Trình Bày Sự Hiểu Biết Về Nghề Luật Và Đào Tạo Nghề Luật Ở Đức..docx

A MỞ ĐẦU 3 B NỘI DUNG 5 I NGHỀ LUẬT VÀ ĐÀO TẠO NGHỀ LUẬT Ở ĐỨC 5 1 Quá trình hình thành và phát triển nghề luật và đào tạo nghề luật ở Đức 5 2 Nghề luật ở đức 6 2 1 Thẩm phán 6 2 2 Luật sư 7 2 3 Công[.]

A MỞ ĐẦU 3

B NỘI DUNG 5

I NGHỀ LUẬT VÀ ĐÀO TẠO NGHỀ LUẬT Ở ĐỨC 5

1 Quá trình hình thành và phát triển nghề luật và đào tạo nghề luật ở Đức 5

2 Nghề luật ở đức 6

2.1 Thẩm phán 6

2.2 Luật sư 7

2.3 Công chứng viên 7

2.4 Công tố viên 8

3 Đào tạo nghề luật ở Đức 8

3.1 Đào tạo luật 8

3.1.1 Cơ sở đào tạo 8

3.1.2 Chương trình đào tạo 8

3.1.3 Phương pháp đào tạo 9

3.2 Đào tạo thực tế 10

3.2.1 Cơ sở đào tạo 10

3.2.2 Chương trình đào tạo 11

3.2.3 Kỳ thi sát hạch Tư pháp quốc gia thứ hai 13

II NGHỀ LUẬT VÀ ĐÀO TẠO NGHỀ LUẬT Ở ĐỨC VÀ Ở VIỆT NAM DƯỚI GÓC ĐỘ CỦA LUẬT SO SÁNH 14

1 Điểm tương đồng 14

1.1 Về nghề luật 14

1.2 Về đào tạo nghề luật 15

2 Điểm khác biệt 15

2.1 Về nghề luật 15

2.1.1 Nghề thẩm phán 15

2.1.2 Nghề luật sư 16

2.1.3 Nghề công chứng viên 17

2.1.4 Nghề công tố viên/Kiểm sát viên 17

2.2 Về đào tạo nghề luật 18

3 Giải thích nguyên nhân 20

3.1 Nguyên nhân có những nét tương đồng 20

3.2 Nguyên nhân dẫn đến sự khác biệt 20

III BÀI HỌC KINH NGHIỆM 21

1 Về nghề luật 21

2 Về đào tạo nghề luật 22

C KẾT LUẬN 24

A MỞ ĐẦU

Trong thời đại ngày nay, dưới sự tác động của xu thế toàn cầu hóa, hội nhập

và cùng hợp tác phát triển thì bất cứ quốc gia nào trên thế giới cũng cần trang bịcho mình một nền tư pháp hoàn chỉnh bên cạnh sự ổn định về chính trị và vữngmạnh về kinh tế Đó là một điều kiện tất yếu cho sự phát triển của đất nước Cũngchính vì lẽ đó, nghề luật và đào tạo nghề luật trở thành một vấn đề được các nướchết sức quan tâm Luật pháp đã ra đời từ lâu với các hệ thống pháp luật lớn trong

đó phải kể đến luật châu Âu lục địa, mà quốc gia đặc trưng của hệ thống pháp luật

này chính là Cộng hòa Liên bang Đức Việc đào tạo nghề luật ở Đức có nhiều néttương đồng với các nước trong hệ thống pháp luật châu Âu lục địa tuy nhiên, quytrình đào tạo nghề luật lại mang những nét đặc trưng riêng

Trong bài tập nhóm lần này, với mong muốn tìm hiểu sâu sắc hơn sự pháttriển của hệ thống pháp luật Cộng hoà Liên bang Đức nên nhóm chúng em quyết

định chọn đề tài số 7: “Anh/chị hãy trình bày sự hiểu biết về nghề luật và đào tạo nghề luật ở Đức Liên hệ với Việt Nam" Do kiến thức còn hạn chế, trong quá

trình tìm hiểu không tránh khỏi những sai sót nên rất mong sự đánh giá, đóng gópý kiến của thầy/cô để nhóm chúng em hoàn thiện hơn phần tìm hiểu của mình

