TÓMvn TẮTvn KHÓAvn LUẬNvn TỐTvn NGHIỆP Nghiênvn cứuvn nhằmvn phânvn tíchvn tácvn độngvn củavn truyềnvn miệngvn điệnvn tửvn eWOMvn tớivn ývn địnhvn muavn sảnvn phẩmvn chămvn sócvn davn c
Trang 1TRƯỜNG
vnĐẠI
vnHỌC
vnCÔNG
vnNGHIỆP
vnTP.HCM
TÁC
vnĐỘNG
vnCỦA
vnTRUYỀN
vnMIỆNG
vnĐIỆN
vnTỬ
vn(EWOM)
vnĐẾN
vnÝ
vnĐỊNH
vnMUA
vnSẢN
vnPHẨM
vnDƯỠNG
vnDA
vnCỦA
vnNGƯỜI
vnTIÊU
vnDÙNG
vnTHẾ
vnHỆ
vnZ
vnTẠI
vn Trang 2TRƯỜNG
vnĐẠI
vnHỌC
vnCÔNG
vnNGHIỆP
vnTP.HCM
TÁC
vnĐỘNG
vnCỦA
vnTRUYỀN
vnMIỆNG
vnĐIỆN
vnTỬ
vn(EWOM)
vnĐẾN
vnÝ
vnĐỊNH
vnMUA
vnSẢN
vnPHẨM
vnDƯỠNG
vnDA
vnCỦA
vnNGƯỜI
vnTIÊU
vnDÙNG
vnTHẾ
vnHỆ
vnZ
vnTẠI
vn Trang 3TÓM
vnTẮT
vnKHÓA
vnLUẬN
vnTỐT
vnNGHIỆP
Nghiênvn cứuvn nhằmvn phânvn tíchvn tácvn độngvn củavn truyềnvn miệngvn điệnvn tửvn (eWOM)vn tớivn ývn
địnhvn muavn sảnvn phẩmvn chămvn sócvn davn củavn ngườivn tiêuvn dùngvn thếvn hệvn Zvn tạivn Thànhvn phốvn Hồvn Chívn
Minh,vn củavn 330vn kháchvn hàngvn thếvn hệvn Zvn tạivn TP.HCM.vn Tácvn giảvn sửvn dụngvn phươngvn phápvn phânvn
tíchvn vàvn kiểmvn địnhvn môvn hìnhvn hồivn quyvn dựavn trênvn phầnvn mềmvn SPSS.vn Nghiênvn cứuvn đãvn tiếnvn
hànhvn đánhvn giávn cácvn yếuvn tốvn ảnhvn hưởngvn đếnvn ývn địnhvn muavn sảnvn phẩmvn chămvn sócvn davn củavn
ngườivn tiêuvn dùngvn thếvn hệvn Zvn tạivn TP.HCM.vn Kếtvn quảvn chovn thấyvn cóvn 4vn yếuvn tốvn theovn thứvn tựvn từvn
mạnhvn đếnvn yếuvn tácvn độngvn đếnvn ývn địnhvn muavn hàngvn gồm:vn (1)vn Sốvn lượngvn thôngvn điệp;vn (2)vn Kiếnvn
thứcvn củavn ngườivn gửi;vn (3)vn Chấtvn lượngvn thôngvn điệp;vn (4)vn Sựvn tinvn cậyvn củavn thôngvn tin.vn Quavn đó,vn
tácvn giảvn đềvn xuấtvn mộtvn sốvn hàmvn ývn quảnvn trịvn nhằmvn nângvn caovn ývn địnhvn muavn sảnvn phẩmvn chămvn sócvn
davn củavn ngườivn tiêuvn dùngvn thếvn hệvn Zvn tạivn TP.HCMvn giúpvn chovn nhàvn quảnvn trịvn cóvn thêmvn thôngvn tinvn
trongvn côngvn tácvn quảnvn trịvn củavn mình
Từ vn khóa:vn eWOM,vn thếvn hệvn Z,vn ývn địnhvn mua
Trang 4LỜI
vnCẢM
vnƠN
Sauvn thờivn gianvn thuvn thậpvn vàvn nghiênvn cứu,vn emvn đãvn hoànvn thànhvn khóavn luậnvn tốtvn nghiệpvn
“Tácvn độngvn củavn truyềnvn miệngvn điệnvn tửvn (eWOM)vn đếnvn ývn địnhvn muavn sảnvn phẩmvn dưỡngvn davn
củavn ngườivn tiêuvn dùngvn thếvn hệvn Zvn tạivn TP.HCM”.vn Đểvn hoànvn thànhvn khóavn luậnvn tốtvn nghiệpvn củavn
mình,vn bênvn cạnhvn sựvn cốvn gắngvn họcvn hỏivn củavn bảnvn thânvn cònvn cóvn sựvn hướngvn dẫnvn tậnvn tìnhvn củavn
quývn thầyvn côvn cùngvn sựvn giúpvn đỡvn củavn giavn đìnhvn vàvn bạnvn bè
Quavn đây,vn emvn xinvn gửivn lờivn cảmvn ơnvn chânvn thànhvn tớivn GVHD,vn ngườivn đãvn trựcvn tiếpvn
hướngvn dẫnvn đểvn emvn cóvn thểvn hoànvn thànhvn báovn cáovn củavn mìnhvn vớivn tấmvn lòngvn củavn mộtvn ngườivn
thầyvn đầyvn tâmvn huyết,vn nhiệtvn tìnhvn vàvn tậnvn tụy
Emvn xinvn cảmvn ơnvn quývn thầyvn côvn trườngvn Đạivn họcvn Côngvn nghiệpvn TP.HCMvn đãvn luônvn tậnvn
tình,vn khôngvn ngạivn vấtvn vảvn khóvn khănvn đểvn trangvn bịvn chovn chúngvn emvn nhữngvn hànhvn trangvn kiếnvn
thứcvn vàovn đời
Emvn cũngvn xinvn gửivn lờivn cảmvn ơnvn đếnvn giavn đìnhvn vàvn bạnvn bè,vn nhữngvn ngườivn đãvn luônvn bênvn
cạnhvn vàvn ủngvn hộvn vềvn mặtvn tinhvn thầnvn đểvn giúpvn emvn cóvn thểvn vượtvn quavn chặngvn cuốivn cùngvn củavn convn
đườngvn 4vn nămvn Đạivn học
Cuốivn cùng,vn đểvn cảmvn ơnvn vìvn nhữngvn sựvn giúpvn đỡvn đó,vn emvn đãvn cốvn gắngvn rấtvn nhiềuvn đểvn
hoànvn thànhvn thậtvn tốtvn khóavn luậnvn tốtvn nghiệpvn củavn mình.vn Tuyvn nhiên,vn trongvn quávn trìnhvn thựcvn
hiệnvn dovn thờivn gianvn cóvn hạn,vn nghiênvn cứuvn chưavn sâuvn cũngvn nhưvn vốnvn hiểuvn biếtvn thựcvn tếvn củavn emvn
cònvn hạnvn chếvn nênvn luậnvn vănvn củavn emvn khóvn tránhvn khỏivn nhữngvn thiếuvn sót.vn Vìvn thế,vn emvn mongvn
nhậnvn đượcvn sựvn gópvn ývn củavn quývn thầyvn côvn đểvn đềvn tàivn củavn emvn đượcvn hoànvn thiệnvn hơn
Mộtvn lầnvn nữa,vn emvn muốnvn gửivn tớivn quývn thầyvn côvn cùngvn lờivn chúcvn tốtvn đẹpvn nhất
Emvn xinvn chânvn thànhvn cảmvn ơn!
TP vn Hồ vn Chí vn Minh, vn ngày vn … vn tháng vn … vn năm vn …
Người vn thực vn hiện
Võ vn Thị vn Ánh vn Mai
Trang 5LỜI
vnCAM
vnĐOAN
Tôivn xinvn camvn đoanvn báovn cáovn tốtvn nghiệpvn nàyvn đượcvn hoànvn thànhvn dựavn trênvn cácvn kếtvn quảvn
nghiênvn cứuvn củavn tôivn vàvn cácvn kếtvn quảvn nghiênvn cứuvn nàyvn chưavn đượcvn dùngvn chovn bấtvn cứvn Báovn
cáovn (báovn cáovn tốtvn nghiệp)vn cùngvn cấpvn nàovn khác.vn Việcvn thamvn khảovn cácvn nguồnvn tàivn liệuvn (nếuvn
có)vn đãvn đượcvn thựcvn hiệnvn tríchvn dẫnvn vàvn ghivn nguồnvn tàivn liệuvn thamvn khảovn đúngvn quyvn định
Tp vn Hồ vn Chí vn Minh, vn ngày vn … vn tháng vn 08 vn vn năm vn 2022
Người vn thực vn hiện
Võ Thị Ánh vn Mai
Trang 6PHIẾU
vnXÁC
vnNHẬN
vnCỦA
vnGIẢNG
vnVIÊN
vnHƯỚNG
vnDẪN
Họvn vàvn tênvn giảngvn viên:
Mãvn sốvn giảngvn viên:
Họvn tênvn sinhvn viên:vn MSSV:
Sinhvn viênvn hoànvn thànhvn đầyvn đủvn cácvn tàivn liệuvn theovn yêuvn cầuvn củavn khoavn trênvn
ework.fba.iuh.edu.vnvn trongvn lớpvn họcvn củavn giảngvn viênvn hướngvn dẫnvn baovn gồm:vn
1 Bàivn báovn cáovn hoànvn chỉnhvn (pdf),vn
2 Dữvn liệuvn vàvn cácvn minhvn chứngvn liênvn quan.vn Yêuvn cầuvn sinhvn viênvn càivn đặtvn mậtvn khẩuvn dữvn
liệuvn vàvn minhvn chứng,vn mậtvn khẩuvn truyvn cậpvn cungvn cấpvn giảngvn viênvn hướngvn dẫnvn đểvn
kiểmvn travn đánhvn giá.vn
TP.vn HCM,vn ngàyvn vn thángvn vn nămvn …
Kývn tênvn xácvn nhận
Trang 7MỤC
vnLỤC
Trang
TÓMvn TẮTvn KHÓAvn LUẬNvn TỐTvn NGHIỆP i
LỜIvn CẢMvn ƠN ii
LỜIvn CAMvn ĐOAN iii
PHIẾUvn XÁCvn NHẬNvn CỦAvn GIẢNGvn VIÊNvn HƯỚNGvn DẪN iv
MỤCvn LỤC v
DANHvn SÁCHvn BẢNG ix
DANHvn SÁCHvn HÌNH x
DANHvn MỤCvn TỪvn VIẾTvn TẮT xi
CHƯƠNG 1: TỔNGvn QUANvn VỀvn ĐỀvn TÀI 1
1.1 LÝvn DOvn CHỌNvn ĐỀvn TÀI 1
1.2 MỤCvn TIÊUvn NGHIÊNvn CỨU 1
1.3 CÂUvn HỎIvn NGHIÊNvn CỨU 2
1.4 ĐỐIvn TƯỢNGvn VÀvn PHẠMvn VIvn NGHIÊNvn CỨU 2
1.5 PHƯƠNGvn PHÁPvn NGHIÊNvn CỨU 3
1.6 Ývn NGHĨAvn NGHIÊNvn CỨU 3
1.7 BỐvn CỤCvn CỦAvn ĐỀvn TÀIvn KHÓAvn LUẬN 4
Tómvn tắtvn chươngvn 1 5
CHƯƠNG 2: CƠvn SỞvn LÝvn LUẬN 6
2.1 CÁCvn KHÁIvn NIỆMvn LIÊNvn QUAN 6
2.1.1 Hànhvn vivn tiêuvn dùng 6
2.1.2 Ývn địnhvn muavn hàng 6
2.1.3 Truyềnvn miệngvn (WOM) 6
2.1.4 Truyềnvn miệngvn điệnvn tửvn (eWOM) 8 2.1.5 Sovn sánhvn giữavn truyềnvn miệngvn vàvn truyềnvn miệngvn điệnvn tử 8
Trang 82.1.6 Ngườivn tiêuvn dùngvn thếvn hệvn Z 9
2.2 CÁCvn MÔvn HÌNHvn LÝvn THUYẾTvn CÓvn LIÊNvn QUAN 10
2.2.1 Môvn hìnhvn lývn thuyếtvn vềvn hànhvn vivn cóvn kếvn hoạchvn TPB 10
2.2.2 Môvn hìnhvn lývn thuyếtvn vềvn thuyếtvn hànhvn độngvn hợpvn lývn TRA 11
2.2.3 Môvn hìnhvn chấpvn nhậnvn thôngvn tinvn (Informationvn Adoptionvn Modelvn –vn IAM) 12
2.3 CÁCvn NGHIÊNvn CỨUvn TRƯỚCvn CÓvn LIÊNvn QUANvn ĐẾNvn ĐỀvn TÀI 13
2.3.1 Nghiênvn cứuvn trongvn nước 13
2.3.2 Nghiênvn cứuvn nướcvn ngoài 15
2.4 MÔvn HÌNHvn ĐỀvn XUẤTvn VÀvn CÁCvn GIẢvn THUYẾTvn NGHIÊNvn CỨU 17
2.4.1 Cơvn sởvn xâyvn dựngvn môvn hìnhvn nghiênvn cứu 17
2.4.2 Đềvn xuấtvn môvn hìnhvn nghiênvn cứu 18
2.4.3 Cácvn giảvn thuyếtvn trongvn môvn hìnhvn nghiênvn cứu 19
TÓMvn TẮTvn CHƯƠNGvn 2 22
CHƯƠNG 3: PHƯƠNGvn PHÁPvn NGHIÊNvn CỨU 23
3.1 QUYvn TRÌNHvn NGHIÊNvn CỨU 23
3.2 NGHIÊN CỨU ĐỊNH TÍNH 24
3.2.1 Mục đích 24
3.2.2 Phương pháp nghiên cứu 24
3.2.3 Kết quả nghiên cứu định tính 24
3.3 XÂYvn DỰNGvn VÀvn PHÁTvn TRIỂNvn THANGvn ĐO 25
3.3.1 Xâyvn dựngvn thangvn đo 25
3.3.2 Khảovn sátvn sơvn bộvn thangvn đo 28
3.4 NGHIÊNvn CỨUvn ĐỊNHvn LƯỢNG 30
Trang 93.4.1 Mẫuvn nghiênvn cứuvn vàvn phươngvn phápvn thuvn thậpvn dữvn liệu 30
3.4.2 Phươngvn phápvn phânvn tíchvn sơvn bộvn thangvn đo 31
TÓMvn TẮTvn CHƯƠNGvn 3 33
CHƯƠNG 4: KẾTvn QUẢvn NGHIÊNvn CỨU 34
4.1 SỐvn LIỆUvn THỨvn CẤP 34
4.1.1 Tổngvn quanvn vềvn cácvn sảnvn phẩmvn chămvn sócvn davn tạivn thịvn trườngvn TPHCM 34
4.1.2 Đặcvn điểmvn tiêuvn dùngvn củavn kháchvn hàngvn thếvn hệvn Zvn đốivn vớivn cácvn sảnvn phẩmvn chămvn sócvn davn tạivn thịvn trườngvn TPHCM 35
4.2 PHÂNvn TÍCHvn SỐvn LIỆUvn SƠvn CẤP 37
4.2.1 Phânvn tíchvn thốngvn kêvn môvn tả 37
4.2.2 Đánhvn giávn độvn tinvn cậyvn cronbach’svn alphavn thangvn đo 37
4.2.3 Phânvn tíchvn nhânvn tốvn khámvn phávn efa 39
4.2.4 Kiểmvn địnhvn môvn hìnhvn vàvn giảvn thuyết 41
4.2.5 Kiểmvn địnhvn giávn trịvn trungvn bình 46
4.2.6 Kiểmvn địnhvn sựvn khácvn biệt 47
Tómvn tắtvn chươngvn 4 50
CHƯƠNG 5: KẾTvn LUẬNvn VÀvn HÀMvn Ývn QUẢNvn TRỊ 51
5.1 KẾTvn LUẬN 51
5.2 ĐỀvn XUẤTvn HÀMvn Ývn QUẢNvn TRỊ 51
5.2.1 Sốvn lượngvn thôngvn điệp 51
5.2.2 Kiếnvn thứcvn củavn ngườivn gửi 52
