Báo cáo luận văn thạc sỹ Báo cáo luận văn thạc sỹ Học viên Vũ Thị Trang Nhung Lớp EMBA 2B Đề tài Hoàn thiện Bộ tiêu chuẩn về đạo đức nghề nghiệp của cán bộ nhân viên Ngân hàng TMCP Tiên Phong (TPBank)[.]
Trang 1BÁO CÁO LUẬN VĂN THẠC SỸ
Học viên: Vũ Thị Trang Nhung - Lớp EMBA 2B
Đề tài: Hoàn thiện Bộ tiêu chuẩn về đạo đức nghề nghiệp của cán bộ nhân
viên Ngân hàng TMCP Tiên Phong (TPBank)
Người hướng dẫn khoa học: GS.TS Nguyễn Văn Nam
Hà nội, 5/2015
1
Trang 2Kết cấu của luận văn
Trang 31 Lý do chọn đề tài
• Hoạt động ngân hàng dựa trên uy tín với khách hàng, vì vậy đạo đức nghề
nghiệp của CBNV là vấn đề quan trọng trong việc xây dựng danh tiếng và
uy tín của ngân hàng
• Nhiều ngân hàng có thể phát triển vững mạnh là do có đội ngũ cán bộ nhân
viên có chuyên môn nghiệp vụ và có đạo đức nghề nghiệp tốt Trên thực tế cho thấy cũng có những vụ án lớn xảy ra do CBNV vi phạm đạo đức nghề nghiệp, gây hậu quả nghiêm trọng đến tài sản của ngân hàng, ảnh hưởng đến
uy tín và danh tiếng không chỉ của chính ngân hàng đó mà có thể làm ảnh hưởng đến toàn ngành ngân hàng.
• Tại TPBank, quy định về đạo đức nghề nghiệp của cán bộ nhân viên ngân
hàng đã được xây dựng và ban hành ngay từ khi thành lập Tuy nhiên qua nghiên cứu cho thấy Quy định hiện tại của Ngân hàng TPBank còn sơ sài, chưa cập nhật những định hướng mới của Ban lãnh đạo Ngân hàng, và còn tồn tại một số điểm bất hợp lý, chưa rõ ràng.
1 Bối cảnh nghiên cứu
và tính cấp thiết của đề tài
Trang 41 Lý do chọn đề tài (tiếp)
• Việc kiểm tra, giám sát trước đây chưa được ngân hàng chú trọng, hệ quả
của việc này cho thấy một vài năm vừa qua, Ban lãnh đạo mới của TPBank
đã phải xử lý nhiều cán bộ từ cấp cấp thấp đến cấp cao, trong đó có những cán bộ vi phạm đạo đức nghề nghiệp một cách nghiêm trọng.
• Từ thực tế trên, tác giả đã thực hiện đề tài luận văn: “Hoàn thiện Bộ tiêu
chuẩn về đạo đức nghề nghiệp của cán bộ nhân viên Ngân hàng TPBank”, nhằm xây dựng và hoàn thiện những nguyên tắc cơ bản, những
chuẩn mực đạo đức có tính thực tiễn cao để có thể áp dụng rộng rãi trong toàn hệ thống Ngân hàng TPBank; xây dựng môi trường làm việc tích cực,
có nét văn hóa riêng, nâng cao hiệu quả kinh doanh của toàn Ngân hàng
1 Bối cảnh nghiên cứu
và tính cấp thiết của đề tài (tiếp)
Trang 51 Bối cảnh nghiên cứu
và tính cấp thiết của đề tài (tiếp)
2 Mục tiêu cần đạt được:
• Lựa chọn được cơ sở lý luận phù hợp về đạo đức nghề nghiệp
trong lĩnh vực ngân hàng.
• Làm rõ được các yêu cầu chuẩn mực về đạo đức mà cán bộ
ngân hàng cần phải rèn luyện và đạt được.
• Đưa ra các giải pháp nhằm nâng cao giá trị đạo đức nghề
nghiệp của cán bộ Ngân hàng TPBank
5
Trang 61 Khái niệm cơ bản về đạo đức
Thông qua các nghiên cứu hiện đang tồn tại và có giá trị trong xã hội, đạo đức được hiểu theo nhiều cách:
• Đạo đức theo quan niệm phổ thông (được định nghĩa trong các cuốn
từ điển tiếng Việt, và được hiểu trong cuộc sống đó là sự lễ độ, biết
ơn, tôn trọng, trung thực, dũng cảm, khoan dung, liêm khiết, có trách nhiệm và sống có lương tâm….)