B NỘI DUNG

I NGHỀ LUẬT VÀ ĐÀO TẠO NGHỀ LUẬT Ở ĐỨC

1 Quá trình hình thành và phát triển nghề luật và đào tạo nghề luật ở Đức

Cộng hoà Liên bang Đức là nước có hệ thống pháp luật mang nhiều đặctrưng của truyền thống pháp luật châu Âu lục địa, bởi ngay thế kỷ XI, khi ở châu

Âu bắt đầu xuất hiện xu hướng giảng dạy pháp luật trong các trường đại học tổnghợp Trải qua quá trình phát triển và du nhập, đồng thời chịu ảnh hưởng sâu sắccủa pháp luật La Mã nên hệ thống pháp luật ở Đức mang tính hoàn thiện tượng đốicao Bên cạnh đó, nghề luật và việc đào tạo nghề luật ở Đức đã bắt đầu từ khá lâuđời và có xu hướng ngày càng phát triển Khi ở Châu Âu bắt đầu xuất hiện xuhướng giảng dạy pháp luật trong các trường đại học tổng hợp, trong đó, trường Đạihọc tổng hợp Bologna của Ý được biết đến như cái nôi giảng dạy luật đầu tiên ởChâu Âu và là nơi quy tụ các giảng viên, học viên ở khắp Châu Âu Thừa hưởngkiến thức pháp luật cũng như những phương pháp áp dụng trong giảng dạy, nhữngluật gia được đào tạo ở Bologna đã đặt nền móng cho truyền thống đào tạo phápluật ở Đức sau này Cả những người Đức có tham vọng trở thành luật gia giỏi cũng

đã tới Bologna để học Từ thế kỷ XIV, các trường đại học tổng hợp đầu tiên củaĐức, trong đó có khoa luật đã được thành lập Đến nay, các khoa luật này vẫn lànhững cơ sở đào tạo pháp luật chính thức của Đức Đây cũng là đặc điểm chungtrong truyền thống về đào tạo pháp luật của nhiều nước trong hệ thống pháp luậtchâu Âu lục địa như: Pháp, Bỉ, Hà Lan

Nhưng ở Đức có điểm đặc trưng là chế độ đào tạo luật và nghề luật là mộtquy trình toàn diện, thống nhất trên phạm vi toàn liên bang (bao gồm 16 bang).Đến nay, nhiều khoa luật thuộc các trường đại học tổng hợp được thành lập từ thế

kỉ XIV vẫn là những cơ sở đào luật chính thức ở Đức Mặc dù cùng thuộc dòng họ

pháp luật châu Âu lục địa, thế nhưng quy trình đào tạo nghề luật ở Đức lại mangnhững nét đặc trưng riêng so với các nước khác trong cùng hệ thống pháp luật, cụthể ở Đức không tồn tại mô hình đạo tạo riêng cho từng nghề luật như thẩm phán,công tố viên, luật sư, mà chỉ đào tạo theo một chương trình thống nhất trên toàn

Liên bang cho mọi nghề luật kéo dài đến sáu năm được chia thành hai giai đoạn:

- Giai đoạn thứ nhất là đào tạo luật - đào tạo pháp luật tại trường đại học (khoảngbốn năm)

- Giai đoạn thứ hai là đào tạo thực tế - đào tạo thực hành nghề luật tại Tòa án, cơquan công tố, văn phòng luật sư, cơ quan hành chính và một cơ sở do sinh viên tựchọn (ít nhất khoảng hai năm)

2 Nghề luật ở đức

Cũng giống như ở đa số các nước lục địa châu Âu, ở Đức nghề luật cũng rất đadạng tuy nhiên đáng chú ý nhất vẫn là thẩm phán, công tố viên, luật sư và côngchứng viên

2.1 Thẩm phán

Để trở thành thẩm phán chuyên nghiệp phải có bằng đại học luật và chứngchỉ đã trải qua giai đoạn thực tập chuyên môn đồng thời phải vượt qua kì thi khảosát

