123 so sánh ẩm thực ý và việt nam (so sánh văn hóa)

Ẩm thực làm nên những cung bậc biểu cảm sâu sắc trong nền văn hóa của một dân tộc, là thành quả của lịch sử đời sống và cư dân, mang sắc thái đa dạng từ vùng này đến vùng khác, từ thành phố này đến thành phố khác. Đối với nhiều dân tộc, quốc gia, ẩm thực không chỉ là nét văn hóa về vật chất mà còn là văn hóa về tinh thần. Qua ẩm thực người ta có thể hiểu được nét văn hóa thể hiện phẩm giá con người, trình độ văn hóa của dân tộc với những đạo lý, phép tắc, phong tục trong cách ăn uống… Trong khi các món ăn Việt Nam thường có tính hòa đồng, đa dạng, tính ít mỡ, đậm đà hương vị, tổng hòa nhiều chất, nhiều vị, tính ngon và lành. Thì hầu hết các món ăn của Ý đều có đặc điểm chung nhất là có thể chuẩn bị rất nhanh chóng, chú trọng đến rau, hyđratcacbon và hàm lượng mỡ động vật trong thức ăn thấp.

SO SÁNH VĂN HÓA

So sánh văn hóa ẩm thực Ý và Việt Nam

Hà Nội, 2021

So sánh văn hóa ẩm thực Ý và Việt Nam

Đất nước Ý không chỉ nổi tiếng thế giới với những công trình kiến trúc nghệ thuật đặc sắc, những thành phố xinh đẹp và vô cùng lãng mạn, kinh đô thời trang Milan hào nhoáng bậc nhất… mà nơi đây còn được biết đến bởi hương vị ẩm thực đặc trưng hấp dẫn Ẩm thực Ý đa dạng, phong phú và giàu bản sắc như một nền nghệ thuật đi vào cuộc sống thường nhật của con người Ý Các đầu bếp bậc thầy của Ý được coi là những thầy phù thủy trong việc kết hợp nhiều hương vị khác nhau, từ thực phẩm tươi sống, bột, ngũ cốc đến các loại thảo dược, gia vị Từ đó,

họ tạo ra những món ăn vừa đậm đà thống nhất vừa giữ được nguyên vị của các thành phần nguyên liệu Đây chính là đỉnh cao trong nghệ thuật nấu nướng mà ẩm thực Ý đạt được

Mặc dù hai nước Ý và Việt Nam thuộc hai châu lục khác nhau, cách xa nhau, một bên thể hiện văn hóa ẩm thực phương Tây còn một bên thể hiện văn hóa ẩm thực phương Đông Tuy nhiê giữa ẩm thực Ý và Việt Nam cũng có một số điểm tương đồng:

Điểm tương đồng đầu tiên trong văn hóa ẩm thực của hai nước là đều có kho tàng ẩm thực phong phú và đa dạng Ngày nay, món ăn Việt Nam như phở, bánh mì ngày càng được yêu thích

trên khắp thế giới, vì không chỉ hương vị thơm ngon mà còn giàu dinh dưỡng và tốt cho sức khỏe Ngay cả những món chiên như chả giò cũng được đánh giá cao bởi những loại rau xanh ăn kèm đã giúp cân bằng chất béo Ẩm thực Ý đã nổi tiếng và được yêu thích ở nhiều quốc gia từ lâu nhưng phần đông thực khách chỉ biết đến pizza và mì ý, với định kiến rằng món Ý quá béo

và kém lành mạnh

Điểm tương đồng thứ hai đó là việc ẩm thực Ý chia sẻ cùng triết lý với ẩm thực Việt Nam là sử

dụng các nguyên liệu tươi mới, phương pháp chế biến đơn giản và cân bằng về dinh dưỡng Bữa

ăn của người Ý có đầy đủ các nhóm thực phẩm cần thiết cho nhu cầu dinh dưỡng của cơ thể, đặc biệt là chất xơ từ rau xanh và chất béo có lợi từ dầu olive Tương tự Việt Nam, ẩm thực Ý cũng rất đa dạng và phong phú, mỗi vùng miền lại có những món ăn và cách chế biến đặc trưng riêng Chỉ riêng pasta là đã có hàng chục loại với đủ hình dạng, hương vị

Điểm tương đồng cuối cùng đó chính là sự đa dạng vùng miền của ẩm thực: Hầu như mọi người

chỉ biết đến ẩm thực Ý thông qua pizza và mì Ý Tuy nhiên, cũng giống như ở Việt Nam, ẩm thực Ý có sự đa dạng vùng miền rất lớn Cứ mỗi một nơi lại có những đặc sản riêng của mình, mang những tinh hoa, đặc sắc thể hiện cho con người, tập quán của nơi đó

Bên cạnh sự tương đồng về kho tàng ẩm thực phong phú, sử dụng các nguyên liệu tươi ngon cũng như sự đa dạng về vùng miền của ẩm thực thì giữa Ý và Vệt Nam có rất nhiều điểm khác biệt:

Điểm khác biệt đầu tiên trong văn hóa ẩm thực giữa Ý và Việt Nam là là sự khác biệt yếu tố xã hội, lịch sử trong ẩm thực Ý và Việt Nam: Trong khi văn hóa ẩm thực Việt Nam trải qua quá

trình phát triển lâu dài của yếu tố lịch sử - xã hội, các món ăn của Việt rất đa dạng và hài hòa Có những món ăn thuần Việt, có những món ăn chịu ảnh hưởng của văn hóa ẩm thực Trung Quốc, Pháp, Ấn Độ, Còn khi nói đến ẩm thực Ý dưới tác động của yếu tố lịch sử - xã hội thì ảnh hưởng nhiều nhất là từ những người gốc Etruscan (là một trong những dân tộc bí ẩn nhất ở châu

