Báo cáo dự án nâng cao nhận thức về tác hại môi trường từ rác thải nhựa đối với học sinh

Thực trạng sử dụng túi nilon, đồ dùng bằng nhựa sử dụng một lần hiện nay đang trở thành chủ đề nóng bỏng tại các diễn đàn hay chương trình hành động vì môi trường.. Việc sử dụng và thải

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TỦA CHÙA

TRƯỜNG PTDTBT THCS TỦA THÀNG

BÁO CÁO TÓM TẮT

DỰ ÁN

NÂNG CAO NHẬN THỨC VỀ TÁC HẠI MÔI TRƯỜNG TỪ RÁC THẢI NHỰA ĐỐI VỚI HỌC SINH TRƯỜNG PTDTBT THCS TỦA THÀNG

Lĩnh vực: Khoa học xã hội và hành vi

Tủa Chùa, tháng 10/2020

A Lí do chọn dự án

Những năm gần đây, rác thải nhựa đang là vấn đề nhức nhối mang tính toàn cầu Mỗi năm lượng rác thải nhựa do con người thải ra đủ để phủ kín 4 lần diện tích bề mặt Trái đất, trong đó có 13 triệu tấn rác nhựa trôi nổi trên các đại dương Rác thải nhựa đang hằng ngày, hằng giờ tác động tiêu cực đến hệ sinh thái, môi trường sống, sức khỏe con người và sự phát triển bền vững của mỗi quốc gia Theo chiến lược bảo vệ môi

trường quốc gia, đến năm 2020 tầm nhìn 2030, chúng ta đưa ra nhiều mục tiêu cụ thể trong đó có mục tiêu đến năm 2020 giảm 50% lượng nilon khó phân hủy

Thực trạng sử dụng túi nilon, đồ dùng bằng nhựa sử dụng một lần hiện nay đang trở thành chủ đề nóng bỏng tại các diễn đàn hay chương trình hành động vì môi trường Việc sử dụng và thải chất thải nhựa ra môi trường hiện nay ngay tại các cơ sở trường học với số lượng học sinh tập trung lớn cần được quan tâm đúng mức, bởi đó không chỉ là hạn chế hay nâng cao nhận thức về tác hại của chất thải nhựa mà còn là giáo dục tương lai của nhiều thế hệ mà họ là những chủ nhân tương lai - người kế tục công việc bảo vệ môi trường sống

B Câu hỏi nghiên cứu; Vấn đề nghiên cứu; Giả thuyết khoa học

1 Thực trạng lạm dụng và sử dụng đồ dùng bằng nhựa một lần của học sinh

Trường PTDTBT THCS Tủa Thàng như thế nào?

Hiện nay các trường học trên địa bàn các xã vùng cao, vùng đặc biệt khó khăn nói chung và trường PTDTBT THCS Tủa Thàng nói riêng đã và đang hoạt động thành công

mô hình trường bán trú dân nuôi Tuy nhiên trong quá trình tổ chức các hoạt động nấu

ăn bán trú cho học sinh có rất nhiều quy trình sử túi ni lông, bao bì ni lông sử dụng một lần

Túi ni lông xuất hiện mọi nơi trong trường, xung quanh khu vực nhà trường như túi đựng thực phẩm, túi đựng xôi ăn sáng học sinh, túi đựng mì tôm, chai lọ đựng nước uống, túi đựng bột giặt hay dầu gội… Rồi các cửa hàng xung quanh trường học chưa có biện pháp thu gom rác thải hằng ngày dẫn đến tình trạng rác thải ngày càng nghiêm trọng, đặc biệt là rác thải nilon, rác thải nhựa

Túi nilon được sử dụng phổ biến đó đều là túi không phân hủy vì giá thành rẻ Hơn 50% lượng nhựa được tiêu thụ mỗi ngày nằm trong những sản phẩm nhựa dùng một lần, có nghĩa là quá nửa trong số sử dụng hằng ngày chỉ đem lại cho con người cảm giác tiện ích trong vài phút như: cốc nhựa, chai nhựa, ống hút, túi nilon,… và sau đó bị vứt ra môi trường và trở thành những thứ đồ nhựa vô dụng, nhưng những thứ vô dụng ấy tồn tại trong môi trường tự nhiên lại vô cùng nguy hại Con người mất 5 phút để uống hết một chai nước nhưng đất mẹ thì phải mất hàng nghìn năm để giải quyết hệ quả từ loại rác thải đó

