Bài 18 Lịch sử và Địa lí 6 Cánh Diều: Vương quốc Chămpa

CHƯƠNG 7: VƯƠNG QUỐC CHĂM – PA VÀ VƯƠNG QUỐC PHÙ NAMBÀI 18: VƯƠNG QUỐC CHĂM – PA (2 TIẾT)Mục tiêu bài học: GV giúp học sinh đạt được các yêu cầu sau: Mô tả được sự thành lập, quá trình phát triển của Chăm – pa. Trình bày được những nét chính về tổ chức xã hội, kinh tế của Chăm – pa. Nhận biệt được một số thành tựu văn hóa của Chăm – pa.

Trang 1

Ngày soạn:

Tiết thứ:

Tuần thứ:

Lớp dạy:

CHƯƠNG 7: VƯƠNG QUỐC CHĂM – PA VÀ

VƯƠNG QUỐC PHÙ NAM BÀI 18: VƯƠNG QUỐC CHĂM – PA

(2 TIẾT) (TIẾT 1)

I MỤC TIÊU BÀI HỌC

GV giúp HS đạt được các yêu cầu sau:

1 Kiến thức:

- Mô tả được sự thành lập, quá trình phát triển của Chăm – pa

- Trình bày được những nét chính về tổ chức xã hội, kinh tế của Chăm – pa

- Nhận biệt được một số thành tựu văn hóa của Chăm – pa

2 Năng lực

2.1 Năng lực chung

- Năng lực tự chủ và tự học

- Năng lực giao tiếp và hợp tác

- Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo

2.2 Năng lực đặc thù

- Quan sát và khai thác các hình ảnh, lược đồ liên quan đến bài học

- Nhận thức lịch sử thông qua việc tìm hiểu quá trình hình thành và phát triển của Vương quốc Chăm – pa

3 Phẩm chất:

- Có ý thức hướng về cội nguồn dân tộc và trách nhiệm của bản thân đối với sự phát triển của đất nước

- Biết giữ gìn những giá trị vật chất và tinh thần cũng như truyền thống, phong tục, tập quán của người xưa để lại

II Chuẩn bị thiết bị và tài liệu

1 Giáo viên

- SGK, tài liệu tham khảo

- Kênh hình tư liệu, hình ảnh, video có liên quan đến chủ đề

- Bài soạn giáo án trên Word và PowerPoint

Trang 2

2 Học sinh

- Tìm hiểu trước bài viết trong sách giáo khoa: gạch chân các khái niệm mới, nội dung kênh hình…

III Tiến trình tổ chức hoạt động dạy học

Hoạt động 1: Xác định vấn đề, nhiệm vụ học tập, mở đầu (6 phút)

a Mục tiêu: tạo không khí tích cực khi bước vào bài học.

b Nội dung: HS chơi trò chơi “Đuổi hình bắt chữ” và trả lời câu hỏi của giáo viên.

c Sản phẩm học tập: Các câu trả lời của học sinh.

d Tổ chức thực hiện:

- Bước 1: Giáo viên chuyển giao nhiệm vụ.

Giáo viên đưa ra các hình ảnh, học sinh đoán từ khóa giáo viên muốn đề cập đến (Từ khóa: “Thánh địa Mỹ Sơn” Sau đó, giáo viên đưa ra câu hỏi: Em đã từng đến di tích này chưa? Em có hiểu biết gì về di tích này?

- Bước 2: Học sinh thực hiện nhiệm vụ.

- Bước 3: Giáo viên mời một bạn trả lời, một số bạn khác nhận xét

- Bước 4: Giáo viên tổng hợp ý kiến của học sinh và kết nối vào bài học

Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới, giải quyết vấn đề, thực thi nhiệm vụ đặt

ra từ hoạt động 1 (30 phút)

Mục 1: Sự thành lập và quá trình phát triển

Hoạt động 2.1: Tìm hiểu về sự hình thành và quá trình phát triển của Vương quốc Chăm – pha

a Mục tiêu:

b Nội dung: Học sinh quan sát lược đồ và sách giáo khoa, trả lời câu hỏi của giáo

viên

c Sản phẩm học tập: Câu trả lời của học sinh.

- Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ/phổ biến nhiệm vụ

Nhiệm vụ 1: Dựa vào lược đồ hình 8.1 SGK trang 91, em hãy xác định phạm vi chủ yếu của Vương quốc Chăm – pa.