Âu, người Etruscan đã lập nên nền văn minh phức tạp nhất tại Ý) và người Hy Lạp cho đến ngày

nay Trong buổi đầu sơ khai, thực phẩm được người Ý sử dụng chủ yếu là kê hoặc cháo yến mạch, phô mai làm từ sữa cừu và những gì nhặt nhạnh được ở trong rừng Theo thời gian, đời sống của người dân cũng phát triển hơn Từ một nền nông nghiệp thủ công thô sơ, người Ý đã tạo được một bước đột phá khi cho ra đời các phương pháp chuẩn bị, bảo quản và vận chuyển hàng hóa Lúc này, muối là mặt hàng rất có giá trị khi được dùng làm chất xúc tác bảo quản thực phẩm và gia vị sử dụng chủ yếu cho mọi món ăn Giai đoạn nước Ý bị các nước ngoại quốc xâm lược, đánh dấu một bước chuyển mình mới khi một loạt món ăn và nhiều nguyên liệu mới từ ngoại quốc du nhập vào, góp phần làm cho ẩm thực Ý đa dạng phong phú hơn rất nhiều Trong

đó phải kể đến là mía đường, gia vị, nho khô và mức trái cây do người Ả Rập ở miền nam mang đến Đây được xem những nguyên liệu “thủy tổ” của món pizza Trong khi đó, nguồn gốc của Spaghetti lại xuất phát từ Hy Lạp cổ đại Ngày nay, cà chua, dầu ô liu và tỏi là những nguyên liệu được sử dụng chủ yếu cho các món ăn của Ý Hầu hết trong các món ăn chúng đều có mặt, đặc biệt món mì Ý không thể thiếu cà chua để làm nước sốt Sự khác biệt trong nền ẩm thực Ý vẫn hiện diện trong từng món ăn ở khắp mọi miền nước Ý Những món ăn truyền thống cốt lõi vẫn nằm ở văn hóa của từng vùng Nhiều người Ý vẫn phản ứng với văn hóa ẩm thực mang bản sắc của quê hương họ Người ta nói rằng các đầu bếp bậc thầy của Ý là những thầy phù thủy trong việc kết hợp nhiều hương vị khác nhau, từ thực phẩm tươi sống, bột, ngũ cốc đến các loại thảo dược, gia vị Từ đó, họ tạo ra những món ăn vừa đậm đà thống nhất vừa giữ được nguyên

vị của các thành phần nguyên liệu

Điểm tương đồng cũng là khác biệt thứ hai là về sự khác biệt của ẩm thực vùng miền: Khi nói

đến văn hóa ẩm thực nước Ý người ta thường nói đến Spaghetty, bánh Pizza như là một biểu tượng Nhưng thực tế văn hóa ẩm thực Ý rất phong phú và có lịch sử lâu đời Nước Ý được chia làm 20 vùng với lịch sử, văn hóa và thậm chí là ngôn ngữ khác nhau, cùng với đó là sự khác biệt trong văn hóa ẩm thực truyền thống Sự phổ biến của ẩm thực Ý bắt đầu khi đế chế La Mã sụp

đổ, chính quyền các thành phố cổ vũ cho sự khác biệt và truyền thống, mỗi vùng bắt đầu phát triển và hình thành những kỹ thuật nấu ăn đa dạng, như món thịt viên rất quen thuộc ở Ý nhưng

ở mỗi vùng miền lại có hương vị khác nhau, sự khác biệt là do thành phần fomat và rượu vang của từng vùng lại có hương vị, đặc điểm riêng Dựa vào những nguồn nguyên liệu tự nhiên mà mỗi vùng miền của Ý có được, người ta chia ẩm thực Ý thành các vùng ẩm thực khác nhau

như: ẩm thực miền nam Ý, ẩm thực trung Ý, ẩm thực bắc Ý Ở miền Bắc ưa chuộng thịt bò

trong khi nấm đen (Truffles) rất phổ biến ở Marches Pho mát Provolone và Mozzarella được dùng thông dụng ở miền Nam Sự đa dạng của bánh mỳ và mỳ cùng kỹ thuật chế biến cũng khác nhau ở từng vùng Miền Nam thích mỳ luộc vẫn còn cứng, trong khi miền Bắc thích mỳ trứng mềm hơn Milan nổi tiếng với Risotto (một món ăn tương tự như món cơm của Việt Nam nhưng được nấu với nước dùng từ thịt được kết hợp với các loại rau quả khác nhau cùng với phô mát và nguyên liệu tạo màu, trạng thái của cơm khi nấu chín cũng cứng hơn cơm của Việt Nam Sự kết hợp các loại nguyên liệu và mùi vị của các loại nguyên liệu cũng tạo nên sự đặc trưng của Rissotto ở các vùng khác nhau) trong khi Bologna gắn liền với Tortellini (một loại mỳ có hình giống với con sò) và Naples nổi tiếng với Pizza Qua nhiều năm ẩm thực Ý bị pha trộn từng phần với ẩm thực Hy Lạp, các nguyên liệu, lúa mỳ, hương vị và gia vị được sưu tầm và nhập khẩu từ khắp nới trên thế giới do những người du lịch và buôn bán Các khu vực ven biển phát triển các món cá và hải sản, như đảo Sardinia là điển hình về sự kết hợp các nguyên liệu từ biển như tôm hùm, cá kiếm, cá bơn cùng các món ăn vùng Địa Trung Hải khác tạo nên đặc trưng của vùng Ở