5.2.3 Chấtvn lượngvn thôngvn điệp 53
5.2.4 Sựvn tinvn cậyvn củavn thôngvn tin 53
5.3 HẠNvn CHẾvn NGHIÊNvn CỨUvn VÀvn ĐỊNHvn HƯỚNGvn NGHIÊNvn CỨUvn TIẾPvn THEO 54
Tómvn tắtvn chươngvn 5 54
Trang 10KẾTvn LUẬN 56
TÀIvn LIỆUvn THAMvn KHẢO 57
PHỤvn LỤCvn 1:vn BẢNGvn KHẢOvn SÁT 60
PHỤvn LỤCvn 2:vn KẾTvn QUẢvn PHÂNvn TÍCHvn SPSS 63
Trang 11DANH
vnSÁCH
vnBẢNG
Trang
Bảngvn 2.1.vn Thuậnvn lợivn vàvn hạnvn chếvn củavn truyềnvn miệngvn truyềnvn thống 8
Bảngvn 2.2.vn Sựvn khácvn biệtvn giữavn WOMvn truyềnvn thốngvn vàvn eWOM 9
Bảngvn 2.3.vn Cácvn yếuvn tốvn đượcvn kếvn thừavn trongvn nghiênvn cứu 17
Bảngvn 2.4.vn Tómvn tắtvn cácvn giảvn thuyếtvn nghiênvn cứu 22
Bảngvn 3.1.vn Thangvn đovn đềvn xuất 25
Bảngvn 3.2.vn Kếtvn quảvn Cronbach’svn Alphavn thangvn đovn nghiênvn cứuvn sơvn bộ 28
Bảngvn 3.3.vn Kếtvn quảvn EFAvn cácvn biếnvn độcvn lậpvn trongvn thangvn đovn sơvn bộ 28
Bảngvn 3.4.vn Kếtvn quảvn EFAvn cácvn biếnvn phụvn thuộcvn trongvn thangvn đovn sơvn bộ 30
Bảngvn 3.5.vn Mãvn hóavn cácvn nhómvn yếuvn tố 32
Bảngvn 4.1.vn Đặcvn điểmvn tiêuvn dùngvn củavn kháchvn hàngvn thếvn hệvn Z 36
Bảngvn 4.2.vn Đặcvn điểmvn mẫuvn điềuvn tra 37
Bảngvn 4.3.vn Kếtvn quảvn Cronbach’svn Alphavn chovn biếnvn độcvn lậpvn vàvn biếnvn phụvn thuộc 37
Bảngvn 4.4.vn Bảngvn tổngvn hợpvn sauvn khivn phânvn tíchvn Cronbach’svn Alpha 39
Bảngvn 4.5.vn Kếtvn quảvn EFAvn thangvn đovn cácvn biếnvn độcvn lập 39
Bảngvn 4.6.vn Kếtvn quảvn EFAvn thangvn đovn biếnvn phụvn thuộc 41
Bảngvn 4.7.vn Bảngvn hệvn sốvn tươngvn quan 41
Bảngvn 4.8.vn Tổngvn hợpvn kếtvn quảvn phânvn tíchvn hồivn quy 42
Bảngvn 4.9.vn Xácvn địnhvn tầmvn quanvn trọngvn củavn cácvn biếnvn độcvn lậpvn theovn tỷvn lệvn % 44
Bảngvn 4.10.vn Tổngvn hợpvn kếtvn quảvn kiểmvn địnhvn giảvn thuyếtvn nghiênvn cứu 45
Bảngvn 4.11.vn Kiểmvn địnhvn giávn trịvn trungvn bìnhvn củavn cácvn biếnvn quanvn sát 46
Bảngvn 4.12.vn Kiểmvn địnhvn sựvn khácvn biệtvn giữavn cácvn nhómvn giớivn tính 48
Bảngvn 4.13.vn Tómvn tắtvn kếtvn quảvn kiểmvn địnhvn Onevn –vn Wayvn ANOVA 48
Bảngvn 4.14.vn Tómvn tắtvn kếtvn quảvn kiểmvn địnhvn Onevn –vn Wayvn ANOVA 49
Trang 12DANH
vnSÁCH
vnHÌNH
Trang
Hìnhvn 2.1.vn Môvn hìnhvn lývn thuyếtvn hànhvn vivn cóvn hoạchvn địnhvn (TPB) 11
Hìnhvn 2.2.vn Môvn hìnhvn Lývn thuyếtvn hànhvn độngvn hợpvn lývn (TRA) 12
Hìnhvn 2.3.vn Môvn hìnhvn chấpvn nhậnvn thôngvn tinvn –vn IAM 13
Hìnhvn 2.4.vn Môvn hìnhvn nghiênvn cứuvn củavn Lêvn Minhvn Chívn vàvn Lêvn Tấnvn Nghiêmvn (2018) 14
Hìnhvn 2.5.vn Môvn hìnhvn nghiênvn cứuvn củavn Phạmvn Đứcvn Chínhvn vàvn Ngôvn Thịvn Dungvn (2020) 14
Hìnhvn 2.6.vn Môvn hìnhvn nghiênvn cứuvn củavn Nghiêmvn Thiệnvn Cưvn vàvn cộngvn sựvn (2022) 15
Hìnhvn 2.7.vn Môvn hìnhvn nghiênvn cứuvn củavn Sulthanavn vàvn Vasanthavn (2019) 16
Hìnhvn 2.8.vn Môvn hìnhvn nghiênvn cứuvn củavn Yu,vn Kangmunvn vàvn Taewoovn (2019) 16
Hìnhvn 2.9.vn Môvn hìnhvn nghiênvn cứuvn củavn Zahratuvn vàvn Hurriyativn (2020) 17
Hìnhvn 2.10.vn Môvn hìnhvn nghiênvn cứuvn đềvn xuất 18
Hìnhvn 3.1.vn Quyvn trìnhvn nghiênvn cứu 23
Hìnhvn 4.1.vn Tỷvn lệvn cácvn thươngvn hiệuvn thamvn giavn nghiênvn cứuvn chínhvn thức 34
Hìnhvn 4.2.vn Môvn hìnhvn nghiênvn cứuvn cuốivn cùng 45
Trang 13DANH
vnMỤC
vnTỪ
vnVIẾT
vnTẮT
eWOM : Electronicvn Worldvn Ofvn Mouth
EFA : Exploratoryvn Factorvn Analysis
IACM : Informationvn Acceptancevn Model
KOL : Keyvn Opinionvn Leader
Trang 14CHƯƠNG 1: TỔNG
vnQUAN
vnVỀ
vnĐỀ
vnTÀI
1.1 LÝ vn DO vn CHỌN vn ĐỀ vn TÀI
Khivn việcvn sửvn dụngvn Internetvn nhưvn làvn mộtvn nềnvn tảngvn đểvn nghiênvn cứuvn vàvn truyềnvn thôngvn
ngàyvn càngvn tăng,vn thìvn truyềnvn miệngvn lạivn càngvn trởvn thànhvn mộtvn nguồnvn tàivn nguyênvn hữuvn íchvn vàvn
hiệuvn quảvn chovn ngườivn tiêuvn dùngvn vàvn cácvn nhàvn tiếpvn thị.vn Kháchvn hàngvn dễvn dàngvn chiavn sẻvn trảivn
nghiệm,vn ývn kiếnvn vàvn quanvn điểmvn củavn họvn đốivn vớivn cácvn sảnvn phẩmvn dịchvn vụ,vn đặcvn biệtvn làvn sựvn
phànvn nàn.vn Nhữngvn trangvn mạngvn xãvn hộivn nhưvn Facebook,vn Twittervn vàvn Instagramvn làvn nhữngvn
kênhvn phổvn biếnvn màvn kháchvn hàngvn sẵnvn sàngvn chiavn sẻvn quanvn điểmvn vàvn sựvn phànvn nànvn củavn họvn
(Gregoire, Y, Tripp, T M, & Legoux, R, 2009)
Thịvn trườngvn chămvn sócvn davn Việtvn Namvn đangvn trênvn đàvn phátvn triểnvn mạnhvn mẽ.vn Cácvn
thươngvn hiệuvn caovn cấpvn tiếpvn tụcvn đạtvn mứcvn tăngvn trưởngvn giávn trịvn cao.vn Nhómvn kháchvn hàngvn thếvn
hệvn Zvn sốngvn tạivn cácvn thànhvn phốvn lớnvn vẫnvn làvn nhómvn đốivn tượngvn cóvn nhuvn cầuvn caovn (Nielsen,vn
2021),vn nhuvn cầuvn sảnvn phẩmvn chốngvn lãovn hóavn cũngvn tăngvn nhanh.vn Tớivn cuốivn nămvn 2020,vn hầuvn hếtvn
cácvn sảnvn phẩmvn trongvn ngànhvn chămvn sócvn davn đượcvn dựvn đoánvn sẽvn đạtvn mứcvn phátvn triểnvn vềvn sốvn
lượngvn vàvn giávn trịvn thấpvn hơn.vn Mặcvn dùvn giãnvn cáchvn xãvn hộivn mớivn bắtvn đầuvn vàovn thángvn 4/2020,vn
hầuvn hếtvn ngườivn dânvn vàvn cácvn doanhvn nghiệpvn đãvn bắtvn đầuvn hạnvn chếvn đivn lạivn từvn cuốivn thángvn
2/2020.vn Dovn vậy,vn nhuvn cầuvn dưỡngvn davn đãvn bịvn ảnhvn hưởngvn nặngvn nềvn bởivn đạivn dịchvn COVID-19vn
(Nielsen,vn 2021).vn Dovn ảnhvn hưởngvn COVID-19,vn truyềnvn miệngvn điệnvn tửvn trởvn thànhvn mộtvn kênhvn
hiệuvn quảvn đểvn quảngvn cáovn sảnvn phẩmvn vàvn tăngvn uyvn tínvn thươngvn hiệu.vn Vívn dụ,vn livestreamvn quavn
cácvn mạngvn xãvn hộivn nhưvn Facebookvn vàvn TikTokvn đãvn trởvn thànhvn mộtvn hìnhvn thứcvn phổvn biếnvn giúpvn
cácvn côngvn tyvn quảngvn bávn sảnvn phẩmvn vàvn tăngvn tươngvn tácvn vớivn kháchvn hàngvn (Trang, 2021)
Nhậnvn thấyvn đượcvn tầmvn quanvn trọngvn củavn truyềnvn miệngvn điệnvn tử,vn tácvn giảvn chọnvn đềvn tàivn
“Tác vn động vn của vn truyền vn miệng vn điện vn tử vn (eWOM) vn đến vn ý vn định vn mua vn sản vn phẩm vn dưỡng vn da vn
của vn người vn tiêu vn dùng vn thế vn hệ vn Z vn tại vn TP.HCM”vn nhằmvn tìmvn hiểuvn mứcvn độvn ảnhvn hưởngvn củavn
truyềnvn miệngvn điệnvn tửvn đếnvn ývn địnhvn muavn sảnvn phẩmvn chămvn sócvn davn củavn ngườivn tiêuvn dùngvn thếvn
hệvn Z.vn Quavn đó,vn nghiênvn cứuvn đưavn ravn cácvn đềvn xuấtvn đểvn giúpvn cácvn doanhvn nghiệp,vn nhàvn quảnvn lývn
xâyvn dựngvn đượcvn mộtvn kếvn hoạchvn marketingvn phùvn hợpvn nhằmvn nângvn caovn hiệuvn quảvn hoạtvn độngvn
kinhvn doanh
1.2 MỤC vn TIÊU vn NGHIÊN vn CỨU
Mụcvn tiêuvn tổngvn quát:vn Mụcvn tiêuvn chungvn củavn đềvn tàivn làvn tìmvn ravn cácvn yếuvn tốvn ảnhvn hưởngvn
củavn truyềnvn miệngvn điệnvn tửvn đếnvn ývn địnhvn muavn sảnvn phẩmvn chămvn sócvn davn củavn ngườivn tiêuvn dùngvn
Trang 15thếvn hệvn Zvn tạivn Thànhvn phốvn Hồvn Chívn Minhvn vàvn lượngvn hóavn đượcvn cácvn nhânvn tốvn tácvn độngvn đếnvn ývn
địnhvn muavn sảnvn phẩmvn chămvn sócvn da.vn Từvn đó,vn nghiênvn cứuvn sẽvn đưavn ravn cácvn giảivn phápvn giúpvn
doanhvn nghiệpvn xâyvn dựngvn mộtvn kếvn hoạchvn marketingvn phùvn hợpvn nhằmvn cảivn thiệnvn hiệuvn quảvn
hoạtvn độngvn kinhvn doanh
Mụcvn tiêuvn cụvn thể:
Đềvn tàivn đưavn ravn cácvn mụcvn tiêuvn nghiênvn cứuvn cụvn thểvn nhưvn sau:
Thứvn nhất,vn xácvn địnhvn cácvn yếuvn tốvn cấuvn thànhvn truyềnvn miệngvn điệnvn tửvn vàvn tácvn độngvn củavn
chúngvn đếnvn ývn địnhvn muavn sảnvn phẩmvn chămvn sócvn davn củavn ngườivn tiêuvn dùng
Thứvn hai,vn đovn lườngvn tácvn độngvn củavn cácvn yếuvn tốvn cấuvn thànhvn truyềnvn miệngvn điệnvn tửvn đếnvn
ývn địnhvn muavn sảnvn phẩmvn chămvn sócvn davn chovn củavn ngườivn tiêuvn dùngvn thếvn hệvn Zvn tạivn Thànhvn phốvn
Hồvn Chívn Minh
Thứvn ba,vn kiểmvn địnhvn sựvn khácvn biệtvn củavn môvn hìnhvn nghiênvn cứuvn vàvn chứngvn thựcvn toànvn bộvn
môvn hìnhvn lývn thuyết,vn từvn đóvn bổvn xungvn thêmvn lývn thuyếtvn vàvn đềvn xuấtvn cácvn hàmvn ývn quảnvn trịvn đểvn cácvn
nhàvn quảnvn trịvn truyềnvn thôngvn sửvn dụngvn truyềnvn miệngvn điệnvn tửvn trongvn việcvn phátvn triểnvn vàvn thuvn
hútvn kháchvn hàngvn thếvn hệvn Zvn tạivn Thànhvn phốvn Hồvn Chívn Minhvn đốivn vớivn cácvn sảnvn phẩmvn chămvn sócvn
da
1.3 CÂU vn HỎI vn NGHIÊN vn CỨU
(1)vn Nhữngvn yếuvn tốvn nàovn củavn truyềnvn miệngvn điệnvn tửvn tácvn độngvn đếnvn ývn địnhvn muavn sảnvn
phẩmvn chămvn sócvn davn củavn ngườivn tiêuvn dùng?vn
(2)vn Tácvn độngvn củavn cácvn yếuvn tốvn cấuvn thànhvn truyềnvn miệngvn điệnvn tửvn đếnvn ývn địnhvn muavn
sảnvn phẩmvn chămvn sócvn davn chovn củavn ngườivn tiêuvn dùngvn thếvn hệvn Zvn tạivn Thànhvn phốvn Hồvn Chívn Minhvn
nhưvn thếvn nào?
