Slide 1 ©Th s Đặng Nhật Minh – Khoa Báo Chí và Truyền Thông Giới thiệu về Báo chí Truyền thông 07/10/2019 Đại học Quốc Gia Hà Nội Đại học Khoa học Xã Hội và Nhân Văn University of Social Sciences and[.]
Trang 1Giới thiệu về
Báo chí Truyền thông
07/10/2019
Đại học Quốc Gia Hà Nội
Đại học Khoa học Xã Hội và Nhân Văn
University of Social Sciences and Humanities
Trang 2Nội dung
1 4 học thuyết báo chí truyền thông cơ bản
Trang 3Học thuyết báo chí truyền thông
Trang 4Vai trò của báo chí trong đời sống xã hội
„Báo chí luôn là công cụ, phương tiện và vũ khí sắc bén của một giai cấp, một chế độ chính trị để truyền bá tư tưởng, bảo vệ lợi ích và duy trì địa vị thống trị của mình trong từng giai đoạn lịch sử“ - Karl Marx
Trang 5Vai trò của báo chí trong đời sống xã hội
• Để khái quát hóa và hệ thống hóa các mô hình báo chí
truyền thông trên thế giới, Siebert, Peterson và Schramm đã cho ra đời 4 học thuyết báo chí truyền thông vào năm 1956.
• 4 học thuyết này tập hợp những đặc điểm nổi trội nhất của
báo chí truyền thông trong đời sống xã hội.
• Mặc dù, 4 học thuyết này có nhiều ý kiến trái chiều và chỉ
trích Song trong thời điểm hiện tại, các học thuyết này vẫn
là công cụ hữu ích để phân loại các mô hình báo chí truyền thông tại các quốc gia khác nhau trên thế giới.
Trang 6Vai trò của báo chí trong đời sống xã hội
• Theo Siebert, Peterson và Schramm 4 học thuyết báo chí
truyền thông bao gồm:
– 1 Thuyết chuyên chế/chuyên quyền
– 2 Thuyết tự do
– 3 Thuyết trách nhiệm xã hội
– 4 Thuyết báo chí cộng sản
Trang 7Báo chí chuyên quyền
• Thuyết chuyên quyền (Authoritarian Theory) ra đời trong khoảng thế kỷ XVI - XVII ở nước Anh Học thuyết ủng hộ các chính sách của chính phủ về quyền lực nhằm phục vụ nhà nước.
(Siebert, Peterson, & Schramm, 1963)
Trang 8Báo chí chuyên quyền
• Bởi vậy, trong báo chí dù có thể thuộc sở hữu của chính phủ
hoặc tư nhân nhưng là một công cụ của nhà nước và không
có quyền chất vấn các hoạt động của chính phủ.
• Phải có trách nhiệm phục vụ các cơ quan chức năng thực
hiện mục tiêu đề ra để bênh vực cá nhân hoặc chính thể cầm quyền.
• Chính phủ cấp phép và đánh thuế đặc biệt nếu các tờ báo vi
phạm có thể bị tịch thu giấy phép và đóng cửa
Trang 9Báo chí chuyên quyền
• Thể hiện trong môi trường độc tài toàn trị, ở những quốc gia
có nền dân chủ yếu hoặc đang có nguy cơ rơi vào chủ nghĩa
độc tài
Trang 10Báo chí cộng sản
• Báo chí cộng sản được hình thành trên nền tảng của chủ nghĩa Marx-Lenin Điều đó có nghĩa là báo chí quán triệt trong nội dung của mình lý tưởng cộng sản chủ nghĩa, thế giới quan duy vật biện chứng, nhân sinh quan cách mạng.
• Báo chí cộng sản được sở hữu bởi nhà nước với nền chuyên chính vô sản, hoạt động dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng Sản.
• Báo chí cộng sản là vũ khí sắc bén trong đấu tranh giai cấp
Trang 11Báo chí tự do
• Thuyết Tự Do (Libertarian Theory) được phát triển ở Châu
Âu từ thế kỷ 16, sau đó mở rộng tầm ảnh hưởng tới Mỹ và các quốc gia khác.