Sicily ẩm thực chịu ảnh hưởng rất lớn từ khu vực bắc Phi với đặc điểm của ẩm thực của người Arập đặc biệt là trong cách dùng gia vị và dùng đường để tạo độ ngọt như là kem và bánh được gọi là Cassata Điều cơ bản nhất trong phong cách nấu ăn của người Italia là sự pha trộn giữa lợi ích về sức khỏe với chế độ ăn của người vùng Địa Trung Hải do sự phong phú về nguồn nguyên liệu theo mùa và gia vị của từng vùng Phong cách ẩm thực dựa trên sự tươi ngon của nguyên liệu, được nấu ở trong nồi và kết hợp với các loại rau, quả, hạt, hải sản, cá, thịt và dầu ô liu Nguồn dinh dưỡng từ tinh bột được cung cấp từ các loại mỳ, gạo, Pizza, Polenta một món ăn được chế biến từ bột ngô

Theo vùng miền ẩm thực Việt Nam được biết đến với ba vùng với ba đặc trưng khác nhau Miền Bắc: Ẩm thực miền Bắc đặc trưng với khẩu vị mặn mà, đậm đà, thường không đậm các vị cay, béo, ngọt bằng các vùng khác, chủ yếu sử dụng nước mắm loãng, mắm tôm Sử dụng nhiều món rau và các loại thủy sản nước ngọt dễ kiếm như tôm, cua, cá, trai, hến và nhìn chung,

do truyền thống xa xưa có nền nông nghiệp nghèo nàn, ẩm thực miền Bắc trước kia ít thịnh hành các món ăn với nguyên liệu chính là thịt, cá Miền Trung, đồ ăn miền Trung được biết đến với vị cay nồng, với tất cả tính chất đặc sắc của nó thể hiện qua hương vị riêng biệt, nhiều món ăn cay và mặn hơn đồ ăn miền Bắc và miền Nam, màu sắc được phối trộn phong phú, rực

rỡ, thiên về màu đỏ và nâu sậm Miền Nam, ẩm thực miền Nam, có thiên hướng hảo vị chua ngọt, có đặc điểm là thường cho thêm đường và hay sử dụng sữa dừa (nước cốt và nước dão của dừa) Nền ẩm thực này cũng sản sinh ra vô số loại mắm khô (như mắm cá sặc, mắm bò hóc, mắm ba khía )

Điểm khác biệt thứ ba là quan điểm về văn hóa ẩm thực:Văn hóa ẩm thực là một biểu hiện quan

trọng trong đời sống con người , nó cũng hàm chứa những ý nghĩa triết lý

Ẩm thực Ý đã phát triển qua nhiều thế kỷ cùng với những thay đổi của chính trị - xã hội và bị ảnh hưởng mạnh mẽ từ các nền văn hóa khác nhau như Etruscan, Hy Lạp cổ, La Mã cổ đại, Byzantine, Do Thái Sự đơn giản là nét đặc trưng của ẩm thực Ý Một món ăn Ý thường chỉ có không quá mười loại nguyên liệu và người nấu ăn chủ yếu dựa vào chất lượng của các thành phần mà không cần chuẩn bị cầu kỳ Ngoài ra ẩm thực xứ Địa Trung Hải này còn được nói là một nền ẩm thực vừa phổ biến, đa dạng và đầy bí ẩn như ngay chính đất nước này Văn hóa của đất nước này mang tính gia đình và đặc trưng theo từng nhà và được gây dựng từ những đầu bếp tại gia Trong văn hóa ẩm thực Ý, những đầu bếp chuyên nghiệp được đào tạo bài bản theo chuẩn mực quốc tế nhưng chưa chắc đã là những đầu bếp tài ba nhất, mà phải là những bà nội trợ (và cả ông nội trợ nữa) trong gia đình, những người đặt tình yêu và tâm huyết của họ, cùng với kinh nghiệm nấu ăn từ đời này sang đời khác, vào từng món ăn để rồi sáng tạo ra những hương

vị mê hoặc người ăn Tầm quan trọng của các đầu bếp tại gia trong ẩm thực Ý có khi còn lớn hơn những đầu bếp chuyên nghiệp, nhưng sự thật là phải đến tận thế kỉ XVIII, vai trò của các đầu bếp nội trợ mới được công nhận và tôn vinh nhiều hơn từ giới phê bình ẩm thực

Ở Việt Nam, từ xa xưa, trong dân gian nước ta đã tổng kết thành câu tục ngữ: “Học ăn, học nói, học gói, học mở ” chủ yếu để nhắc nhở những người mới bước vào đời thì khâu đầu tiên là “ học

ăn ” Ở các nước khác trên thế giới, ngoài quan niệm dân gian thì các nhà chuyên mô những người yêu thích, hiểu ẩm thực đều bàn luận, viết những tài liệu, những cuốn sách hay về nghệ thuật ăn uống Đối với dân tộc Việt, cái ăn là cái ăn văn hóa, nó có một ý nghĩa sâu sắc và liên

quan đến mọi mặt của đời sống xã hội Người Việt cho rằng: “Có thực mới vực được đạo”, đây

là một đặc điểm hết sức biện chứng, coi đó là tiền đề để con người có thể bước vào các lĩnh vực hoạt động khác Việc ăn là việc trọng mà mỗi người, kể cả trời đất, thánh, thần đều phải tôn trọng việc ăn Điều đó thể hiện ở câu nói: Trời đánh còn tránh miếng ăn và người Việt cũng đối

xử với thánh thần thông qua lễ vật dâng cúng Những đồ ăn , thức uống dùng trong dâng cúng thì

