Đề cương lv ths cth giáo dục văn hóa kinh doanh cho công nhân lao động các khu công nghiệp tỉnh hòa bình hiện nay

MỞ ĐẦU 1 Tính cấp thiết của đề tài Dõi theo nấc thang phát triển của đất nước, có thể thấy rõ những chyển biến, khởi sắc và thành công của nền kinh tế văn hóa xã hội nước ta trong công cuộc đổi mới, m[.]

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Dõi theo nấc thang phát triển của đất nước, có thể thấy rõ những chyển biến, khởi sắc và thành công của nền kinh tế - văn hóa - xã hội nước ta trong công cuộc đổi mới, mở cửa những năm qua Sự khởi sắc đó được khẳng định bởi sự hình thành, phát triển các khu công nghiệp Đây là động lực thúc đẩy mạnh mẽ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước Phát triển bền vững các khu công nghiệp sẽ góp phần vào chiến lược phát triển bền vững của Việt Nam, trong đó yếu tố đóng vai trò cốt lõi chính là việc giáo dục văn hóa kinh doanh cho công nhân lao động các khu công nghiệp

Đại hội XI của Đảng xác định: “mục tiêu của công nghiệp hóa, hiện đại hóa là xây dựng nước ta thành một nước công nghiệp có cơ sở vật chất kỹ thuật hiện đại, cơ cấu kinh tế hợp lý, quan hệ sản xuất tiến bộ, phù hợp với trình độ phát triển của lực lượng sản xuất, đời sống vật chất tinh thần cao, quốc phòng anh ninh vững chắc, dân giàu, nước mạnh, xã hội dân chủ, công bằng văn minh, ra sức phấn đấu đến năm 2020 đưa nước ta cơ bản trở thành một nước công nghiệp” [4, tr 11] Trên tinh thần đó, các khu công nghiệp lần lượt ra đời, phát triển, góp phần vào sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước, thúc đẩy sản xuất công nghiệp; thu hút vốn đầu tư; tạo công ăn việc làm cho người lao động; tạo sản phẩm có sức cạnh tranh Sự phát triển các khu công nghiệp góp phần to lớn vào việc ổn định cuộc sống vật chất cho đông đảo công nhân lao động

Chính lúc này lại nảy sinh tâm lý quá coi trọng giá trị vật chất, đề cao sức mạnh đồng tiền mà chạy theo những giá trị vật chất lãng quên các giá trị tinh thần, thậm chí chà đạp, xem nhẹ các giá trị văn hóa truyền thống Sự phát triển mạnh mẽ và những đóng góp to lớn của các khu công nghiệp là không

thể phủ nhận Tuy nhiên, quá trình phát triển các khu công nghiệp Việt Nam trong thời gian qua còn tồn tại không ít những thách thức bất cập, như: vấn đề quy hoạch tổng thể còn yếu, dẫn đến phát triển khu công nghiệp mang tính phong trào; cơ chế quản lý và hoạt động hành chính đối với khu công nghiệp chưa thật sự hiệu quả; tình trạng ô nhiễm môi trường trong nhiều khu công nghiệp đang gây bức xúc trong dư luận Điều này đe dọa đến sự phát triển bền vững của đất nước Thực tế này đòi hỏi sự vào cuộc mạnh mẽ của công tác tư tưởng để đưa yếu tố văn hóa trở về với nền tảng tinh thần vốn có của

nó, văn hóa là mục tiêu, là động lực phát triển như định hướng của Đảng

Từ năm 1986, Việt Nam bước vào đổi mới , chuyển nền kinh tế từ cơ chế tập trung quan liêu bao cấp sang nền kinh tế vận hành theo cơ chế thị trường có sự quản lý của Nhà nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa Từ khi phát động đổi mới kinh tế trên quy mô rộng lớn, chúng ta đã nhận ra vị trí vô cùng quan trọng của kinh doanh, thương mại Giáo dục văn hóa kinh doanh cho người lao động trở thành vấn đề cấp thiết cả trên phương diện lý luận và thực tiễn, bởi văn hóa vừa là mục tiêu, vừa là động lực của sự phát triển Nếu văn hóa là nền tảng tinh thần đảm bảo sự phát triển bền vững của xã hội thì văn hóa kinh doanh chính là nền tảng tinh thần, là linh hồn cho hoạt động kinh doanh của một quốc gia

