www thuvienhoclieu com Ngày soạn 26/2/2022 Ngày giảng 28/2/2022 02/3/2022 Chương IV VIỆT NAM TỪ SAU CÁCH MẠNG THÁNG 8 ĐẾN TOÀN QUỐC KHÁNG CHIẾN Tiết 29, 30 Bài 24 CUỘC ĐẤU TRANH BẢO VỆ VÀ XÂY DỰNG CHÍ[.]
Trang 1Ngày soạn: 26/2/2022 Ngày giảng:28/2/2022
02/3/2022
Chương IV
VIỆT NAM TỪ SAU CÁCH MẠNG THÁNG 8 ĐẾN TOÀN QUỐC KHÁNG CHIẾN Tiết 29, 30 Bài 24
CUỘC ĐẤU TRANH BẢO VỆ VÀ XÂY DỰNG CHÍNH QUYỀN
DÂN CHỦ NHÂN DÂN ( 1945-1946 )
I MỤC TIÊU
1 Về kiến thức:
- Biết: Tình hình nước ta sau cách mạng tháng tám (Chính quyền dân chủ nhân dân trong tình thế ngàn cân treo sợi tóc, về thù trong giặc ngoài, những khó khăn do thiên tai, hậu quả của chế
độ thuộc địa )
- Trình bày được chủ trương và những biện pháp giải quyết khó khăn trước mắt và phần nào chuẩn bị cho lâu dài: xây dựng nền móng của chính quyền nhân dân: diệt giặc dốt, giặc đói và giặc ngoại xâm
2 Về năng lực
- Nhận thức và tư duy lịch sử
- Vận dụng kiến thức vào giải quyết tình huống để thấy được biện pháp quan trọng nhất của nước
ta sau cách mạng tháng Tám, vẽ sơ đồ tư duy
3 Về phẩm chất :
- Giáo dục cho học sinh lòng yêu nước, có tinh thần cách mạng tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng và lòng tự hoà dân tộc
II THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU:
- Tranh ảnh có liên quan
- Video: Cuộc bầu cử lần đầu tiên của nước VNDCCH
III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:
1 Ổn định tổ chức (1’/tiết)
2 Kiểm tra: (3’/ tiết) Kiểm tra sự chuẩn bị của HS
3 Bài mới (35’/tiết)
HOẠT ĐỘNG 1: KHỞI ĐỘNG
a Mục tiêu:
- Kiểm tra việc nắm kiến thức cũ của HS
- Thông qua câu hỏi, khơi gợi HS liên tưởng những khó khăn của nhân dân trong quá trình đấu tranh giành độc lập dân tộc
b Tổ chức thực hiện:
- GV chuẩn bị và mời HS chơi trò chơi “Tìm mật mã lịch sử” GV quy định rõ thể thức trò chơi HS nắm thể thức trò chơi
Có 4 câu hỏi (giành kiểm tra hiểu biết của HS) , HS sẽ lật mở 4 mảnh ghép này để đoán bức tranh nội dung và tìm ra mật mã lịch sử
Câu hỏi: Quan sát 4 bức ảnh sau và cho biết mỗi bức ảnh đó nói về điều gì?
Trang 2
- HS được quyền chọn một câu hỏi bất kỳ, mỗi một câu hỏi là một nội dung, nếu trả lời đúng thì các nội dung lần lượt được mở, nếu trả lời sai sẽ nhường quyền chơi cho bạn khác Khi các nội dung lần lượt mở ra, HS được quyền đoán được mật mã lịch sử
HS trả lời -> GV chốt ý, quyết định điểm của các em thông qua trò chơi và dẫn vào bài mới: sau Cách mạng tháng 8 năm 1945 vào ngày 2 tháng 9 năm 1945 tại quảng trường Ba Đình (Hà Nội) Bác Hồ đã đọc bản tuyên ngôn độc lập khai sinh ra nước "Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa" Tuy nhiên sau đó đất nước ta gặp muôn vàn khó khăn Đảng và nhân dân ta phải tiếp tục cuộc đấu tranh bảo vệ và xây dựng chính quyên dân chủ vừa giành được sau cách mạng tháng 8-1945
HOẠT ĐỘNG 2: HÌNH THÀNH KIẾN THỨC.
