(Luận văn thạc sĩ khoa học chính trị) công tác tuyên truyền giải phóng mặt bằng ở khu kinh tế nghi sơn, tĩnh gia thanh hoá hiện nay

8 MỞ ĐẦU 1 Tính cấp thiết của đề tài Khu kinh tế Nghi Sơn, Tĩnh Gia Thanh Hóa được thành lập theo Quyết định số 102 ngày 15 tháng 5 năm 2006 và được phê duyệt quy hoạch chung theo Quyết định số 1364 n[.]

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Khu kinh tế Nghi Sơn, Tĩnh Gia - Thanh Hóa được thành lập theo Quyết định số 102 ngày 15 tháng 5 năm 2006 và được phê duyệt quy hoạch chung theo Quyết định số 1364 ngày 10 tháng 10 năm 2007 của Thủ tướng Chính phủ, với tính chất là khu kinh tế tổng hợp, đa ngành, đa lĩnh vực, mà trọng tâm là công nghiệp nặng và công nghiệp cơ bản Nhận thức sâu sắc vị trí, ý nghĩa, tầm quan trọng của Khu kinh tế Nghi Sơn trong chiến lược phát triển kinh tế – xã hội tỉnh Thanh Hóa và khu vực Bắc Trung bộ, những năm qua Đảng bộ và nhân dân huyện Tĩnh Gia xem đây là thời cơ, vận hội lớn trong việc đẩy mạnh sự nghiệp CNH, HĐH, nhanh chóng đưa Tĩnh Gia trở thành huyện trọng điểm công nghiệp của tỉnh, cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng công nghiệp và dịch vụ, giải quyết việc làm, nâng cao chất lượng cuộc sống nhân dân Vì vậy, công tác GPMB được xác định là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, chiến lược trong hiện tại và cả lâu dài để thu hút đầu tư, tạo điều kiện thuận lợi triển khai các dự án đúng tiến độ

Để thực hiện nhiệm vụ này, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân huyện Tĩnh Gia với quyết tâm chính trị cao, phát huy sức mạnh của cả hệ thống chính trị đẩy nhanh tiến độ GPMB, góp phần thực hiện hiệu quả chương trình phát triển Khu kinh tế Nghi Sơn thông qua tập trung tuyên truyền sâu rộng trong các cấp, các ngành, cán bộ, đảng viên và nhân dân để mỗi người nhận thức sâu sắc ý nghĩa, vai trò động lực của Khu kinh tế trong phát triển kinh tế

- xã hội của tỉnh và quá trình CNH, HĐH trên địa bàn huyện Tĩnh Gia cũng như các chủ trương, chính sách và pháp luật của Đảng và Nhà nước về thu hồi đất, GPMB, di dân TĐC và trách nhiệm của người dân đối với đất nước, quê hương trong giai đoạn cách mạng mới Trên cơ sở đó động viên toàn Đảng, hệ

thống chính trị và toàn dân tích cực triển khai thực hiện các nhiệm vụ được giao đúng kế hoạch, tiến độ. Đồng thời, tập trung cao độ vai trò lãnh đạo của các cấp ủy Đảng, nâng cao hiệu lực điều hành của chính quyền, Mặt trận tổ quốc, các tổ chức trong hệ thống chính trị thực hiện nhiệm vụ quản lý quy hoạch, kiểm kê, bồi thường, GPMB, di dân TĐC, nhất là đối với các dự án trọng điểm trên địa bàn Bằng nhiều hình thức tuyên truyền, sau hơn 5 năm thành lập, đến nay đã có 50 dự án đầu tư vào Khu kinh tế Nghi Sơn với tổng vốn đăng ký gần 10 tỷ USD, trong đó có hai dự án trọng điểm quốc gia là Liên hợp Lọc hóa dầu Nghi Sơn và Trung tâm Nhiệt điện Nghi Sơn

