Đồ án nhập môn kĩ thuật hóa học tên đề tài tìm hiểu quá trình sản xuất acid phosphoric từ quặng apatit

Acid Phosphoric là một hóa chất phổ biển vàrất quan trọng trong ngành hóa cũng như trong các ngành công nghiệp, nông nghiệpkhác.. Và trong quá trình tìm hiểu cũng như tham khảo một sốtài

ĐẠI HỌC BÁCH KHOA HÀ NỘI

Giảng viên hướng dẫn : Nguyễn Công Bằng

Hà Nội, 3/2023

MỤC LỤC

LỜI MỞ ĐẦU

Lời đầu tiên cho nhóm em xin được cảm ơn Thầy đã truyền tải kiến thức đếnchúng em trong khoảng thời gian học tập này Học phần “Nhập môn Kĩ thuật Hóahọc” là một học phần quan trọng đối với sinh viên năm 1 Viện Kĩ thuật Hóa học chúng

em Qua việc làm đồ án môn học chúng em có những hiểu biết rõ hơn về về chươngtrình đào tạo ngành Kỹ thuật Hóa học; cũng như có được một số hiểu biết cơ bản vềcác quá trình thuộc các lĩnh vực khác nhau của ngành Kỹ thuật Hóa học, nắm đượcmối liên kết, giao thoa giữa khoa học cơ bản và kỹ thuật công nghệ Chúng em cũngđược làm quen với phương pháp làm việc khoa học, tra cứu tài liệu, kỹ năng làm việcnhóm, kỹ năng cơ bản về trình bày, thuyết trình một vấn đề là những kĩ năng làm việcrất cần thiết cho chúng em sau này

Ngày nay cùng với sự phát triển của công nghiệp hóa – hiện đại hóa đất nước, sự

đô thị hóa một cách nhanh chóng cùng với sự phát triển của các ngành công – nôngnghiệp phục vụ đời sống của con người Acid Phosphoric là một hóa chất phổ biển vàrất quan trọng trong ngành hóa cũng như trong các ngành công nghiệp, nông nghiệpkhác Hay trong một số lĩnh vực y tế - sức khỏe, thực phẩm … cũng đang cần đến mộtlượng lớn acid phosphoric để tạo ra các sản phẩm phục vụ cuộc sống con người Nhậnthấy vai trò to lớn của loại acid này, các nhà máy hóa chất đã và đang đâu tư côngnghệ, áp dụng các tiến bộ của khoa học kĩ thuật vào sản xuất nhằm tạo ra được sảnphẩm tinh khiết đáp ứng nhu cầu thị hiếu của xã hội

Với đề số 5 được giao, nhóm chúng em sẽ tìm hiểu vể Quá trình sản xuất AcidPhosphoric từ quặng apatit Và trong quá trình tìm hiểu cũng như tham khảo một sốtài liệu nghiên cứu khoa học, nhóm 5 chúng em xin phép được đề cập đến 2 phươngpháp sản xuất phổ biến acid phosphoric trong công nghiệp hiện nay là:

– Phương pháp ướt ( phương pháp trao đổi )

– Phương pháp pháp khô ( phương pháp nhiệt )

Và còn 1 số phương pháp khác Bên cạnh đó bài báo cáo của chúng em cũngtrình bày một số vấn đề khác như những tính chất, cấu tạo, đặc điểm acidphotphosphoric, ứng dụng thiết yếu của acid phosphoric trong đời sống cũng như trongsản xuất

CHƯƠNG I : TỔNG QUAN VÀ MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP

SẢN XUẤT ACID PHOSPHORIC

I TỔNG QUAN VỀ ACID PHOSPHORIC

1 Tên gọi khoa học, đặc điểm cấu tạo

- Danh pháp khoa học ( Danh pháp IUPAC) của H3PO4 là Phosphoric acid.Ngoài ra, nó còn mang những tên gọi khác như trihiđroxiđioxiđophotpho, Acidorthophosphoric Nó hiện diện trong răng và xương và giúp ích trong quá trình traođổi chất Ở dạng lỏng, nó xuất hiện dưới dạng dung dịch trong suốt, không màu và