I Tình hình nước ta sau cách mạng tháng tám
a) Mục tiêu: Nêu được tình hình nước ta sau cách mạng Tháng Tám Chính quyền dân chủ nhân
dân trong tình thế ngàn cân treo sợi tóc, về thù trong giặc ngoài, những khó khăn do thiên tai, hậu quả của chế độ thuộc địa
Bước 1,2 GV giao HS thực hiện cá nhân trước ở nhà
-BƯỚC 1: GV chia cả lớp thành 4 nhóm thảo luận và
giao nhiệm vụ thực hiện các yêu cầu sau:
- Nhóm lẻ: (1,3)
Sau cách mạng tháng 8 nước ta gặp phải những khó
khăn gì về quân sự, chính trị ?
- Nhóm chẵn: (2,4)
Sau cách mạng tháng 8 nước ta gặp phải những khó
khăn gì về kinh tế, văn hoá xã hội ?
- Cả 2 nhóm vẽ sơ đồ tư duy thể hiện về
những thuận lợi và khó khăn của nước ta sau Cách
mạng tháng Tám
- BƯỚC 2: HS đọc SGK và thực hiện yêu cầu GV
khuyến khích học sinh hợp tác với nhau khi thực hiện
nhiệm vụ học tập, GV đến các nhóm theo dõi, hỗ trợ
HS làm việc những nội dung khó
1 Khó khăn
* Quân sự: giặc ngoại xâm ở 2 miền với danh nghĩa giáp giải quân đội Nhật các nước trong phe đồng minh đã kéo vào nước ta
- 6 vạn quân Nhật chờ giải giáp
- Bọn phản động: Đại Việt, Tờ-Rốt-Kít, các giáo phái chống phá cách mạng
* Chính trị: nền độc lập bị đe doạ
- Nhà nước cách mạng chưa được củng cố
* Kinh tế: (giặc đói)
- Nghèo nàn, lạc hậu, bị chiến tranh tàn phá nặng nề
- Hậu quả của nạn đói
Một lớp Bình dân học vụ
Trang 3- BƯỚC 3: HS: báo cáo, thảo luận
Vẽ sơ đồ tư duy những thuận lợi và khó khăn
của ta sau cách mạng tháng Tám HS tự sáng tạo
hình thức sơ đồ theo cách riêng của từng nhóm,
GV gợi ý HS đảm bảo các nội dung chính trong sơ
đồ.
- BƯỚC 4: HS: phân tích, nhận xét, đánh giá kết quả
của bạn (theo kĩ thuật 3-2-1)
GV bổ sung phần phân tích nhận xét, đánh giá, kết
quả thực hiện nhiệm vụ học tập của học sinh
- GV cung cấp cho HS một số hình ảnh và giảng về
tình hình nước ta sau Cách mạng tháng tám.
- GV giới thiệu chuyển ý
- Thiên tại, hạn hán, lụt lội
- Công nghiệp đình đốn, giá cả tăng vọt, tài chính kiệt quệ
- Ngân sách trống rỗng
* văn hoá xã hội: (Nạn dốt)
- 90% dân số không biết chữ
- Các tệ nạn xã hội
2 Thuận lợi
- Nhân dân phấn khởi vì được độc lập tự do, tích cực xây dựng và bảo vệ chính quyền cách mạng
II.Củng cố chính quyền cách mạng và bảo vệ nền độc lâp dân tộc
a) Mục tiêu: Nêu được các biện pháp giải quyết khó khăn trước mắt và phần nào chuẩn bị cho
lâu dài: xây dựng nền móng của chính quyền nhân dân
Biết diễn biến chính nhân dân Nam Bộ kháng chiến chống thực dân pháp trở lại xâm lược
b) Tổ chức thực hiện
Bước 1,2 GV giao HS thực hiện cá nhân trước ở nhà
Bước 1 GV giao nhiệm vụ cho HS: Đọc thông tin, kết hợp quan sát kênh hình hãy :
+ Cho biết Đảng, Chính phủ đã thực hiện những chủ trương, biện pháp gì để giải quyết khó khăn sau Cách mạng tháng Tám 1945 Hãy lập bảng thống kê (hoặc vẽ sơ đồ tư duy) các biện pháp giải quyết khó khăn về chính trị, kinh tế, xã hội, ngoại xâm của Chính phủ trong giai đoạn này
GV chia cả lớp thành 4 nhóm thảo luận và giao nhiệm vụ thực hiện các yêu cầu sau:
- Nhóm 1 Đảng đã có biện pháp gì để giải quyết khó khăn về chính trị - Xã hội? Kết quả?