Có được những kết quả trên, trước hết là sự chỉ đạo kịp thời, quyết liệt của tỉnh; sự phối hợp đồng bộ của các ban, ngành cấp tỉnh có liên quan; đặc biệt là sự đồng thuận và ra quân quyết liệt của cả hệ thống chính trị huyện Tĩnh Gia trong công tác tuyên truyền, phổ biến những chính sách, pháp luật của Đảng và Nhà nước, chủ trương của tỉnh về xây dựng và phát triển Khu kinh tế Nghi Sơn đến từng người dân trên địa bàn, nhất là những chính sách liên quan đến công tác GPMB

Tuy nhiên, công tác tuyên truyền GPMB bằng phục vụ xây dựng Khu kinh tế Nghi Sơn còn hạn chế tồn tại và khó khăn làm ảnh hưởng tới tiến độ triển khai các dự án Nổi bật là: Tâm lý của người dân bị thu hồi đất không muốn di chuyển đến các khu TĐC mà chỉ muốn xen cư tại chỗ những nơi dân

cư đang sinh sống hiện tại hàng trăm năm nay, vì lo ngại cuộc sống bị xáo trộn, khó khăn, thay đổi nghề nghiệp, điều kiện sống, phong tục tập quán; một

bộ phận cán bộ, đảng viên và nhân dân nhận thức chưa đầy đủ yêu cầu cấp thiết phát triển Khu kinh tế Nghi Sơn, chưa thật sự gương mẫu, đặt cao tư lợi, gây nhiều khó khăn, cản trở, vi phạm quy hoạch diễn ra phức tạp; chính sách

hỗ trợ đền bù thường xuyên điều chỉnh, thay đổi và chưa đồng bộ giữa các dự án; sự biến động, tăng nhanh số lượng người với nhiều lĩnh vực khác nhau

trong Khu kinh tế Nghi Sơn, làm nảy sinh nhiều bất cập trong quản lý trật tự

an toàn xã hội; vấn đề việc làm cho người dân bị thu hồi đất TĐC, kết cấu hạ tầng phục vụ di dân TĐC đang trong giai đoạn đầu tư, tốc độ TĐC chậm, thiếu đồng bộ, trong khi đó số lượng dự án được triển khai nhiều, các nhà đầu

tư đều yêu cầu bàn giao mặt bằng nhanh, số hộ gia đình phải di chuyển lớn,

do vậy tiến độ chưa đáp ứng kịp với nhu cầu của người dân Bên cạnh đó, trình độ đội ngũ cán bộ làm công tác tuyên truyền vận động, kiểm kê bồi thường còn hạn chế; công tác phối hợp giữa các lực lượng và các phương tiện tuyên truyền chưa đồng bộ chặt chẽ, phương pháp tuyên truyền chưa có sự đổi mới, phù hợp nên tính thuyết phục và hiệu quả không cao Thời gian tới, tỉnh Thanh Hóa xác định tập trung lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện có hiệu quả 5 chương trình trọng tâm, trong đó đẩy nhanh quá trình xây dựng Khu kinh tế Nghi Sơn, yêu cầu đặt ra cho huyện Tĩnh Gia là phải thực hiện tốt công tác GPMB, di dân, TĐC, tạo môi trường thuận lợi thu hút đầu tư triển khai các dự

án đúng tiến độ Vì vậy, tác giả chọn đề tài: "Công tác tuyên truyền giải phóng mặt bằng ở Khu kinh tế Nghi Sơn, Tĩnh Gia - Thanh Hoá hiện nay”

để làm luận văn Thạc sĩ khoa học chính trị, chuyên ngành Công tác tư tưởng

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài

Trong quá trình lãnh đạo cách mạng, đặc biệt là trong thời kỳ đổi mới Đảng ta luôn xác định công tác tư tưởng, tuyên truyền là một bộ phận cấu thành quan trọng trong toàn bộ hoạt động của Đảng Vì vậy, vấn đề này được nhiều tác giả nghiên cứu ở những góc độ và cách tiếp cận khác nhau Tác giả luận văn đã tham khảo một số công trình khoa học tiêu biểu như: Giáo trình