Thẩm phán chuyên nghiệp do bộ tư pháp các bang tuyển chọn Các thẩmphán được bổ nhiệm suốt đời và không bị thuyên chuyển nếu họ không có nguyệnvọng

Việc bổ nhiệm thăng cấp của thẩm phán các bang do bộ trưởng tư pháp củabang quyết định Việc bổ nhiệm và thăng cấp cho thẩm phán tòa án liên bang thì

do hai viện của nghị viên liên bang quyết định

2.2 Luật sư

Ở Đức, để hành nghề luật sư thì cần phải có bằng cử nhân luật, chứng chỉhành nghề đồng thời phải gia nhập Đoàn Luật sư Và chỉ luật sư biện hộ là thànhviên của Đoàn Luật sư và có giấy phép của Đoàn Luật sư thì mới được phép đạidiện trước tòa

Mỗi khu vực lãnh thổ mà trong đó có Tòa án tư pháp phúc thẩm của bang(OLG) đều thành lập một đoàn luật sư Ngoài hai hình thức hành nghề chính là vănphòng luật sư cá nhân và công ty hợp danh thì ở Đức còn cho phép luật sư đượcthành lập Công ty Luật Việc quản lý nghề luật sư không hoàn toàn giao phó chocác tổ chức nghề nghiệp mà còn có sự can thiệp của Nhà nước

2.3 Công chứng viên

Ở Đức, công chứng viên là công chức Nhà nước, đóng vai trò then chốttrong luật về bất động sản, luật thế chấp, luật về hợp đồng, luật công ty, vàthường được coi là các chuyên gia về hợp đồng với số lượng do pháp luật giới hạn.Đây là những luật sư có trình độ đặc biệt, luôn là người đại diện một tổ chức côngcộng trung lập Họ không chỉ là người soạn thảo các văn bản pháp luật như dichúc, các hợp đồng mua bán và các giao dịch khác về bất động sản mà còn tạo racho chúng giá trị công chứng thư, lưu giữ các công chứng thư, tư vấn cho các bên

và chịu trách nhiệm cá nhân về việc làm của mình Trong cuộc sống đời thường,đôi khi chúng ta sẽ phải tìm đến công chứng viên, ví dụ như khi lập bản di chúc,khi thỏa thuận hợp đồng hôn nhân hay một hợp đồng thương mại v.v… Thiếu condấu công chứng, những văn kiện này hoàn toàn không có giá trị Chính bởi vì tínhchất trung lập của nghề công chứng viên, nên người hành nghề luật sư công chứngkhông được cùng lúc vừa làm luật sư, vừa làm công chứng trong một vụ việc

2.4 Công tố viên

Ngoài ba công việc phổ biến và được chú trọng nêu trên, nói đến nghề luật ởĐức còn có thể kể đến một công việc khác có vai trò khá quan trọng đó là công tốviên Ở Đức, công tố viên là công chức nhà nước, chỉ đạo công tác điều tra, đượcquyền tùy nghi truy tố, đứng ra đại diện cho Viện Công tố để thực hành quyềncông tố

3 Đào tạo nghề luật ở Đức

3.1 Đào tạo luật

3.1.1 Cơ sở đào tạo

Tương tự các quốc gia trên thế giới, đào tạo luật hay đào tạo trình độ cửnhân luật tại Đức kéo dài khoảng bốn năm, đây là giai đoạn thứ nhất trong quytrình đào tạo nghề luật tại Đức nhằm đào tạo pháp luật nội dung (không rèn luyện

kĩ năng nghề nghiệp) Để tham gia khoá đào tạo này, trước hết người học phải thituyển hoặc được xét tuyển vào học tại các trường Đại học luật hoặc khoa luật tạicác trường đại học tổng hợp Hiện nay, trên toàn nước Đức có khoảng 50 khoa luậttrực thuộc các trường đại học nằm rải rác trong phạm vi 16 bang Theo quy định,các trường luật, khoa luật thuộc cáctrường đại học tổng hợp chỉ phải tuân thủkhung chung về đào tạo pháp luật do luật liên bang quy định Trên cơ sở đó, mỗibang có thể quy định các chương trình đào tạo chi tiết khác nhau dựa trên thế mạnhtrong nghiên cứu, đào tạo của các trường đại học của bang mình

