1 PHÒNG GIÁO DỤC ĐÀO TẠO TỦA CHÙA TRƯỜNG THCS THỊ TRẤN BÁO CÁO NGHIÊN CỨU KHOA HỌC DỰ ÁN THAY ĐỔI NHẬN THỨC VÀ HÀNH VI LÃNG PHÍ CỦA HỌC SINH LỚP 8A1 TRƯỜNG THCS THỊ TRẤN LĨNH VỰC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ HÀ[.]
Trang 1
PHÒNG GIÁO DỤC ĐÀO TẠO TỦA CHÙA
TRƯỜNG THCS THỊ TRẤN
BÁO CÁO NGHIÊN CỨU KHOA HỌC
DỰ ÁN THAY ĐỔI NHẬN THỨC VÀ HÀNH VI LÃNG PHÍ CỦA HỌC SINH LỚP 8A1 TRƯỜNG THCS THỊ TRẤN
LĨNH VỰC: KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ HÀNH VI
Nhóm thực hiện:
1 Tòng Thị Lệ Nhóm trưởng
2 Nguyễn Thị Hồng Huế
Giáo viên hướng dẫn: Trần Thúy Dung
Tủa Chùa, tháng 10 năm 2020
Trang 2DANH MỤC CỤM TỪ VIẾT TĂT
Từ viết tắt Viết đầy đủ là
Trang 3A LÍ DO CHỌN DỰ ÁN
1 CƠ SỞ THỰC HIỆN DỰ ÁN
1.1 CƠ SỞ KHOA HỌC
Theo từ điển Tiếng Việt do Hoàng Phê chủ biên thì lãng phí là: Làm tốn kém, hao tổn một cách vô ích Ví dụ “Lãng phí tiền của.'', ''Ăn tiêu lãng phí''
Theo Chỉ thị 05/CT-TƯ ngày 15 tháng 5 năm 2016 của Bộ Chính trị về đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng đạo đức, phong cách Hồ chí minh đặc biệt lứa tuổi học sinh THCS đang hình thành và phát triển nhân cách
Biểu hiện của lãng phí trong cuộc sống hiện nay rất đa dạng; từ cấp độ vi
mô (cá nhân, gia đình) đến cấp độ vĩ mô (các cấp, các ngành, toàn xã hội…), từ trẻ em đến người lớn, từ những thứ hữu hình đến vô hình
Lãng phí là hiện tượng khá phổ biến trong đời sống hiện nay, đặc biệt là trong giới trẻ
Lãng phí sẽ trở thành vấn đề của xã hội Việt Nam trong tương lai là điều hoàn toàn có thể xảy ra nếu như không có biện pháp ngăn chặn kịp thời và giáo dục ngay từ lứa tuổi chúng em – lứa tuổi HS THCS, những chủ nhân tương lai của đất nước
1.2 CƠ SỞ THỰC TIỄN
Bác Hồ đã từng dạy về cách sống cho chúng ta, sống là phải “Cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư”, trong đó “kiệm” là điều rất cần thiết trong cuộc sống Tiết kiệm, không lãng phí, sử dụng mức phù hợp cho cuộc sống chứ không phải quá tằn tiện hoặc ki bo, keo kiệt "Tiết kiệm là không xa xỉ, không hoang phí, không bừa bãi, không phải là bủn xỉn, mà những việc ích lợi cho đồng bào, cho Tổ quốc, thì bao nhiêu công, tốn bao nhiêu của cũng vui lòng"
Qua khảo sát cho thấy hiện nay đang rất nhiều bạn học sinh lớp 8A1 trường THCS Thị Trấn đang có hành vi sống rất lãng phí: như nhiều bạn đến lớp mua đồ ăn sáng thôi thì nào xôi, nào sữa, nào nước đậu rồi ăn không hết thì để trong ngăn bàn cho mốc meo Nhiều bạn đến trường học tập không tỉnh táo, còn ngủ gật trong lớp, các hoạt động diễn ra uể oải không có tinh thần, thậm chí nhiều bạn còn đem nước uống ra té nhau …
Tất cả những điều đó ảnh hưởng không hề nhỏ đến học tập, sinh hoạt và điều kiện kinh tế gia đình Trong khi nhiều bạn học sinh trong trường, thậm chí trong lớp còn đang hoàn cảnh rất khó khăn quần áo không đủ mặc, sách vở không đủ dùng… Đến bữa ăn sáng còn nhịn
Nhìn thấy các hành vi lãng phí đó của các bạn như vậy nên chúng em
quyết định nghiên cứu dự án: “Thay đổi nhận thức và hành vi lãng phí của học sinh lớp 8A1 trường THCS Thị Trấn”
2 NỘI DUNG NGHIÊN CỨU
Chúng em tiến hành khảo sát tìm ra những lĩnh vực mà các bạn học sinh lớp 8A1 thường lãng phí, đánh giá thực trạng, hậu quả, tìm ra nguyên nhân và
Trang 4giải pháp khắc phục nhằm thay đổi nhận thức và hành vi lãng phí tiền bạc vật chất và lãng phí thời gian
B CÂU HỎI NGHIÊN CỨU
1 CÂU HỎI NGHIÊN CỨU
- Vì sao một bộ phận không nhỏ học sinh lớp 8A1 trường THCS Thị Trấn đang sống lãng phí? Lãng phí được biểu hiện ra sao? Hậu quả của nó là gì?