(3)vn Cácvn hàmvn ývn quảnvn trịvn nàovn đượcvn đềvn xuấtvn đốivn vớivn cácvn nhàvn quảnvn trịvn truyềnvn thôngvn
sửvn dụngvn truyềnvn miệngvn điệnvn tửvn trongvn việcvn phátvn triểnvn vàvn thuvn hútvn kháchvn hàngvn thếvn hệvn Zvn tạivn
Thànhvn phốvn Hồvn Chívn Minhvn đốivn vớivn cácvn sảnvn phẩmvn chămvn sócvn da?
1.4 ĐỐI vn TƯỢNG vn VÀ vn PHẠM vn VI vn NGHIÊN vn CỨU
Đốivn tượngvn nghiênvn cứu
Đốivn tượngvn nghiênvn cứuvn củavn đềvn tàivn làvn cácvn yếuvn tốvn vềvn truyềnvn miệngvn điệnvn tửvn ảnhvn
hưởngvn đếnvn ývn địnhvn muavn sảnvn phẩmvn chămvn sócvn davn chovn củavn ngườivn tiêuvn dùngvn thếvn hệvn Zvn tạivn
Thànhvn phốvn Hồvn Chívn Minh
Trang 16Đốivn tượngvn điềuvn travn khảovn sát:vn ngườivn tiêuvn dùngvn thếvn hệvn Zvn tạivn Thànhvn phốvn Hồvn Chívn
Minh
Phạmvn vivn nghiênvn cứu
Khôngvn gian:vn Đềvn tàivn đượcvn nghiênvn cứuvn tạivn Thànhvn phốvn Hồvn Chívn Minh
Thờivn gianvn nghiênvn cứu:vn Cácvn thôngvn tin,vn sốvn liệuvn phảnvn ánhvn trongvn luậnvn vănvn nghiênvn
cứuvn đượcvn thuvn thậpvn vàvn xửvn lývn toànvn bộvn vàovn khoảngvn thờivn gianvn từvn thángvn 3/2022vn đếnvn thángvn
5/2022
1.5 PHƯƠNG vn PHÁP vn NGHIÊN vn CỨU
Phươngvn phápvn nghiênvn cứuvn dovn tácvn giảvn xâyvn dựngvn theovn trìnhvn tựvn phátvn triểnvn củavn bảngvn
câuvn hỏi.vn Nghiênvn cứuvn đượcvn thựcvn hiệnvn vớivn 3vn giaivn đoạnvn chính:
Giaivn đoạnvn đầu:vn thiếtvn kếvn thangvn đovn nhápvn nhầmvn thựcvn hiệnvn nghiênvn cứuvn địnhvn lượngvn
ởvn giaivn đoạnvn sơvn bộ.vn Tácvn giảvn thamvn khảovn cácvn nghiênvn cứuvn cóvn liênvn quanvn trongvn vàvn ngoàivn
nướcvn đểvn tiếnvn hànhvn xâyvn dựngvn thangvn đovn nháp.vn Từvn đóvn nghiênvn cứuvn sơvn bộvn cácvn đốivn tượngvn
khảovn sátvn đangvn sinhvn sốngvn tạivn TP.HCMvn vớivn cỡvn mẫuvn nvn =vn 50vn đểvn kiểmvn địnhvn sơvn bộvn độvn tinvn
cậyvn thôngvn quavn Cronbach’svn Alpha.vn Sauvn khivn cóvn kếtvn quảvn ởvn giaivn đoạnvn đầu,vn tácvn giảvn đưavn ravn
thangvn đovn vàvn bảngvn câuvn hỏivn chínhvn thức
Giaivn đoạnvn hai:vn Tácvn giảvn tiếnvn hànhvn nghiênvn cứuvn chínhvn thứcvn quavn nghiênvn cứuvn địnhvn
lượngvn thựcvn hiệnvn bằngvn hìnhvn thứcvn khảovn sátvn đốivn tượngvn kháchvn hàngvn thếvn hệvn Zvn đãvn từngvn muavn
sảnvn phẩmvn chămvn sócvn davn tạivn TP.HCMvn nhằmvn đánhvn giávn thangvn đovn vàvn kiểmvn địnhvn môvn hìnhvn
đãvn đềvn xuất
Giaivn đoạnvn ba:vn Xửvn lývn cácvn dữvn liệuvn vàvn đưavn ravn cácvn kếtvn luận,vn đềvn xuất.vn Giaivn đoạnvn nàyvn
đượcvn thựcvn hiệnvn thôngvn quavn bảngvn khảovn sátvn vàvn sửvn dụngvn phầnvn mềmvn SPSSvn 25.0vn đểvn thựcvn
hiệnvn phânvn tíchvn thốngvn kêvn môvn tả,vn kiểmvn địnhvn thangvn đovn Cronbach’svn Alpha,vn phânvn tíchvn nhânvn
tốvn khámvn phávn (EFA),vn kiểmvn địnhvn môvn hìnhvn vàvn cácvn giảvn thuyếtvn (tươngvn quanvn Pearson,vn hồivn
quyvn tuyếnvn tính),vn kiểmvn địnhvn giávn trịvn trungvn bìnhvn tổngvn thể,vn kiểmvn địnhvn sựvn khácvn biệtvn (T-Test,vn
ANOVA)vn
1.6 Ý vn NGHĨA vn NGHIÊN vn CỨU
Vềvn mặtvn họcvn thuật,vn nghiênvn cứuvn cóvn ývn nghĩavn nhằmvn khẳngvn địnhvn sựvn phùvn hợpvn củavn môvn
hìnhvn nghiênvn cứuvn vềvn truyềnvn miệngvn điệnvn tửvn trongvn ngànhvn hàngvn chămvn sócvn davn tạivn TP.HCM,vn
đặcvn biệtvn trongvn đềvn tàivn tậpvn trungvn nghiênvn cứuvn đốivn tượngvn ngườivn tiêuvn dùngvn thếvn hệvn Z.vn Quavn đóvn
Trang 17mangvn lạivn sựvn mớivn mẻvn trongvn môvn hìnhvn nghiênvn cứuvn sovn vớivn cácvn nghiênvn cứuvn khác.vn Nghiênvn
cứuvn cònvn giúpvn cácvn nhàvn nghiênvn cứuvn sauvn cóvn thêmvn thôngvn tinvn vềvn môvn hìnhvn truyềnvn miệngvn
điệnvn tử
Vềvn mặtvn ứngvn dụng,vn nghiênvn cứuvn nàyvn cungvn cấpvn thêmvn thôngvn tinvn vàvn đềvn xuấtvn giúpvn cácvn
nhàvn quảnvn trịvn trongvn ngànhvn hàngvn chămvn sócvn davn cóvn thểvn đưavn ravn cácvn quyếtvn địnhvn chiếnvn lượcvn
nhằmvn phátvn triểnvn thươngvn hiệuvn dựavn trênvn truyềnvn miệngvn điệnvn tử
1.7 BỐ vn CỤC vn CỦA vn ĐỀ vn TÀI vn KHÓA vn LUẬN
Đềvn tàivn khóavn luậnvn tốtvn nghiệpvn nàyvn ngoàivn nộivn dungvn cácvn phầnvn mởvn đầu,vn phụvn lục,vn cácvn
danhvn mụcvn bảng,vn hình,vn sốvn liệu,…vn thìvn cóvn cácvn nộivn dungvn chínhvn gồmvn 5vn chương:vn
Chươngvn 1:vn Tổngvn quanvn vềvn đềvn tài
Giớivn thiệuvn vềvn tínhvn cấpvn thiếtvn củavn đềvn tài,vn xácvn địnhvn mụcvn tiêuvn vàvn đốivn tượngvn nghiênvn
cứu.vn Xâyvn dựngvn phươngvn phápvn nghiênvn cứu.vn Cuốivn cùngvn trìnhvn bàyvn cấuvn trúcvn luậnvn vănvn đượcvn
trìnhvn bàyvn trongvn cácvn chươngvn tiếpvn theo
Chươngvn 2:vn Cơvn sởvn lývn luận
Đưavn ravn nhữngvn cơvn sởvn lývn thuyếtvn củavn đềvn tài,vn môvn hìnhvn nghiênvn cứuvn lývn thuyếtvn vềvn
truyềnvn miệngvn điệnvn tửvn vàvn cuốivn cùngvn làvn nhữngvn đềvn tàivn nghiênvn cứuvn cóvn liênvn quanvn đếnvn
truyềnvn miệngvn điệnvn tử.vn Quavn đóvn làmvn cơvn sởvn đềvn xuấtvn xâyvn dựngvn môvn hìnhvn nghiênvn cứuvn củavn đềvn
tài
Chươngvn 3:vn Phươngvn phápvn nghiênvn cứu
Trìnhvn bàyvn phươngvn phápvn nghiênvn cứuvn trongvn luậnvn văn.vn Xâyvn dựngvn hoànvn thiệnvn vàvn
phátvn triểnvn thangvn đovn chínhvn thứcvn củavn đềvn tài.vn Nghiênvn cứuvn sơvn bộvn thôngvn quavn phươngvn phápvn
phânvn tíchvn Cronbach’svn Alphavn vàvn EFAvn vớivn sốvn lượngvn mẫuvn nvn =vn 50.vn Sauvn cùngvn điềuvn chỉnhvn
vàvn hoànvn thiệnvn chínhvn thứcvn môvn hìnhvn nghiênvn cứuvn vàvn thangvn đovn củavn đềvn tài
Chươngvn 4:vn Kếtvn quảvn nghiênvn cứu
Trìnhvn bàyvn kếtvn quảvn nghiênvn cứuvn dữvn liệuvn sơvn cấp,vn thứvn cấpvn củavn đềvn tài.vn Kiểmvn địnhvn độvn
tinvn cậy,vn kiểmvn địnhvn môvn hìnhvn vàvn giảvn thuyết,vn kiểmvn địnhvn trungvn bìnhvn mẫuvn tổngvn thểvn vàvn cuốivn
cùngvn làvn kiểmvn địnhvn sựvn khácvn biệt
Chươngvn 5:vn Kếtvn luậnvn vàvn hàmvn ývn quảnvn trị
Trang 18Trìnhvn bàyvn nhữngvn kếtvn luậnvn vàvn hàmvn ývn quảnvn trịvn đượcvn rútvn ravn từvn chươngvn 4.vn Ngoàivn ravn
chươngvn nàyvn cũngvn thảovn luậnvn đóngvn gópvn thêmvn vềvn nhữngvn hạnvn chếvn củavn đềvn tàivn vàvn đềvn xuấtvn
hướngvn nghiênvn cứuvn trongvn tươngvn lai
Tóm vn tắt vn chương vn 1
Chươngvn 1vn cóvn nộivn dungvn làmvn rõvn lývn dovn chọnvn đềvn tàivn vàvn nhữngvn mụcvn tiêuvn màvn đềvn tàivn
nghiênvn cứuvn nàyvn hướngvn tới.vn Nộivn dungvn cònvn sơvn lượcvn mộtvn sốvn câuvn hỏivn nghiênvn cứu,vn đốivn
tượngvn vàvn phạmvn vivn nghiênvn cứu,vn phươngvn phápvn nghiênvn cứuvn vàvn thểvn hiệnvn tổngvn quanvn bốvn cụcvn
củavn đềvn tàivn nghiênvn cứu.vn Địnhvn hướngvn chovn toànvn bộvn nộivn dungvn xuyênvn suốtvn trongvn cácvn phầnvn
nộivn dungvn tiếpvn theo
Trang 19CHƯƠNG 2: CƠ
vnSỞ
vnLÝ
vnLUẬN
Chươngvn 1vn đãvn giớivn thiệuvn tổngvn quanvn vềvn luậnvn văn.vn Trongvn chươngvn 2,vn nộivn dungvn chủvn
yếuvn trìnhvn bàyvn vềvn cơvn sởvn lývn luậnvn củavn luậnvn vănvn vàvn đềvn xuấtvn môvn hìnhvn nghiênvn cứu.vn Cácvn nộivn
dungvn chínhvn trongvn chươngvn nàyvn gồmvn mụcvn 2.1.vn Kháivn niệmvn vềvn truyềnvn miệngvn vàvn truyềnvn
miệngvn điệnvn tử,vn mụcvn 2.2.vn Tổngvn quanvn lývn thuyếtvn vềvn truyềnvn miệngvn điệnvn tử,vn mụcvn 2.3.vn Tổngvn
quanvn vềvn sảnvn phẩmvn chămvn sócvn da,vn mụcvn 2.4.vn Cácvn kháivn niệmvn nghiênvn cứuvn nhưvn kháchvn hàngvn
thếvn hệvn Z,vn quyếtvn định,vn hànhvn vivn muavn hàng,vn mụcvn 2.5.vn Môvn hìnhvn nghiênvn cứuvn lývn thuyết,vn 2.7.vn
Tổngvn quanvn cácvn nghiênvn cứuvn liênvn quanvn đếnvn đềvn tàivn vàvn cuốivn cùngvn làvn 2.7.vn Môvn hìnhvn vàvn giảvn
thuyếtvn nghiênvn cứu
2.1 CÁC vn KHÁI vn NIỆM vn LIÊN vn QUAN
2.1.1 Hành vn vi vn tiêu vn dùng
Hànhvn vivn tiêuvn dùngvn làvn cácvn hoạtvn độngvn củavn ngườivn tiêuvn dùngvn trongvn muavn sắm,vn sửvn
dụngvn sảnvn phẩm/dịchvn vụ.vn Baovn gồmvn nhậnvn biếtvn nhuvn cầu,vn tìmvn kiếmvn thôngvn tin,vn đánhvn giávn cácvn
lựavn chọnvn thayvn thế,vn ývn địnhvn muavn vàvn hànhvn vivn sauvn khivn muavn (Kotlervn &vn Keller,vn 2003).vn Theovn
Philipvn Kotlervn (2012),vn hànhvn vivn tiêuvn dùngvn làvn hànhvn vivn củavn cávn nhânvn ngườivn tiêuvn dùngvn khivn
thựcvn hiệnvn cácvn ývn địnhvn muavn sắm,vn sửvn dụngvn vàvn hủyvn bỏvn sảnvn phẩmvn hoặcvn dịchvn vụ.vn
Hànhvn vivn tiêuvn dùngvn làvn hànhvn vivn thểvn hiệnvn trongvn cácvn hànhvn độngvn tìmvn kiếm,vn muavn sắm,vn
sửvn dụng,vn đánhvn giảvn sảnvn phẩm/dịchvn vụvn củavn ngườivn tiêuvn dùngvn mongvn đợivn đểvn thoảivn mãnvn nhuvn
cầuvn củavn họvn (Pressey, Winklhofer, & Tzokas, 2009)
2.1.2 Ý vn định vn mua vn hàng
Ývn địnhvn làvn yếuvn tốvn dùngvn đểvn đánhvn giávn khảvn năngvn thựcvn hiệnvn hànhvn vivn trongvn tươngvn laivn
(Solomonvn vàvn cộngvn sự,vn 2014).vn Theovn Ajzenvn (1991),vn ývn địnhvn làvn mộtvn yếuvn tốvn tạovn độngvn lực,vn
thúcvn đẩyvn cávn nhânvn sãnvn sàngvn thựcvn hiệnvn hànhvn vi