đồ ăn chiếm vị trí quan trọng số một, người trần gian, con cháu trong nhà không được phép ăn trước nếu như chưa cúng tổ tiên, thần thánh Những đồ ăn, thức uống dùng trong dâng cúng đều được nấu nướng hết sức cẩn thận, chu đáo và tươm tất, bày biện trang trọng và thái độ thành kính trong cử chỉ, lời nói và ánh mắt

Tiếp đó là sự khác nhau về đặc trưng nguyên liệu và khẩu vị:

Nền ẩm thực Ý rộng lớn được hình thành từ thế kỉ thứ 4 trước công nguyên Trong thời kì đầu, thực phẩm được sử dụng chủ yếu chỉ là Kê, Cháo Yến Mạch hay Phô Mai làm từ sữa cừu hay những gì nhặt được trong rừng Dần theo thời gian, món ăn của họ đã được biết tới nhiều hơn Các thành phần nguyên liệu thường được sử dụng phổ biến như trái cây, rau, nước sốt, thịt, cá, khoai tây, gạo, bắp ngô, xúc xích và các loại phô mai Nổi tiếng nhất trong các loại hương vị của

Ý đó chính là phô mai, nó được xem là “chiếc chìa khóa vàng” của ẩm thực Ý khi góp mặt vào

vô số các món ăn Không nơi nào có thể làm ra nhiều loại phô mai ngon như ở Ý Với sự cải tiến

về công nghệ, ngành công nghiệp chế biến phô mai phát triển mạnh mẽ Hiện nay, ở Ý có hơn

400 loại phô mai khác nhau trong đó có nhiều cái tên nổi tiếng như Mozzarella, Gorgonzola, Ricotta…Phô mai Ý thường được dùng như một thứ phụ liệu nấu nướng để tạo ra sự hòa quyện tuyệt vời trong món ăn Nhờ vị béo ngậy, mùi thơm nồng, phô mai Ý đã góp phần đưa phong cách ẩm thực của đất nước này đi sâu vào lòng người sành ăn thực sự Thành phần các món ăn

có thể khác nhau đối với từng khu vực nhưng đồng thời cũng có nhiều phiên bản khác nhau của cùng một món ăn Ẩm thực Ý còn mang nét đặc trưng của miền biển Địa Trung Hải – rất đơn giản, tập trung vào thành phần tự nhiên như cà chua, tỏi, dầu ô liu, rau xanh và ngũ cốc nguyên hạt Người Ý luôn chú trọng ở hương vị tự nhiên, sự đơn giản thuần khiết trong món ăn và sau cùng mới là nghệ thuật chế biến Tuy nhiên, cách chế biến đơn giản luôn được xem là nguyên tắc chung của người Ý Đặc trưng khẩu vị của người Ý được thể hiện rõ nhất qua bữa ăn truyền thống ở Ý Đầu tiên sẽ là món khai vị Ở Ý, người ta gọi món khai vị là Antipasto Đây là phần không thể thiếu được của một bữa ăn hoàn hảo Nó sẽ đóng vai trò kích thích vị giác, tạo cảm giác thèm ăn cho bạn Món được dọn ra đầu tiên ngay sau món khai vịsẽ là Mì Pasta Người Ý thường bắt đầu bữa ăn của mình với mì sợi, cháo ngô hay bánh mì nướng –Bruschetta, xát trên mặt với tỏi, dầu oliu, muối, tiêu Có những biến thể về món này là thêm rau, tiêu đỏ, thịt, đậu, cà chua tươi, phô mai Đây là hình ảnh của các món đầu tiên Tiếp theo của bữa ăn phải có thịt và

cá “Secondo” là tên gọi món ăn từ cá, thịt hoặc gà Đi kèm với nó là loại rau củ rất đơn giản Contorno Kết thúc bữa ăn theo phong cách người Ý sẽ là món tráng miệng, được đặt tên là Dolce, có nghĩa là “ngọt ngào” Người Ý thường tráng miệng bằng trái cây hoặc bánh mứt nếu là dịp đặc biệt

Ẩm thực Việt Nam đặc trưng với sự trung dung trong cách phối trộn nguyên liệu không quá cay, quá ngọt hay quá béo Các nguyên liệu phụ (gia vị) để chế biến món ăn Việt Nam rất phong phú, bao gồm nhiều loại rau thơm như húng thơm, tía tô, kinh giới, hành, thìa là, mùi tàu , gia vị

thực vật như ớt, hạt tiêu, sả, hẹ, tỏi, gừng, chanh quả hoặc lá non, các gia vị lên men như mẻ, mắm tôm, bỗng rượu, dấm thanh hoặc kẹp đắng, nước cốt dừa Các gia vị đặc trưng của các dân tộc Đông Nam Á nhiệt đới nói trên được sử dụng một cách hài hòa với nhau và thường thuận theo nguyên lý âm dương phối triển, như món ăn dễ gây lạnh bụng buộc phải có gia vị cay nóng

đi kèm Các món ăn kỵ nhau không thể kết hợp trong một món hay không được ăn cùng lúc vì không ngon , hoặc có khả năng gây hại cho sức khỏe cũng được dân gian đúc kết thành nhiều kinh nghiệm lưu truyền qua nhiều thế hệ Khi thưởng thức các món ăn , tính chất phối trộn nguyên liệu một cách tổng hợp nói trên càng trở nên rõ nét hơn : người Việt ít khi ăn món nào riêng biệt, thưởng thức từng món , mà một bữa ăn thường là sự tổng hòa các món ăn từ đầu đến cuối bữa Một nét đặc biệt khác của ẩm thực Việt Nam mà các nước khác, nhất là nước phương Tây không có chính là gia vị "nước mắm" Nước mắm được sử dụng thường xuyên trong hầu hết các món ăn của người Việt Ngoài ra còn có các loại nước tương, tương đen (là từ đậu nành) Bát nước mắm dùng chung trên mâm cơm, từ xưa đến nay làm khẩu vị đậm đà hơn, món ăn có hương vị đặc trưng hơn và biểu thị tính cộng đồng gắn bó của người Việt