• Đạo đức trong Nho giáo (nhân, lễ, nghĩa, trí, tín được đặt ra trong quan hệ của con người với chính bản thân mình để tu thân, yêu cầu đạo đức được đặt ra trong quan hệ giữa bản thân với người khác, với
xã hội để làm cho xã hội ổn định và phát triển
Chương 1
Cơ sở lý luận và thực tiễn
Trang 71 Khái niệm cơ bản về đạo đức (tiếp)
• Đạo đức theo nghiên cứu mô hình phát triển ý thức đạo đức của
LAWRENCE KOHLBERG: gồm sáu giai đoạn và được chia thành
ba cấp độ:
Cấp độ 1- Cá nhân gồm 2 giai đoạn : đúng - sai cứ vào việc phục tùng hay không phục tùng mệnh lệnh và đúng – sai căn cứ vào mức độ thỏa mãn những mong muốn đòi hỏi của bản thân.
Cấp độ 2 – Xã hội, gồm 2 giai đoạn: đúng – sai căn cứ vào quan niệm về
sự công bằng; đúng – sai căn cứ vào nghĩa vụ đối với xã hội chứ không đối với một cá nhân/một số người cụ thể.
Cấp độ 3 – Nguyên tắc, gồm 2 giai đoạn: coi trọng việc đề cao những quyền cơ bản, giá trị cơ bản và cam kết pháp lý đối với xã hội; đúng – sai được xác định bởi những nguyên lý đạo đức phổ biến mà con người cần tuân theo
Chương 1
Cơ sở lý luận và thực tiễn (tiếp)
Trang 82 Khái niệm về đạo đức kinh doanh
• Đạo đức kinh doanh được định nghĩa gồm những nguyên tắc và chuẩn mực có tác dụng hướng dẫn hành vi trong mối quan hệ kinh doanh; chúng được những người hữu quan (nhà đầu tư, khách hàng, người quản lý, người lao động, đại diện cơ quan pháp lý, cộng đồng dân cư, đối tác, đối thủ…) sử dụng để phát xét một hành động cụ thể là đúng hay sai, là hợp đạo đức hay phi đạo đức Các phán xét của họ có tác động đến sự chấp nhận của xã hội đối với doanh nghiệp và hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp
• Đạo đức kinh doanh được thể hiện thông qua các hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp như: chiến lược kinh doanh, chính sách bên trong liên quan đến người lao động, người quản lý và chủ sở hữu/nhà đầu tư, chính sách bên ngoài của công ty liên quan đến khách hàng, người cung ứng, đối thủ cạnh tranh và đối với cộng đồng, xã hội
Chương 1
Cơ sở lý luận và thực tiễn (tiếp)
Trang 92 Khái niệm về đạo đức kinh doanh (tiếp)
Đối với Ngành ngân hàng, Đạo đức kinh doanh được thể hiện thông qua hàng loạt các chính sách vĩ mô từ Chính Phủ đến NHNN và các NHTM bằng các chương trình cho vay lãi suất ưu đãi nhằm hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận được với nguồn vốn giá rẻ để ổn định sản xuất kinh doanh mang lại hiệu quả cho doanh nghiệp và cho xã hội
TPBank là một trong những ngân hàng tham gia và triển khai hiệu quả các chương trình này: gói hỗ trợ lãi suất 4% năm 2009 cho các tổ chức cá nhân vay vốn để đầu tư sản xuất kinh doanh, gói cho vay 30.000 tỷ lãi suất 5% hỗ trợ cho vay mua nhà để ở cho người có thu nhập thấp, ngoài ra TPBank còn có nhiều sản phẩm cho vay ưu đãi khác cũng đang được triển khai.