Ývn địnhvn hànhvn vivn đượcvn tạovn nênvn từvn bavn yếuvn tốvn baovn gồmvn tháivn độvn đốivn vớivn hànhvn vi,vn
chuẩnvn mựcvn chủvn quanvn vàvn kiểmvn soátvn hànhvn vivn (Ajzenvn &vn Fishbein,vn 1980).vn Trongvn đó,vn tháivn
độvn làvn “đánhvn giávn củavn mộtvn cávn nhânvn vềvn kếtvn quảvn thuvn đượcvn từvn việcvn thựcvn hiệnvn mộtvn hànhvn vi”vn
(Ajzen,vn 1991).vn Cóvn thểvn nóivn ývn địnhvn hànhvn vivn đovn lườngvn khảvn năngvn thựcvn hiệnvn hànhvn vivn củavn
đốivn tượngvn mộtvn cáchvn chủvn quan.vn
2.1.3 Truyền vn miệng vn (WOM)
Giaovn tiếpvn Womvn theovn truyềnvn thốngvn đượcvn hiểuvn làvn giaovn tiếpvn mặtvn đốivn mặtvn giữavn
nhữngvn ngườivn tiêuvn dùngvn liênvn quanvn đếnvn bấtvn kỳvn sảnvn phẩm,vn thươngvn hiệuvn hoặcvn dịchvn vụvn nào.vn
Trang 20kháchvn hàngvn cũngvn thườngvn tìmvn đếnvn Womvn đểvn giảmvn sựvn khôngvn chắcvn chắnvn nàovn vềvn sảnvn phẩmvn
hoặcvn dịchvn vụvn mớivn trướcvn khivn muavn hàngvn (Arndt,vn 1967).vn Tácvn độngvn củavn Womvn ngoạivn tuyếnvn
đếnvn hànhvn vivn muavn hàngvn củavn ngườivn tiêuvn dùngvn đãvn đượcvn thảovn luậnvn trongvn nhiễuvn nghiênvn cứuvn
tiếpvn thịvn từvn cácvn năm.vn Quavn đóvn cácvn nhàvn nghiênvn cứuvn phátvn hiệnvn nhữngvn nguồnvn thôngvn điệpvn
Womvn cóvn thểvn cóvn mốivn quanvn hệvn khăngvn khítvn nhưvn họvn hàngvn hoặcvn bạnvn bèvn thânvn thiếtvn cũngvn nhưvn
nhữngvn mốivn quanvn hệvn yếuvn kémvn nhưvn ngườivn quenvn vàvn ngườivn lạvn (Duhanvn vàvn cộngvn sự,vn 1997;vn
Steffesvn vàvn Burgee,vn 2009)
Theovn Buttlevn (1998),vn truyềnvn miệngvn thểvn hiệnvn nămvn đặcvn tínhvn dướivn đây.vn Đầuvn tiên,vn
bảnvn vềvn sựvn tácvn độngvn tíchvn cựcvn hoặcvn tiêuvn cựcvn củavn Wom,vn cụvn thểvn khivn kháchvn hàngvn cóvn sựvn hàivn
lòngvn vớivn sảnvn phẩmvn hoặcvn dịchvn vụvn đượcvn cungvn cấp,vn kháchvn hàngvn sẽvn chiavn sẽvn nhữngvn cảmvn
nhậnvn vềvn sảnvn phẩmvn mộtvn cáchvn tíchvn cựcvn dựavn trênvn sựvn hàivn lòngvn sẵnvn có.vn Nếuvn khôngvn hàivn lòng.vn
khuynhvn hướngvn đưavn ravn nhữngvn đánhvn giávn tiêuvn cựcvn hìnhvn thành.vn Từvn đóvn cóvn nhữngvn tácvn độngvn
nhấtvn địnhvn đếnvn cảmvn nhậnvn củavn nhữngvn kháchvn hàngvn thamvn khảovn thôngvn tinvn từvn sựvn tíchvn cựcvn
hoặcvn tiêuvn cựcvn đãvn hìnhvn thànhvn trướcvn đóvn củavn ngườivn tiêuvn dùngvn đãvn sửvn dụng.vn Thứvn hai:vn truyềnvn
miệngvn cóvn thểvn nóivn ravn trướcvn hoặcvn sauvn muavn hảng.vn Vìvn thếvn truyềnvn miệngvn theovn sựvn khácvn nhauvn
thôngvn quavn hìnhvn thứcvn lanvn truyềnvn củavn ngườivn tiêuvn dùngvn màvn đưavn ravn nhữngvn thôngvn tinvn từvn
trongvn quávn trìnhvn thamvn khảovn thôngvn tinvn sảnvn phẩmvn trướcvn đó,vn đangvn sửvn dụngvn sảnvn phẩm/dịchvn
vụvn hoặcvn đãvn sửvn dụngvn sảnvn phẩm/dịchvn vụ
Đặcvn tínhvn thủvn ba,vn truyềnvn miệngvn cóvn thểvn đượcvn yêuvn cầuvn hoặcvn không.vn Womvn đượcvn
phátvn biểuvn tựvn nhiên,vn tuyvn nhiênvn đôivn khivn cũngvn đượcvn yêuvn cầuvn cungvn cấpvn theovn đềvn nghịvn củavn
ngườivn tiêuvn dùngvn muốnvn thamvn khảovn thôngvn tinvn từvn nguồnvn thânvn cậnvn xungvn quanhvn nhưvn ngườivn
thân,vn bạnvn bèvn vàvn cũngvn cóvn thểvn làvn đồngvn nghiệp.vn
Thứvn tư:vn thôngvn tinvn đượcvn truyềnvn miệngvn giữavn cácvn cávn nhânvn vớivn nhauvn mộtvn cáchvn linhvn
động,vn kháchvn quanvn vàvn đôivn khivn chủvn quanvn chứvn khôngvn phảivn từvn mộtvn phía.vn Chínhvn vìvn lẽvn đóvn
Womvn khôngvn thểvn bịvn thayvn thếvn bởivn cácvn côngvn cụvn khácvn nhưvn quảngvn cáo
Thứvn năm:vn Kháchvn hàngvn làvn nhữngvn cávn nhânvn hoặcvn tổvn chứcvn tínvn nhiệmvn Womvn hơnvn vìvn
họvn chovn rằngvn Womvn xuấtvn phátvn từvn tựvn nhiên,vn kháchvn quanvn vàvn khôngvn phụvn thuộcvn vàovn chủvn
đíchvn doanhvn nghiệp.vn Vìvn thếvn Womvn đượcvn tinvn tưởngvn nhiềuvn hơnvn quảngvn cáo
Trang 21Bảng vn 2.1 vn Thuận vn lợi vn và vn hạn vn chế vn của vn truyền vn miệng vn truyền vn thống
Thuận vn lợi Hạn vn chế
Tiếpvn cậnvn đavn dạngvn đốivn tượngvn thôngvn quavn
traovn đổivn xãvn hội
Mangvn tácvn độngvn tiêuvn cựcvn tiềmvn ẩn
Tiếpvn cậnvn vàvn traovn đổivn thôngvn tinvn vớivn nhauvn
trongvn thờivn gianvn ngắn
Tácvn độngvn khôngvn thểvn kiểmvn soát
Khôngvn tốnvn kém Khóvn đểvn đovn lườngvn được
Nguồn: vn Tác vn giả vn tổng vn hợp
2.1.4 Truyền vn miệng vn điện vn tử vn (eWOM)
Internetvn ngàyvn càngvn phátvn triểnvn nhanhvn chóngvn dẫnvn đếnvn cácvn hoạtvn độngvn eWOMvn cũngvn
phátvn triểnvn ngàyvn mộtvn phổvn biến.vn eWOMvn đãvn trởvn thànhvn côngvn cụvn hiệuvn quảvn trongvn truyềnvn
thông,vn chiavn sẻvn thôngvn tin,vn thảovn luậnvn vềvn sảnvn phẩmvn củavn kháchvn hàngvn (Chevaliervn &vn
Mayzlin,vn 2006).vn eWOMvn thườngvn mangvn thôngvn tinvn cơvn bảnvn vàvn đượcvn truyềnvn tảivn từvn phíavn
ngườivn gửivn vàvn ngườivn nhậnvn (Bansalvn vàvn Voyer,vn 2000)
Litvinvn vàvn cộngvn sựvn (2008)vn đãvn đưavn ravn phátvn biểuvn toànvn diệnvn nhấtvn vềvn eWOM,vn ôngvn đãvn
môvn tảvn rằngvn “Đóvn làvn tấtvn cảvn cácvn giaovn tiếpvn khôngvn chínhvn thứcvn thôngvn quavn Internetvn đượcvn gửivn
đếnvn ngườivn tiêuvn dùngvn vàvn liênvn quanvn đếnvn việcvn sửvn dụng,vn môvn tảvn cácvn đặcvn điểmvn củavn hàngvn hóavn
hoặcvn dịchvn vụvn vàvn ngườivn bảnvn chúng”
Nhưvn vậy,vn cóvn thểvn thấyvn rằngvn eWOMvn làvn mộtvn hìnhvn thứcvn truyềnvn miệngvn trênvn khôngvn
gianvn Internet,vn mangvn nhữngvn thôngvn tinvn củavn sảnvn phẩm,vn thươngvn hiệu.vn Đượcvn lanvn truyềnvn từvn
cácvn bênvn khôngvn chínhvn thứcvn nhưvn nhữngvn ngườivn tiêuvn dùng,vn nhữngvn chuyênvn gia,vn ngườivn cóvn
sứcvn ảnhvn hưởng,vn nhữngvn nhómvn côngvn chúngvn xungvn quanhvn kháchvn hàngvn mụcvn tiêu,…đếnvn vớivn
kháchvn hàng
2.1.5 So vn sánh vn giữa vn truyền vn miệng vn và vn truyền vn miệng vn điện vn tử
Bickartvn &vn Shindlervn (2001)vn địnhvn nghĩavn eWOMvn làvn hìnhvn thứcvn WOMvn ứngvn dụngvn
điệnvn toán,vn mangvn nhữngvn đặcvn điểmvn tươngvn tựvn vớivn WOMvn nhưvn tíchvn cựcvn hoặcvn tiêuvn cực,vn thờivn
gianvn phátvn biểuvn trướcvn hoặcvn sauvn khivn mua,vn cóvn thểvn đượcvn yêuvn cầuvn phátvn biểuvn hoặcvn không,vn sựvn
tươngvn tácvn vàvn tínvn nhiệmvn đếnvn từvn nhữngvn kháchvn hàngvn cóvn mốivn quanvn hệvn khắngvn khítvn vớivn
kháchvn hàngvn phátvn biểu
Trang 22Làvn mộtvn hìnhvn thứcvn củavn WOM,vn eWOMvn mangvn nhữngvn đặcvn điểmvn vềvn chiềuvn hưởngvn
(cóvn thểvn làvn tíchvn cựcvn hayvn tiêuvn cực),vn thờivn gianvn (trướcvn khivn hoặcvn sauvn khivn muavn hàng)vn vàvn sựvn
tinvn cậyvn (Bickartvn &vn Shindler,vn 2001).vn Tuyvn nhiên,vn cWOMvn cũngvn mangvn nhữngvn đặcvn điểmvn
riêngvn có,vn nhưvn làvn trảivn rộngvn chovn nhiềuvn ngườivn cùngvn lúc.vn Bằngvn internet,vn eWOMvn khôngvn bịvn
giớivn hạnvn màvn mỗivn ngườivn dùngvn internetvn đềuvn cóvn cơvn hộivn tìmvn kiếmvn đượcvn thôngvn tinvn mìnhvn
mongvn muốnvn (Hennig-Thurauvn &vn cộngvn sự,vn 2004).vn Thêmvn vàovn đó,vn eWOMvn thườngvn đượcvn
tựvn độngvn lưuvn giữvn nhưvn hồvn sơvn trongvn mộtvn thờivn gianvn dàivn đểvn nhữngvn ngườivn tìmvn kiếmvn thôngvn tinvn
khácvn cóvn thểvn tìmvn thấyvn nó.vn Điềuvn khácvn biệtvn nữa,vn đóvn làvn eWOMvn thườngvn xảyvn ravn giữavn nhữngvn
ngườivn lạ,vn cóvn mứcvn độvn gắnvn kếtvn trongvn mốivn quanvn hệvn thấpvn hơnvn làvn nhữngvn ngườivn traovn đổivn
thôngvn tinvn ởvn WOMvn truyềnvn thống
Cóvn thểvn tómvn tắtvn sựvn khácvn biệtvn giữavn eWOMvn vàvn WOMvn nhưvn sau:vn
Bảng vn 2.2 vn Sự vn khác vn biệt vn giữa vn WOM vn truyền vn thống vn và vn eWOM
WOM vn truyền vn thống eWOM
Đốivn tượngvn nhậnvn WOMvn làvn mộtvn cávn nhânvn
hoặcvn mộtvn nhómvn cávn nhân
Khôngvn dànhvn chovn riêngvn ai
Truyềnvn đạtvn bằngvn cáchvn mặtvn đốivn mặt Truyềnvn đivn mộtvn cáchvn trựcvn tuyến
Từngvn cávn nhânvn đếnvn từngvn cávn nhânvn hoặcvn
từngvn nhómvn cávn nhân
Từvn nhiềuvn cávn nhânvn đếnvn rấtvn nhiềuvn cávn nhân
Tươngvn tácvn quavn lại Tươngvn tácvn quavn lạivn hoặcvn cóvn thểvn không
Sửvn dụngvn ngônvn từ Sửvn dụngvn chữvn viết
Bịvn giớivn hạn Khôngvn bịvn ngănvn trở
Ngườivn truyềnvn đivn vàvn ngườivn tiếpvn nhậnvn biếtvn
đếnvn nhau
Cóvn thểvn biếtvn hoặcvn khôngvn hềvn biếtvn vềvn nhau
Khôngvn giữvn nhưvn làvn mộtvn hồvn sơvn được Lưuvn giữvn thôngvn tinvn trongvn thờivn gianvn dài
Nguồn: vn Tác vn giả vn tổng vn hợp
2.1.6 Người vn tiêu vn dùng vn thế vn hệ vn Z
Hiệnvn nay,vn cóvn rấtvn nhiềuvn kháivn niệmvn vềvn “Thếvn hệvn Z”,vn phổvn biếnvn nhấtvn làvn quanvn điểmvn
dùngvn chovn nhữngvn ngườivn sinhvn từvn giữavn thậpvn niênvn 90vn chovn đếnvn nhữngvn nămvn 2000,vn ravn đờivn
cùngvn vớivn sựvn phátvn triểnvn củavn khoavn họcvn vàvn côngvn nghệvn hiệnvn đạivn thếvn kỷvn XXI,vn điểnvn hìnhvn làvn
Internetvn vàvn điệnvn thoạivn divn động.vn Thếvn hệvn Zvn chiếmvn khoảngvn 1/7vn dânvn sốvn (15vn triệu)vn ởvn Việtvn