Trang 3

Nhiệm vụ 2: Đọc sách giáo khoa trang 91 và 92, hãy hoàn thiện các thông tin còn thiếu trong biểu đồ sự hình thành và phát triển của Vương quốc Chăm – pa

- Bước 3: Giáo viên mời một học sinh trả lời câu hỏi, một số bạn khác nhận xét, bổ

sung

- Bước 4: Giáo viên nhận xét, đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ và chốt lại nội

dung

NỘI DUNG HỌC TẬP

1 Sự thành lập và quá trình phát triển

- Quốc gia cổ Chăm – pa được hình thành trên cơ sở văn hóa Sa Huỳnh ở khu vực đồng bằng ven biển miền Trung và Nam Trung Bộ Việt Nam

- Cuối thế kỉ II, Khu Liên lãnh đạo nhân dân Tượng Lâm nổi dậy giành quyền tự chủ, đặt tên nước là Lâm Ấp

- Lãnh thổ của nước Lâm Ấp về sau được mở rộng từ sông Gianh (Quảng Bình) ở phía Bắc, đến sông Dinh (Bình Thuận) ở phía Nam và đổi tên nước là Cham-pa

- Từ sau thế kỉ X, Chăm – pa tiếp tục phát triển và từng bước được sáp nhập, trở thành một bộ phận của Việt Nam

Mục 2: Hoạt động kinh tế và tổ chức xã hội

Hoạt động 2.1: Tìm hiểu về hoạt động kinh tế và tổ chức xã hội của Chăm - pa

a Mục tiêu:

b Nội dung: Giáo viên tổ chức quan sát sách giáo khoa, hình ảnh giáo viên cung cấp

và trả lời câu hỏi

Nhiệm vụ 1: Đọc sách giáo khoa trang 92, em hãy nêu những hoạt động kinh tế chính của cư dân Chăm – pa

Trang 4

Nhiệm vụ 2: Trước mắt các em là hai hình ảnh, một hình ảnh là một góc công trình đã được người Chăm – pa xây dựng còn lưu giữ tại Khu di tích Thánh địa Mỹ Sơn và một hình ảnh một góc công trình mới được thợ sửa chữa khôi phục lại trong những

năm gần đây Theo em, hình ảnh nào là công trình do người Chăm – pa xây dựng? Từ

đó, em có nhận xét gì về trình độ, cũng như sự phát triển thủ công nghiệp của cư dân Chăm – pa?

Nhiệm vụ 3: Nêu những nét chính về tổ chức bộ máy nhà nước và xã hội Chăm – pa.

sung

- Bước 4: Giáo viên nhận xét, đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ và chốt lại nội

dung

Việc người xưa xây dựng tháp Chăm như thế nào, chất kết dính giữa các viên gạch là gì, họ lấy vật liệu xây dựng như gạch ở đâu vẫn là những câu hỏi mang đầy

Trang 5

sự bí ẩn đối với giới chuyên môn Sở dĩ phải nói ra những điều này mới thấy rằng, công việc nghiên cứu, tìm kiếm kỹ thuật xây dựng tháp Chăm là một đòi hỏi bức thiết

để trùng tu, tôn tạo di tích đúng với giá trị nguyên gốc, chân xác ban đầu gìn giữ cho muôn đời sau

Sau khi tiến hành khảo sát thực địa, nghiên cứu hơn 50 đền tháp Chăm trên nhiều địa phương khác nhau, gần 20 nhà khoa học trên các lĩnh vực của đề tài đã đọc lên được những thông tin lịch sử về kỹ thuật xây dựng tháp Chăm Bằng những nghiên cứu trên công nghệ hiện đại, các chuyên gia cho thấy, gạch dùng để xây dựng tháp Chăm được sản xuất tại chỗ, tùy đất làm gạch và thời gian xây dựng Gạch trang trí được nung già lửa, ít tạp chất hữu cơ và độ xốp nhỏ Gạch xây dựng được nung và lưu nhiệt trong thời gian dài