“Nguyên lý công tác tư tưởng” tập 1, tập 2 do PGS.TS Lương Khắc Hiếu chủ biên, Nxb.Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2008; “Đổi mới và nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác tư tưởng” do PGS TS Hà Ngọc Hợi và TS Ngô Văn Thạo ( Đồng chủ biên), Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2006; “Công

tác tư tưởng ở nước ta trước yêu cầu mới” của TS Phạm Huy Kỳ, Tạp chí Lý luận chính trị và Truyền thông, số 4 -2009; “Các loại hình tuyên truyền và tiêu chuẩn đánh giá các loại hình tuyên truyền” của TS Phạm Huy Kỳ, Tạp chí Lý luận chính trị và Truyền thông, số 10 - 2009; “Nâng cao hiệu quả tuyên truyền chính trị trên các phương tiện thông tin đại chúng ở nước ta hiện nay”, đề tài cấp bộ, Mã số: B.10 - 31 do PGS.TS Phạm Huy Kỳ chủ nhiệm; “Tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác tư tưởng trong tình hình mới”, tập 1, Ban Tư tưởng - Văn hóa Trung ương; “Công tác tư tưởng văn hóa ở cấp huyện” do TS Đào Duy Quát chủ biên, Nxb.Chính trị quốc gia, Hà Nội,

2000 Xuất phát từ yêu cầu của quá trình CNH, HĐH, thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của đất nước nói chung và của từng địa phương nói riêng, đặt ra cho công tác tuyên truyền nhiệm vụ mới là tuyên truyền về công tác giải phóng mặt bằng Vấn đề giải phóng mặt bằng đã và đang thu hút sự quan tâm của dư luận xã hội và của các nhà hoạch định chính sách, từ thực tiễn đó, đã có một số công trình nghiên cứu về lĩnh vực này, tiêu biểu như:

“Công tác tư tưởng trong giải phóng mặt bằng - Kinh nghiệm từ Hà Nội” của

PGS.TS Nguyễn Chí Mỳ - TS Hoàng Ngọc Bắc (đồng chủ biên), Nxb.Chính

trị quốc gia, Hà Nội, 2007; “Hậu giải phóng mặt bằng ở Hà Nội - Vấn đề và giải pháp” của PGS.TS Nguyễn Chí Mỳ - TS Hoàng Xuân Nghĩa (đồng chủ

biên), Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2009

Cùng với cả nước, những năm qua công tác giải phóng mặt bằng được tỉnh Thanh Hóa và huyện Tĩnh Gia xác định là nhiệm vụ chính trị trọng tâm,

có ý nghĩa chiến lược cả trước mắt và lâu dài để đẩy nhanh sự nghiệp CNH, HĐH và đô thị hóa Vì vậy đã có nhiều văn bản lãnh đạo, chỉ đạo, công trình nghiên cứu và bài viết về công tác giải phóng mặt bằng và tuyên truyền giải

phóng mặt bằng, tiêu biểu như: “Thông báo số 456A ý kiến chỉ đạo của Bí thư Tỉnh ủy Thanh Hóa về công tác giải phóng mặt bằng dự án Liên hợp Lọc

hóa dầu và các dự án trong Khu kinh tế Nghi Sơn”; “Phấn đấu xây dựng huyện Tĩnh Gia trở thành trung tâm phát triển công nghiệp của tỉnh”, Nguyễn Văn Lợi, Bí thư Tỉnh ủy Thanh Hóa; “Phát huy sức mạnh của hệ thống chính trị, tiếp tục đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng, góp phần thực hiện có hiệu quả chương trình phát triển Khu kinh tế Nghi Sơn” của

