1 MỞ ĐÂU 1 Tính cấp thiết của đề tài Chính sách công có vai trò đặc biệt quan trọng đối với mỗi nhà nước Chính sách công chính là sự phân phối sự lợi ích một cách công bằng nhất cho toàn bộ xã hội; gi[.]
Trang 1MỞ ĐÂU
1 Tính cấp thiết của đề tài
Chính sách công có vai trò đặc biệt quan trọng đối với mỗi nhà nước Chính sách công chính là sự phân phối sự lợi ích một cách công bằng nhất cho toàn bộ xã hội; giúp giải quyết các vấn đề bức xúc đang xảy ra trong đời sống xã hội, kích thích sự phát triển kinh tế - xã hội của một đất nước; giúp nhà nước quản lý xã hội và điều tiết kinh tế một cách hiệu quả Nếu thuật ngữ “chính sách công” được sử dụng nhiều trên thế giới thì nó lại là một cụm từ khá mới mẻ ở Việt Nam và thường chỉ được biết đến đơn giản là chính sách
Báo chí Việt Nam với các chức năng riêng có đã đóng góp to lớn vào sự nghiệp bảo vệ và xây dựng đất nước ta Trong bối cảnh Việt Nam đang hội nhập quốc tế; tham gia ngày càng sâu, rộng vào các tổ chức kinh tế - xã hội, khoa học - kĩ thuật trong khu vực và quốc tế, xây dựng chính sách công phù hợp với lợi ích của đông đảo quần chúng nhân dân và quốc gia; đồng thời tạo điều kiện tốt nhất
để Việt Nam tham gia có hiệu quả trong tiến trình hợp tác ý nghĩa càng có ý nghĩa quan trọng hơn
Thực tế rằng, trong những năm gần đây, chính sách công đã được báo chí chú ý nhiều và đưa tin dưới nhiều chủ đề khác nhau và cho nhiều đối tượng độc giả Báo chí nói chung và báo in nói riêng
đã truyền tải thông tin một cách đầy đủ bằng những ưu thế riêng của
Trang 2nó cho nhiều đối tượng trong xã hội tiếp cận chính sách của Đảng
và Nhà nước Báo in cũng thực hiện tốt chức năng phản biện xã hội khi đăng tải các luồng dư luận và ý kiến của công chúng để giúp xây dựng và hoàn thiện chính sách công Nói cách khác, báo chí được coi như là cầu nối giữa Nhà nước và người dân để hoàn thiện chính sách công để phục vụ một cách tốt hơn và có hiệu quả hơn các vấn
đề có ảnh hưởng đến lợi ích của các nhóm lớn trong xã hội
Tuy nhiên, vai trò này của báo chí và báo in trong việc xây dựng chính sách công chưa được quan tâm đúng mức Do đó, luận văn Báo chí với vấn đề xây dựng chính sách công ở Việt Nam hiện nay (Khảo sát trên tờ Nhân dân, Tuổi trẻ và Lao động từ tháng 01/2015 – 12/2015) có một ý nghĩa to lớn trong việc nhận biết rõ hơn về vai trò của báo in Việt Nam trong các quá trình xây dựng chính sách công ở Việt Nam; đồng thời đưa ra những kiến nghị, giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả của báo in Việt Nam trong xây dựng chính sách công ở Việt Nam
2 Lịch sử nghiên cứu vấn đề
Trên thế giới, chính sách công đã được nghiên cứu từ giữa thế
kỷ XX và dần phát triển thành một bộ môn khoa học Tuy nhiên, các công trình nghiên cứu về chính sách công ở nước ta còn khá khiêm tốn
Cuốn sách Khoa học chính sách công (năm 2008) của Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia được biên soạn dựa trên các kết quả nghiên cứu và bài giảng của các giảng viên khoa Chính trị học, Học
Trang 3viện Báo chí và Tuyên truyền Cuốn sách với 6 chương gồm những hiểu biết chung và kiến thức về chính sách công và khoa học chính sách sách công: Đối tượng, chức năng, nhiệm vụ và phương pháp của khoa học chính sách công; Chủ thể, quy trình và phân tích chính sách công; Hoạch định chính sách công; Tổ chức thực hiện chính sách công; Đánh giá hoàn thiện chính sách công; Chính sách công ở Việt Nam Đây có thể coi là một trong những cuốn sách đầu tiên tại Việt Nam đề cập một cách bài bản về chính sách công nói riêng và chính sách công tại Việt Nam nói riêng
Giáo trình Hoạch định và phân tích chính sách công (năm 2008) của Nhà xuất bản Khoa học và Kỹ thuật là kết quả nghiên cứu của hai giảng viên Học viện Hành chính: Tiến sĩ Nguyễn Hữu Hải
và Thạc sĩ Phạm Thu Lan Tập giáo trình này cung cấp những kiến thức cơ bản về chính sách công – một vấn đề mới và khá phức tạp
Tập bài giảng Chính sách công (2010) của PGS TS Nguyễn
Vũ Tiến và TS Trần Xuân Học xây dựng nhằm giúp sinh viên Khoa Nhà nước – Pháp luật và khoa Chính trị học, Học viện Báo chí và Tuyên truyền tiếp cận với những khái niệm một cách khoa học về chính sách công
Cuốn sách Chính sách công – Những vấn đề cơ bản của PGS.TS Nguyễn Hữu Hải được Nhà xuất bản Sự thật giới thiệu năm
2014 là một cuốn sách chuyên khảo nhằm cung cấp những kiến thức
và lý luận chung về chính sách công Ngoài ra, các kỹ năng để áp
Trang 4dụng vào hoạt động thực tiễn ở các cơ quan nhà nước cũng được nêu ra trong cuốn sách này