Một chi tiết đáng chú ý rằng, chất chất kết dính giữa các viên gạch dùng để xây tháp Chăm chính là bột của gạch mài ra Ngoài ra, bằng mắt thường có thể nhìn thấy trên bề mặt gạch xây dựng tháp Chăm khi bẻ gãy có nhiều lỗ xốp mịn và thô Trong viên gạch có khi lẫn cả hạt cát khô thô và nhiều vỏ trấu, rơm, xác thực vật sau khi cháy để lại trong gạch Hơn nữa, cấu trúc của gạch có độ xốp cao, chứng tỏ trong khi làm gạch, chủ nhân của nó đưa bột mịn hữu cơ vào trong đất sét trước khi nung

Nhưng qua sự nghiên cứu khoa học này lại nảy sinh những câu hỏi khác như,

vì sao chỉ với sự kết dính đơn giản giữa các viên gạch do mài chập tạo nên mà có thể xây dựng cả những ngọn tháp cao đồ sộ và có sức sống lâu bền cho tới tận hôm nay? Phải chăng ngoài những yếu tố trên ra còn có những chất kết dính khác Tiến sĩ Trần

Bá Việt lý giải: Có thể nói rằng, người Chăm xưa hiểu biết và thực hiện kỹ thuật gia cường nền, xây móng rất tốt, bền, đảm bảo khả năng chịu tải lâu dài Kỹ thuật xây tường tháp có lớp vỏ trong, vỏ ngoài, lớp ruột Lớp vỏ trong và vỏ ngoài xây mài chập không mạch vữa

Với các kỹ thuật này đã sáng tạo ra đặc trưng kỹ thuật kiến trúc của tháp Chăm

có tuổi thọ đáng kinh ngạc Chính điều này làm cho đền tháp Chăm trải qua bao biến

cố và thời gian vẫn tồn tại và trở thành một loại hình kiến trúc độc nhất vô nhị trên thế giới, không lẫn với các kiến trúc khác

a Hoạt động kinh tế

Trang 6

- Kinh tế chủ yếu là nông nghiệp trồng lúa nước.

- Nghề làm gốm, xây dựng, khai thác lâm sản cũng rất phát tiển

- Là một trong những trung tâm buôn bán quốc tế

b Tổ chức xã hội

- Chăm – pa theo chế độ quân chủ, vua là “đấng tối cao”

- Xã hội có sự phân chia giàu, nghèo với các tầng lớp chính: tăng lữ, quý tộc, dân tự

do, nông dân lệ thuộc và nô lệ

Hoạt đông 3: Luyện tập (5 phút)

a Mục tiêu: Củng cố hệ thống hóa, hoàn thiện kiến thức mới mà HS được lĩnh hội

kiến thức

b Nội dung: Học sinh chơi trò chơi “Thời gian là vàng”.

c Sản phẩm: Câu trả lời của HS.

- Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ, phổ biến luật chơi.

- Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ

- Bước 3: GV tổ chức, định hướng cho HS.

- Bước 4: GV nhận xét, đánh giá quá trình hoạt động, chốt lại các ý chính trong kiến

thức học sinh cần đạt được của bài học

Hoạt động 4: Hoạt động vận dụng và mở rộng (3 phút)

a Mục tiêu: nhằm vận dụng kiến thức mới mà học sinh đã được lĩnh hội để giải quyết

những vấn đề mới trong học tập và thực tiễn

b, Nội dung:

Giáo viên giao nhiệm vụ cho học sinh về nhà làm bài tập:

Nhiệm vụ 1: Làm bài 1 phần luyện tập SGK trang 94

Trang 7

Ngày soạn:

Tiết thứ:

Tuần thứ:

Lớp dạy:

CHƯƠNG 7: VƯƠNG QUỐC CHĂM – PA VÀ

VƯƠNG QUỐC PHÙ NAM BÀI 18: VƯƠNG QUỐC CHĂM – PA

(2 TIẾT) (TIẾT 2)

I MỤC TIÊU BÀI HỌC

GV giúp HS đạt được các yêu cầu sau:

1 Kiến thức:

2 Năng lực

2.1 Năng lực chung

- Năng lực tự chủ và tự học

- Năng lực giao tiếp và hợp tác

- Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo

2.2 Năng lực đặc thù

- Quan sát và khai thác các hình ảnh, lược đồ liên quan đến bài học

- Nhận thức lịch sử thông qua việc tìm hiểu quá trình hình thành và phát triển của Vương quốc Chăm – pa

3 Phẩm chất:

- Có ý thức hướng về cội nguồn dân tộc và trách nhiệm của bản thân đối với sự phát triển của đất nước