Trong thời đại kinh tế thị trường và xu thế toàn cầu hóa sôi động hiện nay, xây dựng một nền văn hóa kinh doanh và giáo dục văn hóa kinh doanh với bản sắc riêng của mình sẽ góp phần đưa nền kinh tế các nước hội nhập vào đời sống kinh tế, chính trị toàn cầu Văn hóa kinh doanh và giáo dục văn hóa kinh doanh hiện nay đã trở thành một yếu tố quan trọng và ngày càng trở nên quan trọng đối với không chỉ năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp mà còn đối với quyết định của người tiêu dùng

Văn hóa kinh doanh tự nó là một nhu cầu của văn minh thị trường và

là đòi hỏi của phát triển Xây dựng văn hóa kinh doanh và giáo dục văn hóa kinh doanh vừa là mục tiêu vừa là thách thức lớn đối với hầu hết các doanh nghiệp, doanh nhân Việt Nam trong xu hướng phát triển ra nhập WTO và toàn cầu hóa hiện nay Xây dựng một nền văn hóa kinh doanh Việt Nam tiên tiến, giáo dục văn hóa kinh doanh thấm sâu trong người lao động chính là nội dung, biện pháp quan trọng hàng đầu để xây dựng, củng cố lại nội lực, tạo tư thế mới làm tiền đề và điểm tựa cho việc hội nhập của mỗi doanh nghiệp Đặc biệt là trong thời đại bùng nổ các khu công nghiệp như hiện nay

Với đặc thù là địa bàn miền núi đồng thời cũng là tỉnh thuộc vùng trung

du và miền núi phía Bắc, nơi có nhiều chính sách phát triển kinh tế - xã hội được ưu tiên Hòa Bình cách thủ đô Hà Nội hơn 70km, nằm giáp ranh giữa ba khu vực: tây bắc, đông bắc và bắc trung bộ của Việt Nam Đây là địa phương được ưu tiên chú trọng phát triển kinh tế mở dựa trên lợi thế về nguồn tài nguôn đất, rừng, thủy điện và du lịch rất phong phú, đa dạng Chính vì vậy, trong những năm qua nhiều khu công nghiệp ra đời, đã có những đóng góp nhất định vào sự phát triển và ổn định kinh tế - xã hội của tỉnh nhà Các khu công nghiệp góp phần giải quyết việc làm cho đông đảo người dân trên địa bàn; đồng thời tạo ra những sản phẩm và dịch vụ chất lượng cao phục vụ nhu cầu của xã hội; bên cạnh đó doanh nghiệp còn thường xuyên quan tâm đến lợi ích của cộng đồng, tham gia tài trợ các hoạt động xã hội như: xóa đói giảm nghèo, xây dựng nhà tình nghĩa Tuy nhiên, xây dựng văn hóa kinh doanh, giáo dục văn hóa kinh doanh vẫn là điều mới mẻ, khó khăn đối với các doanh nghiệp, nên còn tồn tại một số hạn chế nhất định

Vai trò của CTTT trong việc nâng cao nhận thực về văn hóa kinh doanh trong bối cảnh trên là hết sức quan trọng Để phát huy hiệu quả giáo dục văn hóa kinh doanh cho công nhân lao động các khu công nghiệp tỉnh

Hòa Bình, bên cạnh những giải pháp quan trọng về chủ trương, cơ chế, con người trong chính nội bộ các khu công nghiệp thì việc nâng cao và phát huy vai trò của các yếu tố trong hoạt động CTTT như chủ thể, nội dung, hình thức, phương tiện CTTT được coi là một trong những biện pháp trọng tâm, căn bản

