Nghiên cứu khu hệ chim ở khu bảo tồn thiên nhiên pù luông, tỉnh thanh hóa và đề xuất các giải pháp quản lý, bảo tồn Nghiên cứu khu hệ chim ở khu bảo tồn thiên nhiên pù luông, tỉnh thanh hóa và đề xuất các giải pháp quản lý, bảo tồn Nghiên cứu khu hệ chim ở khu bảo tồn thiên nhiên pù luông, tỉnh thanh hóa và đề xuất các giải pháp quản lý, bảo tồnNghiên cứu khu hệ chim ở khu bảo tồn thiên nhiên pù luông, tỉnh thanh hóa và đề xuất các giải pháp quản lý, bảo tồnNghiên cứu khu hệ chim ở khu bảo tồn thiên nhiên pù luông, tỉnh thanh hóa và đề xuất các giải pháp quản lý, bảo tồn Nghiên cứu khu hệ chim ở khu bảo tồn thiên nhiên pù luông, tỉnh thanh hóa và đề xuất các giải pháp quản lý, bảo tồn Nghiên cứu khu hệ chim ở khu bảo tồn thiên nhiên pù luông, tỉnh thanh hóa và đề xuất các giải pháp quản lý, bảo tồnNghiên cứu khu hệ chim ở khu bảo tồn thiên nhiên pù luông, tỉnh thanh hóa và đề xuất các giải pháp quản lý, bảo tồn
TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
Khái quát lịch sử nghiên cứu chim ở vùng Bắc Trung Bộ và khu vực nghiên cứu
502 Bad GatewayUnable to reach the origin service The service may be down or it may not be responding to traffic from cloudflared
502 Bad GatewayUnable to reach the origin service The service may be down or it may not be responding to traffic from cloudflared
502 Bad GatewayUnable to reach the origin service The service may be down or it may not be responding to traffic from cloudflared
Hình 1.1 Sơ đồ các tỉnh và vùng phân bố của chim Việt Nam
( nguồn: Nguyễn Cử và cộng sự, 2005 )
[30], các VQG, KBT nằm vùng chim Bắc Trung Bộ có diện tích như Bảng 1.1
Bảng 1.1 Danh sách các KBTTN, VQG vùng Bắc Trung Bộ
TT Các khu BTTN, VQG Tỉnh Diện tích (ha)
1 Vườn quốc gia Vũ Quang Hà Tĩnh 52,741,50
2 Khu BTTN Kẻ Gỗ Hà Tĩnh 21.768,80
3 Vườn quốc gia Pù Mát Nghệ An 93.524,70
4 Khu BTTN Pù Hoạt Nghệ An 34.589,89
5 Khu BTTN Pù Huống Nghệ An 40.186,50
6 Vườn quốc gia Bến En Thanh Hoá 13.886,63
7 Khu BTTN Xuân Liên Thanh Hoá 23.815,50
8 Khu BTTN Pù Hu Thanh Hoá 22.688,37
9 Khu BTTN Pù Luông Thanh Hoá 17.171,53
(Quyết định số 1976/QĐ-TTg ngày 30/10/2014)
502 Bad GatewayUnable to reach the origin service The service may be down or it may not be responding to traffic from cloudflared
502 Bad GatewayUnable to reach the origin service The service may be down or it may not be responding to traffic from cloudflared
“Chim Đông Dương”, nội dung mô tả 954 loài và phân loài kèm theo một số dẫn liệu chung về đặc tính sinh học, phân bố của chúng [104], [105], [106], [107]; năm
502 Bad GatewayUnable to reach the origin service The service may be down or it may not be responding to traffic from cloudflared
502 Bad GatewayUnable to reach the origin service The service may be down or it may not be responding to traffic from cloudflared
502 Bad GatewayUnable to reach the origin service The service may be down or it may not be responding to traffic from cloudflared
502 Bad GatewayUnable to reach the origin service The service may be down or it may not be responding to traffic from cloudflared
502 Bad GatewayUnable to reach the origin service The service may be down or it may not be responding to traffic from cloudflared
850 loài, trong đó vùng Bắc Trung Bộ có 370 loài chim thuộc 73 họ và 18 bộ
502 Bad GatewayUnable to reach the origin service The service may be down or it may not be responding to traffic from cloudflared
502 Bad GatewayUnable to reach the origin service The service may be down or it may not be responding to traffic from cloudflared