Cuối cùng là sự khác biệt về thói quen ăn uống:

Thói quen ăn:

Bữa ăn của người Ý cũng gồm ba bữa (bữa sáng, bữa trưa và bữa tối): Sáng: Rất nhiều người Italia không ăn bất cứ thứ gì vào bữa sáng: trước khi ra khỏi nhà họ chỉ uống một tách cà phê, hoặc uống 1 cốc cappuccino với bánh xừng bò ở bar Tuy nhiên, người Ý hay tới bar nhiều lần vào buổi sáng Uống một tách cà phê có lẽ là nghi thức mà người Ý sẽ thực hiện rất nhiều lần trong ngày hoặc ở nhà hoặc tại bar Bữa sáng sẽ không phải là bữa sáng nếu không có caffé Ở Ý, gọi một tách caffé hoặc espresso không khác nhau là bao, nhưng khác ở chỗ có rất nhiều loại caffé: caffé đặc ristretto, caffé lungo, caffé corto, caffé sữa macchiato, caffé có thêm rượu corretto và caffé không caffein decaffeinato Khi trời lạnh, rất nhiều vùng ở Ý, người ta sẽ chọn caffé lạnh Ở miền Nam, vào mùa hè người Ý thưởng thức caffé đá, một tách caffé bỏ thêm một chút đá được làm đặc biệt cho loại caffé này Hầu hết người ta sẽ ăn sáng bằng đồ ngọt như bánh quy hoặc bánh mì có kèm mứt Bữa trưa là bữa ăn quan trọng nhất trong ngày: Tùy theo thói quen, và nhu cầu của từng người, bữa trưa của người Ý rất đa dạng: có những người sẽ trở về nhà để ăn trưa, những người khác lại tới nhà hàng, hoặc có những người tới bar để ăn nhẹ Tuy nhiên thông thường, bữa trưa truyền thống của người Ý bao gồm: món khai vị, món chính chủ yếu là mì, món phụ là thịt, các món ăn kèm chủ yếu là rau và món tráng miệng thường bằng một tách caffé hoặc một chút vang đôi khi có ăn hoa quả hay đồ ngọt trước đó Nhưng thói quen ăn uống chủ yếu trong những năm gần đây đã thay đổi, người ta chỉ còn ăn món chính và món phụ thôi Thường, các gia đình Italia sẽ tụ họp bên bàn ăn vào bữa trưa chủ nhật, đây sẽ là bữa ăn được chuẩn bị công phu nhất với những món đặc trưng của vùng hoặc nơi họ sống Bữa ăn nhẹ, vào giữa chiều, là bữa ăn cố định cho trẻ em Những bữa ăn như thế này sẽ có bánh, sữa chua hoặc sữa cùng với bánh quy Cả người lớn cũng thích uống một tách trà hay ăn một thứ gì đó và cái thói quen ăn uốn ngoài bữa ăn chính này đang ngày càng phổ biến Nhiều người ăn nhẹ vào giữa sáng hoặc giữa chiều để lót dạ trước các bữa ăn chính Trước bữa tối, vào cuối ngày làm việc, người Ý sẽ ăn món khai vị Bữa ăn này là dịp để mọi người ngồi lại với nhau và tám chuyện trong khi uống hoặc ăn thứ gì đó Bữa khai vị thường bắt đầu vào lúc 6 giờ tối Phần lớn

các bar ở Italia phục vụ khách hàng của họ một bữa khai vị rất giàu dinh dưỡng và đôi khi thay thế cả bữa tối Bữa tối: là bữa ăn đáp ứng thói quen cá nhân, rõ ràng những ai ăn trưa ít sẽ có một bữa tối ngon miệng Người Ý ăn tối vào lúc 8 giờ, 8 giờ rưỡi, ở miền Nam thì muộn hơn vào lúc

9 giờ hoặc 9 giờ rưỡi Bữa tối truyền thống của người Ý nhẹ nhàng hơn bữa trưa, thường ăn với súp, rau, trứng hoặc fomat với rau nhưng không bao giờ quên một cốc rượu vang thơm ngon Có thể nói, người Italia là những con người truyền thống về mặt ăn uống, họ không muốn từ bỏ món

mì truyền thống hay những món đặc trưng địa phương khác Tuy nhiên, nhip điệu cuộc sống hối

hả không ngừng ngày nay buộc người dân của đất nước xinh đẹp phải thay đổi thói quen ăn uống của họ có khi là tốt nhưng cũng có lúc là xấu