Xuất phát từ những lý do trên, tác giả quyết định lựa chọn đề tài: “Giáo dục văn hóa kinh doanh cho công nhân lao động các khu công nghiệp tỉnh Hòa Bình hiện nay” làm luận văn thạc sỹ Chính trị học chuyên ngành Công

tác tư tưởng

2 Lịch sử nghiên cứu của đề tài

Xuất phát từ tâm lý nhận thức mà lĩnh vực kinh doanh trong lịch sử Việt Nam từ trước đến nay không có vai trò quyết định Lĩnh vực văn hóa kinh doanh là lĩnh vực mới của văn hóa học Văn hóa kinh doanh tuy chưa được phổ biến rộng rãi như các lĩnh vực khác nhưng cũng nhận được sự quan tâm của nhiều nhà nghiên cứu, các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước và các đoàn thể chính trị, xã hội, các doanh nghiệp Đã có nhiều các công trình nghiên cứu được in thành sách, đăng trên các tạp chí, và các trang mạng thuộc các cơ quan trong hệ thống chính trị Kết quả các công trình nghiên cứu đã đóng góp tích cực cho nhiệm vụ phát triển kinh tế, chính trị gắn liền với sự phát triển văn hóa của Đảng theo quan điểm vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác

- Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh trong giai đoạn mới, đồng thời góp phần quan trọng trong công tác giáo dục định hướng cho công nhân lao động theo định hướng của Đảng

Các đề tài nghiên cứu phản ánh nhiều phương diện của văn hóa, văn hóa kinh doanh, trong đó có đối tượng là công nhân lao động, tiêu biểu có thể

kể đến các công trình nghiên cứu sau:

Trước hết là những chủ trương của Đảng và chính sách của Nhà nước,

các văn bản luật về lĩnh vực kinh doanh, xây dựng văn hóa kinh doanh:

Nghị quyết Hội nghị lần thứ 5 Ban chấp hành Trung ương Đảng khóa

VIII đã xác định một trong những nhiệm vụ quan trọng để xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc là phát triển hài hòa gắn liền phát triển kinh tế, chính trị trong văn hóa Nghị quyết 33-NQ/TW của Hội nghị Trung ương 9 khóa XI về xây dựng phát triển văn hóa, con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững đất nước

Nghị quyết số 09-NQ/TW về xây dựng và phát huy vai trò của đội ngũ doanh nhân Việt Nam trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa

và hội nhập quốc tế

Luật đầu tư được ban hành theo quyết định số 59/2005/QH11 của Ủy

ban Thường vụ Quốc hội khóa XI, kỳ họp thứ 8 thông qua ngày 29/11/2005

Luật doanh nghiệp được ban hành theo quyết định số 68/2014/QH13

của Ủy ban Thường vụ Quốc hội khóa XIII, kỳ họp thứ 8 thông qua ngày 26/11/2014

Thứ hai là Sách và đề tài khoa học:

Dương Thị Liễu, giáo trình “Văn hóa kinh doanh” (2012) Sách đã

trình bày một cách có hệ thống về cấu trúc, chức năng của văn hóa kinh doanh; trình bày khái quát đặc điểm văn hóa kinh doanh của Việt Nam những năm qua

Đào Duy Quát: “Văn hóa doanh nghiệp văn hóa doanh nhân trong quá trình hội nhập” (2007) Nghiên cứu về xu thế phát triển của văn hóa,

cùng những quan điểm lãnh đạo về công tác tư tưởng của Đảng, nội dung trọng tâm và những định hướng xây dựng văn hóa kinh doanh của Đảng trong giai đoạn công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước

Nguyễn Viết Vượng, “Giai cấp công nhân và tổ chức công đoàn Việt Nam trong những năm đầu thế kỷ XXI” (2010) Khái quát quá trình hình thành và

phát triển của giai cấp công nhân Việt Nam; khẳng định vị trí, vai trò và những đóng góp của giai cấp công nhân và tổ chức công đoàn trong công cuộc xây dựng và phát triển đất nước; những vấn đề đặt ra đối với giai cấp công nhân và tổ chức công đoàn trong những năm đầu thế kỷ XXI

Bùi Thị Kim Mậu, “Tri thức hóa công nhân Việt Nam trong hội nhập kinh tế quốc tế hiện nay” (2012) Trình bày quan điểm của Đảng về vị trí vai trò

của giai cấp công nhân Việt Nam, định hướng, mục tiêu, giải pháp phát triển giai cấp công nhân Việt Nam trong điều kiện hội nhập kinh tế quốc tế