Sau đó, những thứ này bị vứt ra môi trường và trở thành những thứ đồ nhựa vô dụng Nó tồn tại trong môi trường tự nhiên và trở nên vô cùng nguy hại

Rác thải nhựa đang phá hủy môi trường nước

2 Nguyên nhân của thực trạng đó do đâu

Tại địa phương không có khu vực tái chế cũng không có khu vực xử lí rác thải Qua quá trình nghiên cứu khảo sát và thực nghiệm Tại trung tâm xã Tủa Thàng có 3 trường học với hơn 1000 học sinh, 8 hàng quán, cùng 2 cơ quan hành chính khác Hằng ngày lượng rác thải nhựa thải ra môi trường khoảng gần 200kg rác thải nhựa các loại Riêng tại Trường PTDTBT THCS Tủa Thàng hiện có 02 khu vực xử lí rác thải bằng hình thức chôn lấp Tuy nhiên hiện cũng không còn quỹ đất để làm nơi chôn lấp rác tiếp theo nếu 02 hố đổ rác đang sử dụng sẽ đầy

Rõ ràng thói quen sử dụng túi nilon, nhựa dùng một lần có thể đem lại sự tiện lợi cho con người trong một khoảng thời gian ngắn, nhưng ít ai ngờ nó lại là tác nhân đẩy môi trường đứng trước thảm họa ô nhiễm

3 Sự thiếu hiểu biết về tác hại của rác thải nhựa dùng một lần gây ảnh hưởng xấu đến môi trường và con người như thế nào?

Chúng ta cần thời gian bao lâu để rác thải nhựa phân hủy ? Câu trả lời được đưa ra

là túi nhựa cần ít nhất 100 năm, chai nhựa cần ít nhất là 200 năm Như vậy trong hàng trăm năm đó, rác thải nhựa không mất đi và hệ lụy gây ra đối với môi trường là rất lớn

Rác thải nhựa đang là hiểm họa môi trường toàn cầu Cùng với các quốc gia trên thế giới, Việt Nam đang nỗ lực để loại bỏ ô nhiễm do rác thải nhựa gây ra Mục tiêu đến năm 2020 sẽ giảm 65% số lượng túi nilon phân hủy dùng tại các siêu thị và các trung tâm thương mại lớn

4 Túi ni lông hay rác thải nhựa sau khi sử dụng vứt hoặc xử lí không đúng cách sẽ gây tác hại đến môi trường và con người như thế nào?

Hiện nay có rất nhiều người đang hằng ngày đưa vào cơ thể những chất độc hại bằng việc sử dụng đồ nhựa Mọi người đều biết đồ dùng nhựa có giá thành rẻ và bền Thế nhưng những ảnh hưởng tiêu cực của nó có thể kinh khủng hơn bạn nghĩ

Nhựa sẽ dễ dàng tan chảy trong khoảng nhiệt độ từ 70 – 800 độ C và hòa vào thực phẩm, đi vào cơ thể của bạn Những chất độc đó tích lũy lâu ngày sẽ gây ra các bệnh vô cùng nguy hiểm Đặc biệt, trong nhựa có chưa một chất độc hai là DOP Chất độc này có thể gây ảnh hưởng giới tính ở các bé nào và gây vô sinh ở các bé gái

Bên cạnh những ảnh hưởng khôn lường đến sức khỏe của bạn, phế phẩm từ nhựa còn tác động xấu đến môi trường Sau khi bị vứt ra ngoài thiên nhiên, nhựa sẽ mất một khoảng thời gian cực lỳ lâu để tiêu huy Các sản phẩm từ nhựa sẽ tách dần ra thành các hạt nhỏ chứ không hề tiêu biến hết Những hạt nhỏ ly ti đó có thể ngấm vào đất đi vào các mạch nước ngầm