Chương 1
Cơ sở lý luận và thực tiễn (tiếp)
Trang 103 Khái niệm về Đạo đức nghề nghiệp ngành ngân hàng
Đạo đức nghề nghiệp có thể được định nghĩa là tổng hợp các tiêu chuẩn, các nguyên tắc chuẩn mực của một lĩnh vực ngành nghề Đạo đức nghề nghiệp định hướng hành vi trong mối quan hệ công việc giữa các đối tượng: chủ sở hữu, đồng nghiệp, khách hàng, đối tác, cộng đồng và với chính phủ… phát sinh trong hoạt động kinh doanh và các hoạt động bên ngoài xã hội
Nghiên cứu các văn bản quy định của pháp luật liên quan đến vấn đề đạo đức ngành ngân hàng như: Luật tổ chức tín dụng, các thông tư, văn bản của Ngân hàng nhà nước có quy định về đạo đức nghề nghiệp đối với cán bộ ngành ngân hàng… đạo đức nghề nghiệp được NHNN quy định trong từng nghiệp vụ cụ thể như: tín dụng, kho quỹ, thanh toán, công nghệ thông tin
Chương 1
Cơ sở lý luận và thực tiễn (tiếp)
Trang 113 Khái niệm Đạo đức nghề nghiệp ngành ngân hàng (tiếp)
Đạo đức nghề nghiệp ngành ngân hàng thể hiện ở nhiều góc độ, và tồn tại ở nhiều hình thái khác nhau thông qua các hoạt động, nghiệp vụ khác nhau Cụ thể như:
người thẩm định, người ra quyết định cho các khoản vay, ngoài việc tuân thủ các quy định còn có trách nhiệm của nhân viên tín dụng khi tư vấn cho khách hàng trong việc kinh doanh mang lại hiệu quả cho cả khách hàng và ngân hàng.
đức nghề nghiệp thể hiện qua việc tuân thủ các quy định của ngân hàng và các quy định của pháp luật, cũng như sự tận tâm hay trách nhiệm cá nhân của cán bộ trong việc thực thi các nhiệm vụ được giao
Đạo đức nghề nghiệp của Cán bộ ngân hàng đó là sự tuân thủ pháp luật, trung thực, khách quan và có trách nhiệm.
Chương 1
Cơ sở lý luận và thực tiễn (tiếp)
Trang 124 Tiêu chí đánh giá đạo đức nghề nghiệp ngành ngân hàng
• Tiêu chí đánh giá đạo đức nói chung đó là: ý thức đạo đức,
hành vi đạo đức, quan hệ đạo đức
• Tiêu chí đánh giá đạo đức nghề nghiệp của ngành ngân hàng
Trang 135 Quy định về đạo đức nghề nghiệp của một số ngân hàng tại Việt Nam
• Vietcombank: quy định về đạo đức và trách nhiệm của người Vietcombank
qua Sổ tay văn hóa của Vietcombank
• SHBank: Ban hành văn bản riêng quy định về quy chuẩn đạo đức nghề
nghiệp của SHB với nội dung rất chi tiết.
• Vietinbank: ban hành Quy định về “chuẩn mực đạo đức, lối sống của cán
bộ, đảng viên và người lao động thuộc Đảng bộ Vietinbank”.
Ngoài ra, Tác giả cũng đã nghiên cứu một số quy tắc ứng xử, quy tắc đạo đức nghề nghiệp của Công ty quản lý quỹ quốc tế IFMC, Công ty chứng khoán MSB, Tập đoàn Sojitz, Tập đoàn Palmolive để từ đó rút ra kinh nghiệm cho việc hoàn thiện bộ tiêu chuẩn đạo đức nghề nghiệp của TPBank
Chương 1
Cơ sở lý luận và thực tiễn (tiếp)
Trang 141 Giới thiệu khái quát về Ngân hàng Tiên Phong (TPBank)
Quá trình hình thành và phát triển của TPBank
- Ngân hàng TPBank được thành lập ngày 05/05/2008, trong suốt 5 năm
hoạt động, Ngân hàng TMCP Tiên Phong đã gặp rất nhiều khó khăn Tuy nhiên đến tháng 7/2012 TPBank được NHNN Việt Nam chấp thuận đề án
tự tái cơ cấu
- Cuối năm 2013, TPBank đã được nhận bằng khen của Thủ tướng Chính
phủ và của Thống đốc Ngân hàng nhà nước Việt Nam về kết quả tái cơ cấu thanh công
- Cuối năm 2014, TPBank khai trương trụ sở chính tại 57 Lý Thường Kiệt,
Hoàn Kiếm, Hà Nội
TPBank đã từng bước củng cố lại danh tiếng và uy tín của mình trên thị trường tài chính.