Thông thường người Việt Nam mỗi ngày cũng ăn ba bữa: Bữa sáng gồm ăn nhẹ nhàng, số lượng món ăn ít từ 1-2 món Bữa trưa và tối là 2 bữa ăn chính, số lượng món ăn nhiều từ 3-5 món, trong đó cơm ăn với khối lượng lớn Tuy nhiên ngày nay do điều kiện lao động và điều kiện kinh

tế mà ba bữa ăn trên có thể thay đổi tính chất cho phù hợp với người lao động Vào những dịp đặc biệt như ngày lễ, tết, giỗ, cưới, đám tang… người Việt Nam tổ chức các bữa ăn có tính chất long trọng thịnh soạn gọi là cỗ hoặc tiệc, cỗ thường được tổ chức vào các ngày giỗ, tết, lễ, cưới… các món ăn được chê biến thịnh soạn Tiệc là bữa ăn thịnh soạn gần giông như cỗ nhưng

có tính chất lễ nghi nhất định Thông thường bữa tiệc bao giờ cũng có chủ tiệc và các khách mời.Theo phong tục tập quán các món ăn được bày vào đĩa và bát, sau đó xếp vào mâm, mâm được đặt lên giường, phản, bàn mỗi mâm từ 4-6 người Trong các bữa tiệc (hoặc cỗ) thức ăn thường phải tuân theo một quy tắc nhất định, mỗi bữa tiệc có một chủ tiệc để mời khách, giới thiệu món ăn, chúc rượu Đầu tiên ăn các món ăn nguội để uống với rượu, bia, tiếp đó ãn các món ăn nấu, tần, dùng, sau đó các món ăn mặn với cơm và cuối cùng là ăn các món ăn ngọt tráng miệng với nước trà

Thói quen uống:

Văn hóa uống rượu trên bàn ăn của nguời Ý: Nước Ý đã tạo được nét riêng với nhiều loại rượu nổi tiếng như vang đỏ Chianti, Brunello, VinoNobile di Motepulciano….Người Ý thường uống rượu trong các bữa ăn nhất là ăn tối và có thói quen dùng vang đỏ nếu ăn các món chế biến từ thịt và dùng vang trắng nếu ăn các món cá Tuy nhiên, nếu đến Ý mà bạn được phục vụ ngược lại với cách này thì đừng vội ngạc nhiên, bởi vì họ có những loại rượu vang đặc biệt có thể dùng được bất kể bạn ăn thịt hay cá Sự kết hợp này làm tăng hương vị tinh tế cho món ăn Ngoài rượu vang, họ còn có những loại rượu trái cây khác nhẹ nhàng hơn giúp kích thích tiêu hóa hoặc những loại thức uống dùng hàng ngày như một loại cocktail hay nước giải khát

Văn hóa uống rượu của người Việt rất khác với văn hóa uống rượu của người nước ngoài nói chung Người nước ngoài coi uống rượu là một lễ nghi xã giao rất trang trọng Họ chú trọng đến

lễ tiết, cách chúc rượu với người bề trên, bạn bè đều có chuẩn mực Điểm đặc biệt thú vị khác biệt với văn hóa uống rượu của người Việt là người nước ngoài thưởng thức rượu rất từ từ để cảm nhận vị ngon của rượu, họ cho rằng các cơ quan của cơ thể điều có thể cảm nhận được “thú vui tao nhã” này: Mũi thì được ngửi mùi thơm của rượu, mắt thì được ngắm màu sắc của rượu, lưỡi có thể thưởng thức vị ngon của rượu,… Không phức tạp như người nước ngoài, người Việt Nam trong văn hóa uống rượu không chú trọng về lễ tiết mà chỉ muốn có một cuộc vui trọn vẹn không câu nệ Đặc biệt đối với “chiến hữu” trên bàn rượu họ thường không nói nhiều cũng

không có các câu chúc hoa mỹ chỉ dùng 1 từ “Dzôôô!” thay cho lời chào lâu ngày không gặp, lời chúc sức khỏe, lời động viên, chia sẻ niềm vui cùng nhau, thể hiện tình bạn thắm thiết thấu hiểu lẫn nhau

Các món ăn đặc trưng trong văn hóa ẩm thực của Ý: Là một trong những nước có

nền văn hóa đa dạng và một nền ẩm thực vô cùng phong phú, Ý được biết đến là đất nước của sự lãng mạn, nghệ thuật và sự lãng mạn đã đi sâu vào cuộc sống thường nhật của người Ý, và ngấm dần vào những món ăn ngon, ngay cả cách họ bày trí bàn ăn cũng đã khiến cho bạn cảm thấy ngợp bởi không khí lãng mạn Đối với người Ý, không có gì quan trọng hơn việc thưởng thức bữa ăn bên cạnh gia đình và bạn bè Và khi nhắc đến ẩm thưc Ý, nào ai có thể quên không nhắc tới hai món ăn quốc hồn quốc túy là Pizza, Spaghetti Ngoài ra còn phải kể đến cơm Risotto, phô mai, café Ý hay bánh Tiramisu…những nguyên liệu chính không thể thiếu trong các món ăn Ý là

cà chua, tỏi, dầu ô liu Ẩm thực Ý đa dạng và vô cùng phong phú, ở mỗi vùng miền trên nước Ý đều có hương vị đặc trưng riêng biệt

Những món ăn đặc trưng trong ẩm thực Ý

Cơm Rissoto với măng tây Rissoto là món cơm đặc trưng kiểu Ý được nấu từ loại gạo hạt ngắn

Arborio (có nguốn gốc từ thị trấn cùng tên thuộc thung lũng Po) cùng với rượu trắng, dầu Broth (làm từ thực vật và động vật), hành tây, bơ, pho-mát, và hạt tiêu Do chứa hàm lượng tinh bột cao hơn hầu hết các loại gạo khác (thể hiện qua màu kem nhạt) mà loại gạo này rất dẻo và dễ kết hợp với các hương vị khác Măng tây là nguyên liệu hoàn hảo kết hợp cho món ăn này vì trong măng tây có chứa nhiều chất dinh dưỡng và luôn tạo nên vẻ đẹp tinh tế cho món ăn