- Có thể nâng cao nhận thức của các bạn học sinh lớp 8A1 THCS Thị Trấn về hành vi sống lãng phí hay không?
- Giải pháp nào hiệu quả nhất trong việc thay đổi hành vi sống lãng phí của các bạn học sinh lớp 8 trường THCS Thị Trấn
2 VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
Thực trạng, nguyên nhân và đưa ra các giải pháp khắc phục các hành vi lãng phí của các bạn học sinh lớp 8A1 trên hai phương diện lãng phí tiền bạc vật chất và lãng phí thời gian
3 GIẢ THUYẾT KHOA HỌC
Nếu áp dụng các giải pháp này thì có thay đổi được nhận thức về hành
vi lãng phí cúa các bạn học sinh lớp 8A1 trường THCS Thị Trấn Tủa Chùa được hay không?
C THIẾT KẾ VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
1 GIỚI HẠN PHẠM VI NGHIÊN CỨU
Với khả năng và điều kiện thời gian, nhóm em chỉ tập trung nghiên cứu vấn đề sự lãng phí của học sinh lớp 8A1 trường THCS Thị Trấn từ thời gian tháng 12 năm 2019 đến tháng 10 năm 2020 chứ không có điều kiện nghiên cứu
sự lãng phí ở các lứa tuổi của các bạn học sinh trên địa bàn huyện Tủa Chùa
2 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
- Phương pháp nghiên cứu lí luận về đặc điểm phát triển tâm sinh lí của học sinh THCS; tài liệu về vấn đề sống lãng phí của giới trẻ hiện nay
- Phương pháp nghiên cứu: Quan sát; Điều tra khảo sát; Thống kê; Phân tích
3 TÍNH MỚI CỦA DỰ ÁN
- Đề xuất được phương pháp khảo sát chính xác khách quan, điều tra thực trạng lối sống lãng phí của các bạn học sinh lớp 8A1 trường THCS Thị Trấn
- Xây dựng hệ thống giải pháp nâng cao nhận thức nhằm thay đổi hành vi sống lãng phí với tư tưởng tình cảm và học tập của các bạn học sinh lớp 8A1 trường THCS Thị Trấn huyện Tủa Chùa
D TIẾN HÀNH NGHIÊN CỨU
1 TIẾN TRÌNH NGHIÊN CỨU
Trang 5* Thực trạng và biểu hiện
Qua khảo sát thì chúng em thấy:
90% các bạn học sinh đều ăn quà vặt ở trường
90% các bạn đều mặc không hết số quần áo mình đã mua
89% các bạn chưa biết tiết kiệm số tiền mà mình đã có
67% Các bạn đều sử dụng không đúng mục đích số tiền ăn sáng mà bố mẹ cho
90% các bạn học sinh khi uống nước thì không uống hết chỗ nước đã rót
ra
100% các bạn chưa có kế hoạch chi tiêu cho bản thân mình
Qua kết quả khảo sát chúng em thấy được phần lớn các bạn trong lớp đang có rất nhiều hành vi lãng phí nhiều bạn sẵn sàng bỏ ra hàng trăm nghìn, thậm chí đến tiền triệu để tiêu xài vào những trò giải trí, thời trang hàng hiệu, thay đổi mốt quần áo, mốt tóc, phấn son…chứ không phải là quyển sách quý hay không muốn bỏ ra vài nghìn để mua giúp một gói tăm hoặc gói bông tai mà các
em nhỏ hoặc những bạn cùng độ tuổi mình đang nài nỉ không phải chỉ có những bạn nhà có điều kiện mà thậm chí những bạn không có điều kiện theo cách này hay cách khác thì cũng đang từng ngày sống rất lãng phí
Gần gũi và phổ biến hơn là hiện tượng ăn quà vặt, chơi điện tử mặc dù
mỗi lần tiêu giá trị tiền không lớn, chỉ khoảng 10.000 đến 100.000đ
Tuy nhiên “tích tiểu thành đại”, một lần thì ít nhưng hàng ngày và nhiều
lần ăn tiêu gộp lại là con số không nhỏ
Như vậy, cho dù vật chất đó là của chúng ta nhưng chúng ta đã và đang lãng phí Nguyên nhân của nó là gì?