3.1.2 Chương trình đào tạo

Các sinh viên luật ở Đức trong giai đoạn thứ nhất đều phải học theo chươngtrình đào tạo do nhà trường quy định, bao gồm: Các môn học mang tính cơ sở vềkhoa học luật như: lịch sử các học thuyết pháp luật, lịch sử pháp luật, xã hội họcpháp luật,… và các môn luật mang tính chất bắt buộc như: luật hiến pháp, luật dân

sự, luật hình sự, luật hành chính, luật tố tụng dân sự… Ngoài ra, sinh viên còn có

thể tự chọn các môn học khác như môn luật về thuế, luật về cộng đồng châu Âu,luật cạnh tranh, luật sở hữu trí tuệ,…

Tuỳ thuộc vào chương trình của mỗi trường, các môn học sẽ được thiết kếgiống hoặc khác nhau, ví dụ như tại trường North - Rhine Westphalia, các môn học

tự chọn là luật thuế, luật kinh doanh, luật quốc tế,…

3.1.3 Phương pháp đào tạo

Về phương pháp đào tạo, các khoa luật trên lãnh thổ của Đức đều chú trọngđến việc cân đối giữa hàm lượng lý thuyết và thực tiễn pháp luật trong cơ cấu cácmôn học Điều này không chỉ được thể hiện qua tỷ lệ các câu hỏi về thực tiễn phápluật trong hệ thống câu hỏi của các kỳ thi tốt nghiệp giai đoạn thứ nhất ngày càngtăng mà còn được minh chứng bằng việc ngày càng có nhiều luật sư và thẩm phán

có uy tín được các khoa luật mời đến giảng bài cho sinh viên Ngoài ra, trong quátrình đào tạo, sinh viên phải làm rất nhiều bài kiểm tra, đánh giá (khoảng 7 bàikiểm tra/kì học)

Kết thúc chương trình đào tào, sinh viên luật ở Đức sẽ phải tham dự kỳ thitốt nghiệp đại học do các trường đại học luật tiến hành tổ chức dưới sự giám sátcủa Chính quyền Liên bang và Bộ Tư pháp Liên bang, hay còn gọi là kỳ thi tưpháp quốc gia lần thứ nhất

Theo quy định của pháp luật hiện hành ở Đức thì Bộ Tư pháp của mỗi bang

có trách nhiệm giám sát, quản lý, đánh giá kỳ thi này, thậm chí cả việc ra câu hỏithi Các câu hỏi thi thường dài và phức tạp, chẳng hạn như, kỳ thi tốt nghiệp giaiđoạn thứ nhất ở bang Bavarian có tới tám câu hỏi, sinh viên phải hoàn thành bài thitrong thời gian năm tiếng Ngoài hình thức thi viết, các trường còn có thể cho sinhviên thi tốt nghiệp bằng hình thức vấn đáp kéo dài tới bốn tiếng cho một nhómkhoảng năm sinh viên Theo đó, sinh viên sẽ phải trả lời câu hỏi trước một hội

đồng bao gồm: hai giáo sư, hai thẩm phán, một luật sư hoặc một chuyên viên phápluật

Nếu sinh viên đã vượt qua kỳ thi này thì sẽ được cấp bằng Cử nhân Luật vàđược quyền học tiếp giai đoạn thứ hai Ngoài ra, sinh viên còn có thể làm việc tạicác doanh nghiệp hoặc cơ quan nhà nước nhưng không được đại diện cho doanhnghiệp khi tham gia phiên tòa và không được làm công chức cao cấp của các cơquan nhà nước Đối với sinh viên trượt kỳ thi này thì không được phép thi lại màphải quay lại đào tạo từ đầu