Nam.vn Nămvn 2015,vn Epinionvn Globalvn đãvn cóvn nghiênvn cứuvn chuyênvn sâuvn vềvn Thếvn hệvn Zvn ởvn Việtvn
Trang 23Namvn vớivn 710vn phảnvn hồivn vàvn phátvn hiệnvn ravn nhữngvn đặcvn trưngvn như:vn Thếvn hệvn Zvn khôngvn thíchvn ravn
ngoài,vn cóvn xuvn hướngvn khôngvn thểvn táchvn rờivn điệnvn thoạivn divn động,vn trởvn nênvn hoàivn nghivn nhiềuvn
hơnvn đốivn vớivn Internet,vn khávn quanvn tâmvn đếnvn cácvn vấnvn đềvn xãvn hội,vn cóvn thểvn mắcvn hộivn chứngvn
“khôngvn trưởngvn thànhvn được”…
Theovn trungvn tâmvn nghiênvn cứuvn Pewvn địnhvn nghĩavn Thếvn hệvn Zvn làvn nhữngvn ngườivn sinhvn từvn
nămvn 1997vn trởvn đi,vn chọnvn làmvn ngàyvn chovn “nhữngvn trảivn nghiệmvn thayvn đổivn khácvn nhau”vn (Adrian , 2015),vn nhưvn sựvn phátvn triểnvn củavn côngvn nghệvn mớivn vàvn xuvn hướngvn kinhvn tếvn xãvn hội,vn baovn gồmvn
khảvn năngvn truyvn cậpvn Internetvn khôngvn dâyvn vàvn dịchvn vụvn divn độngvn băngvn thôngvn rộngvn cùngvn cácvn
sựvn kiệnvn quanvn trọngvn củavn thếvn giớivn nhưvn cácvn cuộcvn tấnvn côngvn khủngvn bốvn ngàyvn 11vn thángvn 9vn tạivn
Mỹ.vn Cácvn thànhvn viênvn củavn Thếvn hệvn Zvn khôngvn quávn bốnvn tuổivn vàovn thờivn điểmvn xảyvn ravn cácvn vụvn tấnvn
côngvn vàvn dovn đó,vn họvn khôngvn cóvn nhiềuvn kývn ứcvn vềvn sựvn kiệnvn này.vn Adrianvn Petervn Tsevn (2015)vn đãvn
tuyênvn bốvn rằngvn “họvn chưavn đưavn ravn điểmvn cuốivn củavn Thếvn hệvn Z,vn nhưngvn họvn đãvn sửvn dụngvn khoảngvn
thờivn gianvn từvn 1997vn đếnvn 2012vn đểvn địnhvn nghĩavn Thếvn hệvn Zvn chovn mộtvn phânvn tíchvn vàovn nămvn
2019”.vn Theovn địnhvn nghĩavn này,vn vàovn nămvn 2020,vn thànhvn viênvn lâuvn đờivn nhấtvn củavn Thếvn hệvn Zvn sẽvn
23vn tuổi,vàvn ngườivn trẻvn nhấtvn làvn 8vn tuổi
Ởvn Việtvn Namvn hiệnvn nay,vn Genvn Zvn đượcvn chiavn thànhvn 2vn nhómvn chính:vn Nhómvn bắtvn đầuvn đivn
làmvn vàvn nhómvn vẫnvn phụvn thuộcvn nhiềuvn vàovn bốvn mẹ.vn Dùvn Genvn Zvn nóivn chungvn chỉvn chiếmvn khoảngvn
20%vn dânvn sốvn Việtvn Nam;vn trongvn đóvn nhữngvn cávn nhânvn sinhvn từvn 1996vn đếnvn 2006vn chỉvn chiếmvn
khoảngvn 13%,vn nhưngvn GenZvn đangvn cóvn ảnhvn hưởngvn lớnvn tớivn đờivn sốngvn xãvn hộivn hiệnvn nayvn
(Adrian , 2015)
2.2 CÁC vn MÔ vn HÌNH vn LÝ vn THUYẾT vn CÓ vn LIÊN vn QUAN
2.2.1 Mô vn hình vn lý vn thuyết vn về vn hành vn vi vn có vn kế vn hoạch vn TPB
Lývn thuyếtvn hànhvn vivn cóvn hoạchvn địnhvn (Thevn Theoryvn ofvn Planningvn Behaviour)vn làvn mộtvn
lývn thuyếtvn địnhvn nghĩavn vềvn mốivn quanvn hệvn giữavn niềmvn tinvn vàvn hànhvn vivn củavn mộtvn người (Ajzen, 1991)
Thuyếtvn hànhvn vivn cóvn hoạchvn địnhvn đượcvn mởvn rộngvn từvn thuyếtvn hànhvn độngvn hợpvn lývn
(Ajzen & Fishbein, 1980).vn Theovn Ajzenvn (1991),vn thuyếtvn hànhvn vivn cóvn hoạchvn địnhvn nhằmvn cảivn
thiệnvn đượcvn môvn hìnhvn lývn thuyếtvn củavn thuyếtvn hànhvn độngvn hợpvn lývn bằngvn việcvn bổvn xungvn vàovn môvn
hìnhvn nhânvn tốvn nhậnvn thứcvn kiểmvn soátvn hànhvn vi,vn khắcvn phụcvn đượcvn hạnvn chếvn vềvn việcvn chovn rằngvn
hànhvn vivn củavn convn ngườivn hoànvn toànvn bịvn kiểmvn soátvn bởivn lývn trí
Trang 24Lývn thuyếtvn hànhvn vivn cóvn hoạchvn địnhvn đượcvn ápvn dụngvn vàvn tríchvn dẫnvn nhiềuvn nhấtvn vềvn
thuyếtvn hànhvn vivn (Cooke & Sheeran, 2004),vn đượcvn ápvn dụngvn chovn rấtvn nhiềuvn lĩnhvn vựcvn nghiênvn
cứuvn khácvn nhauvn nhưvn marketing,vn thểvn thao,vn yvn tế,…
Hình vn 2.1 vn Mô vn hình vn lý vn thuyết vn hành vn vi vn có vn hoạch vn định vn (TPB)
Nguồn: vn Ajzen vn (1991)
Môvn hìnhvn lývn thuyếtvn hànhvn vivn cóvn hoạchvn địnhvn chovn rằngvn hànhvn vivn cóvn thểvn dựvn báovn đượcvn
hoặcvn giảivn thíchvn bằngvn cácvn ývn địnhvn thựcvn hiệnvn hànhvn vivn đó.vn Theovn Ajzenvn (1991),vn ývn địnhvn làvn
hàmvn củavn 3vn nhânvn tố:vn Tháivn độvn đốivn vớivn hànhvn vivn (Attitudevn towardvn thevn Behavior);vn chuẩnvn
chủvn quanvn (Subjectivevn Norms);vn nhậnvn thứcvn kiểmvn soátvn hànhvn vivn vn (Perceivedvn Behavioralvn
Control)
2.2.2 Mô vn hình vn lý vn thuyết vn về vn thuyết vn hành vn động vn hợp vn lý vn TRA
Lývn thuyếtvn hànhvn độngvn hợpvn lývn (Theoryvn ofvn Reasondvn Action)vn địnhvn nghĩavn vềvn mốivn
quanvn hệvn giữavn tháivn độvn vàvn hànhvn vivn trongvn cácvn hànhvn độngvn củavn convn ngườivn (Ajzenvn &vn
Fishbein,vn 1980).vn Lývn thuyếtvn hànhvn độngvn hợpvn lývn đượcvn dùngvn đểvn dựvn đoánvn cáchvn hànhvn xửvn
dựavn trênvn tháivn độvn vàvn ývn địnhvn hànhvn vivn vốnvn cóvn củavn mộtvn người.vn Mộtvn ngườivn sẽvn hànhvn độngvn
dựavn vàovn nhữngvn kếtvn quảvn màvn họvn mongvn đợivn khivn thựcvn hiệnvn hànhvn vivn (Vallerandvn vàvn cộngvn sự,vn
1992)
Trang 25Hình vn 2.2 vn Mô vn hình vn Lý vn thuyết vn hành vn động vn hợp vn lý vn (TRA)
Nguồn: vn Ajzen vn & vn Fishbein vn (1980)
Từvn nhữngvn nghiênvn cứuvn vềvn tâmvn lývn họcvn xãvn hội,vn cácvn môvn hìnhvn vàvn lývn thuyếtvn vềvn sựvn
thuyếtvn phục,vn tháivn độ…vn Haivn nhàvn nghiênvn cứuvn tâmvn lývn họcvn Martinvn Fishbeinvn vàvn Icekvn Ajzenvn
đãvn phátvn triểnvn môvn hìnhvn lývn thuyếtvn hànhvn độngvn hợpvn lývn (TRA),vn chovn thấyvn cóvn mốivn quanvn hệvn
giữavn tháivn độvn đốivn vớivn hànhvn vi,vn chuẩnvn chủvn quanvn cóvn ảnhvn hưởngvn đếnvn ývn địnhvn hànhvn vivn vàvn cóvn
tácvn độngvn đếnvn hànhvn vivn củavn convn ngườivn (Ajzenvn &vn Fishbein,vn 1980).vn
Tuyvn nhiênvn lývn thuyếtvn hànhvn độngvn hợpvn lývn chưavn phảivn làvn lývn thuyếtvn hoànvn chỉnhvn đểvn
phânvn tíchvn hànhvn vivn củavn convn ngườivn (Cookevn &vn French,vn 2008).vn Theovn Ajzenvn (1991)vn khôngvn
chắcvn chắnvn vềvn việcvn thựcvn hiệnvn hànhvn vivn theovn ývn định
Nhữngvn hạnvn chếvn củavn lývn thuyếtvn từvn việcvn chovn rằngvn hànhvn vivn chịuvn sựvn kiểmvn soátvn củavn ývn
chí,vn thựcvn tếvn hànhvn vivn khôngvn nhấtvn địnhvn phảivn đượcvn thựcvn hiệnvn từvn ývn địnhvn sẵnvn có,vn mộtvn hạnvn
chếvn khácvn làvn tháivn độvn vàvn hànhvn vivn đôivn khivn khôngvn cóvn liênvn kếtvn vớivn ývn định.vn Vìvn vậyvn thuyếtvn
hànhvn độngvn hợpvn lývn chỉvn cóvn thểvn ápvn dụngvn chovn nhữngvn hànhvn vivn cóvn ývn địnhvn từvn trước,vn khôngvn thểvn
ápvn dụngvn môvn hìnhvn lývn thuyếtvn nàyvn chovn cácvn thóivn quen,vn hànhvn độngvn khôngvn ývn thức,…vn (Ajzen,vn
1991).vn Trongvn cácvn nghiênvn cứuvn tiếpvn theo,vn Martinvn Fishbeinvn vàvn Icekvn Ajzenvn đãvn liênvn tụcvn
nghiênvn cứuvn khắcvn phụcvn cácvn hạnvn chếvn củavn thuyếtvn hànhvn độngvn hợpvn lý
2.2.3 Mô vn hình vn chấp vn nhận vn thông vn tin vn (Information vn Adoption vn Model vn – vn IAM)
Môvn hìnhvn IAMvn dovn Sussmanvn vàvn Segalvn (2003)vn phátvn triểnvn đặtvn tênvn chovn bốnvn thànhvn
phần:vn chấtvn lượngvn thôngvn điệpvn (đạivn diệnvn chovn địnhvn tuyếnvn trungvn tâm),vn độvn tinvn cậyvn (đạivn diệnvn
chovn địnhvn tuyếnvn ngoạivn vi),vn “tínhvn hữuvn íchvn thôngvn tin”vn vàvn “sựvn chấpvn nhậnvn thôngvn tin”.vn Vớivn
sựvn tíchvn hợpvn này,vn IAMvn đưavn ravn lờivn giảivn thíchvn vềvn cáchvn mọivn ngườivn bịvn ảnhvn hưởngvn bởivn thôngvn
tinvn môvn hìnhvn quyvn trìnhvn képvn (ELM)vn trênvn cácvn nềnvn tảngvn giaovn tiếpvn trungvn gianvn thôngvn quavn
máyvn tính.vn Trongvn đó,vn “tínhvn hữuvn íchvn thôngvn tin”vn vàvn “sựvn chấpvn nhậnvn thôngvn tin”vn từvn IAMvn
Trang 26nhậnvn đượcvn đánhvn giávn caovn từvn cácvn họcvn giả,vn đặcvn biệtvn sửvn dụngvn trongvn nhữngvn nghiênvn cứuvn liênvn
quanvn đếnvn eWOMvn (Cheung,vn Lee,vn &vn Rabjohn,vn 2008);vn (Shuvn &vn Scott,vn 2014)
Hình vn 2.3 vn Mô vn hình vn chấp vn nhận vn thông vn tin vn – vn IAM
Nguồn: vn Sussman vn và vn Segal vn (2003)
2.3 CÁC vn NGHIÊN vn CỨU vn TRƯỚC vn CÓ vn LIÊN vn QUAN vn ĐẾN vn ĐỀ vn TÀI
2.3.1 Nghiên vn cứu vn trong vn nước
2.3.1.1 Nghiên vn cứu vn của vn Lê vn Minh vn Chí vn và vn Lê vn Tấn vn Nghiêm vn (2018)
Tácvn giảvn Lêvn Minhvn Chívn vàvn Lêvn Tấnvn Nghiêmvn (2018)vn đãvn nghiênvn cứuvn vớivn đềvn tàivn “Tác vn
động vn của vn truyền vn miệng vn trực vn tuyến vn đến vn ý vn định vn mua vn hàng vn của vn người vn dùng vn mạng vn xã vn
hội”.vn Mụcvn đíchvn củavn nghiênvn cứuvn làvn xácvn địnhvn ảnhvn hưởngvn củavn nhữngvn thảovn luậnvn trựcvn
tuyếnvn cóvn ảnhvn hưởngvn nhưvn thếvn nàovn đếnvn ývn địnhvn muavn hàngvn củavn ngườivn tiêuvn dùng.vn Đểvn đạtvn
đượcvn kếtvn quảvn này,vn mộtvn môvn hìnhvn nghiênvn cứuvn đượcvn phátvn triểnvn dựavn trênvn sựvn kếtvn hợpvn giữavn
môvn hìnhvn chấpvn nhậnvn thôngvn tinvn (IAM)vn vàvn lývn thuyếtvn hànhvn độngvn hợpvn lývn (TRA).vn Kếtvn quảvn
phânvn tíchvn bằngvn phươngvn phápvn SEMvn vớivn 355vn quanvn sátvn đãvn chỉvn ravn tháivn độvn đốivn vớivn thôngvn
tin,vn nhuvn cầuvn thôngvn tin,vn độvn tinvn cậyvn củavn thôngvn tin,vn tínhvn hữuvn íchvn củavn thôngvn tinvn vàvn sựvn chấpvn