502 Bad GatewayUnable to reach the origin service The service may be down or it may not be responding to traffic from cloudflared
502 Bad GatewayUnable to reach the origin service The service may be down or it may not be responding to traffic from cloudflared
+ Vườn quốc gia Vũ Quang
502 Bad GatewayUnable to reach the origin service The service may be down or it may not be responding to traffic from cloudflared
Khái quát điều kiện tự nhiên khu vực nghiên cứu
KBTTN Pù Luông có toạ độ địa lý 20 0 21’- 20 0 34’ vĩ độ Bắc, 105 0 02’ -
502 Bad GatewayUnable to reach the origin service The service may be down or it may not be responding to traffic from cloudflared
Hình 1.2 Sơ đồ vị trí dải núi đá vôi Pù Luông - Ngọc Sơn, Ngổ Luông - Cúc Phương
(nguồn: Google earth, 2018; Huong D T et al., 2017)
502 Bad GatewayUnable to reach the origin service The service may be down or it may not be responding to traffic from cloudflared
1.2.4 Khí hậu và thủy văn
502 Bad GatewayUnable to reach the origin service The service may be down or it may not be responding to traffic from cloudflared
10) Ngoài ra, từ tháng 04 đến tháng 05 nơi đây còn chịu gió thổi từ nước Lào sang mang khí hậu khô và nóng [7]
- Nhiệt độ trung bình hàng năm 20 0 C - 25 0 C, nhiệt độ tối đa từ 37 0 C - 39 0
C, nhiệt độ tối thiểu từ 5 0 C - 10 0 C Đặc biệt vào mùa đông, khu vực bản Son - Bá - Mười và đỉnh núi Pù Luông nhiều năm nhiệt độ xuống thấp dưới 2 0 C [7]
- Lượng mưa bình quân năm tương đối thấp, từ 1.500 - 1.600 mm, tối thiểu 1.000 mm Mưa tập trung vào tháng 7, 8, 9 chiếm 65 - 68% lượng mưa trong năm [7]
502 Bad GatewayUnable to reach the origin service The service may be down or it may not be responding to traffic from cloudflared
1.2.5.1 Đặc trưng thảm thực vật
502 Bad GatewayUnable to reach the origin service The service may be down or it may not be responding to traffic from cloudflared
502 Bad GatewayUnable to reach the origin service The service may be down or it may not be responding to traffic from cloudflared
Kế Lộc (2005) [2], Thái Văn Trừng (2000) [73] và Đậu Bá Thìn (2013) [67] thảm thực vật KBTTN Pù Luông mô phỏng tại Hình 2.1 và được phân thành các dạng chính như sau:
502 Bad GatewayUnable to reach the origin service The service may be down or it may not be responding to traffic from cloudflared
502 Bad GatewayUnable to reach the origin service The service may be down or it may not be responding to traffic from cloudflared
502 Bad GatewayUnable to reach the origin service The service may be down or it may not be responding to traffic from cloudflared
(3) Sinh cảnh trảng cỏ và cây bụi
502 Bad GatewayUnable to reach the origin service The service may be down or it may not be responding to traffic from cloudflared
(Cratoxylum cochinchinense), Bọt ếch trung (Glochidion pilosum), Đuôi chồn (Uraria crinita), Cơm nguội (Ardisia spp.), Hoa dẻ thơm (Desmos chinensis)
502 Bad GatewayUnable to reach the origin service The service may be down or it may not be responding to traffic from cloudflared
1.2.5.2 Cấu trúc phân tầng thực vật
502 Bad GatewayUnable to reach the origin service The service may be down or it may not be responding to traffic from cloudflared
502 Bad GatewayUnable to reach the origin service The service may be down or it may not be responding to traffic from cloudflared
502 Bad GatewayUnable to reach the origin service The service may be down or it may not be responding to traffic from cloudflared
502 Bad GatewayUnable to reach the origin service The service may be down or it may not be responding to traffic from cloudflared
Khái quát về điều kiện kinh tế - xã hội các xã vùng đệm và trong