3.2 Đào tạo thực tế

3.2.1 Cơ sở đào tạo

Để trở thành thẩm phán, công tố viên hay luật sư, những sinh viên luật ởĐức đã vượt qua kỳ thi tư pháp quốc gia thứ nhất (tức là tốt nghiệp đại học Luật)phải đăng ký tham gia khoá đào tạo chuyên môn được tổ chức tạitừng bang trongthời gian hai năm và cũng được kết thúc bằng một kỳ thi, đây là giai đoạn thứ haitrong đào tạo nghề luật ở Đức nhằm đào tạo kiến thức pháp luật thực hành - Đàotạo thực tế

Bộ Tư pháp Liên bang là cơ quan chịu trách nhiệm tổ chức khoá đào tạothực tế, trước đây chức năng này được giao cho Tòa án tối cao liên bang, thếnhưng Bộ Tư pháp lại hoàn toàn không tham gia vào quá trình đào tạo Sinh viên

đã tốt nghiệp đại học phải làm đơn gửi đến Bộ Tư pháp để đăng ký tham gia khoáđào tạo chuyên môn được tổ chức tại từng bang trong thời gian ít nhất hai năm.Trong đơn, sinh viên có thể ghi luôn nguyện vọng được đào tạo tại một cơ quan cụthể trong phạm vi những cơ quan mà sinh viên phải đi thực tế như Tòa án, ViệnCông tố, Văn phòng Công chứng, Văn phòng Luật sư,… Mặc dù đây là khoá họcbắt buộc nhưng nó không tổ chức theo đợt mà hoàn toàn phụ thuộc vào sự thu xếp

và chủ động của sinh viên trong việc xác định địa điểm, thời điểm để hoàn thànhnội dung của khoá đào tạo

3.2.2 Chương trình đào tạo

Sau khi trải qua kỳ thi tư pháp quốc gia lần thứ nhất, tất cả sinh viên thamgia khoá đào tạo thực tế sẽ được hưởng lương nhà nước theo mức tối thiểu (khoảng

1000 Euro/tháng) Chương trình đào tạo của khoá học được chia thành các giaiđoạn khác nhau kéo dài khoảng hai năm bao gồm các giai đoạn đào tạo bắt buộc vàmột giai đoạn đào tạo không bắt buộc nhằm tập trung rèn luyện các kỹ năng thực tếgiúp cho các sinh viên luật làm quen với các vụ việc thuộc nhiều lĩnh vực, từ dân

sự, hình sự đến hành chính… Mức độ tiếp cận với thực tiễn nghề luật sẽ phụ thuộcvào số lượng công việc nơithực tập và khả năng học tập của mỗi sinh viên Ngoài

ra, sinh viên luật ở Đức vẫn phải tham gia các giờ học mang tính chất lý thuyết docác giảng viên là những cán bộ đương chức như Thẩm phán, Công tố viên, Luật sưtranh tụng, Công chứng viên hay các cán bộ nhà nước cao cấp từ các cơ quan tưpháp và hành chính có kinh nghiệm trực tiếp giảng dạy Khác với các chương trìnhđào tạo lý thuyết tại các trường đại học, trong chương trình đào tạo này, giảng viêntập trung vào các tình huống được xây dựng từ những kinh nghiệm thực tế củamình và từ hồ sơ các vụ việc trên thực tế Sau khi hoàn thành các khoá đào tạo haycác giai đoạn đào tạo, học viên sẽ được giảng viên hoặc người hướng dẫn nhận xét

và cho điểm cho khoá đào tạo hoặc giai đoạn đào tạo đó Điểm được cho dựa trênđiểm kiểm tra thường kỳ của các học viên và đánh giá chung về việc học viên thamgia vào các phần thảo luận do giảng viên đưa ra Những điểm số này được đưa vàođiểm thi nói trong kỳ thi sát hạch tư pháp quốc gia

3.2.2.1 Các giai đoạn đào tạo bắt buộc

Giai đoạn thực tập tại cơ quan tư pháp: Giai đoạn này gồm sáu tháng

tháng thực tập tại một Tòa dân sự và từ ba tháng thực tập tại Tòa hình sự hoặc

Viện Công tố Khi này, sinh viên sẽ được một Thẩm phán, một Công tố viên hỗtrợ, kèm cặp và hướng dẫn thực hiện các công việc như của một thẩm phán, mộtcông tố viên như học cách điều hành quá trình tranh tụng tại phiên toà, được dựthảo phán quyết của Thẩm phán hay là được thay mặt công tố viên thực hiện nhiệm

vụ công tố tại phiên toà, từ đó giúp sinh viên làm quen với quy trình thủ tục dân sựhoặc hình sự tại Tòa án