Khi bạn vứt một mẩu rác nhựa ra môi trường, nó phải mất cả trăm năm để tiêu hủy hoàn toàn Nói cách khác, phải trải qua rất nhiều thế hệ để một mảnh vật liệu nhựa tan biến Ngoài ra, nhựa còn lẫn vào nước, ngăn chặn khí oxy làm cho các sinh vật dưới nước không thể hô hấp được Hoặc chúng có thể bị các sinh vật như cá nuốt vào và có rất nhiều khả năng con người sẽ ăn nhầm phải và nhiễm độc

Chất thải nhựa rất khó xử lý, Bởi lẽ, chúng ta không thể vứt bừa bãi hay đốt nhựa Việc đốt nhựa sẽ thải ra vô số những khí độc và tăng hiệu ứng nhà kính

Có thể bạn không nghĩ đến, nhưng những điều nhỏ nhặt bạn làm mỗi ngày tưởng chừng như vô hại như dùng bàn chải nhựa, ống hút nhựa lại mang đến những tác hại tiêu cực đến môi trường Bạn hãy nghĩ mà xem, mỗi con người chúng ta sau 3 tháng (theo khuyến cáo của nha sĩ) sẽ thay bàn chải một lần Việt Nam ta có hơn 90 triệu người thì chúng ta hằng ngày thải ra môi trường bao nhiêu rác thải nhựa? Cũng tương tự như thế, những vật dụng nhựa nhỏ bé như ống hút nhựa, sau mỗi lần uống nước bạn vứt đi, khi thống kê lại sẽ là một con số khổng lồ bạn không thế tin được Và còn tỷ tỷ những loại rác thải nhựa khác đang đe dọa môi trường sống chúng ta từng phút từng giây

5 Những giải pháp để nâng cao nhận thức cho học sinh về tác hại của rác thải nhựa đối với môi trường từ đó có những hành động cụ thể chung tay bảo vệ môi trường

Với mối nguy hiểm ngày một tăng từ rác thải nhựa, em đã tham mưu với cô giáo Tổng phụ trách đội Trường PTDTBT THCS Tủa Thàng phối hợp với Đoàn Thanh niên phát động phong trào kêu gọi các cấp, các ngành, các cơ quan tổ chức, các doanh nghiệp

và đạc biệt là các bạn học sinh cùng thống nhất nhận thức, chung tay hành động chống rác thải nhựa như sau:

Một là, tăng cường tuyên truyền, giáo dục nâng cao nhận thức về tác hại của chất thải nhựa, túi nilon đối với kinh tế - xã hội, môi trường và sức khỏe con người; xây dựng các giải pháp hữu hiệu nhằm giảm thiểu tiêu thụ, tăng cường tái sử dụng, tái chế chất thải nhựa đến cộng đồng và học sinh trong nhà trường

Hai là, phát động phong trào "Chống rác thải nhựa" với sự tham gia trực tiếp của cộng đồng, vận động học sinh có thói quen sử dụng túi nilon khó phân hủy, đồ nhựa

dùng một lần, không nên xả rác bừa bãi ra môi trường Kêu gọi nhà cung ứng thực phẩm bán trú cho nhà trường hạn chế sử dụng túi nolon để dựng xôi, thực phẩm; dùng các vật liệu thân thiện mới môi trường thay thế các sản phẩm nhựa sử dụng một lần

Ba là, đẩy mạnh phong trào vệ sinh thu gom rác thải nhựa ở trong khuôn viên và ngoài nhà trường Phát động mỗi học sinh là một tấm gương trong công tác hành động hạn chế sử dụng và chống xả rác nilon

Bốn là, kết hợp với tổ chức Phát triển vùng huyện Tủa Chùa đẩy mạnh tuyên truyền về nguy cơ ô nhiễm nhựa và nilon nhằm thay đổi thói quen, tiến tới từ bỏ thói quen sử dụng túi nilon, sản phẩm nhựa dùng một lần đối với học sinh