nhậnvn thôngvn tinvn làvn nhữngvn yếuvn tốvn chínhvn vn củavn vn eWOMvn vn tácvn vn độngvn đếnvn vn ývn vn địnhvn vn muavn vn hàngvn
vn củavn vn ngườivn vn tiêuvn vn dùng.vn vn Nghiênvn cứuvn cũngvn đềvn xuấtvn mộtvn sốvn ứngvn dụngvn trongvn thựcvn tiễnvn vàvn
nhữngvn hướngvn nghiênvn cứuvn trongvn tươngvn lai
Trang 27Hình vn 2.4 vn Mô vn hình vn nghiên vn cứu vn của vn Lê vn Minh vn Chí vn và vn Lê vn Tấn vn Nghiêm vn (2018)
Nguồn: vn Lê vn Minh vn Chí vn và vn Lê vn Tấn vn Nghiêm vn (2018) 2.3.1.2 Nghiên vn cứu vn của vn Phạm vn Đức vn Chính vn và vn Ngô vn Thị vn Dung vn (2020)
Bàivn nghiênvn cứuvn củavn tácvn giảvn Phạmvn Đứcvn Chínhvn vàvn Ngôvn Thịvn Dungvn (2020)vn vớivn đềvn
tàivn “Tác vn động vn của vn truyền vn miệng vn điện vn tử vn đến vn ý vn định vn mua vn hàng: vn Khảo vn sát vn thực vn tế vn tại vn
thành vn phố vn Hồ vn Chí vn Minh”.vn Nghiênvn cứuvn nàyvn hướngvn đếnvn mụcvn tiêuvn xemvn xétvn ảnhvn hưởngvn
củavn truyềnvn miệngvn điệnvn tửvn đếnvn ývn địnhvn muavn hàngvn củavn ngườivn tiêuvn dùng.vn Môvn hìnhvn cấuvn trúcvn
(SEM)vn đượcvn sửvn dụngvn đểvn kiểmvn địnhvn cácvn mốivn quanvn hệvn thôngvn quavn dữvn liệuvn thuvn thậpvn từvn
320vn ngườivn tiêuvn dùngvn trênvn địavn bànvn thànhvn phốvn Hồvn Chívn Minh.vn Kếtvn quảvn nghiênvn cứuvn chovn
thấyvn eWOMvn cóvn liênvn hệvn vớivn sựvn chấpvn nhậnvn eWOMvn vàvn ývn địnhvn muavn hàng.vn Đồngvn thờivn kếtvn
quảvn phânvn tíchvn cấuvn trúcvn đavn nhómvn đểvn kiểmvn travn vaivn tròvn điềuvn tiếtvn củavn giớivn tínhvn vàvn độvn tuổi,vn
chovn thấyvn khôngvn cóvn sựvn khácvn biệtvn giữavn sựvn tácvn độngvn củavn eWOMvn đốivn vớivn giớivn tínhvn nhưngvn
cóvn sựvn khácvn biệtvn theovn độvn tuổi
Hình vn 2.5 vn Mô vn hình vn nghiên vn cứu vn của vn Phạm vn Đức vn Chính vn và vn Ngô vn Thị vn Dung vn (2020)
Trang 28Nguồn: vn Phạm vn Đức vn Chính vn và vn Ngô vn Thị vn Dung vn (2020) 2.3.1.3 Nghiên vn cứu vn của vn Nghiêm vn Thiện vn Cư vn và vn cộng vn sự vn (2022)
Hình vn 2.6 vn Mô vn hình vn nghiên vn cứu vn của vn Nghiêm vn Thiện vn Cư vn và vn cộng vn sự vn (2022)
Nguồn: vn Nghiêm vn Thiện vn Cư vn và vn cộng vn sự vn (2022)
Tácvn giảvn Nghiêmvn Thiệnvn Cưvn vàvn cộngvn sựvn (2022)vn đãvn cóvn đềvn tàivn “Truyền vn miệng vn trực vn tuyến vn
và vn ý vn định vn lựa vn chọn vn nhà vn hàng: vn Vai vn trò vn của vn chất vn lượng, vn độ vn tin vn cậy vn và vn nhu vn cầu vn thông vn
tin”vn nhằmvn nghiênvn cứuvn vàvn đưavn ravn cácvn hàmvn ývn nhằmvn giavn tăngvn ývn địnhvn lựavn chọnvn nhàvn hàngvn
củavn kháchvn hàng.vn Thôngvn quavn nghiênvn cứuvn kiểmvn địnhvn mốivn quanvn hệvn củavn chấtvn lượng,vn độvn tinvn
cậyvn vàvn nhuvn cầuvn củavn thôngvn tinvn từvn truyềnvn miệngvn trựcvn tuyếnvn đếnvn ývn địnhvn lựavn chọnvn nhàvn
hàngvn vớivn 271vn mẫuvn nghiênvn cứuvn tạivn TP.HCM,vn phươngvn phápvn chọnvn mẫuvn cóvn hạnvn ngạchvn vàvn
kỹvn thuậtvn sửvn dụngvn gồmvn phânvn tíchvn nhânvn tốvn khámvn phávn EFA,vn phânvn tíchvn nhânvn tốvn khẳngvn
địnhvn CFAvn vàvn môvn hìnhvn cấuvn trúcvn tuyếnvn tínhvn SEM.vn Chovn thấyvn kếtvn quảvn cóvn sựvn ảnhvn hưởngvn
tíchvn cựcvn củavn chấtvn lượng,vn độvn tinvn cậyvn vàvn nhuvn cầuvn thôngvn tinvn đếnvn tínhvn hữuvn íchvn củavn thôngvn
tin.vn Ngoàivn ravn tínhvn hữuvn íchvn thôngvn tinvn cũngvn cóvn tácvn độngvn tíchvn cựcvn đếnvn sựvn chấpvn nhậnvn thôngvn
tin,vn từvn đóvn ảnhvn hưởngvn đếnvn ývn địnhvn lựavn chọnvn nhàvn hàng
2.3.2 Nghiên vn cứu vn nước vn ngoài
2.3.2.1 Nghiên vn cứu vn của vn Sulthana vn và vn Vasantha vn (2019)
Haivn tácvn giảvn Sulthanavn vàvn Vasanthavn vớivn đềvn tàivn “Ảnhvn hưởngvn củavn truyềnvn miệngvn
điệnvn tửvn eWOMvn đếnvn ývn địnhvn muavn hàngvn (Influencevn Ofvn Electronicvn Wordvn Ofvn Mouthvn
eWOMvn Onvn Purchasevn Intention)”.vn Đượcvn thựcvn hiệnvn tạivn Ấnvn Độ,vn tácvn giảvn đãvn nghiênvn cứuvn vềvn
truyềnvn miệngvn điệnvn tửvn cùngvn vớivn 200vn mẫuvn khảovn sátvn vàvn quavn cácvn phươngvn phápvn thựcvn hiệnvn
nghiênvn cứuvn địnhvn tính,vn địnhvn lượng.vn Kếtvn quảvn chovn thấyvn truyềnvn miệngvn điệnvn tửvn eWOMvn
đượcvn tạovn bởivn giavn đình,vn bạnvn bèvn trênvn mạngvn xãvn hộivn cóvn ảnhvn hưởngvn đếnvn ývn địnhvn muavn hàng.vn
Ngoàivn ra,vn nhậnvn thứcvn vềvn thươngvn hiệuvn vàvn niềmvn tinvn gắnvn liềnvn vớivn eWOM
Trang 29Hình vn 2.7 vn Mô vn hình vn nghiên vn cứu vn của vn Sulthana vn và vn Vasantha vn (2019)
Nguồn: vn Sulthana vn và vn Vasantha vn (2019) 2.3.2.2 Nghiên vn cứu vn của vn Yu vn Evgeniy, vn Kangmun vn Lee vn và vn Taewoo vn Roh vn (2019)
Cácvn tácvn giảvn Yuvn Evgeniy,vn Kangmunvn Leevn vàvn Taewoovn Rohvn (2019)vn vớivn đềvn tàivn “Ảnh vn
hưởng vn của vn eWOM vn đối vn với vn ý vn định vn mua vn xe vn ô vn tô vn thương vn hiệu vn Hàn vn Quốc vn ở vn Nga: vn Vai vn trò vn
trung vn gian vn của vn hình vn ảnh vn thương vn hiệu vn và vn chất vn lượng vn cảm vn nhận vn (The vn Effect vn of vn eWOM vn
on vn Purchase vn Intention vn for vn Korean-brand vn Cars vn in vn Russia: vn The vn Mediating vn Role vn of vn
Brand vn Image vn and vn Perceived vn Quality)”.vn Vớivn sốvn mẫuvn quanvn sátvn làvn 211vn ngườivn Ngavn vàvn
thôngvn quavn cácvn phươngvn phápvn phânvn tíchvn môvn tả,vn nhânvn tốvn vàvn phânvn tíchvn độvn tinvn cậyvn đượcvn
thựcvn hiệnvn bằngvn SPSSvn phiênvn bảnvn 22.0.vn Kếtvn quảvn chovn thấyvn bavn yếuvn tốvn củavn eWOMvn làvn sốvn
lượng,vn chấtvn lượngvn vàvn sựvn tinvn cậyvn đềuvn tácvn độngvn đếnvn ývn địnhvn muavn hàng.vn Đặcvn biệt,vn khivn
nghiênvn cứuvn việcvn bavn yếuvn tốvn trênvn quavn haivn yếuvn tốvn trungvn gianvn lầnvn lượtvn làvn hìnhvn ảnhvn thươngvn
hiệuvn vàvn chấtvn lượngvn cảmvn nhận,vn kếtvn quảvn chovn thấyvn nhânvn tốvn chấtvn lượngvn cảmvn nhậnvn làmvn
trungvn gianvn cóvn tácvn độngvn đángvn kểvn hơnvn sovn vớivn hìnhvn ảnhvn thươngvn hiệu
Hình vn 2.8 vn Mô vn hình vn nghiên vn cứu vn của vn Yu, vn Kangmun vn và vn Taewoo vn (2019)
Nguồn: vn Yu, vn Kangmun vn và vn Taewoo vn (2019)
Trang 302.3.2.3 Nghiên vn cứu vn của vn Zahratu vn và vn Hurriyati vn (2020)
Cácvn tácvn giảvn Zahratuvn vàvn Hurriyativn (2020).vn Cóvn nghiênvn cứuvn đềvn tàivn “Truyền vn miệng vn điện vn tử vn
và vn ý vn định vn mua vn hàng vn trên vn Traveloka vn (Electronic vn Word vn of vn Mouth vn and vn Purchase vn
Intentionon vn Traveloka)” vn Mụcvn đíchvn củavn nghiênvn cứuvn nàyvn làvn kiểmvn travn ảnhvn hưởngvn củavn
eWOMvn đốivn vớivn ývn địnhvn muavn hàngvn củavn ngườivn tiêuvn dùngvn tạivn Travelokavn nhưvn mộtvn trongvn
nhữngvn ứngvn dụngvn duvn lịchvn địavn phươngvn phổvn biếnvn ởvn Indonesia.vn Nghiênvn cứuvn đượcvn thựcvn
hiệnvn bằngvn cáchvn gửivn trựcvn tiếpvn bảngvn câuvn hỏivn trựcvn tuyếnvn đếnvn 50vn ngườivn trảvn lờivn ởvn thànhvn phốvn
Bandung,vn nhữngvn ngườivn trướcvn đâyvn đãvn sửvn dụngvn dịchvn vụvn đặtvn phòngvn trựcvn tuyếnvn ítvn nhấtvn
mộtvn lầnvn trênvn ứngvn dụngvn hoặcvn trangvn webvn Traveloka.vn Nghiênvn cứuvn nàyvn sửvn dụngvn môvn hìnhvn
phươngvn trìnhvn cấuvn trúcvn (SEM)vn trongvn phânvn tíchvn nghiênvn cứuvn dữvn liệu.vn Kếtvn quảvn củavn nghiênvn
cứuvn nàyvn chỉvn ravn rằngvn uyvn tín,vn chấtvn lượngvn vàvn sốvn lượngvn củavn eWOMvn cóvn ảnhvn hưởngvn tiêuvn cựcvn
đếnvn ývn địnhvn muavn hàngvn trênvn Traveloka
Hình vn 2.9 vn Mô vn hình vn nghiên vn cứu vn của vn Zahratu vn và vn Hurriyati vn (2020)
Nguồn: vn Zahratu vn và vn Hurriyati vn (2020)
2.4 MÔ vn HÌNH vn ĐỀ vn XUẤT vn VÀ vn CÁC vn GIẢ vn THUYẾT vn NGHIÊN vn CỨU
2.4.1 Cơ vn sở vn xây vn dựng vn mô vn hình vn nghiên vn cứu
Môvn hìnhvn nghiênvn cứuvn đượcvn xâyvn dựngvn trênvn cơvn sởvn kếvn thừavn cácvn nghiênvn cứuvn trướcvn
cóvn liênvn quanvn đếnvn đềvn tài.vn Cụvn thểvn cácvn nhânvn tốvn đượcvn tácvn giảvn kếvn thừavn nhưvn sau:vn
Bảng vn 2.3 vn Các vn yếu vn tố vn được vn kế vn thừa vn trong vn nghiên vn cứu STT Nhân vn tố Nguồn
1 Chấtvn lượngvn thôngvn tin
Yuvn Evgeniy,vn Kangmunvn Leevn vàvn Taewoovn Rohvn
(2019) S.Avn Zahratuvn vàvn R.vn Hurriyativn (2020) Sussmanvn vàvn Segalvn (2003)
Erkanvn vàvn Evansvn (2016)
Trang 312 Sốvn lượngvn eWOM
Nguyễnvn Phúvn Phươngvn Trangvn (2021)
Yuvn Evgeniy,vn Kangmunvn Leevn vàvn Taewoovn Rohvn
(2019) S.Avn Zahratuvn vàvn R.vn Hurriyativn (2020)
3 Kiếnvn thứcvn củavn ngườivn gửi Cheungvn vàvn cộngvn sựvn (2008)
4 Độvn tinvn cậyvn củavn thôngvn tin
Lêvn Minhvn Chívn vàvn Lêvn Tấnvn Nghiêmvn (2017) Nguyễnvn Phúvn Phươngvn Trangvn (2021)
A.vn Navithasulthanavn vàvn Vasanthavn Shanmugamvn
(2019)
Yuvn Evgeniy,vn Kangmunvn Leevn vàvn Taewoovn Rohvn
(2019) S.Avn Zahratuvn vàvn R.vn Hurriyativn (2020) Sussmanvn vàvn Segalvn (2003)
Erkanvn vàvn Evansvn (2016)