Thạc sỹ Trương Bá Phúc, Tỉnh uỷ viên, Bí thư Huyện ủy Tĩnh Gia - Thanh

Hóa; “Tăng cường lãnh đạo công tác chính trị, tư tưởng, thông tin tuyên truyền thực hiện tốt nhiệm vụ kiểm kê, bồi thường, giải phóng mặt bằng, quản

lý quy hoạch, bảo đảm an ninh trật tự để phát triển Khu kinh tế Nghi Sơn”, Huyện ủy Tĩnh Gia - Thanh Hóa; “Lợi ích kinh tế của người nông dân khi thu hồi đất để phát triển công nghiệp, dịch vụ ở huyện Tĩnh Gia - Thanh Hóa”, Trương Bá Phúc, Tỉnh uỷ viên, Bí thư Huyện ủy Tĩnh Gia - Thanh Hóa; “Đề cương công tác tư tưởng trong giải phóng mặt bằng ở Tĩnh Gia”, “Tài liệu hỏi - đáp tuyên truyền về Khu kinh tế Nghi Sơn” Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy Thanh Hoá; “Nghi Sơn tầm nhìn chiến lược, dấu ấn nhiệm kỳ”, Huy Chúc, Báo Thanh Hóa; “Đảng bộ Tĩnh Gia 10 năm lãnh đạo thực hiện công nghiệp hóa, hiện đại hóa”, Ban Chấp hành Đảng bộ huyện Tĩnh Gia.

Đây là những tài liệu quan trọng để tác giả nghiên cứu, tham khảo, trên

cơ sở đó hệ thống và phát triển các quan điểm, các ý kiến về công tác tư tưởng, tuyên truyền và tuyên truyền GPMB, vận dụng những tri thức lý luận

và thực tiễn về công tác tư tưởng, tuyên truyền và tuyên truyền GPMB để tác giả triển khai đề tài nghiên cứu Nhìn chung, các công trình trên đã nghiên cứu khá sâu sắc, toàn diện về công tác tư tưởng, tuyên truyền và giải phóng mặt bằng dưới nhiều góc độ khác nhau, phạm vi khác nhau Ngoài ra, còn nhiều công trình nghiên cứu khoa học khác Tuy vậy, vấn đề tuyên truyền giải phóng mặt bằng phục vụ triển khai thực hiện các dự án phát triển công nghiệp

ở nước ta nói chung, huyện Tĩnh Gia tỉnh Thanh Hóa nói riêng chưa có công

trình nào đi sâu vào nghiên cứu một cách có hệ thống cả về lý luận và thực tiễn công tác tuyên truyền giải phóng mặt bằng trên phạm vi cấp huyện có các

dự án trọng điểm quốc gia Vì vậy tác giả triển khai nghiên cứu đề tài này là rất cần thiết, có ý nghĩa quan trọng cả về lý luận và thực tiễn nhằm phát huy vai trò công tác tuyên truyền trong giải phóng mặt bằng

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài

a Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận về tuyên truyền và khảo sát thực tiễn công tác tuyên truyền GPMB ở Khu kinh tế Nghi Sơn, Tĩnh Gia - Thanh Hóa,

đề xuất những giải pháp nhằm phát huy vai trò công tác tuyên truyền GPMB, góp phần đẩy nhanh tiến độ triển khai các dự án ở Khu kinh tế Nghi Sơn, Tĩnh Gia - Thanh Hóa trong thời gian tới

b Nhiệm vụ nghiên cứu

Với mục đích nêu trên, đề tài có nhiệm vụ:

- Nghiên cứu một số vấn đề lý luận về tuyên truyền và công tác tuyên

truyền GPMB

- Khảo sát thực trạng công tác tuyên truyền GPMB ở Khu kinh tế Nghi Sơn, Tĩnh Gia - Thanh Hóa thời gian qua, đưa ra nhận xét, đánh giá về những kết quả đã đạt được cũng như hạn chế tồn tại, thuận lợi, khó khăn, nguyên nhân và những vấn đề đặt ra đối với việc phát huy vai trò công tác tuyên truyền GPMB ở Khu kinh tế Nghi Sơn, Tĩnh Gia - Thanh Hóa

