Gãy đầu dưới xương cánh tay Phân độ của Gartland cải biên của Wilkins là phân loại được sử dụng nhiều nhất hiện nay trong kiểu gãy duỗi, chia làm ba độ dựa trên mức độ di lệch như sau Loại I Gãy không[.]
Trang 1Gãy đầu dưới xương cánh tay Phân độ của Gartland cải biên của Wilkins là phân loại được sử dụng nhiều nhất hiện nay trong kiểu gãy duỗi, chia làm ba độ dựa trên mức độ di lệch như sau:
Loại I: Gãy không di lệch hoặc di lệch tối thiểu (< 2mm) kèm với đường cánh tay trước còn nguyên Đôi khi trên phim Xquang không di lệch tổn thương xương
và dấu đệm mỡ phía sau là dấu hiệu duy nhất chứng tỏ
có tổn thương xương Đây là dạng gãy vững
Loại II: Gãy di lệch > 2mm, bản lề vỏ xương phía sau còn nguyên Trên phim chụp khuỷu nghiêng, đường cánh tay trước không đi qua một phần ba giữa của chỏm con Trên phim thẳng không thấy biến dạng xoay do bản lề phía sau còn nguyên
Loại III: Gãy di lệch hoàn toàn không còn tiếp xúc
vỏ xương Mảnh gãy xa di lệch ra sau trên phim
nghiêng và xoay trên phim thẳng Tổn thương màng xương rộng Tổn thương mạch máu thần kinh thường đi kèm với dạng gãy này Dạng gãy này được xếp là
không vững Wilkins chia loại ba ra di lệch sau trong (IIIA) hoặc sau ngoài (IIIB) giúp chọn bên nên xuyên kim trước và tiên lượng di chứng đi kèm
Phân độ của Marion và Lagrange (Các trường hợp gãy kín không có tổn thương mạch máu thần kinh kèm theo)
Độ I: Gãy vỏ trước xương cánh tay
Độ II: Gãy hoàn toàn xương cánh tay nhưng không
di lệch
Trang 2Độ III: Gãy hoàn toàn, di lệch nhưng hai diện gãy
vẫn còn tiếp xúc nhau
Độ IV: Gãy hoàn toàn, hai đầu gãy di lệch xa nhau
không còn tiếp xúc
BỆNH ÁN NGOẠI KHOA
I HÀNH CHÁNH
Họ và tên: đặng thanh thiên Tuổi: 9 Giới: Nam
Nghề nghiệp: Học sinh
Địa chỉ: Thị trấn Sông Đốc, Trần Văn Thời, Cà Mau Ngày giờ vào viện: 20 giờ 20 phút, ngày 12 tháng 1 năm
2019
II CHUYÊN MÔN
1 Lí do vào viện: Đau cánh tay (P)
2 Bệnh sử
Bệnh nhân khai cách nhập viện khoảng 2 giờ, khi đang trèo trên cây thì té chống tay (P) xuống đất kiểu tay duỗi Sau té bệnh nhân đau nhiều cánh tay (P), mất vận động cánh tay (P) nên nhập viện bệnh viện Trần Văn Thời, được chụp X quang + nẹp cố định cánh cẳng bàn tay và chuyển đến BV tỉnh Cà Mau
3 Tiền sử:
+ Bản thân: Nội ngoại khoa chưa ghi nhận bất thường + Gia đình: Chưa ghi nhận bệnh lý liên quan
Trang 34.Tình trạng lúc nhập viện:
+ Bệnh tỉnh, tiếp xúc tốt
+ được cố định bằng nẹp bột cánh bàn tay (P)
+ Mạch quay (P) rõ
5 Chẩn đoán lâm sang: gãy kín đầu dưới xương cánh tay
6 Cận lâm sàng:
+ CTM: /1/2019
BC: 9430 /mm3
neu: 66,7 %
HC: 4,57 x 106 /mm3
Hb: 12,4 g/dl
TC: 377000 /mm3
+ Sinh hóa máu, đông cầm máu trong giới hạn bình thường
+ XQ khuỷu tay (P): Gãy đầu dưới xương cánh tay (P),
di lệch chồng ngắn vào trong và vẹo nghiêng vào>> độ
IV theo Marion và Largange ( các đầu gãy di lệch xa nhau không còn tiếp xúc)
Trang 67 Chẩn đoán trước mổ:
Gãy kín đầu dưới xương cánh tay (P)>> Bệnh nhân được chỉ định phẫu thuật mổ cố định bên trong bằng đinh
Kít-ne
Biên bản phẫu thuật:
Lúc 9 giờ 40 phút ngày 13 tháng 1 năm 2019
- PPPT: KHX bằng đinh Kít-ne
- Tường trình phẫu thuật:
+ BN mê NKQ nằm nghiêng, kê tay lên giá đỡ