Nguồn: vn Tác vn giả vn tổng vn hợp vn và vn đề vn xuất
2.4.2 Đề vn xuất vn mô vn hình vn nghiên vn cứu
Dựavn trênvn cácvn kếvn thừavn nghiênvn cứuvn trướcvn vềvn truyềnvn miệngvn điệnvn tử.vn Tácvn giảvn lựavn
chọnvn cácvn nhânvn tốvn phùvn hợpvn đểvn ứngvn dụngvn vàovn nghiênvn cứuvn trườngvn hợpvn ývn địnhvn địnhvn muavn
cácvn sảnvn phẩmvn chămvn sócvn davn củavn kháchvn hàngvn Thếvn hệvn Zvn tạivn TP.HCMvn nhưvn sauvn (1)vn Chấtvn
lượngvn eWOM;vn (2)vn Độvn tinvn cậyvn eWOM;vn (3)vn Sốvn lượngvn Ewom;vn (4)vn Niềmvn tin;vn (5)vn Chuyênvn
mônvn ngườivn gửi.vn Môvn hìnhvn nghiênvn cứuvn đượcvn đềvn xuấtvn nhưvn sau:
Hình vn 2.10 vn Mô vn hình vn nghiên vn cứu vn đề vn xuất
Nguồn: vn Tác vn giả vn tổng vn hợp vn và vn đề vn xuất
Chất lượng eWOM
Số lượng eWOM
Chuyên môn người gửi
Độ tin cậy eWOM
Ý định mua sản phẩm dưỡng da
H1+
H2+
H3+
H4+
Trang 322.4.3 Các vn giả vn thuyết vn trong vn mô vn hình vn nghiên vn cứu
2.4.3.1 Chất vn lượng vn eWOM
Theovn nghiênvn cứuvn củavn Cheungvn vàvn Thadanivn (2012)vn nhậnvn địnhvn rằngvn chấtvn lượngvn
thôngvn tinvn đóngvn vaivn tròvn rấtvn quanvn trọngvn trongvn việcvn truyềnvn tảivn bấtvn kỳvn thôngvn điệpvn nàovn đếnvn
chínhvn kháchvn hàngvn củavn cácvn thươngvn hiệu,vn đóvn chínhvn làvn mộtvn trongvn nhữngvn sứcvn mạnhvn thuyếtvn
phụcvn khôngvn thểvn thiếuvn củavn thôngvn điệpvn khivn đượcvn truyềnvn tảivn đi.vn Theovn Yusufvn vàvn cộngvn sựvn
(2018)vn chovn rằngvn chấtvn lượngvn thôngvn tinvn chínhvn làvn sứcvn mạnhvn thuyếtvn phụcvn quanvn trọngvn củavn
mộtvn thôngvn điệpvn đếnvn từvn thươngvn hiệu,vn trongvn bốivn cảnhvn ngàyvn càngvn cóvn nhiềuvn thôngvn tinvn bắtvn
nguồnvn từvn hànhvn vivn tươngvn tácvn truyềnvn miệngvn trênvn môivn trườngvn trựcvn tuyếnvn củavn kháchvn hàngvn
thôngvn quavn cácvn mạngvn xãvn hội,vn cácvn chuyênvn trangvn thươngvn mạivn điệnvn tử,…
Khivn đóvn ngườivn dùngvn hayvn chínhvn làvn cácvn kháchvn hàngvn trựcvn tuyếnvn củavn thươngvn hiệuvn
nàyvn luônvn cóvn xuvn hướngvn cốvn gắngvn xửvn lývn cácvn thôngvn tinvn cụvn thểvn màvn họvn tiếpvn nhậnvn đượcvn đểvn
xácvn địnhvn tínhvn xácvn thực.vn Ngoàivn ra,vn tuỳvn thuộcvn vàovn độvn quanvn trọngvn vàvn mứcvn độvn ưuvn tiênvn củavn
cácvn thôngvn tinvn màvn họvn tiếpvn nhận,vn khivn đóvn kháchvn hàngvn sẽvn cóvn nhữngvn mứcvn độvn đánhvn giávn vàvn
nhậnvn địnhvn khácvn nhauvn vềvn yếuvn tốvn chấtvn lượngvn đốivn vớivn thôngvn tinvn màvn họvn tiếpvn nhận.vn Mộtvn khivn
chínhvn cácvn kháchvn hàngvn nàyvn tinvn tưởngvn vàovn chấtvn lượngvn củavn nguồnvn thôngvn tinvn màvn họvn tiếpvn
nhận,vn khivn đóvn họvn sẽvn tinvn tưởngvn vàovn tínhvn hữuvn íchvn củavn nhữngvn thôngvn tinvn đóvn (Sussmanvn vàvn
Siegal,vn 2003).vn Thêmvn vàovn đó,vn trongvn cácvn nghiênvn cứuvn trướcvn đâyvn củavn Aghakhanivn vàvn
Karimivn (2013)vn vàvn Cheungvn vàvn cộngvn sựvn (2008)vn cũngvn đãvn chỉvn ravn vàvn nhấnvn mạnhvn tầmvn quanvn
trọngvn củavn yếuvn tốvn chấtvn lượngvn chínhvn làvn mộtvn trongvn nhữngvn cấuvn trúcvn quanvn trọngvn củavn nguồnvn
thôngvn tinvn đượcvn truyềnvn tảivn đếnvn kháchvn hàng.vn Cụvn thểvn hơn,vn trongvn cácvn nghiênvn cứuvn gầnvn đâyvn
vềvn chấtvn lượngvn thôngvn tin,vn điểnvn hìnhvn làvn trongvn nghiênvn cứuvn củavn Leevn vàvn Shinvn (2014)vn đãvn
nhậnvn địnhvn rằngvn chấtvn lượngvn thôngvn tinvn tạovn ravn nhữngvn ảnhvn hưởngvn tíchvn cựcvn đốivn vớivn ývn địnhvn
muavn vàvn quanvn trọngvn hơnvn làvn sựvn tươngvn tácvn truyềnvn miệngvn trênvn môivn trườngvn trựcvn tuyếnvn củavn
kháchvn hàng.vn Quavn đó,vn giảvn thuyếtvn đượcvn đềvn xuấtvn nhưvn sau:
Giả vn thuyết vn H 1 :vn Chấtvn lượngvn eWOMvn cóvn sựvn ảnhvn hưởngvn tíchvn cựcvn đếnvn Ývn địnhvn muavn
hàngvn củavn kháchvn hàngvn Thếvn hệvn Z
2.4.3.2 Số vn lượng vn eWOM
“Sốvn lượngvn truyềnvn miệngvn điệnvn tử"vn mangvn địnhvn nghĩavn làvn sốvn lượngvn cácvn chiavn sẻvn
đượcvn môvn tảvn thôngvn quavn cácvn côngvn cụvn trênvn trangvn thôngvn tinvn điệnvn tửvn (Cheungvn vàvn cộngvn sự,vn
2008).vn Ngườivn tiêuvn dùngvn củngvn cốvn chovn niềmvn tinvn củavn họvn thôngvn quavn việcvn thamvn khảovn sốvn
Trang 33lượngvn truyềnvn miệngvn điệnvn tử,vn điềuvn đóvn giúpvn ngườivn tiêuvn dùngvn tránhvn cácvn rủivn rovn trongvn muavn
sắmvn vàvn tránhvn đưavn ravn quyếtvn địnhvn saivn lầmvn (Bataineh,vn 2015)vn bởivn thôngvn quavn sốvn lượngvn
eWOMvn thểvn hiệnvn sảnvn phẩmvn cóvn tầmvn quanvn trọngvn vàvn hìnhvn ảnhvn cóvn tiếngvn trongvn ngườivn tiêuvn
dùngvn (Chatterjee.vn 2001)
Sốvn lượngvn truyềnvn miệngvn điệnvn tửvn làmvn chovn cácvn đánhvn giávn rõvn ràngvn hơnvn khivn kháchvn
hàngvn tìmvn kiếmvn cácvn đánhvn giávn trựcvn tuyếnvn nàyvn (Cheungvn vàvn cộngvn sự,vn 2008).vn Ývn địnhvn muavn
sắmvn cácvn sảnvn phẩmvn hoặcvn dịchvn vụvn củavn kháchvn hàngvn cóvn thểvn bịvn ảnhvn hưởngvn bởivn sốvn lượngvn
thôngvn tinvn màvn kháchvn hàngvn cóvn thểvn nhậnvn đượcvn vềvn sảnvn phẩmvn nàyvn hoặcvn dịchvn vụvn nàyvn thôngvn
quavn kênhvn thôngvn tinvn họvn thuvn thậpvn đượcvn (Leevn vàvn cộngvn sự,vn 2008).vn Ngàyvn nay,vn cùngvn vớivn
nguồnvn thôngvn tinvn đángvn tinvn cậyvn thườngvn đượcvn biếtvn đếnvn -vn cácvn trangvn webvn chínhvn thứcvn củavn
cácvn tổvn chức,vn cácvn nguồnvn khácvn nhưvn blogvn trựcvn tuyến,vn diễnvn đànvn trựcvn tuyến,vn trangvn webvn chiavn
sẻvn cácvn trảivn nghiệmvn vềvn sảnvn phẩmvn vàvn cácvn trangvn mạngvn xãvn hộivn trựcvn tuyếnvn đangvn ngàyvn càngvn
phátvn triển,vn giúpvn kháchvn hàngvn cóvn cơvn hộivn cậpvn nhậtvn thêmvn thôngvn tinvn trướcvn khivn ravn ývn địnhvn
muavn hàngvn hoặcvn muavn bấtvn kỳvn mộtvn sảnvn phẩmvn hoặcvn dịchvn vụvn nàovn đó
Bảnvn chấtvn vôvn hìnhvn củavn cácvn sảnvn phẩmvn vàvn cácvn dịchvn vụvn trongvn môivn trườngvn ảo,vn khivn
ngườivn tiêuvn dùngvn cầnvn lựavn chọn,vn điềuvn rấtvn quanvn trọngvn làvn họvn phảivn cóvn càngvn nhiềuvn thôngvn tinvn
càngvn tốt,vn tứcvn làvn cácvn nhậnvn xétvn sẽvn giảmvn rủivn rovn củavn họvn khivn đưavn ravn mộtvn quyếtvn định.vn Mộtvn
trongvn nhữngvn biếnvn đượcvn kiểmvn travn trongvn bàivn làvn sốvn lượngvn thôngvn tin.vn Bắtvn đầuvn từvn nghiênvn
cứuvn trước,vn liệuvn sốvn lượngvn lớnvn hơnvn thôngvn tinvn cóvn sẵnvn trongvn phươngvn thứcvn truyềnvn miệngvn
điệnvn tửvn cóvn củngvn cốvn lòngvn tinvn củavn ngườivn tiêuvn dùngvn vàvn ảnhvn hưởngvn đếnvn quyếtvn địnhvn liênvn
quanvn đếnvn việcvn lựavn chọnvn sảnvn phẩmvn hayvn dịchvn vụvn nào.vn Theovn nghiênvn cứuvn nhắmvn vàovn lĩnhvn
vựcvn này,vn lòngvn tinvn củavn ngườivn tiêuvn dùngvn sẽvn tăngvn lênvn nếuvn sốvn lượngvn lớnvn ngườivn dùngvn đểvn lạivn
bìnhvn luậnvn trongvn giaovn tiếpvn truyềnvn miệngvn điệnvn tửvn (Fuvn vàvn cộngvn sự,vn 2011).vn Nhiềuvn nghiênvn
cứuvn trênvn đãvn cungvn cấpvn thêmvn chứngvn cứvn biểuvn thịvn sốvn lượngvn truyềnvn miệngvn điệnvn tửvn cóvn tácvn
độngvn theovn hướngvn tíchvn cựcvn đếnvn sựvn chấpvn nhậnvn thôngvn tinvn truyềnvn miệngvn điệnvn tử,vn cũngvn nhưvn
ývn địnhvn muavn củavn ngườivn tiêuvn dùngvn (Batainch,vn 2015b;vn Fuvn vàvn cộngvn sự,vn 2011;vn Zulkifflivn vàvn
cộngvn sự,vn 2017;vn Evgeniyvn vàvn cộngvn sự,vn 2019).vn Đóvn làvn lývn dovn tạivn saovn giảvn thuyếtvn sauvn sẽvn đượcvn
đềvn xuấtvn nghiênvn cứuvn vớivn mụcvn đíchvn kiểmvn travn biếnvn sốvn sốvn lượngvn eWOMvn khivn lựavn chọnvn sảnvn
phẩmvn tiêuvn dùngvn trựcvn tuyến.vn Tácvn độngvn nàyvn cóvn ảnhvn hưởngvn đángvn kểvn đếnvn “ývn địnhvn mua"vn
sắmvn củavn kháchvn hàngvn trongvn tươngvn lai.vn Dựavn trênvn nghiênvn cứuvn này,vn giảvn thuyếtvn đượcvn đềvn
xuấtvn nhưvn sau:
Trang 34Giả vn thuyết vn H 2 :vn Sốvn lượngvn eWOMvn cóvn sựvn ảnhvn hưởngvn tíchvn cựcvn đếnvn Ývn địnhvn muavn
hàngvn củavn kháchvn hàngvn Thếvn hệvn Z
2.4.3.3 Kiến vn thức vn người vn gửi
Theovn Cheungvn vàvn cộngvn sựvn (2008)vn mọivn ngườivn đềuvn cóvn quyềnvn tựvn dovn khôngvn giớivn hạnvn
đểvn traovn đổivn vàvn bàyvn tỏvn cảmvn xúcvn củavn mìnhvn trongvn môivn trườngvn trựcvn tuyếnvn đốivn vớivn sảnvn
phẩmvn hoặcvn dịchvn vụvn nhấtvn địnhvn màvn khôngvn đểvn lộvn danhvn tính.vn Vìvn vậy,vn kiếnvn thứcvn củavn ngườivn
gửivn thôngvn tinvn cóvn thểvn giúpvn ngườivn tiêuvn dùngvn nhậnvn biếtvn đượcvn sảnvn phẩm,vn dịchvn vụ.vn Ngườivn
tiêuvn dùngvn cóvn thểvn dựavn trênvn kiếnvn thứcvn củavn ngườivn gửivn đểvn đồngvn ývn hoặcvn từvn chốivn tiếpvn nhậnvn
thôngvn tin.vn Vìvn lývn dovn đó,vn giảivn thuyếtvn đượcvn đềvn xuấtvn là:
Giả vn thuyết vn H 3 :vn Kiếnvn thứcvn củavn ngườivn gửivn cóvn sựvn ảnhvn hưởngvn tíchvn cựcvn đếnvn Ývn địnhvn
muavn hàngvn củavn kháchvn hàngvn Thếvn hệvn Z
2.4.3.4 Độ vn tin vn cậy vn eWOM
Độvn tinvn cậyvn củavn thôngvn tinvn đượcvn xemvn nhưvn mộtvn trongvn nhữngvn độngvn lựcvn quanvn trọngvn