* Nguyên nhân:
- Do được bố mẹ nuông chiều cho tiền tiêu mỗi ngày vượt quá nhu cầu của bản thân các bạn Cho nên đã tiêu nhiều rồi nhưng các bạn vẫn cảm thấy thiêu
- Do bị bạn bè rủ rê lôi kéo mua sắm đua đòi, hoặc làm tóc, hoặc thấy các bạn có điện thoại mình cũng muốn có
- Các bạn chưa biết cách quản lí tài chính mình đang có
- Chưa biết cách sử dụng đồng tiền đúng mục đích
- Chưa biết được kiếm được đồng tiền khó khăn vất vả như nào nên sẵn sàng phung phí khi có nó
- Do lối suy nghĩ “của chùa” thì việc gì phải tiết kiệm…
* Hậu quả
Trang 6- Ảnh hưởng đến chính sức khỏe của bản thân vì: nếu nghiện ăn quà vặt vì
quà vặt ở cổng trường toàn những thứ chứa phẩm màu, hóa chất chất bảo quản ,
ăn nhiều sẽ thấm vào cơ thể
- Nhiều bạn dành số tiền mình có được nhin ăn để ành đi chơi điện tử, rồi đến nhịn ngủ rồi nhịn luôn cả học
- Nhiều bạn ăn quà vặt nhiều còn để quà ôi thiu, ẩm mốc trong gầm bàn rất mất an toàn vệ sinh môi trường
- Ảnh hưởng đến phong trào thi đua của lớp từ đó tạo thành nền nếp không tốt
- Ảnh hưởng đến kinh tế của bản thân và gia đình: Nhiều bạn nhà nghèo nhưng cứ đua đòi tiêu pha ăn chơi không biết thương bố mẹ
* Giải pháp:
- Hướng dẫn các bạn biết cách xác định nhu cầu mục đích của bản thân, cái nào thật sự cần thiết thì mới mua bởi mua mà không dùng đến thì đó là một lãng phí Bởi mỗi người mua sắm nhiều nó thành thói quen nên mình phải biết cách kìm chế bản thân
- Hướng dẫn các bạn biết cách quản lí tiền và chi tiêu hợp lí, đúng mục đích, mua vừa đủ dùng Thường xuyên trong các buổi sinh hoạt lớp trao đổi với nhau về cách chi tiêu của bản thân để các bạn học tập
- Chúng em tổ chức các buổi thu gom phế liệu, hay sách báo cũ để gây dựng tiền tiết kiệm Lớp em đã và đang có một con lợn đất để tiết kiệm Những
ai mà không tắt quạt hay tắt điện sẽ phải nộp 2 nghìn vào nuôi lợn Những buổi thu gom đó chúng em cũng cho vào lợn để sau này phục vụ cho hoạt động của lớp hoặc giúp đỡ các bạn có hoàn cảnh khó khăn Ban đầu con lợn rất béo vì ban đầu rất nhiều bạn vi phạm nhưng càng về sau thì lợn của chúng em lại càng đói
vì các bạn không còn lãng phí nữa
- Chúng em cũng vận động những bạn trong lớp cuối năm không dùng đến sách giáo khoa thì ủng hộ lại cho các bạn học sinh trong trường
- Trong lớp chúng em tổ chức thi đua tới từng tổ, từng thành viên Nếu làm tốt được tuyên dương, làm không tốt sẽ bị phạt Khi đủ ánh sáng thì chúng
em sẽ tắt điện mở cửa để tận dụng ánh sáng tự nhiên
- Trong các buổi sinh hoạt lớp chúng em thường chiếu những câu chuyện của đạo phật về việc bỏ thừa thức ăn thì khi sang thế giới bên kia phải ăn lại số thức ăn thừa đó mới đươc siêu thoát, rồi kể các câu chuyện ở bên Hàn Quốc có một cửa hàng nếu để lại thức ăn thừa sẽ bị phạt
- Đến nhà gặp gỡ với bố mẹ các bạn hay cho tiền ăn quà vặt để kết hợp với các bậc phụ huynh theo dõi nhắc nhở các bạn Nói rõ với các bác chúng cháu đang thực hành tiết kiệm nên chúng cháu đã cùng nhau kê khai
1.2 Lãng phí thời gian
Trang 7Thời gian là vốn quý nhất của con người Thời gian cũng là thứ mà chúng