+ sát trùng trải khăn vô trùng
+ Tiến hành nắn rạch da mặt sau cánh tay phải 1/3 dưới
# 8 cm, bóc tách bộc lộ ổ gãy, làm sạch ổ gãy, nắn ổ gãy đạt
+ Xuyên 2 đinh Kít-ne từ lồi cầu ngoài xương cánh tay (P) giữ ổ gãy và lồi cầu trong xương cánh tay (P)
+ Kiểm tra vững, bơm rửa cắt mô dập nát
+ Khâu phục hồi giải phẫu
8 Khám lâm sàng: 9h ngày 13/1/2019 ( hậu phẫu N1) 8.1 Toàn trạng
Bệnh tỉnh, tiếp xúc tốt
Da niêm hồng
Sinh hiệu ổn
8.2 Khám cơ quan vận động
Trang 7- Sau mổ KHX, bệnh nhân được đeo nẹp bột cánh cẳng bàn tay (P) cẳng tay ngửa, khuỷu gập 90°
- Vết mổ dài #8 cm 1/3 dưới cánh tay (P), rỉ ít dịch hồng nhạt thấm băng, ấn đau nhẹ, mép vết thương không sung, không tấy đỏ, mạch quay (P) rõ, gấp, duỗi cẳng tay được, vận động các ngón bình thường
8.3 Khám các cơ quan khác: Chưa ghi nhận bất thường
9 Tóm tắt và chẩn đoán
BN nam 9 tuổi vào viện vì đau khuỷu (P) sau té từ trên cao, được chẩn đoán trước mổ: Gãy kín đầu dưới xương cánh tay (P) và chỉ định mổ chương trình với phương pháp: KHX bằng đinh Kít-ne, khâu phục hồi giải phẫu Hiện tại hậu phẫu ngày 1 ghi nhận:
- Bệnh tỉnh, sinh hiệu ổn
- Đang được đeo nẹp bột cánh cẳng bàn tay (P)
- Còn đau nhẹ vết mổ
- Vết mổ còn rỉ ít dịch, mép vết thương không sưng, không tấy đỏ
- Hơi sưng nề 1/3 dưới cánh tay (P), ấn đau nhẹ, mạch quay (P) rõ, vận động, cảm giác ngón tay tốt, gấp duỗi cẳng tay được
- Kết luận
Hậu phẫu ngày 3 trên BN gãy kín 1/3 đầu dưới xương cánh tay (P) sau KHX bằng đinh “K”, khâu phục hồi giải phẫu Hiện tại diễn tiến tốt
10 Điều trị tiếp theo:
Trang 810.1 Hướng điều trị:
- Dinh dưỡng: ăn uống đầy đủ
- Chăm sóc vết mổ
- Theo dõi: dị cảm, đau tăng lên, mất cơ năng cẳng bàn tay, mạch quay yếu hoặc mất, sốt
- Cử động sớm
- Kháng sinh, giảm đau
- Chụp X quang kiểm tra: xương gãy không di lệch
Trang 1010.2 Cụ thể:
- Ceftazidim 1g 1 lọ x 2 (TMC)
- Paracetamol 650mg 1/2v x 2 (u)
- Aescin 20mg 1v x 2 (u)
- Thay bang, rửa vết thương hàng ngày
8 Tiên lượng
- Gần: tốt tuy nhiên cần theo dõi nhiễm trùng vì BN có phẫu thuật KHX xuyên đinh
- Xa: BN trẻ tuổi, được chỉ định mổ sớm, khả năng phục hồi chức năng hoàn toàn, liền xương tốt
9 Dự phòng:
- Theo dõi hàng ngày để phát hiện các biến chứng trong lúc nằm viện như nhiễm trùng, chèn ép khoang hay các biến chứng liên quan đến nẹp
- Hướng dẫn BN tập vận động sớm, vận động chủ động các khớp không tổn thương
- Tái khám theo hướng dẫn của bác sĩ để phát hiện sớm biến chứng như cal lệch, vẹo khuỷu vào trong, hội chứng Volkman
10 Nhận xét
- BN được chẩn đoán và xử trí nẹp tại tuyến đầu hợp lí
- Mổ trên bệnh nhân này là hợp lí vì gãy di lệch nhiều nên nắn có thể sẽ khó đạt, làm cho thời gian tốt nhất của
mổ mất đi, khó đặt lại, co rút phần mềm hoặc có thể viêm
cơ cốt hoá
Trang 11+ Do cơ chế chấn thương nặng làm tổn thương mô mềm nhiều nếu nắn kín có thể gây phù nề thêm Tuy nhiên chỉ định mổ hở chưa thực sự cần thiết không vì bệnh nhân gãy không có biến chứng (gãy hở, tổn thương mạch), không có đến muộn di lệch nhiều (3 tuần) và chưa có di chứng như vẹo khuỷu, can chồi…
- Có thể xem xét nắn kín dưới màn tăng sáng, ghim đinh Kít-ne qua da vì giảm thời gian nằm viện???