ở dạng rắn, nó xuất hiện dưới dạng chất rắn kết tinh, trong suốt

- Công thức hóa học : H3PO4

- Công thức cấu tạo

+ Là liên kết cộng hóa trị phâncực

+ Phopho có hóa trị V và số oxi hóa +5+ Là acid 3 nấc : K a1= 7,5.10-3

K a2

= 6,2.10-8

K a3= 4.8.10-13

Hình1.1 Công thức cấu tạo Acid Phosphoric

Hình 1.2 Mô hình cấu tạo Acid Phosphoric

- Trong cấu trúc tinh thể của H3PO4 gồm có những nhóm tứ diện PO4 liên kết vớinhau bằng liên kết hidro

Hình 1.3 Cấu trúc tinh thể Acid Phosphoric

- Phân tử phosphoric có dạng tứ diện lệch

 Độ dài của d (P – O) = 1,52 Å, d (P – OH) = 1,57 Å

 Số đo một số góc cũng không giống nhau : góc ( O = P – OH )

- Điểm bắt lửa: Không gây cháy nổ

2 Tính chất vật lý của Acid Phosphoric

Acid Phosphoric có 2 dạng tồn tại, có thể kết tinh dưới dạng tinh thể khôngmàu, hay là chất lỏng đặc ( > 42 0C ) trong suốt không màu.; mang vị chua; cókhối lượng mol 98,00g/mol Khối lượng riêng theo 3 dạng khác nhau : 1.885 g/mL( lỏng ); 1.685 g/mL ( 85% đậm đặc ); 2.030 g/ml ( tinh thể ở 25 0C ) Có nhiệt độ

nóng chảy là 42,35 0C ( dạng H3PO4.H2O có nhiệt độ nóng chảy 29,320C ); Nhiệt

độ sôi là 154 0C và bị phân hủy tại 213 0C

Tan trong nước với độ tan là 548 g/100 mL nước Trong cấu trúc tinh thể của

nó gồm có những nhóm tứ diện PO4, liên kết với nhau bằng liên kết hidro Cấutrúc đó vẫn còn được giữ lại trong dung dịch đậm đặc của acid ở trong nước vàlàm cho dung dịch đó sánh giống như nước đường

3 Tính chất hóa học của Acid Phosphoric

Với tính chất là một acid trung bình, Acid Phosphoric mang những đặc điểmcủa acid điển hình như chất chung của acid như đổi mà quỳ tím thành đỏ, tác dụngvới oxit bazơ, bazơ, muối, kim loại Khi tác dụng với oxit bazơ hoặc bazơ, tùytheo lượng chất tác dụng mà sản phẩm là muối trung hòa, muối acid hoặc hỗn hợpmuối… Bên cạnh đó có một vài tính chất riêng :

- Trong phân tử acid phosphoric P ở mức oxy hóa +5 bền nên acidphosphoric khó bị khử, không có tính oxy hóa như acid nitric Khi đun nóng dầnđến 260oC, acid orthophosphoric mất bớt nước, biến thành acid điphosphoric(H4P2O7); ở 3000C, biến thành acid metaphosphoric (HPO3) Acid phosphoric làacid ba nấc có độ mạnh trung bình, hằng số acid ở 250C có các giá trị :

tử P có bán kính lớn hơn nguyên tử N, dẫn mật độ điện dương trên P nhỏ nên khảnăng nhận e kém Khi đun nóng dần đến khoảng 200 – 250 0C acidorthophosphoric mất bớt nước, biến thành acid điphosphoric (H4P2O7) Ở 400 –

500 0C, biến thành acid metaphosphoric (HPO3)

4 Lưu ý khi sử dụng Acid Phosphoric

Acid Phosphoric có tính ứng dụng rất lớn trong đời sống, do đó tiếp xúc vớicon người thông qua nhiều con đường khác nhau Ví dụ như trong các sản phẩm

phục vụ nhu cầu hằng ngày như thức ăn, đồ uống… cũng có 1 lượng AcidPhosphoric Acid Phosphoric cũng có khả năng gây hại trong nhiều trường hợp.

a) Ảnh hưởng của acid Phosphoric đến cơ thể con người

- Giảm mật độ xương ở người, gây ra bệnh loãng xương khi sử dụng sản phẩm

có chưa acid Phosphoric trong thời gian dài

- Ảnh hưởng đến thận do sử dụng quá nhiều sản phẩm đồ uống chứa acidPhosphoric, dẫn đến những thay đổi tiết niệu, bệnh thận mãn tính, sỏi thận…

- Gây ra sự quá tải Phospho trong cơ thể, làm tăng độ acid trong cơ thể và làmgiảm khả năng sử dụng các chất dinh dưỡng khác như Fe, Mg, Zn,… Sự thiếuhụt các chất khác dẫn đến những vấn đề về sức khỏe