ta không thể nhìn thấy hay cầm nắm nhưng lại có giá trị to lớn, tác động sâu sắc đến cuộc sống của mỗi con người
Theo khảo sát của chúng em thì:
- 100% các bạn chưa lập kế hoạch hoạt động trong tuần
- 90% Các bạn dành thời gian rảnh để vào mạng, lướt facebook
- 80% các bạn thường đi ngủ sau 10h tối
Nhiều bạn sau những giờ học ở trường thì thời gian còn lại không mảy may nghĩ tới việc học, thậm chí không dành thời gian tối thiểu cần thiết cho việc học Vì thế nên bây giờ việc bắt gặp học sinh ngồi đọc sách, họp nhóm bàn bạc việc học hay ngồi mày mò, nghiên cứu một vấn đề nào đó liên quan đến học hành thì rất hiếm… Mà thay vào đó là thấy các bạn thường xuyên vào quán chơi điện tử, Facebook, blog, bói toán online, làm đẹp, mua sắm…gần như là chiếm trọn thời gian rỗi rảnh
Số lượng quán Internet tốc độ cao ở khu vực mọc lên ngày càng nhiều nhưng lúc nào cũng đông kín học sinh không chỉ giờ tan trường, giờ nghỉ trưa
mà ngay cả giờ học các bạn cũng trốn học đi chơi
Khi ngồi học, kè kè là chiếc điện thoại, thỉnh thoảng lại “tinh tinh” tin nhắn, lại trả lời, lại suy nghĩ, như vậy làm cho hiệu quả của việc học, của việc làm của bản thân không cao
Chúng ta đang lãng phí quá nhiều thời gian cho những việc làm không cần thiết trong khi nhiều bạn phải vừa làm, vừa học
Như vậy, đủ để chúng ta khẳng định rằng, học sinh lớp 8A1 đang rất lãng phí thời gian
* Nguyên nhân
- Chưa biết cách xây dựng thời gian biểu cho hợp lí Trong một ngày sẽ có rất nhiều nhu cầu được giải quyết nên nhiều bạn chưa biết cách sắp xếp việc nào quan trọng trước hay sau
- Chưa biết cách quản lí thời gian, sử dụng thời gian vào những trò vô bổ
- Nhiều bạn mải chơi không để ý đến thời gian
* Hậu quả
- Chính vì không biết sắp xếp thời gian hợp lí nên đến trường lúc nào các bạn cũng cảm thấy mệt mỏi
- Lãng phí thời gian sẽ khiến các bạn mất đi tri thức bởi nhiều bạn chỉ dành thời gian cho bỏ học, thậm chí là vay mượn, lấy trộm, cầm cố đồ đạc để đổ tiền vào game, mong sao có thể “xưng bá” trong thế giới ảo cho đến khi phải đối mặt với những thất bại trong học tập, tâm lí sợ hãi vì chủ tiệm cầm đồ đe doạ, bị cha mẹ, thầy cô phát hiện, bạn bè xa lánh…và những thứ vô bổ đó không thể
Trang 8Lãng phí thời gian sẽ mất đi cơ hội Bởi chúng ta đang trong lứa tuổi học tập, trau dồi tri thức nhưng chúng ta lại không tận dụng thời gian đó mà đem thời gian vùi đầu vào lướt facebook hay vào các quán điện tử rồi để thời gian
qua đi vô nghĩa mà sau này tiếc cũng không thể quay lại được
* Giải pháp
- Mỗi tuần lập thời gian biểu cụ thể cho các hoạt động ở nhà và ở trường Cùng nhau thực hiện nghiêm túc thời gian biểu dưới sự giám sát của cô giáo chủ nhiệm và cha mẹ học sinh Bạn nào thực hiện tốt thời gian biểu đó sẽ được tuyên dương còn bạn nào thực hiện không tốt sẽ bị phạt cho lợn đất ăn
- Không một bạn nào được vào facebook hay lướt wed khi đến trường Cùng nhau dời xa màn hình điện thoại để trải nghiệm cuộc sống muôn màu
- Những bạn nào vào quán game thì chúng em cũng nhắc nhở các bạn bởi game chỉ là thứ vui tiêu khiển nhưng nó lại gây nghiện và tiêu tốn biết bao thời gian vô bổ vào nó mà chỉ thấy được hại chứ chưa thấy lợi