Giai đoạn thực tập tại cơ quan hành chính: Giai đoạn này bao gồm năm

tháng thực tập tại một cơ quan hành chính cấp quận hoặc cấp tương ứng nơi có ítnhất một cán bộ công chức nhà nước đã được cấp chứng chỉ Thẩm phán đang làmviệc và hai tháng thực tập tại một cơ quan chính quyền banghoặc thành phố hoặctại Tòa hành chính hoặc Viện Công tố Giai đoạn này giúp ứng viên làm quen vớicác công việc chuyên môn tại các cơ quan hành chính, đặc biệt là các thủ tục hànhchính, soạn thảo các quyết định, các đạo luật hành chính, các thủ tục hành chínhnhư điền đơn khiếu nại cho đến giải quyết các đơn khiếu nại bằng các phán quyếthay quyết định hành chính

Giai đoạn thực tập tại Văn phòng luật sư: Tương tự như các cơ quan

khác, các sinh viên thực tập tại văn phòng luật sư sẽ được các luật sư đang hànhnghề hướng dẫn, kèm cặp thực hiện những công việc của một luật sư thực sự trongthời gian bốn tháng Thời gian thực tập này không những giúp các ứng viên nângcao kỹ năng viết đơn kiện, công văn gửi Toà án, kỹ năng tư vấn của luật sư mà cònnâng cao kỹ năng chuyên môn để đại diện cho khách hàng tiến hành các thủ tục tốtụng tại Tòa án

3.2.2.2 Giai đoạn đào tạo không bắt buộc

Sau khi đã hoàn thành nhiệm vụ tập sự ở các cơ quan tư pháp, trong khoảngthời gian bốn tháng còn lại, sinh viên có thể tuỳ chọn xin thực tập tại một hay hai

cơ quan luật pháp thuộc các lĩnh vực được quy định như trên mà họ muốn hànhnghề sau này nhằm tăng thêm khả năng chuyên sâu nghề nghiệp Chẳng hạn, vớinhững sinh viên có định hướng làm Thẩm phán thường sẽ chọn Tòa án là nơi tăngcường thực tiễn Còn những sinh viên có tham vọng theo nghề luật sư, thì địa chỉ

mà họ thực tập là các công ty luật hoặc các đoàn luật sư

3.2.3 Kỳ thi sát hạch Tư pháp quốc gia thứ hai

Chương trình đào tạo sẽ kết thúc sau khi các học viên hoàn thành kỳ thi sáthạch Tư pháp quốc gia lần thứ hai do Vụ Sát hạch tư pháp thuộc BộTư pháp tổchức 4 kỳ một năm Kỳ thi gồm hai phần: kiểm tra nói và thi viết Điểm khác biệtgiữa hai kỳ thi là kỳ thi thứ nhất mang tính lý thuyết, tập trung vào các môn họcluật cơ bản và luật Châu Âu, trong khi đó kỳ thi quốc gia thứ hai chú trọng về luật

Về phần thi nói, mỗi thí sinh phải thực hiện bài kiểm tra nói trước hội đồng

4 Thẩm phán Những câu hỏi trong phần thi này đều thuộc các lĩnh vực đã đượcgiới hạn trước khi kỳ thi diễn ra Mỗi thí sinh được hội đồng kiểm tra trong thờigian 50 phút và được nhận 4 loại điểm tương ứng với các lĩnh vực Luật dân sự,Luật lao động, Luật hình sự, Công luật và một số lĩnh vực luật tuỳ chọn

Tổng điểm của kỳ thi được tính là điểm số trung bình của phần thi nói và thi viết.Thí sinh được cấp giấy chứng nhận đã qua kỳ sát hạch nếu đạt điểm số trên Vềnguyên tắc, những người thi đỗ kỳ thi quốc gia lần thứ hai có đủ điều kiện hành