Tiramisu là một món bánh tráng miệng truyền thống của đất nước Ý thơ mộng.Trong tiếng Ý,

Tiramisu có nghĩa là “Hãy chọn em” (tương tự như “Pick me up!” trong tiếng Anh) Trong thập niên 80, món tráng miệng này đã nhanh chóng trở nên phổ biến khắp nước Ý và còn xa hơn thế.Với vị thơm ngon của bánh bông lan, mùi vị cực béo, bùi bùi của phô mai và hương thơm thoang thoảng của rượu và cafe, món bánh này được thực khách tại nhiều đất nước trên thế giới yêu mến và ưa chuộng Không ngừng lại ở đó, tiramisu được nhiều thực khách yêu thích đến nỗi lấy ngày 17/2 hàng năm để làm ngày tiramisu quốc tế Vào ngày này, các đầu bếp chuyên nghiệp trên khắp đất nước Ý sẽ làm tiramisu theo cách thức truyền thống

Lasagna kiểu truyền thống Theo tiếng Ý, Lasagna là 1 dạng pasta miếng mỏng (mỳ trộn bột

trứng) được phủ 1 lớp thịt băm sốt cà chua (sugo di carne) Lasagna nhiều lớp được gọi là

“Lasagna al Forno”, xuất xứ từ Bologna và cũng là loại phổ biến hơn cả Đây là 1 món Lasagna

dễ làm, với đặc trưng là có nhiều lớp pasta tươi xếp chồng lên nhau, xen giữa các lớp gồm có nhiều xốt sugo di carne, nước sốt Balsamella trắng (1 loại sốt dễ làm của Ý với thành phần gồm sữa, bột mì, muối và pho-mát bào Parmigiano Reggiano tươi) Khi nướng chín trong nhiệt đô 175oC, Lasagna tiêu chuẩn có màu vàng sậm đều, không bị đen lẫn với màu đỏ tươi của sốt cà chua hấp dẫn, nhìn qua mặt cắt, phải thấy rõ các lớp bên trong Lúc đưa miếng Lasagna lên miệng, các ấy sẽ bị mê hoặc bởi mùi thơm đặc trưng do pho mát tươi Parmigiano Reggiano và xốt cà chua hòa quyện vào nhau dưới nhiệt độ cao Miếng Lasagna ngon có mùi thơm ngậy nhưng không ngấy, độ mặn vừa phải, mềm mà không nát

Cannoli Sicil: Người dân Sicil có truyền thống làm bánh kẹo, vì Cannoli, nghĩa là “Cái que”,

cũng là 1 loại bánh nổi tiếng, đặc biệt hay được sử dụng trong các lễ hội Trên thực tế, ở đâu có người Sicil sinh sống thì cửa hàng bánh kẹo ở nơi đó có Cannoli Thông thường, những chiếc bánh xốp cuốn này được cuộn quanh các thanh kim loại đặt trong chảo rán với phần nhân nhồi vào sau làm bằng pho-mát Ricotta, vani, và đường bột Cannoli hay được ăn kèm với siro hoa quả, hạt dẻ cười, và chocolate bào Bánh Cannoli ngọt mát vị chocolate và siro cùng với vị ngậy của pho mát

Cà phê Tại nước Ý, hiếm khi người mua chỉ đơn giản là yêu cầu “cho tôi cà phê”, mà người ta sẽ

nói cụ thể “ristretto” hoặc “espresso” hay “lungo” Mỗi loại cà phê pha máy nói trên thường đều

sử dụng khoảng 7gr cà phê bột cho một lần dùng Một số người yêu espresso sẽ yêu cầu 14 gam – tức là gấp đôi số lượng bình thường – trong khi lượng nước không thay đổi Các barista không chỉ là những chuyên gia espresso, mà còn am hiểu việc đánh bọt sữa cho cappuccino: cổ tay họ mềm dẻo khéo léo khi tạo lớp bọt sữa trên bề mặt thức uống này Cần giải thích thêm rằng cái tên cappuccino phát xuất từ màu của thức uống – màu pha trộn giữa nâu và trắng – giống màu áo (trùm đầu) của các thầy tu dòng Capuchin Mạnh hơn cà phê cappuccino một chút là dòng sản phẩm macchiato: tức là espresso chỉ thêm với 2 chấm sữa nhỏ Trong khi đó nhẹ nhàng hơn cappuccino là latte macchiato: sữa rất nhiều và cà phê ít hơn hẳn Nếu macchiato được rắc thêm một ít hạt coca trên bề mặt thì nó được gọi là marocchino Người Ý còn thưởng lãm cà phê latte (tiếng Pháp là café au lait): rất nhiều sữa nhưng không đánh bọt

Rượu vang Nước Ý có nhiều loại rượu vang nổi tiếng thế giới như vang đỏ Chianti, Brunello,

VinoNobile di Motepulciano…Trong khi đất nước Pháp lãng mạn cùng những trảng hoa oải hương tuyệt đẹp thì đất nước Ý lại mang màu xanh thẳng tắp với những khu vườn nho sai trái Đây chính là lí do nước Ý là 1 trong nhiều lãnh thổ dẫn đầu về rượu vang trắng và đỏ Nước Ý là một nhà sản xuất khá lớn về các loại vang trắng mang phong cách từ kiểu vang nhẹ, đậm vị nho đến những dạng vang được trữ ở trong thùng gỗ sồi nhiều năm Đối với nền ẩm thực Âu châu nói chung cùng ẩm thực ý cách riêng thì món rượu vang chính là 1 nét đẹp rất sang trọng và lịch lãm Trong những bữa tiệc hay bữa ăn giản dị cùng người thân thì rượu vang ngoài việc hỗ trợ tăng thêm mùi vị đượm đà cho món ăn còn đem đến một không gian vô cùng ấm áp và gần gũi giữa những thành viên gia đình với nhau