- Đề xuất những giải pháp nhằm huy vai trò công tác tuyên truyền GPMB ở Khu kinh tế Nghi Sơn, Tĩnh Gia - Thanh Hóa, góp phần đẩy nhanh tiến độ triển khai các dự án ở Khu kinh tế Nghi Sơn, phục vụ sự nghiệp CNH, HĐH và đô thị hóa

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Đề tài tập trung nghiên cứu thực trạng công tác tuyên truyền GPMB và tìm ra giải pháp để phát huy vai trò công tác tuyên truyền GPMB ở Khu kinh

tế Nghi Sơn, Tĩnh Gia - Thanh Hóa hiện nay

5 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu

a Cơ sở lý luận

Đề tài nghiên cứu dựa trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin,

tư tưởng Hồ Chí Minh và những quan điểm, chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước về công tác tuyên truyền và công tác tuyên truyền GPMB Đồng thời, kế thừa có chọn lọc kết quả một số công trình nghiên cứu liên quan đến đề tài

b Phương pháp nghiên cứu

Đề tài triển khai trên cơ sở phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử, tư tưởng Hồ Chí Minh và quan điểm, đường lối của Đảng Cộng sản Việt Nam về công tác tư tưởng, công tác tuyên truyền Đồng thời sử dụng các phương pháp công cụ để nghiên cứu: Phân tích

và tổng hợp, quan sát, nghiên cứu tài liệu, điều tra xã hội học

6 ý nghĩa của đề tài

Kết quả nghiên cứu của đề tài sẽ góp phần làm sáng tỏ cơ sở lý luận công tác tuyên truyền GPMB ở nước ta hiện nay và làm luận cứ khoa học đối với việc phát huy vai trò công tác tuyên truyền GPMB ở Khu kinh tế Nghi Sơn, Tĩnh Gia – Thanh Hoá

Những giải pháp mà đề tài đề xuất sẽ góp phần phát huy vai trò và nâng cao hiệu quả công tác tuyên truyền GPMB cho đội ngũ cán bộ làm công tác tuyên truyền GPMB ở huyện Tĩnh Gia, Thanh Hóa

7 Kết cấu của đề tài

Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo, đề tài được chia thành

3 chương 8 tiết

Chương 1 CÔNG TÁC TUYÊN TRUYỀN GIẢI PHÓNG MẶT BẰNG:

MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN

1.1 Tuyên truyền và công tác tuyên truyền giải phóng mặt bằng

1.1.1 Khái niệm tuyên truyền và công tác tuyên truyền

Trong Đại bách khoa toàn thư Liên Xô, thuật ngữ tuyên truyền có hai nghĩa: nghĩa rộng và nghĩa hẹp Theo nghĩa rộng, tuyên truyền là sự truyền bá những quan điểm, tư tưởng về chính trị, triết học, khoa học, nghệ thuật mà mục đích nhằm biến những quan điểm, tư tưởng ấy thành ý thức xã hội, thành hành động cụ thể của quần chúng Theo nghĩa hẹp, tuyên truyền là truyền bá những quan điểm lý luận nhằm xây dựng cho quần chúng một thế giới quan nhất định phù hợp với lợi ích của chủ thể tuyên truyền và kích thích những hoạt động thực tế phù hợp với thế giới quan ấy Như vậy, tuyên truyền theo nghĩa hẹp chính là tuyên truyền tư tưởng, tuyên truyền chính trị mà mục đích của nó là hình thành trong đối tượng tuyên truyền một thế giới quan nhất định, một kiểu

ý thức xã hội nhất định và cổ vũ tính tích cực xã hội của con người

Trong tác phẩm Người tuyên truyền và cách tuyên truyền, Chủ tịch Hồ

Chí Minh cho rằng: “Tuyên truyền là đem một việc gì nói cho dân hiểu, dân nhớ, dân tin, dân làm”[32, tr.167].