Phạm Văn Giang, “Xu hướng vận động của giai cấp công nhân Việt Nam trong quá trình đổi mới” (2012) Khái quát vị trí, vai trò của giai cấp công nhân

Việt Nam trong sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước, dự báo xu hướng vận động của giai cấp công nhân Việt Nam trong quá trình đổi mới

Phạm Hồng Tung, “Văn hóa kinh doanh dưới góc nhìn của văn hóa truyền thống” (chuyên luận), (2010) Tổng hợp một số bài viết của các tác giả

về văn hóa kinh doanh, lịch sử hình thành văn hóa kinh doanh ở một số quốc gia trên thế giới, quan điểm của chủ tịch Hồ Chí Minh và Đảng Cộng sản Việt Nam có liên quan đến văn hóa kinh doanh

Thứ ba là các bài viết trên tạp chí:

Phạm Công Nhất, “Xây dựng và phát triển Giai cấp công nhân Việt Nam theo tinh thần Nghị quyết Đại hội XI của Đảng” (2012), đăng tại

http://baomoi.com/home/xahoi Bài viết về xây dựng và phát triển giai cấp công nhân Việt Nam theo tinh thần Nghị quyết Đại hội XI của Đảng Đánh giá vai trò và sự đóng góp của giai cấp công nhân Việt Nam trong lịch sử và quá trình phát triển của dân tộc Giới thiệu những định hướng về xây dựng và phát triển giai cấp công nhân Việt Nam theo Nghị Quyết số 20-NQ/TW BCHTW khóa X và Nghị quyết Đại hội XI của Đảng

Thứ tư là luận án, luận văn:

Các luận văn Thạc sĩ: “Văn hóa doanh nghiệp và vai trò của công

đoàn trong việc xây dựng văn hóa doanh nghiệp” (2014), Luận văn Thạc sĩ chuyên ngành Quản trị doanh nghiệp của Nguyễn Kim Lan; “Xây dựng văn hóa doanh nghiệp tại tập đoàn WAL - MART” (2014), Luận văn Thạc sĩ chuyên ngành Kinh tế của Đỗ Thanh Hà; “Xây dựng văn hóa doanh nghiệp cho các doanh nghiệp Việt Nam trong xu thế hội nhập quốc tế” (2012), Luận

văn Thạc sĩ chuyên ngành Quản trị doanh nghiệp của Đỗ Thị Thanh Tâm

Các công trình nghiên cứu khoa học nêu trên đã tham gia và đóng góp cho việc xây dựng nền tảng văn hóa kinh doanh ở nhiều phương diện và đối tượng trong đó có công nhân lao động Tuy nhiên, cho đến nay ở Tỉnh Hòa Bình chưa có công trình nào nghiên cứu trực tiếp và toàn diện về để tài luận văn này

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Mục đích nghiên cứu

Luận văn nghiên cứu làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn giáo dục văn hóa kinh doanh cho công nhân lao động; trên cơ sở đó, đề xuất phương hướng và giải pháp cơ bản nhằm tăng cường giáo dục văn hóa kinh doanh cho công nhân lao động các khu công nghiệp ở tỉnh Hòa Bình trong thời gian tới

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

Luận văn tập trung giải quyết các nhiệm vụ sau:

- Phân tích và làm rõ một số vấn đề lý luận cơ bản về giáo dục văn hóa kinh doanh cho công nhân lao động các khu công nghiệp;

- Khảo sát và đánh giá thực trạng giáo dục văn hóa kinh doanh cho công nhân lao động các khu công nghiệp ở tỉnh Hòa Bình;

- Ðề xuất một số phương hướng và giải pháp nhằm tăng cường giáo dục văn hóa kinh doanh cho công nhân lao động các khu công nghiệp ở tỉnh

Hòa Bình hiện nay.