Năm là, phát động phong trào thu gom chai nhựa có thể tái chế Tặng những phần quà có ý nghĩa như vở, bút cho học sinh tham gia phong trào tích cực, hiệu quả

C Thiết kế và phương pháp nghiên cứu

Xây dựng đội ngũ cán bộ môi trường xanh nhí là các bạn học sinh khối 8, khối 9 tại trường Đội ngũ này trước tiên là những nhân tố tích cực về bảo vệ môi trường nhà trường về hạn chế rác thải nhựa, sau đó mỗi thành viên trong nhóm là những tuyên truyền viên tích cực và nan tỏa hành động đẹp đến tất cả học sinh trong trường

Nhờ sự giúp đỡ của giáo viên hướng dẫn, của cô Tổng phụ trách đội tham mưu với Ban giám hiệu tổ chức truyền thông và hưởng ứng phong trào bảo vệ môi trường

Thành lập quỹ hành động vì môi trường, mỗi học sinh mang đến nhà trường từ 10 chai nhựa dùng một lần sẽ được đổi lấy 01 chiếc bút …

Tổ chức các hoạt động thu gom rác thải nhựa tại Trường và nan tỏa ra các khu vực lân cận quanh nhà trường

D Tiến hành nghiên cứu

1 Tiến trình

Điều tra thực trạng tình hình sử dụng đồ dùng bằng nhựa một lần của toàn bộ học sinh trong trường trong 50 ngày, ghi kết quả bằng phiếu điều tra: số lượng, chủng loại

2 Phân tích kết quả điều tra, nguyên nhân của thực trạng

Rác thải nilon trong trường và ngoài trường do chưa được thu gom đúng mức Hiện trượng lạm dụng túi nilon trong đựng thực phẩm diễn ra phổ biến

3 Kết quả thực hiện các giải pháp

Liên đội trường đã tổ chức tuyên truyền cho học sinh, giáo dục nâng cao nhận thức

về tác hại của chất thải nhựa, túi nilon đối với kinh tế - xã hội, môi trường và sức khỏe

dùng một lần, không nên xả rác bừa bãi ra môi trường Kêu gọi nhà cung ứng thực phẩm bán trú cho nhà trường hạn chế sử dụng túi nolon để dựng xôi, thực phẩm; dùng các vật liệu thân thiện mới môi trường thay thế các sản phẩm nhựa sử dụng một lần

Ba là, đẩy mạnh phong trào vệ sinh thu gom rác thải nhựa ở trong khuôn viên và ngoài nhà trường Phát động mỗi học sinh là một tấm gương trong công tác hành động hạn chế sử dụng và chống xả rác nilon

Bốn là, kết hợp với tổ chức Phát triển vùng huyện Tủa Chùa đẩy mạnh tuyên truyền về nguy cơ ô nhiễm nhựa và nilon nhằm thay đổi thói quen, tiến tới từ bỏ thói quen sử dụng túi nilon, sản phẩm nhựa dùng một lần đối với học sinh

Năm là, phát động phong trào thu gom chai nhựa có thể tái chế Tặng những phần quà có ý nghĩa như vở, bút cho học sinh tham gia phong trào tích cực, hiệu quả

C Thiết kế và phương pháp nghiên cứu

Xây dựng đội ngũ cán bộ môi trường xanh nhí là các bạn học sinh khối 8, khối 9 tại trường Đội ngũ này trước tiên là những nhân tố tích cực về bảo vệ môi trường nhà trường về hạn chế rác thải nhựa, sau đó mỗi thành viên trong nhóm là những tuyên truyền viên tích cực và nan tỏa hành động đẹp đến tất cả học sinh trong trường

Nhờ sự giúp đỡ của giáo viên hướng dẫn, của cô Tổng phụ trách đội tham mưu với Ban giám hiệu tổ chức truyền thông và hưởng ứng phong trào bảo vệ môi trường

Thành lập quỹ hành động vì môi trường, mỗi học sinh mang đến nhà trường từ 10 chai nhựa dùng một lần sẽ được đổi lấy 01 chiếc bút …