3 Câu hỏi nghiên cứu, giả thuyết nghiên cứu.
3.1 Câu hỏi nghiên cứu
- Vấn đề xây dựng chính sách công đang được thể hiện như thế nào trene báo in Việt Nam?
- Cần làm gì để nâng cao vai trò của báo in Việt Nam trong xây dựng chính sách công ở Việt Nam?
3.2 Giả thuyết nghiên cứu
Thứ nhất, Báo in Việt Nam có vai trò tích cực trong việc xây
dựng chính sách công ở Việt Nam
Thứ hai, Vấn đề xây dựng chính sách công trên báo in Việt
Nam có nhiều thành công và hạn chế
Thứ ba, Để nâng cao vai trò của báo in Việt Nam trong xây
dựng chính sách công ở Việt Nam cần sự phối hợp của các cơ quan báo chí và những người xây dựng chính sách công
4 Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu
4.1 Mục đích
Đánh giá vai trò của báo in trong xây dựng chính sách công tại Việt Nam hiện nay thông qua các hoạt động của báo chí trong quá trình đóng góp xây dựng chính sách công tại Việt Nam Từ đó, những bài học kinh nghiệm và kiến nghị, giải pháp được đưa ra nhằm tăng cường hiệu quả, khả năng tham gia xây dựng chính sách công tại Việt Nam của báo in Việt Nam
Trang 54.2 Nhiệm vụ
- Hệ thống hóa các khái niệm và lý luận chung liên quan đến
đề tài như chính sách công và vai trò của báo chí trong xây dựng chính sách công
- Khảo sát hoạt động của các báo trong phạm vi nghiên cứu của đề tài trong việc xây dựng chính sách công ở Việt Nam
- Đánh giá hiệu quả và tác động của báo in trong quá trình xây dựng chính chính sách công ở Việt Nam
- Đề xuất một số giải pháp, kiến nghị nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của báo in trong xây dựng chính sách công tại Việt Nam
5 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
5.1 Đối tượng nghiên cứu
Luận văn nghiên cứu báo in với vấn đề xây dựng chính sách công tại Việt Nam hiện nay
5.2 Phạm vi nghên cứu
Luận văn khảo sát hoạt động của báo in Nhân dân, báo Tuổi trẻ và báo Lao động
6 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu
6.1 Cơ sở lý luận
Luận văn tuân thủ các nguyên tắc và phương pháp luận của chủ nghĩa Mác Lênin, lấy chủ nghĩa duy vật lịch sử và chủ nghĩa duy vật biện chứng, làm cơ sở cho quá trình nghiên cứu
Luận văn lấy tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác báo chí,
truyền thông làm căn cứ
Trang 6Luận văn dựa trên các quan điểm, đường lối và chính sách của Đảng và Nhà nước về chính sách công và vai trò của báo chí trong xây dựng chính sách công tại Việt Nam
6.2 Phương pháp nghiên cứu
Để thực hiện đề tài, tác giả sử dụng các phương pháp nghiên cứu cụ thể sau:
- Phương pháp nghiên cứu tài liệu: Tác giả lập phiếu đọc tài liệu, lựa chọn nguồn tài liệu là các sách, đề tài nghiên cứu khoa học, Luận văn Thạc sĩ và Luận án Tiến sĩ, các văn bản pháp lý liên quan đến quản lý nhà nước, chính sách công và vai trò của báo chí;
từ đó hệ thống hóa thành những vấn đề lý luận phục vụ nghiên cứu
đề tài
- Phương pháp khảo sát, thống kê và đúc rút thực tiễn để đưa
ra những đánh giá, đề xuất, góp ý khách quan, khoa học và xây dựng