- Gây bỏng hóa học, thiệt hại các mô khi tiếp xúc trực tiếp với da, do có tính ănmòn Cũng có thể gây kích ứng mũi, họng và

phổi, dẫn đến thở khò khè và ho

b) Lưu ý khi bảo quản Phosphoric

- Luôn bảo quản ở nơi khô ráo, thoáng mát, tránh

tiếp xúc trực tiếp với ảnh nắng hoặc các loại tia

lửa, các chất có tính oxi hóa, kim loại, kiềm,…

- Bảo quản trong các vật dụng bảo quản chuyên

dụng, sau khi sử dụng cần đậy nắp kín

- Thường xuyên kiểm tra và vệ sinh nơi bảo quản

để kịp thời phát hiện và xử lý tình trạng rò rỉ

hóa chất, hạn chế tối đa thiệt hại khi xảy ra sự cố

- Trang bị hệ thống chống cháy và chữa cháy tại nơi bảo quản

c) Lưu ý khi sử dụng Phosphoric

- Sử dụng trong điều kiện thoáng gió, cần mặc quần

áo bảo hộ , đeo khẩu trang, mắt kính bảo hộ chuyên dụng trong quá trình sửdụng acid

- Tuyệt đối không được nếm, ăn, ngửi hóa chất, không đổ thêm nước trong quátrình sử dụng

1.4 Aicd Phosphoric được bảo quản trong lọ thủy tinh

- Các trường hợp khi vô ý tiếp xúc trực tiếp với acid Phosphoric cần rửa vớinước, hoặc xà phòng ấm và đưa ngay đến các cơ sở y tế gần nhất để được kiểmtra và xử lý kịp thời.

5 Thị trường tiêu thụ Acid Phosphoric

- Với tính ứng dụng cao, acid Phosphoric là một hóa chất quan trọng, được sảnxuất và tiêu thụ trên toàn thế giới Hàng năm có hàng triệu tấn acid Phosphoricđược tiêu thụ để sản xuất các sản phẩm phục vụ con người

- Ở Việt Nam, acid Phosphoric là thành phần quan trọng dùng để sản xuất nhiềuloại phân bón, dược liệu, … và có nhu cầu sử dụng lớn Tuy nhiên, vẫn còn hạnchế về mặt thiết bị sản xuất, ngành công nghiệp sản xuất vẫn chưa đủ khả năng đápứng được nhu cầu của các ngành kinh tế khác

- Những năm gần đây, nhu cầu để xử lý kim loại giảm mỗi năm khoảng 3-5% dovật liệu kim loại ngày càng được thay thế bằng chất dẻo, nhất là trong công nghiệpsản xuất ôtô Ngoài ra, lượng axit dùng để sản xuất natri tripolyphotphat cũng giảm

vì vấn đề ô nhiễm nước thải Trong khi đó nhu cầu axit phosphoric cho xử lý nước

và nhất là công nghiệp thực phẩm lại tăng đáng kể Ngoài ra, lĩnh vực cũng sửdụng nhiều axit phosphoric là sản xuất thức ăn khoáng cho chăn nuôi và lĩnh vựcsản xuất phân bón

- Có thể lấy ví dụ ở Trung Quốc, liên quan đến sản xuất axit phosphoric phải kểđến hơn 400 nhà máy sản xuất MAP, DAP, TSP quy mô nhỏ từ 30 nghìn đến 60nghìn tấn/năm và khoảng 10 nhà máy DAP công suất từ 150 nghìn đến 450 nghìntấn/năm trên cơ sở nhập khẩu công nghệ của các công ty nước ngoài

-Các ngành khác 38 55 40

Bảng : Tỷ lệ sử dụng axit phosphoric sạch tại một số quốc gia và khu vực

II ỨNG DỤNG CỦA ACID PHOSPHORIC

nguyên liệu vô cùng

quan trọng trong việc

điều chế muối Photphat,

sản xuất phân lân, thức

ăn cho gia súc…

Đây là ứng dụng rất quan trọng đối với ngành nông nghiệp nhất là đối với mộtnước nông nghiệp như Việt Nam cũng như các quốc gia trên thế giới Nhu cầuphân bón toàn cầu đã dẫn tới sự tăng trưởng đáng kể trong sản xuất photphat(PO43-) trong các năm trở lại đây

Ngoài ra acid phosphoric còn được sử dụng để sản xuất thức ăn khoáng chochăn nuôi gia súc, gia cầm, thủy hải sản…