1.3.1 Dân số, lao động, việc làm và thu nhập
502 Bad GatewayUnable to reach the origin service The service may be down or it may not be responding to traffic from cloudflared
Bảng 1.2 Các dân tộc sinh sống trong ranh giới KBTTN Pù Luông
Xã Tổng số thôn/bản
(nguồn: Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, 2011)
502 Bad GatewayUnable to reach the origin service The service may be down or it may not be responding to traffic from cloudflared
(nguồn: Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, 2011)
502 Bad GatewayUnable to reach the origin service The service may be down or it may not be responding to traffic from cloudflared
502 Bad GatewayUnable to reach the origin service The service may be down or it may not be responding to traffic from cloudflared
Bảng 1.4 Tình hình kinh tế của người dân thuộc các xã sống trong ranh giới và vùng đệm của KBTTN Pù Luông Đơn vị tính (%)
Tên các xã trong ranh giới và vùng đệm của KBTTN Pù Luông
Cao Đói 26 40,0 23,39 35,29 40,5 18,18 21,25 38,03 28,87 Nghèo 43,5 36,68 56,0 42,0 39,5 50 53,4 40,0 50 Trung bình 20 14,0 10,48 14,0 10 16,2 15 12 10
(nguồn: Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, 2011)
Sản xuất nông nghiệp: Sản xuất nông nghiệp ở các thôn bản trong KBTTN
502 Bad GatewayUnable to reach the origin service The service may be down or it may not be responding to traffic from cloudflared
502 Bad GatewayUnable to reach the origin service The service may be down or it may not be responding to traffic from cloudflared
502 Bad GatewayUnable to reach the origin service The service may be down or it may not be responding to traffic from cloudflared
502 Bad GatewayUnable to reach the origin service The service may be down or it may not be responding to traffic from cloudflared
502 Bad GatewayUnable to reach the origin service The service may be down or it may not be responding to traffic from cloudflared
THỜI GIAN, ĐỊA ĐIỂM VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
Thời gian, địa điểm nghiên cứu
502 Bad GatewayUnable to reach the origin service The service may be down or it may not be responding to traffic from cloudflared
502 Bad GatewayUnable to reach the origin service The service may be down or it may not be responding to traffic from cloudflared
Bảng 2.1 Thời gian, địa điểm nghiên cứu chim tại KBTTN Pù Luông Đợt nghiên cứu Địa điểm nghiên cứu
Tọa độ địa lý/ độ cao Đợt 1 Địa điểm 3 (bản Son - bản Mười)
N: 20 o 29’27,3” E: 105 o 12’52,1” Độ cao: 912 m Đợt 2 Địa điểm 16 (làng Leo - làng Bầm) Tháng
N: 20°25’09,9” E: 105°09’43,2” Độ cao: 765 m Địa điểm 5 (bản Kịt)
N: 20 o 33’20,9’’ E: 105 o 06’36’’ Độ cao: 600 m Đợt 3 Địa điểm 16 (làng Leo - làng Bầm) Tháng
N: 20°25’09,9” E: 105°09’43,2” Độ cao: 765m Địa điểm 1 (thôn Eo Điếu)
(bản Pà Khà - bản Báng)
E: 105 o 05’55,56’’ Độ cao: 846 m Đợt 5 Địa điểm 2
N: 20 o 26’43,9’’ E: 105 o 14’0,4’’ Độ cao: 872 m Địa điểm 9 (bản Mỏ)
N: 20 o 36’47,83’’ E: 105 o 02’53,5’’ Độ cao: 731 m Đợt 6 Địa điểm 5 (bản Kịt)
N: 20 o 33’20,9’’ E: 105 o 06’36,0’’ Độ cao: 600 m Địa điểm 2 (thôn Eo Điếu)
N: 20 o 25’53,9’’ E: 105 o 14’20,4’’ Độ cao: 872 m Đợt 7 Địa điểm 4 (bản Son - bản Mười)
N: 20 o 30’08,5” E: 105 o 12’08,6” Độ cao: 912 m Đợt 8 Địa điểm 11 (bản Eo Kén)
N: 20 o 30’10,14” E: 105 o 04’41,39” Độ cao: 912 m Địa điểm 7 (Thung Hang)
N: 20 o 31’35,8” E: 105 o 05’47,8” Độ cao: 476 m Đợt 9 Địa điểm 12 (bản Eo Kén) Tháng
(bản Pà Khà - bản Báng)
E: 105 o 05’55,56’’ Độ cao: 846 m Đợt 11 Địa điểm 8
N: 20 o 29’50’’ E: 105 o 06’50’’ Độ cao: 615 m Đợt 12 Địa điểm 4 (bản Son - bản Mười)