• Theo học thuyết này, báo chí có thể tự do phản ánh mà
không chịu bất kỳ sự kiểm duyệt nào để đảm bảo vai trò cung cấp thông tin, giải trí, kinh doanh và đặc biệt là công cụ kiểm tra, giám sát chính phủ (watch dog)
• Báo chí chủ yếu thuộc sở hữu tư nhân.
Trang 12Báo chí tự do
• Thuyết Tự Do (Libertarian Theory) hiện nay là mô hình được nền báo chí truyền thông tại Mỹ áp dụng.
• Theo đó, báo chí được nhìn nhận như 1 phần của thị trường
tự do Bởi vậy, loại thông tin nào được công chúng yêu thích nhất sẽ được tập trung khai thác.
• Tuy nhiên, học thuyết này cũng vấp phải lo ngại rằng báo chí
truyền thông sẽ không chú trọng vào chất lượng mà chỉ ưu tiên cho độ phủ và hợp đồng quảng cáo.
Trang 13Báo chí trách nhiệm xã hội
• Thuyết Trách nhiệm Xã hội (Social-Responsibility Theory) là
sự phát triển tiếp nối của Thuyết Tự Do.
• Theo học thuyết này, không phải bất kỳ ai cũng có thể đưa
tin thông qua báo chí Thay vào đó, học thuyết yêu cầu tự do báo chí phải đảm bảo các quy tắc và chuẩn mực truyền thông.
• Mục đích chủ yếu của báo chí là nhằm phục vụ lợi ích công
và do đó tránh sự can thiệp của chính phủ Chủ sở hữu chủ
Trang 14Báo chí trách nhiệm xã hội
• Thuyết Trách nhiệm Xã hội (Social-Responsibility Theory)
hiện đang được áp dụng ở nhiều nước tuỳ theo bối cảnh lịch sử.
• Ở Đức, báo chí bắt đầu tiếp nhận mô hình này sau Thế Chiến
Thứ 2.
• Ở nhiều nước Đông Âu, sau khi Liên Bang Sô Viết sụp đổ nền
báo chí cũng theo định hướng này.
Trang 15Báo chí trách nhiệm xã hội
•
Trang 16Báo chí trách nhiệm xã hội
• Ứng dụng nổi tiếng nhất thế giới hiện nay ở Đài BBC, Vương Quốc Anh
Broadcasting)
• Qua đó, để tránh việc nhà nước hoặc các đơn vị tư nhân can thiệp cũng
như lũng đoạn thông tin, mô hình PSB này áp dụng mức thu phí trên đầu thiết bị thu sóng, trên hộ gia đình hoặc trên đầu người.
Trang 17Tại Việt Nam
Trang 18Báo chí cách mạng
• Khái niệm báo chí cách mạng (Revolutionary journalism)
được hình thành dựa trên quan điểm của Lenin về việc sử dụng báo chí như cơ quan ngôn luận của một tổ chức cách mạng nhằm đấu tranh đòi giải phóng giai cấp, giành độc lập dân tộc.
• Báo chí cách mạng có những mục đích chính sau:
▪ Chấm dứt sự độc quyền về thông tin của chính phủ
▪ Tổ chức các hoạt động cách mạng
▪ Đả kích, vạch trần và hỗ trợ việc lật đổ giai cấp thống trị
Trang 19Báo chí cách mạng
• Tờ Pravda (Sự thật) được coi là tờ báo cách mạng tiêu biểu của thế giới
Trang 21Một số học thuyết khác
• Một số học thuyết khác của báo chí phương Tây:
▪ Hypodermic needles hoặc magic bullet (Thuyết Viên đạn ma thuật)
▪ Agenda setting (Thuyết Thiết lập chương trình nghị sự)
▪ Uses and Gratifications (Thuyết Sử dụng và hài lòng)
▪ Framing theory (Thuyết đóng khung)
Trang 22Bài tập ứng dụng
• Tự thực hiện 1 clip cho Fanpage để thu hút người đọc.