- Lập kế hoạch cùng nhau nhắc nhở đi ngủ trước 10h đêm
2 CHỨNG MINH KẾT QUẢ KHI ÁP DỤNG GIẢI PHÁP
Ứng dụng giải pháp nghiên cứu với bản thân, với các bạn học sinh lớp 8A1 trong thời gian qua, chúng em nhận được nhiều chuyển biến đáng ghi nhận
Sau khi thực hiện một số giải pháp, chúng em quan sát, thu thập số liệu thấy được một số chuyển biến sau
Trước khi tuyên truyền Sau khi tuyên truyền
Về lãng
phí tiền
bạc, vật
chất
- Hoạt động ăn quà vặt thường
xuyên ở khu vực trường
- Chưa có hoạt động quên góp
tiền, sách cũ
- Sử dụng điện nước
Lượng bạn ăn quà vặt giảm hẳn (một số bạn vẫn ra đa phần là cá biệt)
- Quyên góp được 15 bộ sách giáo khoa cũ cho các bạn học sinh có hoàn cảnh khó khăn
- Gây dựng lợn đất để gây quĩ cho hoạt động của lớp cũng như ủng hộ các bạn học sinh khó khăn trong trường
- Còn rất ít lớp, ít bạn quên không tắt điện, tắt quạt, đóng cửa khi ra về hoặc khi xuống thể dục
Lãng
phí thời
gian
- Gần 100% HS không lập
thời gian biểu
- Dành quá nhiều thời gian
- Qua kiểm tra của GVCN các HS
đã lập thời gian biểu cho các hoạt động ở trường và ở nhà
Trang 9lướt facebook
- Chưa có mục tiêu sẽ làm gì
trong tuần
facebook hay chơi điện tử khi ở trường nữa
- Đặt ra mục tiêu sẽ đạt được trong tuần
3 KẾT LUẬN KHOA HỌC VÀ KHUYẾN NGHỊ
3.1 KẾT LUẬN
Qua quá trình thực hiện dự án chúng em nhận thấy rằng đây là một vấn đề khá “hot” trong cuộc sống hiện nay, chúng em đã đề ra những biện pháp để hạn chế hành vi chống lãng phí của các bạn học sinh lớp 8A1 trường THCS Thị Trấn
và đã thu được những kết quả tích cực Với những kết quả đã đạt được, chúng
em đưa ra kết luận rằng tất cả các biện pháp đã đưa ra đã góp phần thay đổi nhận thức của các bạn học sinh Các hành vi lãng phí của các bạn đã gảm đi, đồng thời đây cũng là tiền đề để chúng em phát triển dự án nghiên cứu của mình
3.2 KHUYẾN NGHỊ
- Các giải pháp đề tài nghiên cứu đưa ra chỉ có hiệu quả cao nhất khi được phối hợp thực hiện trong thực tiễn
- Giáo dục hành vi, lối sống cho thế hệ trẻ không phải việc của riêng ai và không phải việc có thể làm trong một sớm, một chiều Cho nên, cần có sư quan tâm đồng bộ của các cơ quan chức năng, của toàn thể xã hội và phải kiên trì, có
lộ trình, có kế hoạch cụ thể
Do điều kiện về thời gian, đối với giải pháp kết hợp với phụ huynh trong việc làm gương và nhắc nhở con em chúng em chưa làm được Mong rằng với
sự kết hợp cùng phụ huynh sẽ góp phần rất lớn vào việc giảm thiểu lãng phí ở
HS
E TÀI LIỆU THAM KHẢO
1.Vũ Dũng, 2008 Từ điển Tâm lí học NXB Từ điển Bách Khoa, Hà Nội
2 Hoàng Phê, 1997 Từ điển Tiếng Việt, NXB Đà Nẵng
3.vi.wikipedia.org/wiki/Tiếng_Việt
4.+ http:// nhandan.com.vn ›
5.+ http:// thuchanhtietkiem.com/morenews.aspx?
6.+ http:// hanhgia.com/ /33-loai-bo-lang-phi-chuong-trinh-tu-van-waste.html
7.+ www.ktdt.com.vn
8.+ http://
mymarket.vn/ /10-dieu-gioi-tre-hay-lang-phi-trong-cuoc-song-551.htm
Trang 10MỤC LỤC
C Thiết kế và phương pháp nghiên cứu 4
1.1 Lãng phí tiền bạc, vật chất 5
2 Chứng minh kết quả khi áp dụng giải pháp 8
3 Kết luận khoa học và khuyến nghị 8