- Biết giữ gìn những giá trị vật chất và tinh thần cũng như truyền thống, phong tục, tập quán của người xưa để lại

II Chuẩn bị thiết bị và tài liệu

1 Giáo viên

- SGK, tài liệu tham khảo

- Kênh hình tư liệu, hình ảnh, video có liên quan đến chủ đề

- Bài soạn giáo án trên Word và PowerPoint

Trang 8

2 Học sinh

- Tìm hiểu trước bài viết trong sách giáo khoa: gạch chân các khái niệm mới, nội dung kênh hình…

III Tiến trình tổ chức hoạt động dạy học

Hoạt động 1: Xác định vấn đề, nhiệm vụ học tập, mở đầu (6 phút)

a Mục tiêu: kiểm tra những kiến thức đã học

b Nội dung: HS trả lời câu hỏi của giáo viên.

c Sản phẩm học tập: Các câu trả lời của học sinh.

- Bước 1: Giáo viên chuyển giao nhiệm vụ.

Em hãy nêu những nét chính về sự hình thành, phát triển và tổ chức xã hội, kinh tế của Vương quốc Chăm – pa

- Bước 3: Giáo viên mời một bạn trả lời, một số bạn khác nhận xét

- Bước 4: Giáo viên tổng hợp ý kiến của học sinh và kết nối vào bài học

Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới, giải quyết vấn đề, thực thi nhiệm vụ đặt

ra từ hoạt động 1 (30 phút)

Mục 3: Một số thành tựu văn hóa

Hoạt động 2.1: Tìm hiểu về một số thành tựu văn hóa của Chăm – pa

a Mục tiêu:

b Nội dung: Học sinh hoạt động theo nhóm, quan sát lược đồ và sách giáo khoa, trả

lời câu hỏi của giáo viên

Nhiệm vụ 1: Dựa vào SGK trang 93, em hãy hoàn thiện Infographic giáo viên đã phát Sau đó dựa vào Infographic, nêu những nét chính về thành tựu văn hóa Chăm –

pa

Trang 9

sung

- Bước 4: Giáo viên nhận xét, đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ, cùng học sinh

khám phá một số hiện vật văn hóa Chăm – pa qua Bảo tàng Điêu khắc Chăm Đà Nẵng 3D, cùng xem điệu múa Chăm và chốt lại nội dung

- Chữ viết: sáng tạo ra chữ viết riêng, gọi là chữ Chăm cổ

- Tín ngưỡng, tôn giáo: thờ tín ngưỡng đa thần, du nhập tôn giáo từ bên ngoài (Phật giáo, Hin – đu giáo)

- Kiến trúc, điêu khắc: xây dựng nhiều đền, tháp thờ thần, Phật

- Lễ hội: thường gắn với đời sống hiện thực, các sinh hoạt tín ngưỡng, tôn giáo Trong lễ hội, cúng tế, âm nhạc truyền thống là phần không thể thiếu

Hoạt đông 3: Luyện tập (5 phút)

a Mục tiêu: Củng cố hệ thống hóa, hoàn thiện kiến thức mới mà HS được lĩnh hội

kiến thức

b Nội dung: Học sinh chơi trò chơi “Vòng quay kì diệu”

- Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ, phổ biến luật chơi

- Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ

- Bước 3: GV tổ chức, định hướng cho HS.

- Bước 4: GV nhận xét, đánh giá quá trình hoạt động, chốt lại các ý chính trong kiến

thức học sinh cần đạt được của bài học

Hoạt động 4: Hoạt động vận dụng và mở rộng (3 phút)

a Mục tiêu: nhằm vận dụng kiến thức mới mà học sinh đã được lĩnh hội để giải quyết

những vấn đề mới trong học tập và thực tiễn

b, Nội dung:

Giáo viên giao nhiệm vụ cho học sinh về nhà làm bài tập:

Nhiệm vụ 1: Làm bài 3 phần luyện tập và vận dụng sách giáo khoa trang 94

Tiêu đề	Vương quốc Chămpa
Trường học	Trường Trung Học Cơ Sở Nguyễn Trãi
Chuyên ngành	Lịch sử và Địa lí 6
Thể loại	Bài học
Năm xuất bản	2023
Thành phố	Hà Nội

Định dạng
Số trang	10
Dung lượng	515,83 KB