2 Công nghiệp

a) Nguyên liệu cho các ngành công nghiệp thực phẩm

Trong ngành công nghiệp thực phẩm, acid Phosphoric là loại phụ gia chínhcho các loại đồ ăn, đồ uống Có thể kể đến Thực phẩm cấp ( phụ gia E388 ) được

sử dụng để tạo độ chua và hương thơm trong nước ngọt, mứt, thạch rau câu, phômai,… nhưng lại có vấn đề về ảnh hưởng sức khỏe của người sử dụng Nó cungcấp một hương vị thơm, chua và là một hóa chất sản xuất hàng loạt, có sẵn vớigiá rẻ và với số lượng lớn

Hình 1.6 Axit photphoric là nguyên liệu không thể thiếu

trong sản xuất phân lân

Các muối natri của acid phosphoric, natri photphat ( NaH2PO4 ) là acid yếuđược sử dụng chung với natri bicacbonat để làm bột nở.

b) Ngành dược phẩm

Acid phosphoric được sử dụng trong dược phẩm chủ yếu là trong nha khoa Nóđược sử dụng như một giải pháp khắc phục và thường được sử dụng để làm sạchrăng, trắng răng, loại bỏ mảng bám trên răng ở một nồng độ thích hợp ( <35%) Ngoài ra, acid còn được sử dụng trong thuốc chống buồn nôn

Trong mĩ phẩm, acid phosphoric có trong các sản phẩm làm sạch, sản phẩmsữa tắm, nước hoa, sản phẩm chăm sóc tóc và thuốc nhuộm, làm móng, trangđiểm… và một số sản phẩm chăm sóc da khác Và còn được biết đến là chất kiểmsoát nồng độ pH

c) Gia công vật liệu xây dựng

Được sử dụng để làm nguyên liệu sản xuất gạch thủy tinh Ngoài ra có khảnăng chồng ăn mòn, chống cháy cho các vật dụng bằng gỗ, tăng khả năng bámdính, giúp sơn mau khô, chống gỉ cho ngành công nghiệp sơn

Như công nghệ gia công, bảo vệ bề mặt kim loại có thể được sử dụng như "gỉchuyển đổi", bằng cách ứng dụng trực tiếp cho sắt gỉ, thép công cụ, hoặc các bềmặt chuyển đổi màu nâu đỏ

sắt (III) oxit Fe2O3 (bị gỉ đen)

thành FePO4.

d) Chất tẩy rửa, xử lý nước

Acid phosphoric giúp ngăn

chặn thuyết trình phát triển của

nấm mốc, vi khuẩn nên được

sử dụng làm chất bảo quản

Những năm gần đây, nhu cầu

để xử lý kim loại giảm mỗi năm khoảng 3-5% do vật liệu kim loại ngày càngđược thay thế bằng chất dẻo, nhất là trong công nghiệp sản xuất ô tô Ngoài ra,lượng acid dùng để sản xuất natri tripolyphotphat cũng giảm vì vấn để ô nhiễmnước thải Trong khi đó nhu cầu sử dụng acid phosphoric cho xử lý nước, nhất làcác ngành công nghiệp thực phẩm đang tăng đáng kể

Hình 1.7 Acid Phosphoric được dùng để sản

xuất chất tẩy

3 Một số ứng dụng khác

 Được sử dụng như một tiêu chuẩn bên ngoài photpho – 31 cộng hưởng từ hạtnhân (NMR)

 Được sử dụng cho sắc ký lỏng hiệu năng cao

 Như là một đại lý hóa chất oxy hóa trong sản xuất than hoạt tính

 Như là một chất điện phân trong oxyhydrogen (HHO) của máy phát điện

 Như là một chất trợ giúp trong công nghệ hàn

 Được sử dụng như một chất làm mềm nước cứng

 Sử dụng trong các giải pháp thủy canh pH thấp hơn độ pH của giải pháp dinhdưỡng Trong khi các loại acid có thể được sử dụng, photpho là một chất dinhdưỡng được sử dụng bởi các nhà máy, đặc biệt là trong quá trình ra hoa mongmuốn

 Có thể được sử dụng như một tác nhân phân tán trong chất tẩy rửa và điều trị

và chăm sóc da

 Có thể được sử dụng như một chất phụ gia để ổn định các giải pháp dung dịchnước có tính acid trong một phạm vi pH mong muốn và xác định…

III GIỚI THIỆU MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP SẢN XUẤT ACID PHOSPHORIC