4 Ðối tượng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Ðối tượng nghiên cứu

Luận văn nghiên cứu giáo dục văn hóa kinh doanh cho công nhân lao động các khu công nghiệp ở tỉnh Hòa Bình

4.2 Phạm vi nghiên cứu

Luận văn tập trung nghiên cứu giáo dục văn hóa kinh doanh cho công nhân lao động đang làm việc trong các doanh nghiệp ở các khu công nghiệp tỉnh Hòa Bình từ năm 2011 đến nay

5 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu

5.1 Cơ sở lý luận

Luận văn được tiến hành nghiên cứu dựa trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, các quan điểm của Ðảng Cộng sản Việt Nam về văn hóa, văn hóa kinh doanh; quan điểm của Đảng và Tổng Liên đoàn về công tác công đoàn trong thời kỳ đổi mới được thể hiện qua các văn kiện, nghị quyết của Đảng, của Tổng Liên đoàn lao động Việt Nam và Tỉnh

ủy Hòa Bình

5.2 Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng các phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng, chủ nghĩa duy vật lịch sử để phân tích, lý giải, làm rõ các vấn đề; đồng thời kết hợp các phương pháp: phương pháp liên ngành; lịch sử và lôgic; phân tích và tổng hợp; quy nạp và diễn dịch; nhằm đạt tới mục đích mà luận văn

đã đề ra

6 Đóng góp mới của luận văn

- Luận văn trình bày một cách hệ thống những khái niệm liên quan đến văn hóa kinh doanh và giáo dục văn hóa kinh doanh cho công nhân lao động; cấu trúc văn hóa kinh doanh, đặc điểm cũng như những tiêu chí xác định giáo

dục văn hóa kinh doanh cho công nhân lao động

- Thực trạng văn hóa kinh doanh và giáo dục văn hóa kinh doanh cho công nhân lao động ở khu công nghiệp Hòa Bình được phân tích để rút ra những bài học về thành công và hạn chế, đó sẽ là kinh nghiệm có ích trong việc giáo dục văn hóa kinh doanh cho công nhân lao động ở các khu công nghiệp khác

- Luận văn đề xuất một số phương hướng và giải pháp nhằm tăng cường giáo dục văn hóa kinh doanh cho công nhân lao động khu công nghiệp Hòa Bình trong giai đoạn hiện nay

7 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn

- Kết quả nghiên cứu của đề tài là cơ sở thống nhất nhận thức và cung cấp luận cứ khoa học cho lãnh đạo các cấp, các ngành tỉnh Hòa Bình trong việc đề ra các chủ trương, giải pháp nhằm tăng cường giáo dục văn hóa kinh doanh cho công nhân lao động các khu công nghiệp

- Kết quả nghiên cứu của đề tài có thể dùng làm tư liệu tham khảo trong việc nghiên cứu và học tập cho cán bộ công đoàn trong tỉnh Luân văn là tài liệu tham khảo cho việc nghiên cứu, học tập các vấn đề liên quan đến văn hóa kinh doanh của công nhân lao động, các doanh nghiệp, các đoàn thể trong tỉnh hoặc ở các địa phương khác có đặc điểm tương đồng

8 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục, nội dung của luận văn gồm 3 chương với 8 tiết

NỘI DUNG Chương 1 GIÁO DỤC VĂN HÓA KINH DOANH CHO CÔNG NHÂN

LAO ĐỘNG - MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN

1.1 Văn hóa kinh doanh – khái niệm và cấu trúc

1.1.1.Khái niệm

1.1.2 Cấu trúc

- Triết lý kinh doanh

- Đạo đức kinh doanh

- Văn hóa doanh nhân

- Văn hóa doanh nghiệp

- Văn hóa ứng xử trong kinh doanh

1.1.3 Vai trò của văn hoá kinh doanh

1.2 Giáo dục văn hóa kinh doanh cho công nhân lao động

1.2.1 Giáo dục và giáo dục văn hóa kinh doanh

1.2.2 Chủ thế và khách thể của giáo dục văn hoá kinh doanh

1.2.3 Nội dung và phương thức giáo dục văn hoá kinh doanh

1.3 Sự cần thiết phải giáo dục văn hóa kinh doanh cho công nhân lao động

1.3.1 Đặc điểm của công nhân lao động

1.3.2 Yêu cầu giáo dục văn hoá kinh doanh cho công nhân lao động

Tiểu kết Chương 1