Chương 2 Thực trạng Quy định về đạo đức nghề nghiệp của
Ngân hàng Tiên Phong
Trang 15Chương 2 Thực trạng Quy định về đạo đức nghề nghiệp của
Ngân hàng Tiên Phong (tiếp)
1 Giới thiệu khái quát về Ngân hàng Tiên Phong (Tiếp)
Một số yếu tố có ảnh hưởng đến đặc thù nghề nghiệp của TPBank
sự trẻ, nhân sự có nhiều kinh nghiệm còn hạn chế
- Hệ thống corebanking chưa được hoàn thiện, mạng lưới hoạt động
còn ít, chưa phát triển được những khác hàng lớn, khách hàng tiềm năng
- Từ năm 2012 đến nay, TPBank đã thực hiện đề án tái cơ cấu ngân
hàng, theo đó TPBank đã củng cố toàn diện hệ thống quản trị điều hành, tuyển dụng nhiều cán bộ có kinh nghiệm từ các ngân hàng khác
và có cơ chế ưu đãi để giữ chân nhân tài, thực hiện phát triển kinh doanh theo những định hướng mũi nhọn, đến nay TPBank đã khắc phục được những hạn chế nêu trên Cụ thể kết quả hoạt động của TPBank trong 3 năm qua như sau:
15
Trang 16Kết quả kinh doanh của TPBank
1 Số dư Trái phiếu (TK1530 + TK1560) 2,534 4,579 5,121
2 Số dư Dư nợ (cho vay KH - 10) 6,083 11,926 19,775
Trang 17Chương 2 Thực trạng Quy định về đạo đức nghề nghiệp của
Ngân hàng Tiên Phong (tiếp)
2 Thực trạng về quy định đạo đức nghề nghiệp hiện
tại của TPBank
Quy định về đạo đức nghề nghiệp của TPBank được xây
dựng và ban hành ngay từ khi thành lập, từ đó đến nay chưa
được sửa đổi bổ sung Kết quả phân tích cho thấy những ưu
nhược điểm như sau:
a) Ưu điểm:
• Văn bản quy định cụ thể đối với một số lĩnh vực, điều này giúp cho CBNV hiểu được những vấn đề nào vi phạm đạo đức không được làm Việc áp dụng các quy định về đạo đức vào trong hoạt động cũng đạt được những thành quả nhất định, cụ thể: qua kết quả 2 cuộc điều tra đánh giá về chuyên viên tín dụng, trong đó cũng có nội dung khảo sát liên quan đến đạo đức nghề nghiệp
đó là “tỷ lệ khách hàng phải chi trả thêm chi phí ngoài”, kết quả cho thấy tỷ lệ
đã giảm từ 24% xuống còn 4%, như vậy chứng tỏ rằng đạo đức nghề nghiệp của CBNV TPBank đã được cải thiện đáng kể
Trang 182 Thực trạng Quy định về đạo đức nghề nghiệp hiện tại của TPBank (tiếp) b) Một số tồn tại
• Quy định bao gồm 9 nội dung nhưng chưa được khái quát hóa theo hiện tượng mà đang được xây dựng theo các vấn đề phát sinh.
• Một số nội dung mang tính hình thức, chưa có cơ chế đo lường, kiểm soát, dẫn đến tình trạng chưa thực sự hiệu quả, nhiều trường hợp vẫn xảy ra mà không có cơ chế ghi nhận hoặc xử lý (quy định về tặng quà và nhận quà tặng, nhận hối lộ, vay ưu đãi…)
• Có những nội dung chưa thực sự phù hợp như: quy định về việc đầu tư; Quy định về giấy phép và bản quyền
• Có những vấn đề thực tế đã phát sinh nhiều vụ việc vi phạm đạo đức nghề nghiệp đã bị phát hiện và xử lý kỷ luật như: giả mạo hồ sơ giấy tờ, cố tình che dấu thông tin bất lợi của khách hàng khi đề xuất các khoản vay… thì lại chưa được quy định đầy đủ.