Công tác tuyên truyền, theo PGS.TS Lương Khắc Hiếu trong cuốn giáo trình “Nguyên lý công tác tư tưởng” định nghĩa:

1.1.2 Khái niệm công tác tuyên truyền giải phóng mặt bằng

1.2 Những thuận lợi và khó khăn của công tác tuyên truyền giải phóng mặt bằng

1.2.1 Nhận thức của các cấp uỷ Đảng, chính quyền và các chủ dự án chưa đúng về vị trí, vai trò của công tác tuyên truyền giải phóng mặt bằng

1.2.2 Nhận thức, thói quen, tập quán của người dân - đối tượng công tác tuyên truyền còn bất cập

1.2.3 Chủ trương, chính sách và giải pháp tổ chức thực hiện giải phóng mặt bằng của cấp uỷ, chính quyền, các chủ dự án còn nhiều hạn chế, thiếu triệt để, đồng bộ

1.2.4 Nội dung, hình thức, phương pháp tuyên truyền giải phóng mặt bằng chưa phù hợp

1.3 Sự cần thiết của công tác tuyên truyền giải phóng mặt bằng ở nước ta hiện nay

1.3.1 Xuất phát từ yêu cầu của quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước

1.3.2 Xuất phát từ yêu cầu của việc đảm bảo tiến độ giải phóng mặt bằng phục vụ các mục tiêu kinh tế - xã hội của đất nước

1.3.3 Xuất phát từ yêu cầu nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác tuyên truyền giải phóng mặt bằng

Tiểu kết chương 1

Công tác tuyên truyền GPMB là một bộ phận quan trọng trong công tác tuyên truyền của Đảng, góp phần nâng cao nhận thức, hình thành niềm tin, thái độ và cổ vũ tính tích cực hành động của cán bộ, đảng viên và nhân dân thực hiện tốt chủ trương, chính sách, pháp luật của Đảng và Nhà nước về công tác GPMB Xuất phát từ yêu cầu khách quan của quá trình đẩy mạnh CNH, HĐH cũng như yêu cầu của việc đảm bảo tiến độ GPMB bằng triển khai thực hiện các dự án đầu tư phục vụ các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của đất nước, việc nghiên cứu để làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn công

tác tuyên truyền nói chung và công tác tuyên truyền GPMB nói riêng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong giai đoạn hiện nay

Chương 2 THỰC TRẠNG VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA ĐỐI VỚI CÔNG TÁC TUYÊN TRUYỀN GIẢI PHÓNG MẶT BẰNG

Ở KHU KINH TẾ NGHI SƠN, TĨNH GIA - THANH HOÁ

2.1 Những yếu tố ảnh hưởng tới công tác tuyên truyền giải phóng mặt bằng ở Khu kinh tế Nghi Sơn

2.1.1 Đặc điểm tự nhiên, kinh tế - xã hội của huyện Tĩnh Gia

2.1.2 Đặc điểm của Khu kinh tế Nghi Sơn

2.1.3 Đặc điểm của đối tượng tuyên truyền giải phóng mặt bằng ở Khu kinh tế Nghi Sơn

2.2.Thực trạng công tác tuyên truyền giải phóng mặt bằng ở Khu kinh tế Nghi Sơn thời gian qua

2.2.1 Kết quả đạt được và nguyên nhân

2.2.1.1 Công tác tuyên truyền giải phóng mặt bằng đã góp phần huy động sức mạnh của cả hệ thống chính trị nâng cao nhận thức cho cán bộ, đảng viên và nhân dân về vai trò, ý nghĩa, tầm quan trọng của công tác giải phóng mặt bằng, di dân tái định cư, tạo sự đồng thuận cao trong xã hội, quyết tâm xây dựng thành công Khu kinh tế Nghi Sơn

2.2.1.2 Công tác tuyên truyền giải phóng mặt bằng đã góp phần thực hiện có kết quả Chương trình phát triển Khu kinh tế Nghi Sơn về quản lý quy hoạch, kiểm kê, bồi thường, hỗ trợ, di dân tái định cư, giải phóng mặt bằng, xây dựng kết cấu hạ tầng