N: 20 o 30’08,5” E: 105 o 12’08,6” Độ cao: 912m Địa điểm 10 (bản Mỏ)
N: 20 o 29’33,3’’ E: 105 o 03’54.21’’ Độ cao: 674 m Đợt 13 Địa điểm 6 (bản Kịt)
(bản Pà Khà - bản Báng)
N: 20 o 27’59’’ E: 105 o 06’24’’ Độ cao: 1537 m Đợt 14 Địa điểm 12
Hình 2.1 Bản đồ thảm thực vật và địa điểm nghiên cứu chim ở KBTTN Pù Luông
(Bản đồ được xây dựng dựa trên nguồn của Viện Điều tra, Quy hoạch rừng)
Phương pháp nghiên cứu
kỹ năng này được tham khảo trong các tài liệu [19], [42], [54], [85]
2.2.1 Phương pháp điều tra đa dạng thành phần loài chim
Phương pháp quan sát chim ngoài tự nhiên
502 Bad GatewayUnable to reach the origin service The service may be down or it may not be responding to traffic from cloudflared
502 Bad GatewayUnable to reach the origin service The service may be down or it may not be responding to traffic from cloudflared
502 Bad GatewayUnable to reach the origin service The service may be down or it may not be responding to traffic from cloudflared
Phương pháp bắt - thả chim bằng lưới mờ (mist-nets)
502 Bad GatewayUnable to reach the origin service The service may be down or it may not be responding to traffic from cloudflared
502 Bad GatewayUnable to reach the origin service The service may be down or it may not be responding to traffic from cloudflared
502 Bad GatewayUnable to reach the origin service The service may be down or it may not be responding to traffic from cloudflared
502 Bad GatewayUnable to reach the origin service The service may be down or it may not be responding to traffic from cloudflared
502 Bad GatewayUnable to reach the origin service The service may be down or it may not be responding to traffic from cloudflared
“The Howard and Moore Complete Checklist of the birds of the Word” tái bản lần
4, tập 1 năm 2013 [88] và tập 2 năm 2014 [89] Ngoài ra còn tham khảo thêm tài liệu Sibley C G and Monroe B L (1991) [100]
Tên khoa học, tên phổ thông của các loài chim được sử dụng theo “Danh lục chim Việt Nam” của Võ Quý và Nguyễn Cử (1999) [61], Nguyễn Lân Hùng Sơn,
Nguyễn Thanh Vân (2011) [64], đồng thời có cập nhật bổ sung Đánh giá mức độ bị đe dọa của các loài chim trong KVNC
Sử dụng các tài liệu: Danh Lục Đỏ IUCN (2019) [95], Sách Đỏ Việt Nam
502 Bad GatewayUnable to reach the origin service The service may be down or it may not be responding to traffic from cloudflared
Phương pháp xác định độ phong phú tương đối (Mackinnon List)
502 Bad GatewayUnable to reach the origin service The service may be down or it may not be responding to traffic from cloudflared
2.2.2 Phương pháp nghiên cứu sự phân bố chim theo sinh cảnh, tầng tán rừng và các mùa trong năm
Xác định các dạng sinh cảnh và tầng tán rừng
502 Bad GatewayUnable to reach the origin service The service may be down or it may not be responding to traffic from cloudflared
502 Bad GatewayUnable to reach the origin service The service may be down or it may not be responding to traffic from cloudflared
Xác định phân bố chim theo sinh cảnh, tầng tán và các mùa trong năm
502 Bad GatewayUnable to reach the origin service The service may be down or it may not be responding to traffic from cloudflared
502 Bad GatewayUnable to reach the origin service The service may be down or it may not be responding to traffic from cloudflared
2.2.3 Phương pháp nghiên cứu, đánh giá các mối đe doạ tác động đến khu hệ chim KBTTN Pù Luông và đề xuất một số giải pháp bảo tồn
Phương pháp tham khảo và kế thừa tài liệu
502 Bad GatewayUnable to reach the origin service The service may be down or it may not be responding to traffic from cloudflared
Phương pháp điều tra hiện trường