- Nhóm 2: Đảng ta đã có biện pháp gì để giải quyết khó khăn về kinh tế - tài chính? Kết quả?
- Nhóm 3: Nêu âm mưu và hành động của quân Pháp đối với nước ta sau cách mạng tháng Tám? Biện pháp đối phó của Đảng ta?
Nhóm 4: Âm mưu và hành động của quân Tưởng đối với nước ta sau cách mạng tháng Tám Chủ trương và biện pháp của Đảng ta?
? Chủ trương và biện pháp đó có thực hiện từ đầu đến cuối không? Vì sao?
Cả 4 nhóm: Hãy hoàn thành vào phiếu học tập nội dung sau
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1
Trang 4Tài chính Trước mắt:
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2
Giai đoạn
(9/1945 – 2/1946) PhápTưởng
Giai đoạn
(3/1946 – 11/1946) PhápTưởng
? Vì sao ta lại chuyển từ chủ trương đánh Pháp sang nhượng bộ với Pháp? Em nhận xét gì về chủ trương này?
?Nêu nội dung Hiệp định sơ bộ 6/3/1946
? Qua những biện pháp giải quyết khó khăn của Đảng, Chính phủ ta, em thấy yếu tố nào là quan trọng nhất giúp đất nước thoát khỏi khó khăn? Vì sao?
BƯỚC 2: HS đọc SGK và thực hiện yêu cầu Trong quá trình HS làm việc, GV chú ý đến các
HS, cặp đôi hoặc nhóm để có thể gợi ý hoặc trợ giúp khi các em gặp khó khăn
- BƯỚC 3: HS: Trong hoạt động này, GV cần sử dụng các phương pháp dạy học của bộ môn và
các kĩ thuật dạy học tích cực để tổ chức hoạt động học tập ở cá nhân, trao đổi cặp đôi hoặc nhóm, sau đó báo cáo kết quả làm việc trước lớp, tạo cơ hội cho các em được lựa chọn, trình bày
và bảo vệ quan điểm của mình
- BƯỚC 4: HS: phân tích, nhận xét, đánh giá kết quả của bạn (theo kĩ thuật 3-2-1)
GV bổ sung phần phân tích nhận xét, đánh giá, kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập của học sinh (GV chuẩn bị đáp án đúng Nếu HS trả lời sai thì HS khác và GV nhận xét chuẩn hóa kiến thức)
Những khó
Chính quyền
non trẻ Tiến hành cuộc Tổng tuyển cử bầu Quốc Hội trong cả nước chủ bước đầu được củng cố và Bộ máy chính quyền dân
kiện toàn Giặc đói Trước mắt:
- Tổ chức quyên góp, điều hòa thóc gạo giữa các địa phương
- Nghiêm trị những kẻ đầu cơ tích trữ gạo
- Thực hiện phong trào “nhường cơm sẻ áo”; lập “Hũ gạo cứu đói”…
Nạn đói được đẩy lùi
Lâu dài:
- Thực hiện chính sách "tăng gia sản xuất"
- Bãi bỏ thuế thân và các thứ thuế vô lí
- Tịch thu ruộng đất và chia lại ruộng đất công công bằng
Sản xuất phát triển, nạn đói đẩy lùi, nhân dân đỡ khổ hơn trước
Trang 5Kí sắc lệnh thành lập Nha Bình dân học vụ
để xoá nạn mù chữ Trường học các cấp phổ thông và đại học sớm được khai giảng
gần 76.000 lớp học, xóa mù chữ cho hơn 2,5 triệu người
Lâu dài: Sử dụng tiếng Việt để dạy ở các trường phổ thông và đại học Việt vẫn được duy trì và phát triển Xoá nạn mù chữ, Tiếng
làm ngôn ngữ chính của nhân dân Việt Nam
Tài chính Trước mắt: Phát động "tuần lễ vàng" "quỹ
độc lập" đóng góp 370 kg vàng, 20 triệu Nhân dân đã tự nguyện
đồng vào “Quỹ độc lập” và 40 triệu đồng vào “Quỹ đảm phụ quốc phòng”
Lâu dài: Phát hành tiền Việt Nam Cuối năm 1946, lưu hành tiền giấy trong cả nước
Tài chính bước đầu được gây dựng lại
- GV cho HS xem video về cuộc bầu cử Quốc hội khóa I
- GV cung cấp cho HS một số hình ảnh Diệt giặc đói, giặc dốt và giải quyết khó khăn về tài chính