Tổ chức các hoạt động thu gom rác thải nhựa tại Trường và nan tỏa ra các khu vực lân cận quanh nhà trường

D Tiến hành nghiên cứu

1 Tiến trình

Điều tra thực trạng tình hình sử dụng đồ dùng bằng nhựa một lần của toàn bộ học sinh trong trường trong 50 ngày, ghi kết quả bằng phiếu điều tra: số lượng, chủng loại

2 Phân tích kết quả điều tra, nguyên nhân của thực trạng

Rác thải nilon trong trường và ngoài trường do chưa được thu gom đúng mức Hiện trượng lạm dụng túi nilon trong đựng thực phẩm diễn ra phổ biến

3 Kết quả thực hiện các giải pháp

Liên đội trường đã tổ chức tuyên truyền cho học sinh, giáo dục nâng cao nhận thức

về tác hại của chất thải nhựa, túi nilon đối với kinh tế - xã hội, môi trường và sức khỏe

con người; xây dựng các giải pháp hữu hiệu nhằm giảm thiểu tiêu thụ, tăng cường tái sử dụng, tái chế chất thải nhựa đến cộng đồng và học sinh trong nhà trường

Phong trào vệ sinh thu gom rác thải nhựa ở trong khuôn viên và ngoài nhà trường

đã và đang thực hiện tốt mang lại thành công cho dự án

Hình ảnh thu gom và xử lý rác thải nilon trước khi chưa triển khai dự án

Hình ảnh học sinh tích cực tham gia dự án

Hình ảnh thu gom rác thải nhựa ngoài cộng đồng

Hình ảnh lan tỏa hành động đẹp, ý nghĩa

Hình ảnh học sinh tích cực tham gia dự án

Hình ảnh thu gom rác thải nhựa ngoài cộng đồng

Hình ảnh lan tỏa hành động đẹp, ý nghĩa

Hình ảnh xanh, sạch đẹp trong và ngoài nhà trường

4 Rút ra kết luận khoa học về tính khả thi của dự án

Sau khi triển khai dự án, hệ quả dự án mang lai là rất lớn, đặc biệt nhận thức về tác hại môi trường từ rác thải nhựa đối với học sinh Trường PTDTBT THCS Tủa Thàng

đã được nâng lên đáng kể Song bên cạnh đó vẫn còn nhiều hạn chế, bất cập như: Thói quen sản xuất, tiêu dùng, nhận thức của người dân cùng với công tác tuyên truyền chưa đồng bộ, hiệu quả; việc giảm sử dụng nilon khó phân hủy còn gặp nhiều khó khăn trong khi giá thành túi ni lông thân thiện với môi trường còn cao nên người dân, đặc biệt là khu vực nông thôn hầu hết vẫn sử dụng túi ni lông khó phân hủy;

Để khắc phục các tồn tại, hạn chế, bất cập đó nhà trường, phải tiếp tục coi công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức của học sinh và cộng đồng về tác hại của rác thải nhựa, những biện pháp tiết kiệm, tái sử dụng rác thải nhựa là hoạt động trọng tâm, xuyên suốt

Phổ biến, quán triệt, yêu cầu mỗi học sinh phải nêu cao tinh thần gương mẫu, đi đầu trong việc nói không với rác thải nhựa sử dụng một lần, túi ni lông khó phân hủy; đồng thời tăng cường tuyên tuyền vận động người thân, gia đình về hạn chế sử dụng rác thải nhựa

E Tài liệu tham khảo

Luật bảo vệ môi trường Luật số 55/2014/QH13 Quốc Hội

Tác giả Lê Thị Nhỉ Rác thải nhựa http://text0123doc.orgbaithuyettrinhveracthainhua Tiểu luận rác thải nhựa Môn Khoa học môi trường đại cương – Đại học Nông Lâm Việt Nam và vấn đề rác thải nhựa – Viện Tài nguyên và Môi trường 2018

Chung tay hành động hạn chế rác thải nhựa: Chương trình “Trái đất xanh” do Tổng công

ty Dầu khí Việt Nam và Đài truyền hình Việt Nam phối hợp tổ chức

-