Những món ăn tạo nên hình ảnh của ẩm thực Ý

Pizza: Hàng triệu triệu người trên thế giới ăn pizza, nhưng ít ai biết quê hương của chiếc bánh

pizza Theo người dân Ý, Pizza nghĩa là “điểm tròn”, chiếc bánh hình tròn này được ra đời tại Naples, miền Nam nước Ý vào thế kỉ 18 và trở thành món ăn tiêu biểu với phong cách pha trộn độc đáo Khách du lịch đổ về Naples để được thưởng thức món pizza, nhưng thực ra pizza thuở ban đầu chỉ là món ăn đơn giản của những người nghèo Mãi cho đến thời vua Ferdinand IV nó mới trở nên nổi tiếng Đặc biệt hơn, sau khi hoàng hậu Margherita đến Naples và thưởng thức loại pizza gồm phomat và cà chua, bà đã thích nó đến nỗi đặt tên cho nó là pizza Margherita Đến đây, bạn sẽ thấy pizza có mặt ở khắp hang cùng ngõ nghách của Naples với đủ mùi đủ loại khác nhau Bạn không cần phải băn khoăn không biết tiệm pizza nào mới ngon vì tất cả các tiệm

ở đây đều muốn giữ danh tiếng cho món bánh truyền thống này Nếu bạn thấy tiệm bánh pizza nào có ghi “Vera Pizza Napoletana” thì ở đó chuyên bán pizza nguyên gốc Pizza là sự kết hợp

hoàn hảo giữa lớp bột bánh mịn được nướng giòn tan, lớp phô mai béo ngậy vàng óng phủ lên trên bề mặt cùng nước sốt cà chua bắt mắt Có rất nhiều loại pizza khác nhau nhưng phổ biến nhất vẫn là pizza với jambon, xúc xích tiêu cay, pizzahải sản, pizza rau củ,… Pizza ngày nay có

vô số các biến thể khác nhau, thay đổi về cả tên gọi lẫn đặc điểm theo từng vùng miền Nhưng có thể dễ nhận thấy các thành phần chủ đạo của Pizza vẫn là nước sốt cà, phô mai sợi, còn phần nhân (thịt nguội, xúc xích, ô liu, thịt xông khói, nấm, hay jambon ) là tùy vào khẩu vị từng người

Mỳ Spaghetti: Ngoài ra, Italia còn nổi tiếng với mì spaghetti — một loại mì có hương vị rất đặc

trưng, sợi mì thơm và dai Mì ống luộc chín vừa phải, trộn với nước xốt cùng các loại gia vị khác Spaghetti có ngon hay không phụ thuộc rất nhiều vào nước xốt Nước xốt truyền thống được nấu từ thịt bò, cà chua, thêm ngò tây, phô mai… nên có hương vị rất đặc biệt Người Ý có nhiều cách chế biến mì ống thành những món ngon, tùy theo sở thích và khẩu vị của mỗi người

Mì ống được làm với nhiều hình dạng và kích thước khác nhau Có thể mua mì khô làm sẵn ở các cửa hàng thực phẩm hoặc tự làm mì tươi tại nhà Sự khác nhau cơ bản nhất giữa các món mì chỉ xoay quanh phần nước sốt Nước sốt cà chua, sốt kem hay sốt rượu vang là một số loại nước sốt điển hình trong nhiều loại nước sốt mà người Ý sáng tạo cho món mì ống

KẾT LUẬN

Ẩm thực làm nên những cung bậc biểu cảm sâu sắc trong nền văn hóa của một dân tộc, là thành quả của lịch sử đời sống và cư dân, mang sắc thái đa dạng từ vùng này đến vùng khác, từ thành phố này đến thành phố khác Đối với nhiều dân tộc, quốc gia, ẩm thực không chỉ là nét văn hóa

về vật chất mà còn là văn hóa về tinh thần Qua ẩm thực người ta có thể hiểu được nét văn hóa thể hiện phẩm giá con người, trình độ văn hóa của dân tộc với những đạo lý, phép tắc, phong tục trong cách ăn uống… Trong khi các món ăn Việt Nam thường có tính hòa đồng, đa dạng, tính ít mỡ, đậm đà hương vị, tổng hòa nhiều chất, nhiều vị, tính ngon và lành Thì hầu hết các món ăn của Ý đều có đặc điểm chung nhất là có thể chuẩn bị rất nhanh chóng, chú trọng đến rau, hyđrat-cacbon và hàm lượng mỡ động vật trong thức ăn thấp Món ăn Ý tuy chỉ có một vài thành phần, nhưng sự khác biệt so với ẩm thực của các quốc gia khác chủ yếu lại nằm ở chính sự tươi ngon của những thành phần đó Thực phẩm được sử dụng để nấu ăn luôn có chất lượng tuyệt đỉnh Người Ý nấu ăn với phong cách mùa nào thức ăn ấy, càng tươi ngon càng tốt Họ đi chợ hàng ngày, nấu đồ ăn trong ngày khi mọi thứ còn tươi ngon nhất Họ sử dụng thực phẩm có nguồn gốc địa phương bất cứ khi nào có thể Ý là một quốc gia có văn hóa ẩm thực rất đa dạng Những món ăn Ý lại có phong vị riêng, không thể lẫn đâu xa và luôn được đánh giá cao Nó mang đậm nét ẩm thực phương Tây nhưng có những nét riêng biệt chỉ có tại quốc gia này