Giai đoạn
(9/1945 – 2/1946) Pháp 23/9/1945, Pháp nổ súngđánh chiếm UBND Nam
bộ và cơ quan tự vệ Sài Gòn
- 10/1945 mở rộng đánh chiếm Nam bộ và Nam trung bộ
Quyết tâm đánh Pháp
Tưởng Gây rối trật tự trị an, … Thương lượng, hòa
hoãn Giai đoạn
(3/1946 – 11/1946) Pháp Kí hiệp ước Hoa – Phápđưa quân ra Bắc Hòa hoãn, kí Hiệp địnhsơ bộ 6/3 và Tạm ước
14/9/1946 Tưởng Gây rối
Kí hiệp ước Hoa – Pháp đưa quân ra Bắc
Đuổi nhanh Tưởng về nước
- Giáo viên cho học sinh thấy được những sách lược khôn khéo mềm dẻo của Hồ Chí Minh đối
việc đối phó với thù trong, giặc ngoài
HOẠT ĐỘNG 3: LUYỆN TẬP.
a) Mục tiêu: Nhằm củng cố, hệ thống hóa, hoàn thiện kiến thức mới mà HS đã được lĩnh hội ở
hoạt động hình thành kiến thức về: những sự kiện chính về thời kì lịch sử 1945 - 1946
b) Tổ chức thực hiện:
Trang 6GV giao nhiệm vụ cho HS và chủ yếu cho làm việc cá nhân, lập bảng niên biểu về những sự kiện chính của thời kì lịch sử này Trong quá trình làm việc HS có thể trao đổi với bạn hoặc GV
Câu 1:
8/9/1945 23/9/1945
6/1/1946 31/1/1946
28/2/1946
6/3/1946 14/9/1946
Câu 2.Cho biết Đảng, Chính phủ đã thực hiện những biện pháp gì để xây dựng và củng cố chế
độ mới sau cách mạng tháng Tám 1945 Biện pháp nào là quan trọng nhất? Vì sao?
3 Dự kiến sản phẩm:
Câu 1:
8/9/1945 Chủ tịch HCM kí sắc lệnh thành lập cơ quan Bình dân học vụ 23/9/1946 Thực dân Pháp chính thức trở lại xâm lược nước ta
31/1/1946 Chính phủ ra sắc lệnh phát hành tiền VN
28/2/1946 Pháp và Trung kí hiệp ước Hoa - Pháp
14/9/1946 Chủ tịch Hồ Chí Minh kí tạm ước Việt Pháp(14/9/1946)
Câu 2: Những biện pháp của Đảng, Chính phủ để xây dựng và củng cố chế độ mới sau cách mạng tháng Tám năm 1945:
- Tiến hành cuộc Tổng tuyển cử bầu Quốc hội lần đầu tiên được tổ chức trong cả nước Kết quả: gần 90% cử tri cả nước đi bỏ phiếu, bầu được 333 đại biểu vào cơ quan quyền lực nhất nhà nước
- Sau bầu cử Quốc hội, khắp các địa phương từ tỉnh đến xã từ Trung Bộ đến Bắc Bộ đều tiến hành bầu cử Hội đồng nhân dân theo nguyên tắc phổ thông đầu phiếu
- Ủy ban hành chính các cấp được thành lập thay cho các Ủy ban của nhân dân
=> Bộ máy chính quyền dân chủ nhân dân bước đầu được củng cố kiện toàn
Những biện pháp trên thì biện pháp tiến hành tổng tuyển cử bầu Quốc hội là biện pháp quan trọng nhất Thông qua bầu cử nhân dân bầu ra được những đại biểu ưu tú nhất trong bộ máy nhà
Trang 7nước trung ương, có thể giúp nhân dân giải quyết những vấn đề khó khăn trước mắt và đưa đất nước đi lên
HOẠT ĐỘNG 4: VẬN DỤNG a) Mục tiêu: Vận dụng kiến thức mới mà HS đã được lĩnh hội để giải quyết những vấn đề mới
trong học tập
b) Tổ chức hoạt động:
GV đưa câu hỏi sau khi hình thành kiến thức mới để các em thực hiện (có thể hoàn thành tại nhà)
Câu 1 Hãy vẽ Sơ đồ tư duy các biện pháp giải quyết khó khăn của chính phủ trong giai đoạn đầu Câu 2: Qua những biện pháp giải quyết khó khăn của Đảng, Chính Phủ ta sau Cách mạng tháng Tám 1945, em thấy yếu tố nào là quan trọng nhất giúp đất nước thoát khỏi khó khăn? Trong công cuộc xây dựng đất nước ngày nay, chúng ta có thể học tập được điều gì?