liênvn quanvn đếnvn hànhvn vivn tươngvn tácvn củavn kháchvn hàngvn đốivn vớivn nhữngvn thôngvn điệpvn đượcvn
truyềnvn tảivn đếnvn họ,vn dovn vậyvn theovn Cheungvn vàvn Thadani (2012)vn đãvn nhậnvn địnhvn rằngvn đứngvn
trướcvn sựvn ảnhvn hưởngvn từvn nhiềuvn nguồnvn thôngvn tinvn khácvn nhauvn củavn kháchvn hàng,vn chínhvn họvn
nhữngvn ngườivn tiếpvn nhậnvn thôngvn tinvn sẽvn tựvn hìnhvn thànhvn nhữngvn nhậnvn thứcvn nhấtvn địnhvn đốivn vớivn
độvn tinvn cậyvn củavn cácvn thôngvn điệpvn này.vn Kếtvn quảvn từvn mốivn quanvn hệvn nàyvn trongvn nghiênvn cứuvn củavn
Yusufvn vàvn cộngvn sựvn (2018)vn chovn thấy,vn mộtvn khivn cácvn kháchvn hàngvn đánhvn giá,vn xemvn xétvn nguồnvn
thôngvn tinvn nàyvn làvn đángvn tinvn cậyvn khivn đóvn họvn sẽvn sẵnvn sàngvn thamvn giavn vàovn bấtvn cứvn hìnhvn thứcvn
giaovn tiếp,vn truyềnvn tảivn thôngvn tinvn củavn thươngvn hiệuvn màvn họvn đãvn tinvn tưởng
Ngoàivn ra,vn theovn nghiênvn cứuvn củavn Awadvn vàvn Ragowskyvn (2008)vn chovn thấyvn độvn tinvn cậyvn
củavn thôngvn tinvn chínhvn làvn mộtvn trongvn sốvn ítvn nhữngvn yếuvn tốvn chínhvn ảnhvn hưởngvn mạnhvn mẽvn đếnvn sựvn
ravn quyếtvn địnhvn củavn ngườivn tiêuvn dùng.vn Mặtvn khác,vn theovn Prendergastvn vàvn cộngvn sựvn (2010)vn đãvn
chovn thấyvn sựvn ảnhvn hưởngvn củavn độvn tinvn cậyvn củavn thôngvn tinvn đếnvn vớivn quávn trìnhvn tươngvn tácvn củavn
kháchvn hàngvn đốivn vớivn chínhvn cácvn thươngvn hiệuvn đãvn vàvn đangvn truyềnvn tảivn nhữngvn thôngvn điệpvn
củavn sảnvn phẩm/vn dịchvn vụvn củavn mìnhvn đếnvn kháchvn hàng,vn ngoàivn ravn trongvn nghiênvn cứuvn trênvn cũngvn
chỉvn ravn ảnhvn hưởngvn từvn độvn tinvn cậyvn củavn thôngvn tinvn đốivn vớivn nhữngvn ngườivn tiêuvn dùngvn cóvn ývn địnhvn
muavn hàng.vn Chovn nên,vn giảvn thuyếtvn đượcvn đềvn nghịvn nhưvn sau:
Giả vn thuyết vn H 4:vn Độvn tinvn cậyvn eWOMvn cóvn sựvn ảnhvn hưởngvn tíchvn cựcvn đếnvn Ývn địnhvn muavn
hàngvn củavn kháchvn hàngvn Thếvn hệvn Z
Trang 35Bảng vn 2.4 vn Tóm vn tắt vn các vn giả vn thuyết vn nghiên vn cứu Giả vn thuyết vn nghiên vn cứu Mối vn quan vn hệ
H1 Chấtvn lượngvn eWOM +vn Ývn địnhvn muavn hàngvn củavn kháchvn hàngvn thếvn hệvn Z
H2 Sốvn lượngvn eWOM +vn Ývn địnhvn muavn hàngvn củavn kháchvn hàngvn thếvn hệvn Z
H3 Kiếnvn thứcvn ngườivn gửi +vn Ývn địnhvn muavn hàngvn củavn kháchvn hàngvn thếvn hệvn Z
H4 Độvn tinvn cậyvn eWOM +vn Ývn địnhvn muavn hàngvn củavn kháchvn hàngvn thếvn hệvn Z
Nguồn: vn Tác vn giả vn phát vn triển vn cho vn nghiên vn cứu
TÓM vn TẮT vn CHƯƠNG vn 2
Chươngvn nàyvn tổngvn hợpvn cácvn cơvn sởvn lývn thuyếtvn vềvn truyềnvn miệngvn điệnvn tửvn vàvn ývn địnhvn
muavn hàng,vn cácvn tàivn liệuvn nghiênvn cứuvn trướcvn đượcvn sửvn dụngvn liênvn quanvn đếnvn đềvn tàivn trựcvn tiếpvn
vàvn giánvn tiếpvn đượcvn sinhvn viênvn tổngvn hợpvn từvn nămvn 2017vn –vn 2021,vn baovn gồmvn cácvn nghiênvn cứuvn
trongvn nướcvn vàvn nướcvn ngoài.vn Cácvn nghiênvn cứuvn đềuvn đảmvn bảovn tínhvn kháchvn quanvn vàvn khoavn họcvn
đểvn xâyvn dựngvn cácvn phânvn tíchvn ởvn chươngvn tiếpvn theo
Cuốivn cùngvn tácvn giảvn đãvn đềvn xuấtvn đượcvn thangvn đovn gồmvn 4vn yếuvn tốvn ảnhvn hưởngvn đếnvn ývn
địnhvn muavn củavn kháchvn hàngvn gồm:vn (1)vn Chấtvn lượngvn eWOM;vn (2)vn Sốvn lượngvn Ewom;vn (3)vn Kiếnvn
thứcvn ngườivn gửi;vn (4)vn Độvn tinvn cậyvn eWOM
Trang 36CHƯƠNG 3: PHƯƠNG
vnPHÁP
vnNGHIÊN
vnCỨU
Trongvn chươngvn trướcvn đãvn nêuvn lênvn cơvn sởvn lývn thuyết,vn cácvn môvn hìnhvn nghiênvn cứuvn cóvn
liênvn quanvn vàvn cácvn nghiênvn cứuvn trước.vn Chươngvn nàyvn nhằmvn thiếtvn kếvn nghiênvn cứu,vn xâyvn dựngvn
quyvn trìnhvn nghiênvn cứu.vn Ngoàivn ravn chươngvn nàyvn cònvn kiểmvn địnhvn thangvn đovn đềvn xuấtvn ởvn chươngvn
2vn vàvn phátvn triểnvn thangvn đovn chínhvn thức.vn Vớivn nộivn dungvn chínhvn cóvn phần:vn Nghiênvn cứuvn địnhvn
tính,vn Xâyvn dựngvn vàvn thangvn đo,vn nghiênvn cứuvn địnhvn lượngvn sơvn bộvn vàvn nghiênvn cứuvn địnhvn lượngvn
chínhvn thức
3.1 QUY vn TRÌNH vn NGHIÊN vn CỨU
Nhằmvn đảmvn bảovn tínhvn khoavn họcvn chovn đềvn tàivn củavn mình,vn nghiênvn cứuvn nàyvn đượcvn thựcvn
hiệnvn thôngvn quavn 8vn bước.vn Mỗivn bướcvn thựcvn hiệnvn đảmvn bảovn tínhvn chấtvn kháchvn quan,vn kháivn quátvn
chovn đềvn tài.vn Cụvn thểvn cácvn bướcvn trìnhvn bàyvn ởvn phầnvn dướivn đây:
Hình vn 3.1 vn Quy vn trình vn nghiên vn cứu
Nguồn: vn Tác vn giả vn thực vn hiện
Trang 373.2 NGHIÊN CỨU ĐỊNH TÍNH
3.2.1 Mục đích
Mục tiêu của nghiên cứu định tính là khám phá thêm các thành phần của truyền miệng điện tử Nghiên cứu định tính cũng nhằm điều chỉnh lại các thang đo trong mô hình nghiên cứu đề xuất cho phù hợp với đặc điểm của khách hàng thế hệ Z tại TP.HCM đối với sản phẩm chăm sóc da Từ đó, tác giả đề xuất mô hình nghiên cứu và thang đo hiệu chỉnh để thực hiện các bước tiếp theo của quy trình nghiên cứu
3.2.2 Phương pháp nghiên cứu
Tác giả nghiên cứu định tính bằng phương pháp thảo luận nhóm trên các diễn đàn, group chuyên ngành Buổi thảo luận diễn ra trực tuyến thông qua nền tảng Google meet Công cụ để hướng dẫn thảo luận nhóm là dàn bài thảo luận nhóm với các câu hỏi
đề nghị những người tham gia thảo luận nhóm khám phá thêm các thành phần của lòng trung thành khi sử dụng dịch vụ và các câu hỏi đề nghị hiệu chỉnh thang đo của các yếu
tố trong mô hình đề xuất
Tác giả đã tổ chức thảo luận theo trình tự sau: Đầu tiên giới thiệu sơ lược về nội dung khóa luận mà tác giả đang nghiên cứu và mục đích cuộc thảo luận Sau đó tác giả giải thích khái niệm truyền miệng điện tử và người tiêu dùng thế hệ Z có sẵn trong dàn bài thảo luận, tạo không gian để người tham gia thảo luận đưa ra ý kiến bổ sung các câu hỏi, đồng thời yêu cầu những người tham gia thảo luận đưa ra ý kiến trả lời Tác giả cũng giải thích ngay các thắc mắc liên quan tới khái niệm của các thành phần nghiên cứu mà mọi người không hiểu Tác giả ghi nhận ngay các ý kiến đóng góp thống nhất của các anh chị để bổ sung các thành phần và hiệu chỉnh các thang đo sao cho phù hợp với thực tế các sản phẩm chăm sóc da tại TP.HCM Dựa trên kết quả nghiên cứu định tính đưa ra thang đo nghiên cứu chính thức, mô hình nghiên cứu điều chỉnh, giả thuyết điều chỉnh và phiếu khảo sát chính thức dùng cho nghiên cứu định lượng
3.2.3 Kết quả nghiên cứu định tính
Những người tham gia thảo luận nhóm thống nhất thành phần của ý định mua sản phẩm chăm sóc da có 4 thành phần Bên cạnh đó, nghiên cứu định tính cũng đề nghị điều chỉnh một số biến quan sát đo lường các khái niệm cho dễ hiểu hơn và phù hợp với đặc điểm khách hàng thế hệ Z tại TP.HCM
Trang 383.3 XÂY vn DỰNG vn VÀ vn PHÁT vn TRIỂN vn THANG vn ĐO
3.3.1 Xây vn dựng vn thang vn đo
Nghiênvn cứuvn nàyvn sửvn dụngvn cácvn câuvn hỏivn vềvn truyềnvn miệngvn điệnvn tửvn dựavn trênvn nhữngvn
nghiênvn cứuvn trướcvn cóvn liênvn quanvn đếnvn đềvn tàivn đểvn đovn lườngvn biếnvn ývn địnhvn mua.vn Tuyvn nhiên,vn
khivn ápvn dụngvn bảngvn câuvn hỏivn nàyvn cầnvn phảivn điềuvn chỉnh,vn bổvn sungvn chovn phùvn hợp.vn Cácvn thangvn
đovn đượcvn sửvn dụngvn đểvn đovn lườngvn cácvn kháivn niệmvn nghiênvn cứuvn trongvn đềvn tàivn nàyvn đượcvn đềvn xuấtvn
nhưvn sau:
Bảng vn 3.1 vn Thang vn đo vn đề vn xuất
Mã vn hóa Biến vn quan vn sát Hiệu
vn chỉnh vn biến vn quan vn
sát Nguồn Chất vn lượng vn eWOM vn - vn CL
Nóivn chungvn tôivn đánhvn giávn
caovn vềvn chấtvn lượngvn củavn
nhữngvn thôngvn tinvn này
Nóivn chungvn tôivn đánhvn giávn
caovn vềvn chấtvn lượngvn củavn
nhữngvn thôngvn tinvn củavn sảnvn
Trang 39Tầnvn suấtvn xuấtvn hiệnvn càngvn
nhiềuvn chovn thấyvn rằngvn sảnvn
phẩmvn đượcvn ưavn chuộng
Tầnvn suấtvn xuấtvn hiệnvn càngvn
nhiềuvn chovn thấyvn rằngvn sảnvn
KT1
Tôivn biếtvn ngườivn gửivn thôngvn
tinvn cóvn kiếnvn thứcvn chuyênvn
mônvn vềvn sảnvn phẩm
Tôivn biếtvn ngườivn gửivn thôngvn
tinvn cóvn kiếnvn thứcvn chuyênvn
Tôivn biếtvn nhiềuvn nguồnvn
thôngvn tinvn cóvn chuyênvn mônvn
cao
Tôivn biếtvn nhiềuvn nguồnvn
thôngvn tinvn cóvn chuyênvn mônvn
Trang 40KT4 Tôi
vn nhậnvn thôngvn tinvn từvn
nhữngvn nguồnvn chuyênvn môn
Tôivn nhậnvn thôngvn tinvn từvn
nhữngvn nguồnvn chuyênvn môn
nàyvn đángvn tinvn cậy
Tôivn nghĩvn nhữngvn thôngvn tinvn
nàyvn đángvn tinvn cậy
phẩmvn chovn bạnvn bèvn củavn tôi
Tôivn sẽvn giớivn thiệuvn sảnvn
phẩmvn chămvn sócvn davn chovn
bạnvn bèvn củavn tôi
Sussmanvn vàvn
Segalvn (2003)
Nguồn: vn Tác vn giả vn tổng vn hợp vn và vn hiệu vn chỉnh
Nghiênvn cứuvn đượcvn đovn bằngvn thangvn đovn Likertvn 5vn điểm,vn cóvn sắpvn xếpvn từvn nhỏvn đếnvn lớnvn
vớivn sốvn càngvn lớnvn làvn càngvn đồngvn ývn (1:vn hoànvn toànvn khôngvn đồngvn ý;vn 2vn –vn Khôngvn đồngvn ý;vn 3:vn
trungvn hòa;vn 4vn -vn đồngvn ý;vn 5vn –vn Hoànvn toànvn đồngvn ý)