nước Lênin, nơi nhân dân Liên Xô
đã được tự do và xây dựng một cuộc sống hạnh phúc, bình đẳng Tại Liên Xô, Người tích cực hoạt động, học tập để hướng tới con đường giải phóng dân tộc
và góp phần phát triển tư tưởng độc lập tự do cho các dân tộc bị áp bức trên thế giới
3 Hồ Chí Minh ở Trung Quốc (1924 – 1927)
Ngày 11-11-1924, Nguyễn Ái Quốc tức Chủ tịch Hồ Chí Minh từ Macxcơva tới Quảng Châu, Trung Quốc, đây là sự kiện lịch sử có ý nghĩa lịch
sử quan trọng Tại đây, với sự giúp đỡ của Đảng Cộng sản Trung Quốc, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chuẩn bị công tác lý luận, công tác tuyên truyền, công tác tổ chức và bồi dưỡng cán bộ cho việc trở về nước để lãnh đạo phong trào cách mạng Việt Nam
Cũng tại đây, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã liên lạc và kết nối được với một
số nhà hoạt động cách mạng đến từ các quốc gia, dân tộc bị áp bức, bóc lột trên thế giới, cùng thành lập đoàn thể cách mạng, tiến hành đấu tranh chống chủ nghĩa đế quốc, chủ nghĩa thực dân
Hồ Chí Minh chọn Trung Quốc để tiến hành hoạt động cách mạng năm
1924 bởi đây là thời điểm cách mạng Trung Quốc có nhiều thay đổi lớn, phong trào cách mạng với Quảng Châu làm trung tâm thu được nhiều thắng lợi Thời điểm này Quảng Châu được mệnh danh là “Macxcơva phương đông” thu hút rất nhiều nhà hoạt động cách mạng tới từ các quốc gia bị áp bức Quảng Châu khi đó còn là nơi tập trung của nhiều nhà hoạt động cách mạng đến từ Việt Nam như nhà cách mạng dân chủ Phan Bội Châu, tham gia
tổ chức “Phục Quang Hội”, sau một số người thanh niên Việt Nam thành lập
tổ chức “Tâm Tâm Xã”
Được sự giúp đỡ bí mật của Đảng Cộng sản Trung Quốc và Chính Phủ cách mạng ở Quảng Châu, từ đầu năm 1926 đến tháng 4-1927, Nguyễn Ái Quốc đã trực tiếp mở ba lớp huấn luyện chính trị cách mạng cho lớp thanh
Trang 10niên ưu tú của Việt Nam, với tổng số 75 người Từ giữa năm 1926 đến đầu năm 1927 Nguyễn Ái Quốc mở thêm hai lớp nữa, mỗi lớp hơn 30 người Nội dung học tập mới mẻ và phóng phú đã lôi cuốn sự say mê của các học viên Kết thúc khóa học, có người được giữ ở lại công tác, có người được cử đi học tiếp ở các trường đại học Cộng sản, còn phần đông thì được cử về nước hoạt động, gây dựng và tổ chức, phát triển phong trào cách mạng Việt Nam
Cũng tại đây, vào năm 1927, Người cho ra đời tác phẩm Đường kách mệnh (Đường cách mạng) là tác phẩm ghi lại những bài giảng của mình cho các lớp đào tạo cán bộ tại Quảng Châu Trải qua 90 năm từ thời điểm cuốn sách được xuất bản lần đầu tiên, nhưng tác phẩm vẫn còn nguyên giá trị lý luận và thực tiễn sâu sắc
4 Hồ Chí Minh ở Thái Lan (1928)
Sau một thời gian làm việc trong Quốc tế Cộng sản, giữa năm 1928 Hồ Chí Minh sang Xiêm (sau này là Thái lan) để tránh sự theo dõi của mật thám nước ngoài Ở đây người mang tên Thầu Chín và còn có bí danh Ông Thọ, Nam Sơn Địa bàn hoạt động của Nguyễn Ái Quốc tập trung chủ yếu ở các tỉnh đông bắc của Xiêm, song song với các tỉnh, thành phố của Lào là Viêng Chăn, Khăm Muộn và Savằnnakhệt
Nguyễn Ái Quốc chọn Thái Lan không chỉ là nhiệm vụ “ tuyên truyền cách mạng về trong nước từ phía tây” mà còn để làm bàn đạp trở về Việt Nam qua đường Lào, bởi nơi đây có hậu thuận của hơn 10000 Việt kiều đang làm
ăn, sinh sống, đa phần là họ là những người Việt Nam yêu nước tạm thời phải lưu lạc bởi sự truy đuổi gắt gao của thực dân Pháp
5 Hồ Chí Minh trở về Trung Quốc (1929 – 1930) Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời.
Cuối mùa thu năm 1929, Hồ Chí Minh trở lại Hồng Kông để triệu tập Hội nghị đại biểu các tổ chức Cộng sản để thống nhất ba tổ chức Đông Dương Cộng sản Đảng, An Nam Cộng sản Đảng và Đông Dương Cộng sản