Dự kiến sản phẩm
Câu 1: Vẽ sơ đồ tư duy…
Câu 2: Theo em, trong những biện pháp giải quyết khó khăn của Đảng, Chính Phủ ta sau Cách mạng tháng Tám 1945, em thấy yếu tố xây dựng và kiện toàn bộ máy chính quyền nhà nước là quan trọng nhất
Bởi chính nhờ bộ máy nhà nước mà nhân dân bầu đã đưa ta những chính sách nhằm giúp nhân dân từng bước vượt qua khó khăn, nạn mù chữ cũng được đẩy lùi, tài chính đất nước ngày càng bình ổn
- GV đánh giá sản phẩm của HS: nhận xét, tuyên dương, khen ngợi…
GV giao nhiệm vụ cho HS (học sinh có thể làm bài tập ở nhà nếu chưa làm xong)
+ Vận dụng về nhà: ? Nếu là người có quyền quyết định Em có chấp nhận kí bản Hiệp định sơ
bộ 6/3/1946 với đại diện của chính phủ Pháp hay không? Vì sao? Hạn chế và tích cực trong bản hiệp định là gì?
Biện pháp giải quyết khó khăn của chính phủ
Xây dựng và kiện
toàn bộ máy chính
quyền
-Kêu gọi nhân dân nhường cơm sẻ áo, lập “hũ gạo cứu đói”, tổ chức “ngày đồng tâm”
-Phân phối gạo giữa các địa phương, nghiêm trị kẻ đầu cơ tích trữ
-Thực hiện chính sách
“tăng gia sản xuất, bãi bỏ thuế thân và các thứ thuế
vô lí, tịch thu ruộng đất của đế quốc, chia cho dân cày nghèo
Giải quyết nạn đói Giải quyết nạn mù chữ
-Tiến hành cuộc Tổng
tuyển cử bầu Quốc hội
khóa I
- Bầu cử Hội đồng
nhân dân các cấp
- Ủy ban hành chính
các cấp được thành lập
- Kết quả:Bộ máy chính
quyền dân chủ nhân
dân bước đầu được
củng cố kiện toàn
-Phát động “Tuần lễ vàng”, “Quỹ độc lập”… kêu gọi đồng bào đóng góp -Phát hành tiền VN
- Kết quả: ND đóng góp được 370kg vàng, 20tr đồng vào quỹ độc lập và 40 tr vào quỹ đảm phụ quốc phòng
-Thành lập Nha Bình dân học vụ
để xóa nạn mù chữ -Khai giảng trường học các cấp phổ thông và đại học
-Kết quả: Trong 1 năm tổ chức được
76000 lớp học và 2,5 tr người biết đọc, biết viết
Giải quyết khó khăn về tài chính
Trang 84 Hướng dẫn học ở nhà:
+ Tiếp tục sưu tầm các tư liệu, hình ảnh liên quan đến quân và dân ta trong những ngày đầu kháng chiến chống TDP
+ Chuẩn bị nội dung, tư liệu, tranh ảnh của bài 25 “Những năm đầu của cuộc kháng chiến toàn quốc chống thực dân Pháp (1946 – 1950)
*************************************