18
Chương 2 Thực trạng Quy định về đạo đức nghề nghiệp của
Ngân hàng Tiên Phong (tiếp)
Trang 19về tài sản và uy tín cho ngân hàng
• Công tác kiểm tra, giám sát chưa được chú trọng thường xuyên, kịp thời, việc kiểm soát tại đơn vị còn lỏng lẻo dẫn đến nhiều trường hợp
vi phạm mang tính chất hệ thống
• Công tác đào tạo, truyền thông còn hạn chế, chưa nâng cao được vai trò của cá nhân, quán triệt được tinh thần tôn trọng đạo đức nghề nghiệp ở mọi nơi mọi lúc
19
Chương 2 Thực trạng Quy định về đạo đức nghề nghiệp của
Ngân hàng Tiên Phong (tiếp)
Trang 20c) Hậu quả
Trong 3 năm qua, Ngân hàng TPBank đã phát sinh một số vụ việc vi phạm đạo đức nghề nghiệp nghiêm trọng, gây thiệt hại về tài sản và làm ảnh hưởng đến uy tín của Ngân hàng Ngân hàng đã phải xử lý kỷ luật nhiều cán bộ với các hình thức kỷ luật từ khiển trách đến sa thải,
có những trường hợp phải chuyển hồ sơ sang cơ quan công an để điều tra và xử lý theo quy định của pháp luật
• Theo thống kê từ năm 2012 đến 2014, TPBank đã phải xử lý kỷ luật
Ngân hàng Tiên Phong (tiếp)
Trang 21Chương 3 Hoàn thiện Bộ tiêu chuẩn về đạo đức nghề nghiệp của
Ngân hàng TPBank
1 Chiến lược và định hướng phát triển của Ngân hàng TPBank đến
năm 2017
• Giai đoạn củng cố toàn diện hệ thống quản trị điều hành (2012 – 2014)
• Giai đoạn phát triển nhanh (2014 - 2017):
- Mở rộng mạng lưới chi nhánh và các điểm giao dịch trên toàn quốc
- Phát triển mạng lưới khách hàng
- Chú trọng phục vụ hoạt động của khu công nghiệp phụ trợ
- Kiểm soát tỷ lệ nợ xấu và thu hồi nợ
• Tầm nhìn và mục tiêu chiến lược của TPBank: HĐQT quyết tâm phấn
đấu sau 5 năm kể từ khi tái cơ cấu (đến hết năm 2017), TPBank đạt quy
mô tổng tài sản là trên khoảng 100.000 tỷ đồng, lọt vào nhóm các ngân hàng có lợi nhuận trước thuế 1000 tỷ đồng, bình quân tăng trưởng lợi nhuận là 35%, đứng trong nhóm 20 ngân hàng mạnh nhất Việt Nam với các chỉ tiêu tài chính tốt và lành mạnh.
21
Trang 23• Định hướng phát triển của TPBank là xây dựng ngân hàng chuyên
nghiệp, minh bạch và phát triển bền vững Vì vậy, trong tháng 10 năm 2014 vừa qua, TPBank ban hành năm giá trị cốt lõi đó là: LIÊM – SÁNG – CẦU – HỢP – BỀN, với các ý nghĩa là:
Liêm chính: Liêm khiết, chính trực, minh bạch, trách nhiệm và
luôn tuân thủ đạo đức nghề nghiệp
Sáng tạo: Đổi mới trong nhận thức, sáng tạo và đột phá trong giải
pháp, quyết liệt trong thực hiện nhằm mang lại giá trị đích thực cho Ngân hàng và Khách hàng
Cầu tiến: Phấn đấu tự hoàn thiện bản thân, phát huy sở trường,
năng lực nội tại và tiềm năng của mỗi cá nhân và đơn vị Ngân hàng tạo điều kiện tốt nhất để mỗi cá nhân vươn tới sự hoàn hảo
23
Chương 3 Hoàn thiện Bộ tiêu chuẩn về đạo đức nghề nghiệp của
Ngân hàng TPBank (tiếp)
Trang 24 Hợp lực: Cộng lực, hợp tác, gắn bó và chia sẻ trong công việc,
nhận thức rõ giá trị của cá nhân nằm trong giá trị của Ngân hàng
Bền bỉ: Kiên định, vững chí, vượt qua mọi khó khăn, thách thức
để đi đến thành công
Từ định hướng phát triển của Ngân hàng TPBank và qua nghiên cứu những quy định của pháp luật, tham khảo các quy định của các Ngân hàng khác, Tác giả đã hoàn thiện bộ tiêu chuẩn đạo đức nghề nghiệp của CBNV Ngân hàng Tiên Phong
24
Chương 3 Hoàn thiện Bộ tiêu chuẩn về đạo đức nghề nghiệp của
Ngân hàng TPBank (tiếp)