- Phương pháp phân tích nội dung: Phương pháp này dùng dể phân tích các bài báo trên năm báo điện tử lựa chọn khảo sát
7 Điểm mới và ý nghĩa khoa học, thực tiễn của đề tài
7.1 Điểm mới của đề tài
Một là, Luận văn đánh giá hiệu quả hoạt động của báo in trong
xây dựng chính sách công tại Việt Nam hiện nay
Hai là, Luận văn đề xuất một số khuyến nghị về giải giáp
nâng cao hiệu quả hoạt động của báo in trong xây dựng chính sách công tại Việt Nam hiện nay
Trang 77.2 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
- Ý nghĩa lý luận:
Luận văn có đóng góp trong việc phát triển lý thuyết và phương pháp nghiên cứu về chính sách công trên báo in Việt Nam trong giai đoạn hiện nay
- Giá trị thực tiễn:
Luận văn là tài liệu tham khảo cho các cơ quan báo chí muốn nâng cao hiệu quả hoạt động và vai trò trong phần xây dựng chính sách công tại Việt Nam hiện nay
8 Kết cầu của luận văn
Ngoài phần Mở đầu, Kết luận, Tài liệu tham khảo và Phụ lục, Luận văn gồm 3 chương
Chương 1:
CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ VAI TRÒ CỦA BÁO IN VỚI XÂY DỰNG CHÍNH SÁCH CÔNG Ở VIỆT NAM HIỆN
NAY Chương 2:
KHẢO SÁT, ĐÁNH GIÁ MỘT SỐ TỜ BÁO IN VỚI XÂY DỰNG
CHÍNH SÁCH CÔNG Ở VIỆT NAM HIỆN NAY
Chương 3:
MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO VAI TRÒ CỦA BÁO CHÍ TRONG VIỆC XÂY DỰNG CHÍNH SÁCH CÔNG Ở VIỆT NAM
HIỆN NAY
Trang 9HIỆN NAY 1.1 Báo chí và vai trò, chức năng của báo chí
1.2 Chính sách công
1.3 Vai trò của báo chí trong việc xây dựng chính sách công
Báo chí là cầu nối giữa chính sách và người dân Một mặt, báo chí giúp truyền tải việc hoạch định, xây dựng chính sách tới đông đảo người dân, phản ánh ý kiến và nguyện vọng của nhân dân về các mặt yếu kém của chính sách Mặt khác, trong quá trình đánh giá chính sách đã được thực hiện, báo chí giúp đưa phản hồi và dư luận
xã hội để nhà nước điều chỉnh và hoàn thiện chính sách sao cho phù hợp với lợi ích phù hợp với điều kiện, bối cảnh của vấn đề đang đặt
ra
Chương 2:
KHẢO SÁT, ĐÁNH GIÁ MỘT SỐ TỜ BÁO IN VỚI XÂY DỰNG CHÍNH SÁCH CÔNG Ở VIỆT NAM HIỆN NAY 2.1 Vài nét về các báo lựa chọn khảo sát
- Báo Nhân dân
- Báo Tuổi trẻ
- Báo Lao động
Trang 102.2 Khảo sát việc xây dựng chính sách công trên các tờ báo in được lựa chọn khảo sát
2.1 Tần suất và số lượng
2.2 Nội dung về chính sách công
Dựa trên cơ sở phân loại chính sách công theo lĩnh vực tác động, tác giả luận văn đã tiến hành phân chia các bài báo về chính sách công trên ba tờ báo thành các nhóm sau:
- Về chính sách kinh tế
- Về chính sách xã hội
- Về chính sách giáo dục – đào tạ và khoa học – công nghệ
- Về chính sách ăn hóa
- Về chính sách an ninh, quốc phòng
2.3 Hình thức
Chương 3:
MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO VAI TRÒ CỦA BÁO IN TRONG VIỆC XÂY DỰNG CHÍNH SÁCH CÔNG Ở VIỆT
NAM HIỆN NAY 3.1 Đánh giá chung
3.2 Đề xuất một số giải pháp cơ bản nhằm nâng cao vai trò của báo in trong việc xây dựng “chính sách công”