1 Vai trò và sự cần thiết trong việc sản xuất Acid Phosphoric

Acid Phosphoric là một trong bảy loại acid quan trọng đối với ngành côngnghiệp, là hóa chất thương mại rất quan trọng được sản xuất với sản lượng và mức

độ tiêu thụ lớn Do vậy khi được coi như một nhánh phát triển kinh tế quan trọng

để đánh giá sức mạnh công nghiệp của một quốc gia , đặc biệt là các nước đangphát triển ( trong đó có Việt Nam ) Công nghệ sản xuất Acid Phosphoric vì thếcũng luôn được quan tâm và không ngừng được cải tiến, hiện đại hóa để tăng năngsuất và giảm ô nhiễm môi trường Acid Phosphoric dùng trong kỹ thuật không đòihỏi cao về nồng độ bộ thông thường nồng độ cao nhất khoảng 85% là nồng độ cầnthiết và được sử dụng rộng rãi trong các ngành như nông nghiệp, hóa chất thínghiệm hay thực phẩm

Nhận thấy vai trò to lớn của loại acid này các nhà máy hóa chất đã và đang đầu

tư công nghệ áp dụng các tiến bộ của khoa học kỹ thuật vào sản xuất nhằm tạo rađược các sản phẩm tinh khiết, chất lượng cao Trên thế giới hiện cũng đang pháttriển một số công nghệ mới sản xuất Acid Phosphoric nhằm giảm tiêu hao nguyênliệu và năng lượng , nâng cao chất lượng sản phẩm đáp ứng đầy đủ nhu cần cầnthiết của con người

2 Phương pháp sản xuất acid Phosphoric phổ biến

Nhìn chung, mỗi nhà máy sản xuất có một quy trình công nghệ không giốngnhau, nhưng phương pháp sản xuất có nét tương đồng Qua quá trình tìm hiểu tàiliệu, nhóm em xin phép được đề cập 2 phương pháp sản xuất acid phosphoric phổbiến sau :

 - Phương pháp ướt (phương pháp trao đổi): Quặng Apatit phản ứng với acidsunfuric

 - Phương pháp khô (phương pháp nhiệt): Quặng canxi photphát cùng vớiSiO2 được gia nhiệt trong lò điện, dùng than khử thành photpho sau đó được ôxihoá và hiđrát hoá

Mỗi phương pháp đều có ưu nhược điểm tùy vào mục đích sử dụng sản phẩmđầu ra Trên thị trường tồn tại các loại acid phosphoric trong công nghiệp khác

nhau, theo quy định, tên các loại acid phosphoric được quy ước kèm theo một sốthông số kĩ thuật cần thiết Cụ thể đươc thể hiện ở bảng sau:

Loại acid Tỷ trọng

(kg/l) Nồng độ (%)

Nồng độ(mol/l)

Hàm lượng(% P2O5)ACID SẢN XUẤT THEO PHƯƠNG PHÁP NHIỆT

CHƯƠNG II : SẢN XUẤT ACID PHOSPHORIC TỪ QUẶNG

APATIT

I TỔNG QUAN VỀ QUẶNG APATIT

1 Giới thiệu về quặng apatit

Ở Việt Nam khi nói đến quặng apatit thì thường tập chung chủ yếu ở Lào Cai.Quặng apatit Lào Cai là một loại quặng photphat có nguồn gốc trầm tích biển,thành hệ tiền Cambri chịu các tác dụng biến chất và phong hóa Các khoáng vậtphosphat trong đá trầm tích không nằm ở dạng vô định như ta tưởng trước đây

mà nằm ở dạng ẩn tinh, phần lớn chúng biến đổi giữa floroapatit Ca5(PO4)6F2 vàcacbonat-floroapatit Ca5([PO4],[CO3])3F Hầu hết các photphat trầm tích dướidạng cacbonat-floroapatit gọi là francolit Dưới tác dụng của biến chất, các đá phiquặng biến thành đá phiến, đolomit và quaczit, còn đá chứa photphat chuyểnthành quặng apatit-đolomit

thuộc thành hệ metan photphorit (apatitđolomit), là thành hệ chủ yếu được sửdụng cho ngành công nghiệp sản xuất phân bón chứa lân (chứa photpho) ở nước

ta Về trữ lượng thuộc thành hệ apatit-đolomit có trữ lượng lớn nhất phân bố dọctheo bờ phải sông Hồng thuộc địa phận Lào Cai

tinh thể của chúng có chứa các ion OH- , F- và Cl - Công thức chung của apatitthường được biểu diễn theo dạng nhóm thành phần như Ca5(PO4)(OH, F, Cl),hoặc theo công thức riêng của từng loại khoáng vật riêng lẻ tương ứng như:

Ca5(PO4)3(OH), Ca5(PO4)3F và Ca5(PO4)3Cl

3 Phân loại quặng Apatit

a) Phân loại theo thạch học

Căn cứ vào đặc điểm thạch học người ta chia toàn bộ khu mỏ apatit Lào Caithành 8 tầng, ký hiệu từ dưới lên trên (theo mặt cắt địa chất) là tầng cốc san (KS)KS1, KS2 KS7, KS8 Trong đó, quặng apatit nằm ở các tầng KS4, KS5, KS6

và KS7

b) Phân loại theo thành phần vật chất

Dựa vào sự hình thành và thành phần vật chất, khoáng sản apatit Lào Caiphân chia ra 4 loại quặng khác nhau:

- Quặng loại I: Là loại quặng aptatit hầu như đơn khoáng thuộc phần phonghóa của tầng quặng KS5 hàm lượng P2O5 chiếm khoảng từ 28 - 40%

- Quặng loại II: Là quặng apatit-đolomit thuộc phần chưa phong hóa củatầng quặng KS5 hàm lượng P2O5 chiếm khoảng 18 - 25%

- Quặng loại III: Là quặng apatit-thạch anh thuộc phần phong hóa của tầngdưới quặng KS4 và trên quặng KS6 và KS7, hàm lượng P2O5 chiếmkhoảng từ 12 - 20%, trung bình khoảng 15%

- Quặng loại IV: Là quặng apatit-thạch anh-đolomit thuộc phần chưa phonghóa của tầng dưới quặng KS4 và các tầng trên quặng KS6 và KS7 hàmlượng P2O5 khoảng 8 - 10%

c) Phân loại theo thành phần hóa học

Theo các tài liệu địa chất, trong các loại quặng apatit loại 1, loại 2 cũng nhưloại 3, khoáng vật apatit đều có cấu trúc Ca5F(PO4)3 thuộc loại fluoapatit Kết quảphân tích thành phần hóa học các mẫu quặng 3 ở các cốc san thu được giá trị nhưsau: khoảng 42,26% P2O5; 3,78% F và 50% CaO

4 Ứng dụng của quặng Apatit

- Quặng apatit vẫn chủ yếu được khai thác làm nguyên liệu cho các nhàmáy sản xuất phân bón có nguồn gốc lân (photpho) như: phân lân nung chảy VănĐiển; phân lân của Nhà máy Supe phốt phát Lâm Thao; phân bón Bình Điền;phân NPK Hoàng Liên, phân lân và phân NPK Lào Cai

- Do có cấu trúc hóa học đặc biệt nên apatit có khả năng cố định các kimloại nặng, đồng thời cũng có tác dụng xử lý một phần chất hữu cơ, vi khuẩncoliform, chất rắn lơ lửng trong nước thải Một số tài liệu còn cho rằng, apatit cókhả năng xử lý những kim loại nặng nào mà tích số tan của kim loại đó với PO4 -

3 nhỏ hơn tích số tan của Ca3(PO4)2

- Trong quá trình xử lý nước thải, đồng thời với quá trình xử lý kim loạinặng và các thành phần khác một lượng nhỏ các hợp chất của photpho cũng đượchòa tan vào trong nước, cung cấp thêm dinh dưỡng cho thực vật thủy sinh và visinh vật, tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình xử lý sinh học sau này Do đó,trong nhiều công nghệ xử lý nước thải (như nước thải chế biến gỗ), apatit được sửdụng như là một nguồn dinh dưỡng thay thế cho axit photphoric để tạo tỷ lệ thíchhợp với cacbon và nitơ Người ta có thể sử dụng apatit trong công nghệ xử lýnước thải chứa kim loại nặng trong các ngành mạ điện, cơ khí, luyện kim và chếbiến gỗ

- Dùng apatit để xử lý kim loại nặng trong đất là phương pháp mới đãđược ứng dụng ở nhiều nước trên thế giới

- Nước ta có mỏ apatit với trữ lượng lớn trong đó loại quặng apatit có hàmlượng P2O5 thấp không sử dụng cho sản xuất phân bón nhưng lại có nhiều triểnvọng được sử dụng làm vật liệu xử lý môi trường